Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiaru wydajnosci zródel promieniowania, stosowane zwlaszcza w laboratoriach naukowo-badawczych.Znane urzadzenie do pomiaru wydajnosci zródel promieniowania sklada sie z modulatora, wykonanego w postaci wirujacej tarczy z otworami, który umieszczony jest miedzy badanym zródlem promieniowania i monochromatorem. W osi zródla badanego, za monochromatorem, jest umieszczony detektor promieniowania, który uprzednio cechuje sie za pomoca opisanego urzadzenia, umieszczajac przed modulatorem wzorcowe zródlo promieniowania. Detektor jest polaczony z miernikiem wyskalowanym w jednostkach wydajnosci zródla promieniowania.Niedogodnoscia techniczna znanego urzadzenia jest zmiana parametrów detektora promieniowania bedaca skutkiem procesu starzenia. W zwiazku z tym urzadzenie wymaga czestego skalowania, które jest dlugotrwale i pracochlonne, zwlaszcza dla detektorów selektywnych.Wynalazek dotyczy urzadzenia do pomiaru wydajnosci zródel promieniowania, skladajacego sie z wirujacego modulatora z dwoma pólpierscieniowymi otworami, umieszczonego miedzy wzorcowym zródlem promieniowania i monochromatorem, przy czym za monochromatorem jest umieszczony detektor promieniowania, do którego jest dolaczony uklad pomiarowy. Istota wynalazku polega na tym, ze jedna powierzchnia modulatora ma ksztalt pobocznicy stozka, której polowa jest pokryta zwierciadlem, a naprzeciw tego zwierciadla jest umieszczone zwierciadlo plaskie. Naprzeciw jednego z otworów modulatora jest umieszczony fotoelement sterujacy, wspólpracujacy z pomocniczym zródlem promieniowania i polaczony z ukladem pomiarowym.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia szybki i dokladny pomiar wydajnosci zródel promieniowania.Wymaga jednokrotnego wyskalowania, a zmiana parametrów detektora promieniowania nie wplywa na dokladnosc pomiarów.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia do pomiaru wydajnosci zródla swiatla, a fig. 2 — modulator urzadzenia w widoku z przodu.2 97 879 Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z modulatora 1 wykonanego w postaci wirujacej tarczy, napedzanej za pomoca synchronicznego silnika 2. Jedna powierzchnia tarczy jest plaska, a druga ma ksztalt pobocznicy stozka. W jednej polówce tarczy wykonane sa dwa otwory w ksztalcie pólpierscieni usytuowanych wspólsrodkowo na róznych promieniach, natomiast druga polówka tarczy, od strony powierzchni stozkowej, jest pokryta zwierciadlem 3. Od strony plaskiej powierzchni modulatora 1, na wysokosci otworu usytuowanego na wiekszym promieniu, jest umieszczone badane zródlo 4 swiatla, a po przeciwnej stronie osi obrotu, modulatora I jest umieszczone wzorcowe zródlo 5 promieniowania. Naprzeciw otworu usytuowanego na mniejszym promieniu jest umieszczone pomocnicze zródlo 6 swiatla, oswietlajace sterujacy fotoelement 7 znajdujacy sie po przeciwnej stronie modulatora 1. Na drodze strumienia swietlnego badanego zródla 4, za modulatorem 1, jest umieszczone plaskie zwierciadlo 8 usytuowane równolegle do tworzacej stozkowej powierzchni modulatora 1, lezacej w plaszczyznie wyznaczonej przez osie symetrii modulatora 1 i usytuowanej ponizej osi obrotu modulatora 1. W osi wzorcowego zródla 5 promieniowania, za modulatorem 1, jest umieszczona szczelina monochromatora 9, a za nim termoelektryczny detektor 10 polaczony z elektronicznym pomiarowym czlonem 11. Wejscie sterujace pomiarowego czlonu 11 jest polaczone ze sterujacym fotoelementem 7. Pomiarowy czlon II jest wyposazony w nanowoltomierz homodynowy wyskalowany w jednostkach wydajnosci zródla promieniowania.Zasada dzialania urzadzenia jest oparta na porównaniu natezenia promieniowania badanego zródla 4 z natezeniem promieniowania wzorcowego zródla 5 dla jednakowych dlugosci fal promieniowania obu zródel 4 i 5. Wirujacy modulator 1, w zaleznosci od swego polozenia, zaslania na przemian badane zródlo 4 i pomocnicze zródlo 6 oraz wzorcowe zródlo 5. « W polozeniu modulatora 1, odpowiadajacym ustawieniu jego otworów naprzeciw zródel 4 i 6, strumien swiatla emitowany przez badane zródlo 4 ulega odbiciu przez plaskie zwierciadlo 8 i przez stozkowe zwierciadlo, pada na szczeline monochromatora 9, a nastepnie na termoelektryczny detektor 10. Równoczesnie sygnal ze sterujacego fotoelementu 7 jest podawany na sterujace wejscie pomiarowego czlonu 11.Po zmianie polozenia modulatora 1 do termoelektrycznego detektora 10 jest doprowadzany strumien promieniowania wzorcowego zródla 5. W wyniku tego do detektora 10 doprowadzane sa periodycznie strumienie porównywanych ze soba zródel 4 i 5 promieniowania, zmodulowane uprzednio przez wirujacy modulator 1. • Sygnal wyjsciowy detektora 10 jest proporcjonalny do róznicy natezen promieniowania zródel 4 i 5. Sygnal ten jest mierzony przez pomiarowy czlon 11, którego wskaznik jest wyskalowany w jednostkach mocy promieniowania. PL