Przedmiotem wynalazku jest przenosnik lancu¬ chowy opancerzony.Znane sa przenosniki lancuchowe zawierajace ka¬ naly dla zasilania energia elektryczna urzadzen ko¬ palnianych. 5 Maszyny górnicze samoczynnie przemieszczajace sie wzdluz sciany mineralu, wyposazone sa w sil¬ nik elektryczny i kolo lancuchowe dla sprzegania sie z naprezonym lancuchem wyciagowym, umo¬ cowanym na kazdym koncu sciany mineralu, lub io napedzane sa za pomoca przenosnika. Stosowanie w tych maszynach silników elektrycznych pociaga za soba koniecznosc stosowania kabli elektrycznych zamocowanych do maszyny i rozwijanych przez maszyne podczas 'przemieszczania sie jej wzdluz sciany, mineralu.Istnieje problem manipulowania tymi kablami, które zazwyczaj znajduja sie we wglebieniu lub kanale, rozciagajacy sie wzdluz strony zrobowej przenosnika. Glównie chodzi o utrzymywanie kabli z dala od przenosnika i od toru konwencjonalnej, napedzanej hydraulicznie, kroczacej obudowy gór¬ niczej, rozciagajacej sie wzdluz strony zrobowej przenosnika.Celem wynalazku jest opracowanie przenosnika, który nie ma wad przenosników stosowanych do¬ tychczas i który eliminuje potrzebe stosowania kabli energetycznych mocowanych do maszyny.Cel wynalazku zostal osiagniety przez to, ze prze¬ nosnik ma kanal z przewodnikiem dla zasilania 30 energia elektryczna, posiadajacy szczeline wejscio¬ wa, rozciagajaca sie wzdluz kanalu, poprzez która w czasie eksploatacji moga byc wprowadzane ele¬ menty odbiorcze do styku z przewodnikiem elek¬ trycznym: * Przenosnik zawiera takze uszczelnienie usytuowane .wzdluz kanalu, zamykajace szczeline.Uszczelnienie zapobiega wtargnieciu do kanalu pylu, kurzu, wody, chemikaliów itd. jednakze w rozwiazaniu wedlug wynalazku uszczelnienie sluzy takze jako uszczelnienie gazowe.. W tym celu przy pracy w potencjalnie zagrozonych atmosferach, na przyklad w kopalniach wegla lub zakladach che¬ micznych, celowe jest utrzymywanie atmosfery w kanale pod wyzszym cisnieniem dla zachowania bezpiecznego srodowiska wewnatrz kanalu. Zwiek¬ szenie cisnienia w kanale mozna zrealizowac za pomoca swiezego czystego powietrza (np. w przy¬ padku kopalni weglowych powietrza, które nie za¬ wiera pylu weglowego lub metanu) lub za pomoca gazu obojetnego, na przyklad azotu.W zwiazku z tym jeden koniec kanalu jest cal¬ kowicie zamkniety np. za pomoca plyty zamykaja¬ cej, spawanej lub polaczonej za pomoca srub z za¬ stosowaniem uszczelki, natomiast na drugim „kon¬ cu napelniajacym" znajduje sie podobna plyta za¬ mykajaca, która posiada elementy mocujace slu¬ zace do podlaczenia przewodu elastycznego zasila¬ jacego sprezonym powietrzem lub gazem obojet¬ nym wnetrza kanalu. Czyste powietrze moze byc po prostu, przedmuchiwane (pompowane pod sto- 98 41498 414 sunkowo niskim cisnieniem) przez kanal, przy czym powietrze wprowadzane na jednym koncu uchodzi na drugim koncu, który moze byc otwar¬ ty lub zamykany zaworem jednokierunkowym, na przyklad zaworem klapowym. W tym przypadku wnetrze kanalu znajduje sie tylko pod nieco wyz¬ szym cisnieniem niz cisnienie otoczenia. w N Dzieki temu nieszczelnosc uszczelnienia powo¬ duje straty sprezonego powietrza lub gazu obojet¬ nego wskutek wyplywu z kanalu, a nie wtargnie¬ cie mieszanek; gazów eksplodujacych np. metanu i powietrza. Przenosnik wedlug wynalazku zapew¬ nia ognioszczelne zródlo zasilania elektrycznego dla pracy w potencjalnie zagrozonych miejscach np. kopalniach wegla, zakladach chemicznych, fa¬ brykach srodków wybuchowych itd.Elastyczne uszczelnienie obejmuje pare wydlu¬ zonych czlonów sprezystych, stykajacych sie ze soba wzdluz szczeliny. Czlony sprezyste stanowia gumowe rury gruboscienhe, które mozna nadmu¬ chiwac. W innym rozwiazaniu wydluzone czlony sprezyste stanowia pare klap gumowych.Korzystnie jesli kanal wykonany jest w odcin¬ kach, po pierwsze w celu ulatwienia manipulowa¬ nia i po drugie w celu umozliwienia pokonywania luków. Dlatego, kazdy koniec przewodu elektrycz¬ nego posiada mozliwosc laczenia elektrycznego do konca sasiedniego przewodnika, sasiedniego kanalu przy czym sasiednie konce daja sie takze laczyc razem. W miejscu polaczenia sasiednich kanalów znajduje sie elastyczna uszczelka gazoszczelna.W przypadku maszyn urobowych scianowych lub zabierakowych, mozna przez wstawienie dodatko¬ wej sprezarki w chodniku przewozowym, stosowa¬ nym normalnie dla dostarczania swiezego powie¬ trza, napelniac kanal w latwy sposób pod cisnie¬ niem, czystym powietrzem^ które w dogodny spo¬ sób ogranicza potencjalnie niebezpieczne wtargniecie wody, powietrza kopalnianego, zazwyczaj zawiera¬ jacego metan, pyl weglowy, wode itd., do wnetrza kanalu i dzieki temu pozwala uniknac potencjal¬ nych krótkich zwarc obwodu lub zagrozen wskutek iskrzenia na przewodniku. Chociaz powietrze moze ulatniac sie z kanalu, nie stanowi to zadnego pro¬ blemu pod warunkiem, ze zródlo zasilania powie¬ trzem np. sprezarka, po3iada wydajnosc umozli¬ wiajaca uzupelnianie powietrza. Próby przeprowa¬ dzane z uszczelnieniem znanym z opisu patento¬ wego Wielkiej Brytanii Nr 34537/74 wykazaly, ze uszczelnienie jest tak skuteczne, ze mozna w zado¬ walajacy sposób stosowac azot, dostarczany np, z butli gazowych w jednym koncu kanalu.*Dla scianowych maszyn urobowych kanal moze byc zamontowany do plyt podtrzymujacych, umie¬ szczonych po zrobowej stronie panwi przenosnika, przy czym kanal wykonywany jest w postaci pro¬ stokatnych odcinków. Dla zabierakowych maszyn urobowych lub maszyn do drazenia tuneli albo ma¬ szyn do drazenia chodników przewozowych, kanal jest mocowany w dogodny sposób do konwencjo¬ nalnych podpór obudów lub konwencjonalnych sklepien chodnikowych. Dla lokomotyw kanal jest albo na poziomie toru (np. pomiedzy, lub z jed¬ nej strony szyn) lub nad lokomotywa (np. za po¬ moca podwieszania ze sklepienia chodnika kopal¬ nianego).W przenolniku wedlug wynalazku kanal moze byc wyposazony w konwencjonalny system uziem- niajacy oraz przewodnik dla funkcji pomocniczych np. sygnalizacyjnych.Korzystne jesli panwie przenosnika posiadaja pret prowadzacy , lub ksztaltownik zebatkowy, umieszczany na górnym koncu plyty podtrzymu¬ jacej, z kolkami dajacymi sie przesuwac wokól za¬ sadniczo pionowej lub zasadniczo poziomej osi.Przenosnik wedlug wynalazku jest przystosowany zwlaszcza do wykonywania ruchu zygzakowego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia maszyne urobkowa zamontowana na opancerzonym przenosniku, posiadajacym kanal wedlug wynalazku, w widoku perspektywicznym, fig. 2 — przekrój wzdluz linii II—II na fig. 1, fig. 3 — inne rozwiazanie kanalu wedlug wynalazku w przekroju wzdluz linii III—III na fig. 4, fig. 4, — przekrój wzdluz linii IV—IV na fig. 3, f g. 5 — • jeszcze inne rozwiazanie kanalu w przekroju po¬ przecznym, fig. 6 — jeszcze inne rozwiazanie ka¬ nalu w przekroju poprzecznym, fig. 7 — jeszcze inne rozwiazanie kanalu w przekroju poprzecznym, fig. 8 — przyklad zastosowania kanalu wedlug wy¬ nalazku do zasilania lokomotywy kopalnianej.Prostokatny kanal 1 wykonany z plyt górnej, dolnej i bocznych 2 jest zamocowany za pomoca srub lub spawany do plyty podtrzymujacej 3, za¬ mocowanej do scianki bocznej 4 po stronie zro¬ bowej panwi 5 przenosnika. Przenosnik posiada scianke boczna 6 od strony sciany urabianej, pola¬ czona ze scianka boczna 4 za pomoca plyty pod¬ kladowej 7. Szereg panwi 5 jest polaczonych ra¬ zem koncami i tworzy opancerzony"przenosnik, roz¬ ciagajacy sie wzdluz sciany mineralu.Przenosnik osadzony je:rt na podlozu 8 kopalni, natomiast maszyna urabiajaca 9 umieszczona jest i prowadzona za pomoca scianek bocznych prze¬ nosnika, na •konwencjonalnych slizgaczach. Na gór¬ nym koncu plyty 3 kazdej, panwi u-ytuowany jest jeden lub kilka pretów 10, zawierajacych kolki 11 o ruchu posuwisto-zwrotnym, dla maszyny urabia¬ jacej 9, zestawem pociagowym 12. Do dolnego kon¬ ca kazdej plyty podtrzymujacej 3 zamocowana jest szyna 13 umozliwiajaca mocowanie do napedzanych hydraulicznie, kopalnianych obudów kroczacych.Kanal 1 jest wyposazony w szyny 14 z tworzy¬ wa sztucznego. Szyny 14 maja rowki podluzne w których usytuowane sa przewodniki miedziane 15.Kanal kazdej panwi ma w plycie glównej 2, po¬ dluzna szczeline wejsciowa 16. Szczelina 16 zamy¬ kana jest przez elastyczne uszczelnienie 17, sklada¬ jace sie z pary nadmuchiwanych rur 18, których obwody stykaja sie ze soba. Kazda rura 18 jest umieszczona pomiedzy górna plyta 2 i posrednia plyta 19. Do szczeliny 16 wchodza elementy odbior¬ cze 20, które stanowia dwa rozsuniete pantografy 21, zawierajace wkfedki szczotkowe. Pantografy 21 przesuwaja sie razem z maszyna wzdluz poszcze- - gólnych panwi5. ' 40 45 50 55 6098 414 6 Pantografy 21 sa umieszczone na jednym koncu lacznika pociagowego 22, który rozciaga sie wzdluz, wewnatrz kanalu 1. Lacznik 22 ma dwustronny klin 23 pokryty poliuterofluoroetylenem lub chromem.Klin 23 dzieli rury 18 tak, ze gdy uszczelnienie 17 jest stopniowo rozsuwane przez klin 23, przy ruchu maszyny 9 do przodu, pantografy 21 sa oddalone od przesunietego uszczelnienia 17, na odleglosc odpo¬ wiadajaca dlugosci lacznika 22, i co najmniej o dlugosc jednej panwi 5 przenosnika (fig. 1). Ener-, gia elektryczna przenoszona jest za pomoca lacz¬ nika 22 przewodów 24 i przewodników 15 do kon¬ wencjonalnego silnika elektrycznego maszyny 9.Na jednym koncu przenosnika kanal 1 jest calko¬ wicie zamkniety np. za pomoca plyty zamykajacej zamocowanej za pomoca srub lub spawanej oraz uszczelki, a drugi „napelniajacy koniec" jest wy¬ posazony w podobna plyte zamykajaca, która za¬ wiera elementy mocujace np. zlaczke przewodu elastycznego dla dostarczania gazu do przestrzeni kanalu w celu wytworzenia w tym wnetrzu cis¬ nienia wyzszego niz, cisnienie na zewnatrz kanalu.W praktyce urabiania wegla, umieszcza sie po dwa chodniki przewozowe na kazdym koncu sciany mineralu.Czyste powietrze jest doprowadzane do jednego chodnika, przechodzi wzdluz mineralu i jest usu¬ wane przez drugi chodnik przewozowy. Korzystnie jesli podczas napelnienia kanalu 1 czystym powie¬ trzem, koniec napelniajacy kanalu znajduje sie w poblizu chodnika przewozowego, zasilanego swie¬ zym powietrzem. Podobnie uzyskuje sie bezpiecz¬ ne zródlo energii elektrycznej w jednym chodniku przewozowym, do którego przewodniki 15 sa w sposób odpowiedni przylaczone poprzez plyte za¬ mykajaca.Kanal 1 moze byc wypelniony azotem pod cis¬ nieniem z odpowiednich butli. W tym przypadku drugi koniec kanalu oddalony od konca napelnia¬ jacego moze byc otwarty albo tez moze byc zam¬ kniety przez zawór jednodrozny, np. klape, przy czym czyste swieze powietrze jest przepuszczane przez kanal 1. W tym przypadku przestrzen 25 po¬ siada cisnienie tylko nieco wyzsze od -cisnienia na zewnatrz kanalu. Za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku uzyskuje sie ognioszczelne zródlo ener¬ gii elektrycznej dla maszyn urabiajacych. Przy wystarczajaco duzym przekroju poprzecznym prze¬ wodnika 15, na tym samym przenosniku moze pra¬ cowac kilka maszyn a energia elektryczna dla in¬ nych zródel np. dla systemu sygnalizacji na przo¬ dku weglowym, silników napedowych do napedu przenosnika *itp. moze byc pobierana z kanalu 1» co pozwala na wyeliminowanie kabli elektrycznych.W miejscach polaczen panwi 5 kanalu 1 koniecz¬ ne jest zapewnienie elastycznego uszczelnienia ga¬ zowego, przy czym elastycznosc uszczelnienia umo¬ zliwia poszczególnym panwiom 5 ruch zygzakowy i dostosowanie sie do nieuniknionych nierównosci podloza S. Uszczelnienie takie zrealizowane jest za pomoca uszczelek gumowych rozciagajacych sie za¬ równo ponizej kanalu, jak i w poblizu rur 18, które uszczelniaja górna czesc kanalu. Uszczelki posiadaja zasadniczo w przekroju ksztalt litery „T", przy czym jedna taka uszczelka 27 przedsta¬ wiona jest na fig. 4.Uszczelka 27 jest zamocowana w poprzek plyt 2 sasiednich kanalów 1, za pomoca plyt 28 i srub, przy czym bok 29 uszczelki 27 znajduje sie miedzy sasiednimi koncami kanalów. Podobnie konieczne jest zapewnienie elastycznego zlacza szyn 14 i prze¬ wodników 15 sasiednich panwi 5. Pantografy 21 sa przesuniete podluznie wzgledem siebie dzieki io czemu jezeli jeden pantograf usytuowany jest na zlaczu przewodników 15 sasiednich kanalów, to drugi pantograf nie znajduje sie na zlaczu i dzie¬ ki temu zasila pradem silnik elektryczny.Elastyczna tasma 30 uszczelniajaca, zabezpdecza- jaca przed pylem, zamocowana jesit wzdluz jednej krawedzi do kanalu 1 nad szczelina 16 i przesu¬ wana jest w podobny sposób przez Min 23 przy ruchu maszyny do przodu. W rozwiazaniu przedsta¬ wionym na fig. 3 i 4 plyta górna i plyta posredr nia stanowia kolnierze katowników 31. Na fig. 3 f pokazano równiez jedna szczotke 32 kolektorów pradowych jednego pantografu w polozeniu stycz¬ nosci z przewodnikiem 15. Styk szczotki 32 z prze¬ wodem 15 uzyskiwany jest za pomoca plaskiej sprezyny 33. Na fig. 4 przedstawiono dwa panto¬ grafy 21 polaczone lacznikiem 34. Zasilanie pradem trójfazowym silnika elektrycznego odbywa sie za pomoca przewodów 35, 36, 37. Urzadzenie posiada takze przewód prowadzony 38 i przewód uziemnia- jacy 39.Na fig. 5 przedstawiono uszczelnienie 17 utwo¬ rzone przez dwie gumowe klapy 40 zamocowane za pomoca srub do dolnej plyty 2, w której znajduje sie szczelina 16.W rozwiazaniu pokazanym na fig. 6 szczelina 16 wykonana jest wzdluz dolnej plyty 2 kanalu 1.W rozwiazaniu pokazanym na fig. 7 uszczelnienie 17 stanowia dwie gruboscienne rury 41, a szczelina 16 wykonana jest w plycie dolnej 2.Na fig. 5 przedstawiono przyklad wykorzystania kanalu do zasilania energia silnika elektrycznego lokomotywy 9A, przy czym kanal la moze byc umieszczony na poziomie ziemi wzdluz szyn 42. 45 Kanal IB moze byc umieszczony -pomiedzy szyna¬ mi 42 a kanal 1C moze byc podwieszony do skle¬ pienia 43 chodnika przewozowego. W tych przy¬ padkach pantograf jest umieszczony na jednym koncu ramion 22A, 22B, 22C rozciagajacych sie z 50 lokomotywy do kanalu, przy czym wszystkie wy¬ posazone sa w kliny dla rozdzielania elastycznego uszczelnienia kanalu.W rozwiazaniu wedlug wynalazku cisnienie w kanale i w uszczelnieniu 17 jest kontrolowane w 55 sposób ciagly. Maszyna urabiajaca moze byc auto¬ matycznie 'zatrzymywana, jesli pojawi sie jakikol¬ wiek nagly spadek cisnienia. PL