Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonywania trójników metalowych oraz urzadzenie do wykonywania trójników metalowych, majace zastosowanie zwlaszcza przy wytwarzaniu armatury. i Stan techniki. Znany sposób wykonywania trójników metalowych polega na cieciu rury na odcinki o okreslonej dlugosci, a nastepnie w zadanym miejscu wierci sie otwory. Po umocowaniu odcinków rury w urzadzeniu, rure w miejscu przewidzianym na szyjke nagrzewa sie do temperatury powyzej 1000°C, po czym w otwór rury wprowadza sie trzpien i na jego koncu mocuje sie grzybek ciagowy, którym wyciaga sie szyjke trójnika. Dla otrzymania wlasciwych wymiarów szyjki, stosuje sie wielooperacyjne wyciaganie. Ilosc ciagów zalezna jest od srednicy zewnetrznej szyjki i od grubosci scianki rury. Grubosc scianki szyjki ulega znacznemu pocienieniu w stosunku do grubosci rury wyjsciowej. Urzadzenie do stosowania opisanego sposobu, ma korpus, zawierajacy w górnej czesci dwa pionowe dociskacze, sluzace do dociskania koncy odcinka rury, usytuowanej poziomo w korpusie. W czesci srodkowej korpusu jest osadzony przesuwnie trzpien, do którego w dolnej czesci jest umocowany grzybek ciagowy za pomoca klina. < Inny znany sposób wykonywania trójników polega na przyspawaniu szyjki do rury podstawowej w miejscu wywierconego otworu. Trójniki takie mozna stosowac tylko wtedy gdy cisnienie czynnika roboczego nie przekracza 40 kG/cm2. < Istota wynalazku. Istota wynalazku polega na tym, ze do umieszczonego w matrycy uszczelnionego odcinka rury wtlacza sie ciecz. Nastepnie podnosi sie cisnienie cieczy, w zaleznosci od grubosci scianki rury, do okolo 600 kG/cm2, przy równoczesnym osiowym sciskaniu odcinka rury i ciecza ta wtlacza sie wycinek fcia-.ki rury do poprzecznego otworu cylindrycznego w matrycy. « Urzadzenie do wykonywania trójników metalowych ma dwudzielna matryce, której wykrój ma ksztalt trójnika, umieszczona miedzy dwoma plytami. Plyty sa wyposazone w wymienne stemple sciskajace i znajdujace98 401 sie w wykroju matrycy. Na zewnetrznej stronie matrycy sa nalozone dwa pierscienic zaciskowe. W jednej z plyt oraz we wspólpracujacym z nia stemplu jest wykonany kanal przelotowy, sluzacy do doprowadzenia cieczy do wykroju matrycy. Matryca ma wpobocznicy, na przedluzeniu otworu poprzecznego wykroju, zabudowana srube, sluzaca do wypychania trójnika z pólmatrycy. W srubie tej jest wykonany korzystnie osiowo otwór, który na koncu sruby jest polaczony korzystnie z czterema otworami poprzecznymi. » Zaleta sposobu i urzadzenia do wykonywania trójników metalowych, wedlug wynalazku, jest zmniejszenie zuzycia materialu oraz zwiekszenie wydajnosci i jakosci wykonywania trójników. < Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, który przedstawia przekrój podluzny urzadzenia. « Przyklad. Urzadzenie zawiera plyte górna 1 i plyte dolna 2 wyposazone w oprawy 3, w których sa osadzone stemple sciskajace 4, 5. Pomiedzy oprawami 3 plyt 1 i 2 jest usytuowana dwudzielna matryca 6, zawierajaca wykrój 7 w ksztalcie trójnika. Na zewnetrznej stronie matrycy sa nalozone pierscienie zaciskowe 8, zlaczone ze soba sruba 9. Na przedluzeniu poprzecznego otworu wykroju 7 jest zabudowana sruba 10 sluzaca do wypychania trójnika z pólmatrycy 6. W srubie 10 jest wykonany osiowo otwór 11, który na koncu sruby 10 jest polaczony z czterema otworami poprzecznymi 12. Plyta górna 1 wraz ze stemplem górnym 4, wspólpracujacym z nia, ma wykonany kanal przelotowy 13, sluzacy do doprowadzenia cieczy do wykroju 7. Plyte górna 1 mocuje sie do suwaka prasy za pomoca czopa 14. Plyta dolna 2 jest wyposazona w zbiornik 15, sluzacy do zbierania wyplywajacej cieczy z matrycy 6. « Dzialanie uradzenia do wykonywania trójników metalowych, wedlug wynalazku, polega na tym, ze rure pocieta na zadane odcinki umieszcza sie w wykroju matrycy 7. Na matryce 6 naklada sie pierscienie zaciskowe 8, które dociska sie do matrycy 6 za pomoca sruby 9. Nastepnie stemple 4 i 5 wprowadza sie do wykroju matrycy 7, która umieszcza sie pomiedzy oprawami 3. Stemplami 4 i 5 uszczelnia sie odcinek rury znajdujacy sie w wykroju matrycy 7. Do wnetrza odcinka rury wprowadza sie ciecz poprzez kanal 13. Po wypelnieniu ciecza wnetrza odcinka rury, podnosi sie jej cisnienie, w zaleznosci od grubosci scianki rury, do okolo 600 kG/cm2, a równoczesnie prasa sciska sie osiowo rure. Ciecz pod cisnieniem wtlacza wycinek scianki rury do poprzecznego otworu wykroju 7, tworzac szyjke; trójnika. W przypadku pekniecia czaszy szyjki, ciecz z odcinka rury wyplynie poprzez otwory poprzeczne 12 i otwór osiowy 11 na zewnatrz. Po zakonczeniu wytlaczania, trójnik wypycha sie z pólmatrycy 6 za pomoca sruby 10. * PL