Przedmiotem wynalazku jest wirnik osiowej maszyny przeplywowej zwlaszcza wentylatora, a zaopatrzony w wymienne lopatki.Znana jest z polskiego opisu patentowego nr 56690 lopatka wirnika nastawialna, która w górnej powierzch¬ ni podstawy ma wybrania na, stalowe wkladki z gwintowanymi otworami. Wkladki sa po obu stronach lopatki i sluza do mocowania w tarczy wirnikowej wentylatora.Znany jest inny wentylator, a mianowicie stosowany w silnikach samochodowych, gdzie tarcza jest w for¬ mie krzyzaka z odkutej lub wytloczonej stalowej piasty, a do tarczy mocowane sa lopatki, jednakze wentylator nie zawiera wienca.Znane jest mocowanie lopatek w turbinach parowych, w których wirnik ma wieniec, a na obwodzie ma rowek wytoczony w ksztalcie duzej litery T, w rowku osadzone sa lopatki zaopatrzone na koncach w uchwyt o przekroju lezacej duzej litery H.Celem wynalazku jest wirnik osiowej maszyny przeplywowej zwlaszcza wentylatora zaopatrzonego w wymienne lopatki, który charakteryzuje sie podwyzszona sprawnoscia energetyczna, co osiaga sie w wyniku duzej dokladnosci wykonania profilu lopatek wirnika i wysokiej gladkosci ich powierzchni. Cel ten osiagnieto w osiowej maszynie przeplywowej wedlug wynalazku przez to, ze lopatki wykonane sa w jednej calosci z wien¬ cem wirnika, natomiast wieniec oddzielony jest od tarczy wirnika i jest podzielony na segmenty. Podzial wienca na segmenty jest dokonany plaszczyznami przechodzacymi miedzy lopatkami wentylatora. Poszczególne seg¬ menty wienca sa zamocowane do tarczy wirnika za posrednictwem stopy po wewnetrznej stronie wienca, która usytuowana jest poprzecznie do wienca. Stopa wykonana w ksztalcie plytki o scianach równoleglych i prosto¬ padlych do wienca zamocowana jest do tarczy wirnika i dociskana do niej za pomoca nakladki.Wirnik wedlug wynalazku ma wieniec oddzielony od tarczy wirnika i podzielony na segmenty plaszczyzna¬ mi przechodzacymi miedzy lopatkami wentylatora, przy czym wieniec od strony wewnetrznej ma stope w ksztalcie odwróconej duzej litery T, usytuowana poprzecznie do wienca. Tarcza wirnika jest zaopatrzona w kolnierz tkwiacy miedzy wiencem a pólka omawianej stopy. Mocowanie i dociskanie stopy do tarczy wirnika odbywa sie za pomoca nakladki z kolnierzem.2 98366 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia wycinek wirnika w widoku z boku, fig. 2 — wirnik w przekroju poprzecznym wzdluz linii A—A zaznaczo¬ nej na fig. 1, a fig. 3 — przekrój poprzeczny wirnika, którego tarcza ma kolnierz.Wirnik osiowej maszyny przeplywowej ma dzielona konstrukcje. Wirnik sklada sie z tarczy 4 wirnika oraz z lopatkowego wienca 2, który zestawiony jest z elementów 10, podzielonych liniami 9. Element 10 tworza lopatki 1 wentylatora z segmentem wienca 2 wirnika wraz ze stopa 3, sluzaca do mocowania z tarcza 4 wirnika.Lopatkowy wieniec 2 nalozony jest na tarcze 4 wirnika. W stanie zmontowanym stopa 3 znajduje sie miedzy pionowa tarcza 4 wirnika, a nakladka 5, która w szczególnym wykonaniu moze byc dzielona, lub miec ksztalt pierscienia. Elementy 4, 5, 10 sa polaczone ze soba dociskowo na przyklad sruba 6 wraz z nakretka 7 i podklad¬ ka zabezpieczajaca 8.Stopa 3 moze przybrac ksztalt odwróeonej duzej litery T polaczonej z segmentem zewnetrznego wienca 2 wirnika nózka 14 i zaopatrzona w pólke 12. Tak uksztaltowana stopa 3 zamocowana jest za pomoca tarczy 4 zaopatrzonej w kolnierz 11 tkwiacy miedzy wiencem 2 i pólka 12 stopy 3 z jednej strony, a nakladka 5 z kol¬ nierzem 13 usytuowanym miedzy wiencem 2 wirnika i pólka 12 z drugiej strony.Elementy mocujace stope 3, a wiec tarcza 4 z kolnierzem 11 i nakladka 5 z kolnierzem 13 skrecone sa na przyklad sruba 6 wraz z nakretka 7 i podkladka 8, tworzac trwala i zwarta konstrukcje wirnika osiowej maszyny przeplywowej.Wirnik wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie w osiowych maszynach przyplywowych zwlaszcza wentylatorach produkowanych seryjnie. Podzial wienca na segmenty umozliwia odlewanie badz prasowanie segmentów, przy czym mozna je odlewac pod cisnieniem lub w kokilach, co wplywa korzystnie na gladkosc i zachowanie ksztaltu lopatki, a w nastepstwie uzyskanie wiekszej sprawnosci wentylatora.Aby uzyskac te same cechy w wentylatorach, w których wieniec nie jest podzielony na segmenty, byloby wyjatkowo kosztowne. Dlatego na ogól pozostawano przy odlewaniu wirników w formach piaskowych, z których odlew mial powierzchnie malo gladka, a ksztalt skomplikowanego odlewu z lopatkami tylko z tru¬ dem mógl byc wykonany z zachowaniem wlasciwej geometrii. PL