Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zebatkowe do sprawdzania jednostronnej wspólpracy kól zebatych o róznych modulach i ilosciach zebów stosowane w miernictwie warsztatowym przy wytwarzaniu kól zebatych.Znane przyrzady do sprawdzania jednostronnej wspólpracy kól zebatych opisane w ksiazce K.Ocheduszki, „Kola zebate tom III - Sprawdzanie" WNT Warszawa 1972 r. str. 141-146, umozliwiaja jej sprawdzanie za pomoca kól kontrolnych o okreslonym module i odpowiedniej tarczy tocznej. Takierozwiazanie ma przyrzad do sprawdzania jednostronnej wspólpracy firmy Sauer, Arbon, który ma jednak te niedogodnosc, ze do kazdej pary sprawdzonych kól nalezy dorabiac odpowiednie tarcze toczne.Firma Z.F. Friecrichschahen wyeliminowala tarcze toczne stosujac bebny stozkowe, miedzy którymi znajduje sie kulka obracajaca sie z ta sama predkoscia co stozki i w przypadku wystapienia bledu w zazebieniu, kulka ta naciska na odpowiednia dzwignie powodujac wychylenie sie rysika. Inna konstrukcje przyrzadu do sprawdzania wspólpracy jednostronnej przedstawiono w ksiazce Markowa „Izmerenje zubczatych koles" str. 142—144 wydawnictwo Maszinostrojenje - Leningrad 1968 r. Przyrzad BW — 5033 ma sprawdzane kola na osi tarczy przekladni ciegnowej i zazebia sie z zebatka kontrolna. Konce ciegna przytwierdzone sa do karetki sinusnicy stykajacej sie ze wspornikiem czujnika zegarowego. Karetka sinusnicy przesuwana w lewo obraca poprzez przekladnie ciegnowa kolo sprawdzane o kat i jednoczesnie przesuwa w dól wsporniki czujnika o odcinek v„ Jezeli obrót kola o kat a spowoduje przesuniecie zebatki o odcinek v = V, to wtedy czujnik wykaze odchylke jednostronnej wspólpracy zebów kola w mierze liniowej. Przyrzad ten przeznaczony jest do pomiarów kól w zakresie modulów od 0,15 do 1,00 mm i srednicy od 5,0 do 10,0 mm. W opisanym przyrzadzie brak jest urzadzenia rejestrujacego bledy wspólpracy. Przyrzad ten ma ograniczona srednice kola badanego oraz konieczne jest zabezpieczenie przyrzadu w komplet zebatek kontrolnych.Firmy Hommelwerke i Reindla-Nieberdinga uzywaja przyrzadów, w których sa zastosowane stale zebatki kontrolne osadzone na wózku mierniczym, który moze wykonywac male ruchy wzdluz zebatki kontrolnej.2 98 649 Równomierne obroty badanego kola osiagnieto za pomoca napedu ciernego, którego tarcza toczna jest osadzona na wspólnej osi z kolem badanym. Wadami takich rozwiazan sa: koniecznosc stosowania specjalnych urzadzen przeznaczonych wylacznie do tego celu, duze trudnosci przy wykanczaniu kól kontrolnych oraz wysoki koszt ich wykonania, koniecznosc wykonania oddzielnych kól kontrolnych dla kazdego modulu i kata przyporu, stosunkowo niewielka dokladnosc kól kontrolnych.Urzadzenie zebatkowe do sprawdzania jednostronnej wspólpracy kól zebatych wedlug wynalazku sklada sie zebatki mocowanej na saniach, które maja moznosc przesuwu wzgledem plyty podstawy. Podstawa urzadzenia jest zamocowana na obudowie urzadzenia dzwigniowego ewolwentomierza, a koncówka miernicza jest oparta na saniach przesuwnych. Mocowana zebatka na saniach przesuwnych jest dobierana o odpowiednim module i kacie przyporu i wprowadzona w zazebienie z mierzonym kolem. Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc zastosowane na kazdym ewolwentomierzu i zwieksza dokladnosc pomiaru wspólpracy jednostronnej kól zebatych przy jednoczesnym uproszczeniu pomiarów i zmniejszeniu, kosztów.Urzadzenie zebatkowe wedlug wynalazku uwidoczniono na rysunku, który przedstawia schemat urzadzenia.Urzadzenie zebatkowe do sprawdzania jednostronnej wspólpracy kól zebatych wedlug wynalazku sklada sie Z-zebatki 1 modulowej umocowanej na saniach 2, które maja moznosc przesuwu wzgledem plyty podstawy 3 umocowanej na korpusie 4 ewolwentomierza. Sprawdzane kolo 5 jest zazebione z zbatka modulowa 1 majaca mozliwosc wykonywania ruchu prostoliniowego wzgledem plyty! postawy 3.Odchylenie pomiedzy polozeniem teoretycznym i rzeczywistym podczas wspólpracy sprawdzanego kola zebatego 5 z zebatka modulowa 1 powoduja ruchy tej zebatki wzgledem plyty podstawy 3 przystawki. Ruchy zebatki modulowej 1 wzgledem plyty podstawy 3 sa przekazywane poprzez wystep 6 znajdujacy sie na obudowie zebatki modulowej 1 na koncówke pomiarowa 7 ewolwentomierza i nastepnie sa rejestrowane na wykresie w odpowiednim powiekszeniu. PL