Przedmiotem wynalazku jest tubingowy pierscien .laczeniowy typu dlawikowego, upodatniajacy rure szybowa na dzialanie sil osiowych, wynikajacych z drenazu wód z warstw wodonosnych i wplywów eksploatacyjnych z robót górniczych prowadzonych w filarze szybowym.Znane jest z literatury (patent NRD nr 41551 kl.5c,8) rozwiazanie upodatniania rury szybowej, polegajace na podlaczeniu do pierscienia nosnego uprzednio zabudowanego stosu tubingowego, utworzonego z co najmniej kilku pierscieni tubingowych, dodatkowego pierscienia laczeniowego typu dlawikowego, pomiedzy którym to pierscieniem tubingowym typu dlawikowego a górnym pierscieniem nastepnego stosu tubingowego pozostawiona jest wolna przestrzen. W tej technologii, glebiony odcinek szybu jest najpierw obudowany betonem, a w przewidzianym miejscu usytuowania pierscienia nosnego szyb jest poszerzony celem stworzenia z pierscienia nosnego swoistego rodzaju lozyska oponowego. Po ulozeniu i zabetonowaniu pierscienia nosnego, nastepuje zabudowa w znany sposób pierscieni tubingowych w stos tubingowy. Dla osiagniecia wyrównania wydluzenia kazdego ze stosu tubingowego, miedzy nim a pierscieniem nosnym jest wlasnie usytuowany pierscien laczeniowy typu dlawikowego. Pierscien ten jest wykonany z segmentów majacych powierzchnie wypukla w formie dwóch przesunietych wzgledem siebie krzywizn, tak ze górna czesc segmentu ma krzywizne o promieniu wewnetrznym odpowiadajacemu promieniowi wewnetrznemu wlasciwych pierscieni tubingowych, natomiast dolna czesc segmentu ma krzywizne o promieniu wiekszym od promienia powierzchni zewnetrznej wlasciwych pierscieni tubingowych. Dzieki temu utworzony tak pierscien laczeniowy typu dlawikowego, swa dolna czescia obejmuje od zewnatrz górny odcinek pierscienia tubingowego dolnego stosu tubingowego. Dla podwieszenia pierscienia laczeniowego typu dlawikowego jego segmenty maja tylko górny kolnierz w którym wykonane otwory umozliwiaja przykrecenie ich do pierscienia nosnego górnego stosu tubingowego.Rozwiazanie to jest stosowane z róznego rodzaju kombinacjami uszczelnien miedzy samymi segmentami tubingowymi oraz stosowanymi dodatkowymi powierzchniami poslizgowymi miedzy warstwa betonu a segmentami tubingowymi, ulatwiajacymi przemieszczanie sie stosu tubingowego wzgledem warstwy betonu.2 97 567 Rozwiazanie to ma przede wszystkim na celu wodoszczelne zabezpieczenie rury szybowej a upodatnienie rury szybowej za pomoca opisanego pierscienia laczeniowego typu dlawikowego, czyni ja podatna tylko na odksztalcenia wzdluzne powstale w wyniku dzialan zmian temperatury, które to odksztalcenia sa powodem nieszczelnosci obudowy tubingowej.Istota wynalazku. Tubingowy pierscien laczeniowy typu dlawikowego jest wykonany z segmentów tubingowych o ksztalcie przy którym górna czesc pierscienia odpowiada wymiarom zastosowanych w szybie segmentów tubingowych a dolna czesc pierscienia jest rozszerzona i obejmuje od zewnatrz górny odcinek znajdujacego sie ponizej niego pierscienia tubingowego. Zgodnie z wynalazkiem pierscien laczeniowy typu dlawikowego jest utworzony z segmentów, które oprócz poziomego kolnierza górnego maja równiez dwa kolnierze pionowe oraz w miejscu przejscia krzywizny scianki segmentu z wezszej w szersza maja równiez drugi kolnierz poziomy- Dla celów laczeniowych we wszystkich kolnierzach segmentu sa wykonane otwory pod sruby. Tak uksztaltowany segment pozwala na zmontowanie pierscienia laczeniowego typu dlawikowego, podobnie jak pozostale normalne segmenty tubingowe o pelnej wytrzymalosci po przez skrecenie tych segmentów miedzy soba w pierscien tubingowy» Rozwiazanie pierscienia laczeniowego wedlug wynalazku, umozliwia nie tylko zabezpieczenie pelnej wodoszczelnosci rury szybowej oraz upodatnienie jej na przesuniecia poosiowe wynikle ze zmian temperaturowych ale przede wszystkim pozwala na uzyskanie wzmocnienia rury szybowej, jesli w wyniku wplywów eksploatacyjnych z robót górniczych w obrebie filaru szybowego, przesuniecia poosiowe stosów tubingowych doprowadza do zetkniecia sie dwu sasiadujacych stosów, poprzez ich wzajemne polaczenie za pomoca wlasnie tego pierscienia laczeniowego.W pierwszej fazie pracy wezel upodatniajacy z pierscieniem laczeniowym typu dlawikowego zabezpiecza elastyczne poddawanie sie stosów tubingowych na przesuniecia poosiowe, do momentu ustania ruchów górotworu. Po ustaniu ruchów górotworu i zetknieciu sie dwóch sasiednich stosów tubingowych nastepuje wlasciwy moment dla skrecenia ze soba ich segmentów tubingowych. Pozwala na to konstrukcja segmentu pierscienia laczeniowego, która spelnia wszystkie wymagania wytrzymalosciowe a ponadto ma na celu polaczenia, przewidziany drugi poziomy kolnierz.Objasnienie figur rysunku. Wynalazek st przedstawiony w przykladzie rozwiazania na rysunku na którym fig. 1 ¦ przedstawia segment w widoku od strony wkleslej, fig. 2 — segment w widoku z góry, fig. 3 —widok segmentu w przekroju pionowym, fig. 4—v/idok otworu sluzacego do betonowania, fig. 5 — wycinek rury szybowej w przekroju pionowym a fig. 6 — szczegól wezla upodatniajacego w powiekszeniu.Przyklad realizacji wynalazku. Pokazany na fig. 1—4 segment 1 pierscienia laczeniowego 2 ma scianke 3 usytuowana w dwóch krzywiznach z których czesc dolna 4 jest wycinkiem luku o promieniu wiekszym od promienia zewnetrznego stosowanego segmentu tubingowego w danym szybie, natomiast czesc górna 5 jest krzywizna zwezajaca sie lejkowato ku górze przechodzaca w poziomy kolnierz 6.W miejscu przejscia krzywizny czesci dolnej 4 w czesc górna .5, usytuowany jest dodatkowy kolnierz poziomy 7, o srednicy odpowiadajacej srednicy szybu w swietle obudowy» Górna 5 czesc scianki 3 jest z obu boków zamknieta dwoma pionowymi kolnierzami 8. Wszystkie cztery kolnierze 6, 7, 8 posiadaja wykonane otwory 9 sluzace do skrecania segmentów 1 w pierscien laczeniowy 2 oraz do laczenia tego pierscienia z sasiednimi pierscieniami tubingowymi. Segment 1 jest zaopatrzony w otwór 10 sluzacy do betonowania i uszczelniania koszulki betonowej rury szybowej.Na kolejnej fig. 5 pokazano wycinek rury szybowej ze zmontowanym z segmentów 1 pierscieniem laczeniowym 2. Rura szybowa wykonana jest znana metoda podwieszania calych pierscieni tubingowych 11 z zastosowaniem pierscienia montazowego (nie pokazanego na rysunku). Technologia ta umozliwia unikniecie stosowania w rurze szybowej pierscienia nosnego a koszulka betonowa 12 obudowy tubingowej jest zespolona ztubingami tworzac tym samym konstrukcje bardziej odporna na obciazenie. Wezel upodatniajacy (przedstawiony w powiekszeniu na fig. 6) danego stosu tubingowego 13 oprócz pierscienia laczeniowego 2 typu dlawikowego tworzy górny pierscien tubingowy 14 dolnego stosu tubingowego 13 oraz umieszczona w koszulce betonowej 12 za tubingami, warstwa upodatniajaca 15 oraz warstwa poslizgowa 16 przylegajaca do górnego pierscienia tubingowego 14. Dla uszczelnienia w pierwszym etapie pracy obudowy tubingowej do górnego kolnierza 17 górnego pierscienia tubingowego 14 przykrecony jest pierscien uszczelniajacy 18, który dociska szczeliwo 19 umieszczone pomiedzy zewnetrzna powierzchnia górnego pierscienia tubingowego 14 a wewnetrzna powierzchnia czesci dolnej 4 segmentów 1 pierscienia laczeniowego 2.Dla plynnego przemieszczania sie stosów tubingowych 13 górny pierscien tubingowy 14 jest pozbawiony zeber zewnetrznych 20, które to zebra maja wszystkie pozostale pierscienie tubingowe 11. Zebra te zwiekszaja przyczepnosc miedzy koszulka betonowa 12 a pierscieniami tubingowymi 11.W wyniku przesuniec stosów tubingowych 13 obie warstwy upodatniajaca 15 i poslizgowa 16 ulegaja zgnieceniu, a po usunieciu pierscienia uszczelniajacego 18 górny kolnierz 17 górnego pierscienia tubingowego 1497 567 3 zostaje skrecony z poziomym kolnierzem 7 pierscienia laczeniowego 2, po uprzednim wlozeniu miedzy te kolnierze warstwy olowiu, stosowanej jako uszczelnienie. PL