Przedmiotem wynalazku jest analizator spektrofotometryczny do bezposredniego pomiaru stezenia zanie¬ czyszczen gazowych i pylowych gazów odlotowych w przewodach kominowych elektrowni, hut, cementowni i innych zakladów przemyslowych.Dotychczas znane sa i stosowane przyrzady o róznym sposobie dzialania i instalowania, z których jedne sluza do pomiaru zanieczyszczen gazowych drugie pylowych. Brak jest natomiast przyrzadu, który jednoczesnie wyznaczal by stezenie tych zanieczyszczen.Do przedmiotu wynalazku konstrukcyjnie zblizone sa pylomierz firmy Siemens i analizator S02 firmy Du Pont Co. Pylomierz Siemensa sklada sie z sondy wsuwanej do wnetrza przewodu spalinowego i z zespolu detekcyjnego pozostajacego na zewnatrz komina. Sonda sklada sie z dwóch odcinków rurowych polaczonych przewodami powietrznymi. Powietrze przechodzi przez obydwie czesci, omywa lustro wklesle i okienko szklane i przedostaje sie do przestrzeni pomiarowej. Pomiar zapylenia odbywa sie w ten sposób, ze swiatlo skupione w równolegla wiazke zostaje czesciowo odbite w zwierciadle plaskim, czesciowo zas przepuszczone i skupione na jednej z dwóch termopar. Wiazka odbita wchodzi do sondy, przeswietla spaliny przeplywajace w przestrzeni pomiarowej, pada na zwierciadlo wklesle, odbija sie powtórnie, przechodzi przez gaz w przestrzeni pomiarowej i pada na druga termopare. Wielkosc pradu kompensacji jest miara stezenia pylów.Analizator firmy Du Pont Co. montuje sie na zewnatrz przewodu kominowego. Gaz dostaje sie do analizatora poprzez podgrzewana rure przechodzac przez rotometr i aspirator. Wiazka swiatla ultrafioletowego przeswietla gaz i ulega rozdzieleniu na pólprzepuszczalnym zwierciadle. Czesc swiatla pada na optyczny filtr pomiarowy i fotopowielacz, reszta na optyczny filtr odniesienia i fotopowielacz. Sygnaly z fotopowielaczy po wzmocnieniu przez wzmacniacze logarytmiczne zostaja zarejestrowane. Wada tych przyrzadów jest to, ze nie pozwalaja na jednoczesne wyznaczanie stezenia zanieczyszczen gazowych i pylowych. Polaczenie konstrukcji Siemensa z systemem Du Pont Co. nie daje spodziewanych rezultatów, gdyz powietrze swobodnie wplywajace w przestrzen pomiarowa powoduje rozrzedzenie spalin w zwiazku z tym grubosc warstwy spalin w przestrzeni pomiarowej nie jest stala.2 97 532 W celu usuniecia powyzszych wad i niedogodnosci opracowano przyrzad rejestrujacy jednoczesnie stezenie pylów i gazów, którego istote stanowi sondpomiarowa, posiadajaca kanal z kwarcowymi okienkami i otworami powietrznymi. Otwory sa przysloniete kierunkowymi zastawkami. Powietrze wplywajace otworami uformowane za pomoca zastawek tworzy warstwe ochraniajaca okienka kwarcowe przed zapyleniem. Powietrze do ochrony okienek przeplywa przez filtry powietrza.Swiatlo z.lampy rteciowej przechodzi przez mre z okienkami kwarcowymi i przewodami, sluzaca do kalibracji analizatora.W kanal wbudowany jest czujnik temperatury oraz impulsowy przewód do pomiaru cisnienia. Kanal zamykany jest mechanicznie pokrywami, przy czym jedna z pokryw posiada otwór, przez który usuwane sa spaliny. Analizator posiada lustra do skierowania wiazki swiatla oraz filtry optyczne odpowiednio dobrane do Widm absorpcyjnych mierzonych zanieczyszczen gazowych i pylowych nasuwane na detektory w momencie pomiaru.Zaleta wynalazku jest niezawodnosc systemu ochrony optyki przed zabrudzeniem, latwosc instalowania, mozliwosc pomiaru podstawowych parametrów gazów odlotowych; a to temperatury, cisnienia i stezenia zanieczyszczen gazowych i pylowych w róznych zakresach stezen. Dzieki wbudowanej rurze analizatora mozna uzyc do pomiaru stezenia gazów na przyklad S02 w procesach technologicznych.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat analizatora.Analizator spektrofotometryczny sklada sie zasadniczo z dwóch czesci, z sondy pomiarowej A i z systemu detekcyjnego B. Analizator instaluje sie na jednej ze scian przewodu spalinowego wkladajac sonde pomiarowa do wnetrza przewodu. Sonda pomiarowa posiada kanal 1, przez który przeplywaja spaliny. Dlugosc kanalu 1 jest okreslona odlegloscia wzajemna zastawek kierunkowych 2, które formuja powietrze przedostajace sie przez otwory 3 w warstwe ochraniajaca okienka kwarcowe 4 przed zabrudzeniem. Swiatlo ze zródla 5 skupione kwarcowa soczewka 6 przechodzi przez przeplywajace spaliny, nastepnie przez okienka 4a rury kalibracyjnej 7, szerokopasmowy optyczny filtr 9 i pada na zwierciadlo pólprzepuszczalne 10. Czesc swiatla wchodzi do detektora 11 reszta odbija sie od zwierciadla 12 i wchodzi do detektora 13.Optyczne filtry 14 przepuszczaja swiatlo najbardziej pochlaniane przez zanieczyszczajace gazy, natomiast optyczne filtry 15 daja swiatlo nie pochlaniane przez zanieczyszczajace gazy. Obie wartosci natezenia promieniowania sa mierzone detektorami 11 i 13. Sygnaly z detektorów 11 i 13 pozwalaja na wyznaczenie wartosci stezen zanieczyszczen gazowych. Przy pomiarze zapylenia gazu zostaje wykonana operacja zamkniecia kanalu pomiarowego za posrednictwem mechanizmu 16 z silnikiem 17.Na kanal 1 nasuwa sie mechaniczne pokrywy 18 i 19. Powietrze atmosferyczne filtrowane tkaninowym filtrem 20 przedostaje sie otworami 3, wypelnia pomiarowy kanal 1 i wydostaje sie przez otwór 21 w pokrywie 19.Na detektory 11 i 13 nasuwa sie odpowiednio dobrane optyczne filtry 14 i 15, nastepnie nasuwa sie wzorcowy filtr 22. Po otwarciu kanalu pomiarowego detektory 11 i 13 mierza oslabienie wiazki swiatla spowodowane zapyleniem gazu. Czujnikiem 23 mierzy sie wartosc temperatury, zas czujnikiem 24 wartosc podcisnienia gazów w kanale pomiarowym.Kalibracji analizatora dokonuje sie przez przetoczenie rura 7 za posrednictwem przewodów 8 gazów wzorcowych. Rejestracji, sterowania i regulacji odpowiednich wartosci dokonuje elektroniczny podzespól sprzegniety z mikrokomputerem. PL