Przedmiotem wynalazku jest system radiotele¬ foniczny, przeznaczony do automatycznego laczenia stacji radiowych ze soba, wzglednie z innymi sta¬ cjami nalezacymi do systemu, lub dolaczonymi do systemu za pomoca bloków i urzadzen radiokomu¬ nikacyjnych. Przy tym kazdemu kanalowi radio¬ wemu systemu przyporzadkowane sa stacjonarne urzadzenia nadawczo-odbiorcze oraz bloki kanalo¬ we.Znane sa tzw. sieci radiowe o systemie promie¬ niowym, w którym w zasiegu stacji centralnej znajduje sie co najmniej kilka stacji radiowych.Najwieksza wada promieniowych sieci stacji ra¬ diotelefonicznych jest to, iz uniemozliwiaja one racjonalne wykorzystywanie dysponowanych ka¬ nalów radiowych, a mianowicie wymiana informa¬ cji w poszczególnych kanalach odbywa sie nie przez caly czas uzyskanego polaczenia. Wskutek lego liczba wykorzystywanych kanalów jest bardzo duza. Systemy takie równiez ograniczaja zakres uslug swiadczonych na rzecz uzytkowników syste¬ mu.W stosunku do promieniowych sieci radiowych, utworzenie znanych systemów swobodnego wyszu¬ kiwania kanalu oznaczalo rozwój w tym zakresie.Takie znane systemy radiotelefoniczne zawieraja urzadzenia wielokanalowe, wyposazone w uklady wyszukiwania kanalu wolnego, stacje centralna — — bazowa — wyposazona co najmniej w siec ko¬ mutacji i blok sterowania. W takich systemach kazdemu kanalowi systemu przyporzadkowane sa stacjonarne urzadzenia nadawczo-odbiorcze oraz bloki kanalowe. Wprowadzenie systemu lacznosci radiotelefonicznej, dzialajacego na zasadzie swobo¬ dnego wyszukiwania kanalu wolnego, powoduje znaczne zmniejszenie liczby potrzebnych kanalów, na skutek lepszego ich wykorzystywania, przeja¬ wiajacego sie w zwiekszonej wymianie informacji przez poszczególne kanaly.W nowoczesnych systemach ogólnym dazeniem jest rozszerzenie zakresu uslug swiadczonych przez stacje radiowe oraz to, azeby stacje radiowe, nale¬ zace do systemu, czynic równorzednymi z przewo¬ dowymi abonenckimi stacjami telefonicznymi. W tym celu znane systemy projektowano do wspól¬ pracy z centralami telefonicznymi, wzglednie tele¬ komunikacyjnymi danego typu tak, aby kazde zrealizowane polaczenie odbywalo sie poprzez cen¬ trale telekomunikacyjna. Takie obciazenie centrali telekomunikacyjnych pociaga za soba wielorakie niedogodnosci. Glówna niedogodnosc polega aa tym, ze przy realizowaniu kazdego polaczenia z wykorzystaniem przewodowej sieci telefonicznej drogi polaczenia staja sie dluzsze. Centrale tele¬ foniczne lub inne, nalezace do systemu, obsluguja nie tylko komunikacje stacji nalezacych do syste¬ mu, dlatego ewentualne przeciazenie tychze stacji moze utrudnic komunikacje wewnatrz systemu, a nawet ja sparalizowac. Obok tej najbardziej isto¬ tnej niedogodnosci, z punktu widzenia kóniecznos- 97 4283 97 428 4 ci zapewnienia wielostronnosci systemu, okazuje sie niekorzystnym to, ze wykorzystanie centrali danego typu uniemozliwia przylaczenie do syste¬ mu centrali o innym systemie. Pod pojeciem innych centrali rozumie sie podcentrale, szczególnie wiekszych przedsiebiorstw oraz instytucji.Celem wynalazku jest zaprojektowanie takiego automatycznego systemu radiotelefonicznego, który, przy zachowaniu korzystnych wlasciwosci znanych systemów, dzialajacych na zasadzie automatyczne¬ go wyszukiwania kanalu * wolnego, eliminowalby wymienione wyzej wady i zapewnilby przez stacje, wchodzace w sklad systemu rozszerzenie swiadczo¬ nych uslug.Zadanie zostalo rozwiazane w wyniku zaprojek¬ towania systemu radiotelefonicznego, zapewniaja¬ cego automatyczna lacznosc miedzy stacjami, wchodzacymi w sklad systemu lub dolaczonymi do systemu za pomoca bloków i urzadzen radio¬ komunikacyjnych, zawierajacego urzadzenia wielo¬ kanalowe, wyposazone w uklady wyszukiwania kanalu wolnego, stacje centralna, wyposazona co najmniej w siec komutacji i blok sterowania. Kaz¬ demu kanalowi systemu przyporzadkowane sa przy tym stacjonarne urzadzenia nadawczo-odbior¬ cze oraz bloki kanalowe. Wedlug wynalazku w celu ulatwienia lacznosci i rozszerzenia mozliwosci funkcjonalnych systemu, stacje radiowe, wchodza¬ ce w sklad systemu, sa polaczone ze soba duple¬ ksowe, za posrednictwem sieci komutacji, pola¬ czonej z programowanym i zawierajacym rejestr blokiem sterowania. Siec komutacji przy tym jest wykonana jako niezalezna od aparatów komuto¬ wanych, wchodzacych w sklad urzadzen komuni¬ kacji, a polaczone ze stacjami radiowymi wyjscia sieci komutacji sa dolaczone do bloku kanalowego.Wyjscia bloku kanalowego sa dolaczone do stac¬ jonarnych urzadzen nadawczo-odbiorczych. Wejs¬ cia sieci komutacji, polaczone z innymi stacjami, sa polaczone poprzez liniowe bloki dopasowujace ze stacjami lokalnymi, z liniami komunikacyjnymi dowolnego systemu, z aparatami abonenckimi, dola¬ czonymi do tych linii, poprzez uklady automatycz¬ nego wybierania skrosnego. Przy tym blok stero¬ wania jest polaczony bezposrednio z kazdym z li¬ niowych bloków dopasowujacych oraz z kazdym z bloków kanalowych, a wielokanalowe stacje ru¬ chome sa wyposazone w polaczone ze soba szere¬ gowo bloki nadawczo-odbiorcze, uklady automa¬ tyki i bloki wywolawczo-rozmówne.Aparaty abonenckie sa przylaczone do systemu poprzez centrale telefoniczna, przy tym z centrala telefoniczna aparaty abonenckie sa polaczone po¬ przez uklad automatycznego wybierania skrosnego, zawierajacy zespól laczeniowy, zapewniajacy auto¬ matyczne wybieranie stacji radiowych za posredni¬ ctwem centrali telefonicznej, koder polaczony z zespolem laczeniowym, realizujacy kodowanie nu¬ meru wywolawczego, oraz czujnik sygnalów wy¬ biorczych. Przy tym wejscie zespolu laczeniowego jest dolaczone dio aparatu abonenckiego, a jego wyjscie do linii, polaczonej z centrala telefoniczna.Uklady automatyki ruchomej stacji radiowej za¬ wieraja programowany blok sterujacy, dolaczony do jego wyjscia blok selektora, blok wyszukiwania kanalu, rejestr numeru wywolawczego, blok ste¬ rowania rodzajem pracy, generator oraz blok prze¬ laczajacy. Przy tym blok przelaczajacy, blok wy¬ szukiwania kanalu, blok selektora oraz blok ste- nowania rodzajem pracy sa bezposrednio polaczo¬ ne z blokiem nadawczo-odbiorczym, a blok wy- wolawczo-rozmówny jest polaczony z blokiem ste¬ rowania rodzajem pracy oraz z blokiem przelacza¬ jacym.System radiotelefoniczny, zrealizowany zgodnie z wynalazkiem, zapewnia mozliwosc dolaczenia do systemu stacji radiowych róznego typu, jak rów¬ niez polaczenie z centralami telefonicznymi rózne¬ go systemu.Wynalazek jest szczególowo omówiony w przy¬ kladzie wykonania na podstawie zalaczonego ry¬ sunku, na którym przedstawiono przykladowa bu¬ dowe systemu wedlug wynalazku, przy tym na fig. 1 przedstawiono schemat blokowy systemu ra¬ diotelefonicznego, na fig. 2 — schemat polaczen podstawowych czesci skladowych stacji radiowej, a fig. 3 — uklad polaczen czesci skladowych ze¬ spolu automatycznego wybierania skrosnego.Fig. 1 przedstawia schemat blokowy systemu ra¬ diotelefonicznego. Stacja centralna 70 systemu sklada sie z bloku sterowania 2 i polaczonej z nim sieci komutacji 4, z dopasowujacych bloków linio¬ wych 6, 8, 10, 12, polaczonych zarówno z blokiem sterowania 2, jak i z siecia komutacji 4, oraz z bloków kanalowych 26, których liczba odpowiada liczbie kanalów radiowych. Przy tym w blokach kanalowych 26 umieszczono przetworniki linii dwuprzewodowych w linie czteroprzewodowe, tworzace dwukierunkowe linie z linii prowadza¬ cych z jednokierunkowych bloków nadawczo-od¬ biorczych 28. Bloki, wchodzace w sklad stacji cen¬ tralnej 70, moga byc rozmieszczone z dala od sie¬ bie. Poszczególne bloki kanalowe 26 przylaczone sa do bloku nadawczo-odbiorczego 28 odpowiedniego, przystosowanego tylko do jednokierunkowego prze¬ kazywania i jednokierunkowego odbioru informacji.Bloki te lacznie stanowia tzw. stacje bazowa, któ¬ ra mozna uwazac za stacje centralna pracujaca w systemie simpleksowej lacznosci radiotelefonicznej.W zasiegu simpleksowej stacji nadawczo-odbiorczej wyposazonej w zespól nadawczo-odbiorczy 28 znaj¬ duje sie kilka stacji radiowych 30. Stacje radiowe moga byc zainstalowane na pojazdach, jako sta¬ cje ruchome, lub ulokowane w obiektach stacjonar¬ nych.Liniowe bloki dopasowujace 6, 8, 10, 12, pola¬ czone z blokiem sterowania 2 i siecia komutacji 4, zapewniaja systemowi róznorakie mozliwosci przy¬ laczenia. Blok liniowy 6 zapewnia dopasowanie, lub bezposrednie przylaczenie stacji 22 do systemu.Stacje 22 mozna uwazac równiez za stacje glówne ze wzgledu na ich polaczenie, poniewaz stacje 22 moga uzyskiwac polaczenia ze stacjami radiowymi w sposób bezposredni, bez angazowania jakich¬ kolwiek innych centrali. Bloki liniowe 8 oraz 10- przylaczone sa do centrali telefonicznych 14 oraz 16 za pomoca linii abonenckich.Na fig. 1 przedstawiono przykladowo, ze do cen¬ trali telefonicznej 14 przylaczono taki aparat 24 abonencki (np. znormalizowany aparat CB), który 40 45 50 55 605 po wywolaniu systemu radiotelefonicznego moze wywolywac stacje raliowe 30 za pomoca swego ukla¬ du automatycznego wybierania skrosnego 20. Do centrali telefonicznej 16 przylaczone sa takie apa¬ raty abonenckie, które po uzyskaniu polaczenia z systemem radiotelefonicznym moga uzyskac pola¬ czenie tylko ze stacja radiowa 30, okreslona dany¬ mi- zarejestrowanymi w bloku liniowym 10. Wyjs- - cie centrali telefonicznej 18 jest polaczone z blo¬ kiem liniowym 12. Róznica w porównaniu z pola¬ czeniami wyzej wymienionych bloków liniowych z centrala, w tym przypadku polega jedynie na tym, ze blok liniowy 12 polaczony jest nie z linia¬ mi abonenckimi centrali, lecz z zespolami wyzsze¬ go stopnia koncentracji centrali telefonicznej 18.Rozwiazanie to umozliwia uzyskanie polaczenia z okreslona stacja radiowa sposród stacji radiowych poprzez stacje przylaczone do centrali telefonicz¬ nej 18, bez koniecznosci dokonywania jakiejkol¬ wiek przeróbki, lub stosowania urzadzen pomoc¬ niczych,-z wykorzystaniem istniejacych mozliwosci wybierania po przylaczeniu do centrali telefonicz¬ nej 18.Stacja radiowa 30 zawiera blok nadawczo-od¬ biorczy 32 pracujacy w systemie lacznosci duple¬ ksowej. Blok nadawczo-odbiorczy 32 mozna przy¬ stosowac do pracy równiez w systemie lacznosci simipleksowej, lecz w tym przypadku czestotliwosci nadawania i odbioru nie sa jednakowe. Warunki pracy bloku nadawczo-odbiorczego 32 okresla blok sterowania 44 i(fig. 2), który otrzymuje instrukcje od bloku sterowania 40 oraz od bloku wywolania 36. Blok sterowania 40 jest polaczony równiez z blokiem selektora 48, generatorem 42, odtwarza¬ jacym przechowywane informacje, z rejestrem nu¬ merów wywolawczych (telefonicznych) 52, prze¬ chowujacym informacje o mozliwych numerach wywolawczych (telefonicznych) stacji radiowych 30, a ponadto z blokiem poszukiwania kanalu 50, rea¬ lizujacym swobodne poszukiwanie kanalu, z blo¬ kiem selektora 48 i z blokiem przylaczajacym v38, sterujacym blokiem nadawczo-odbiorczym 32, który zapewnia doprowadzenie sygnalów malej czestotli¬ wosci do bloku nadawczoHodbiorczego 32.Stacja radiowa 30 moze byc dodatkowo wypo¬ sazona w blokujacy uklad 54 elektryczny, przezna¬ czony do blokowania wzywania stacji radiowej.Uklad ten polaczony jest z blokiem selektora 48, oraz z blokiem sterujacym 40.Schemat blokowy ukladu automatycznego wy¬ bierania skrosnego 20 jest przedstawiony na fig. 3.Aparat abonencki 24 przylaczony jest do ukladu przelaczajacego 60, który zapewnia bezposrednie polaczenie pomiedzy aparatem abonenckim 24, a centrala telefoniczna 14 i sluzy do wywolywania centrali radiowej. Pod wplywem specjalnego sy¬ gnalu, wytwarzanego przez blok sterowania 2, czuj¬ nik sygnalu wywolania 64 steruje praca ukladu przelaczajacego 60 i dzieki temu zapewnia sie po¬ laczenie aparatu abonenckiego 24 z centrala tele¬ foniczna 14. Z impulsów stalopradowych, wytwa¬ rzanych przy nakrecaniu numeru za pomoca apa¬ ratu abonenckiego 24, koder 62 numeru wywo¬ lawczego wytwarza kodowany ciag impulsów o czestotliwosci akustycznej. Ten ciag impulsów mo- 428 6 ze byc dekodowany przez blok liniowy 8. Tenciag impulsów, uklad przelaczajacy 60 przekazuje do bloku liniowego 8, poprzez centrale telefoniczna 14.Podczas tego procesu wybierania przez centrale telefoniczna 14 przekazywana byla jedynie infor¬ macja, która odpowiadala normom telekomuni¬ kacji publicznej. Z tego wynika, ' ze wybieranie skrosne mozna realizowac niezaleznie od typu cen¬ trali telefonicznej 14 równiez poprzez dowolna io centrale telefoniczna. ¦ . - Dzialanie systemu radiotelefonicznego wedlug wynalazku przedstawia sie nastepujaco: Blok sterowania 2 wybiera jeden kanal (ewentual¬ nie wiecej kanalów, bedacych do dyspozycji, nie- zajetych) i tym kanalem przesyla instrukcje, po¬ wodujaca emitowanie tonu cechujacego. Stacje ra¬ diowe 30 w sposób automatyczny za pomoca swoich bloków wybierania kanalów wyszukuja nacechowany kanal.Jezeli stacja 22, bezposrednio wchodzaca w sklad systemu, zamierza wzywac stacje radiowa 30, do¬ konuje sie tego przez podniesienie mikrotelefonu.Ten fakt blok liniowy 6 sygnalizuje blokowi ste¬ rowania 2, a blok sterowania 2 powoduje przy- laczenie linii stacji 22 do jednego ze swoich re¬ jestrów, przez uruchomienie sieci komutacji 4 (np. urzadzenia systemu Crossbar). Rejestr wysyla ton wybierania numeru do stacji 22, a stacja wybie¬ ra numer cyfra po cyfrze zadanej stacji padiowej 30. O zakonczeniu wybierania numeru rejestr sy¬ gnalizuje blokowi sterowania 2, który wysyla in¬ strukcje emitowania przez wyznaczony kanal kodu wywolujacego, odpowiadajacego kodowi wzywanej stacji radiowej. Ton cechujacy wówczas jest a**- tomatycznie przylaczany na drugi kanal. Wolne stacje radiowe w wyznaczonym kanale utrzyBgcuja ton cechujacy, oznaczajacy gotowosc przyjecia we¬ zwania. Gdy stacja bazowa emituje kod wywoly¬ wania danej stacji radiowej 30 kanalem radiowym, 40 wówczas wzywana stacja radiowa 30 rozpoznaje swój kod za pomoca swego bloku selektora 48 i pozostaje na kanale. Pozostale stacje radiowe 30 wyszukuja nowy nacechowany kanal. Sygnaly bloku selektora 48 wzywana stacja radiowa 30 45 rozpoznaje w ten sposób, ze blok sterowania 40 dokonuje analizy sygnalów bloku selektora 48.Przy rozpoznawaniu numeru wywolanego przecho¬ wywanego w rejestrze numerów 52, blok stero¬ wania 40 przelacza na krótki okres czasu na nada- 50 wanie nadajnik bloku nadawczo-odbiorczego 32.Realizuje to blok sterowania 44. Jednoczesnie z tym blok sterowania 40 wysyla instrukcje dla ge¬ neratora 42, w wyniku czegp wytwarza sie sygnal odpowiedzi, potwierdzajacej przyjecie wezwania. 55 Sygnal odpowiedzi I generatora 42 jest doprowa¬ dzany do wejscia-modulacyjnego bloku nadawczo- -odbiorczego 32, poprzez blok przelaczeniowy 38.Jesli blok sterowania 2 odbiera odpowiedz, I, wów¬ czas wysyla instrukcje polaczenia linii wzywaja- 60 cej z kanalem wzywanej stacji radiowej 30, po¬ przez blok komutacji 4.Jezeli odpowiedz I nie przychodzi, wówczas ka¬ nal radiowy zwalnia sie. W rozwiazywaniu alter¬ natywnym rejestr pozostaje zajety przez pewien 65 czas i okresowo zglasza sie ponownie do bloku7 97 428 8 sterowania 2, w celu zainicjowania powtórnego emitowania kodu wezwania. Za pomoca tego roz¬ wiazania mozna realizowac polaczenia ze stacja radiowa nie osiagalna wskutek chwilowego ekra¬ nowania radiowego, dzieki czemu zwieksza sie nie¬ zawodnosc dzialania systemu.Jezeli od wzywanej stacji radiowej odpowiedz I nie przychodzi, to wówczas rejestr zwalnia sie i~bkk liniowy 6 wlacza sygnal akustyczny „zajety" na linie stacji wzywajacej 22.Jezeli polaczenie zostanie zrealizowane pio od¬ biorze odpowiedzi I, wówczas wzywana stacja ra¬ diowa 30 otrzymuje sygnal ostrzegawczy, a stacja wzywajaca 22 — ton potwierdzajacy przyjecie we¬ zwania. W stacji radiowej 30 blok selektora 48 przekazuje sygnal ostrzegawczy do bloku stero¬ wania 40. Wskutek tego blok sterowania 40 za¬ przestaje emitowania odpowiedzi I poprzez, wyla¬ czenie generatora 42, a jednoczesnie sygnalizuje w sposób wizualny i/lub akustyczny, co informuje obsluge o wezwaniu. Polaczenie takie jest pola¬ czeniem dupleksowym, odbiór i nadawanie odby¬ waja sie jednoczesnie, tj. gdy któras ze stron u- czestniczacych w polaczeniu kladzie na miejsce swoja sluchawke, wówczas polaczenie ulega przer¬ waniu, a kanal zwalnia sie.Stacja 22 oczywiscie moze byó polaczona nie tylko ze stacja radiowa 30, lecz równiez z innymi stacjami przylaczonymi do systemu, na przyklad z liniami telefonicznymi.Gdy zamierza sie wzywac stacje radiowa z apa¬ ratu abonenckiego 24, przylaczonego do systemu poprzez centrale telefoniczna 14, to czynnosci ma¬ jace na celu zrealizowanie polaczenia zostaja roz¬ poczete wówczas, gdy uklad automatycznego wy¬ bierania skrosnego 20 jest niepobudzony. Blok li¬ niowy 8 przekazuje dana informacje do bloku ste¬ rowania 2, wówczas blok sterowania 2 przylacza jeden ze swoich rejestrów do linii wzywajacej po¬ przez siec komutacji 4 i wysyla specjalny sygnal wywolania do aparatu abonenckiego 24. Ten sy¬ gnal wywolania odbiera czujnik sygnalu wywola¬ nia 64 automatycznego ukladu wybierania skros- riego 20, a nastepnie dla aparatu abonenckiego 24 odbywa sie wybieranie zdalne w sposób uprzednio opisany, poprzez automatyczny uklad wybierania skrosnego 20, Elektryczny obwód dekodujacy w bloku liniowym 8 znów wysyla stalopradowe im¬ pulsy wybierania do rejestru bloku sterowania 2.Polaczenie jest realizowane oraz przerywane w sposób opisany powyzej. Przy przerywaniu pola¬ czenia, automatyczny uklad wybierania skrosnego wysyla sygnal przerwania poprzez centrale te¬ lefoniczna 14, a sygnal ten jest odbierany blokiem liniowym 8 jako przerwanie polaczenia.Blok liniowy 10 umozliwia wywolanie dowolnej ruchomej stacji radiowej 30 ze stacjami centrali • telefonicznej 16. Którykolwiek z abonentów, który moze wywolac odpowiednia telefoniczna linie po¬ laczona z blokiem liniowym 10, przylaczonym do stacji bazowej, moze byc polaczony z ta stacja ruchoma, poniewaz podzespól liniowy 10 przy od¬ bieraniu wzywania sygnalizuje o tym fakcie blo¬ kowi sterowania 2 i przekazuje równiez numer wezwanej stacji radiowej 30. Numer wzywanej stacji radiowej nalezy uprzednio zaprogramowac w bloku liniowym 10. Polaczenie zreszta realizuje sie podobnie do poprzednich.Blok liniowy 12 zapewnia dopasowanie polacze- nia z zespolami wyzszego stopnia koncentracji cen¬ trali telefonicznej 18. Blok liniowy 12 w tym przy¬ padku moze zastepowac stopnie nizszego rzedu centrali telefonicznej 18.Widac zatem, iz do stacji bazowej, poprzez bloki liniowe 6, 8, 10, 12, mozna przylaczyc aparaty oraz centrale telefoniczne o najrózniejszych systemach, a to swiadczy o maksymalnych mozliwosciach w sensie swiadczenia uslug, oraz o mozliwosciach przystosowania systemu. Podkresla sie, ze bloki liniowe mozna równiez przylaczyc poprzez kanaly radiowe.Jezeli wywolywanie jest zapoczatkowane przez jedna ze stacji radiowych 30, to obslugujacy sta¬ cje radiowa o tym zamiarze sygnalizuje przez pod¬ niesienie mikrotelefonu, a blok obslugi 36 sygna¬ lizuje odbiór tonu cechujacego, kiedy moze byc rozpoczete wzywanie. Po otrzymaniu instrukcji z podzespolu obslugi 36, blok sterowania 40 odczy¬ tuje pozadany zaprogramowany numer wywoly¬ wany z rejestru numerów 52. Blok sterowania 4,6 numer ten przekodowuje, uzupelnia sygnalem star¬ towym i sygnal ten doprowadza do wejscia gene¬ ratora 42. Jednoczesnie z tym wydaje instrukcje dla bloku przelaczajacego 36 dotyczaca zapewnie¬ nia drogi przekazywania sygnalu i przez blok ste¬ rowania praca 44, nadajnik zalacza sie na czas na¬ dawania numeru wywolawczego, a blok poszuki¬ wania ka^nalu 50 blokuje sie. Stacja bazowa prze¬ kazuje kod wywolania przez blok kanalowy 26 do rejestru bloku sterowania 2, a blok sterowania 2 w 4en sposób potwierdza fakt wywolania oraz nu¬ mer wywolywany. Kanal polaczenia staje sie za¬ jetym, a blok sterowania 2 wysyla ton cechujacy na inny kanal.Jezeli numer wywolywany nalezal do innej sta¬ cji radiowej 30, to blok sterowania 2 uprzednio dokonuje badania zajetosci. Nalezy podkreslic, iz racjonalnym rozdzialem numerów wywolywanych z góry mozna okreslic charakter wywolywanych stacji, a to moze dodatnio wplywac na skrócenie czasu uzyskania polaczenia. Jezeli linia, wywoly¬ wana przez stacje radiowa 30 jest wolna, to pod wplywem instrukcji ze stacji bazowej blok ste¬ rowania 40 wydaje rozkaz zalaczenia nadajnika, wysylajac do bloku sterowania praca 44 sygnal rozkazu. W systemie mozliwe jest utworzenie grup typu PBX, a w tym przypadku sygnalizacja zaje¬ tosci przychodzi tylko w razie jednoczesne] zajeto¬ sci wszystkich linii w obrebie grupy PBX.Jezeli wzywana stacja jest stacja 22 z bezpo¬ srednim polaczeniem, to blok liniowy 6 otrzymuje od bloku kanalowego 26 instrukcje, powodujaca wytworzenie sygnalu dzwonienia, a w tym samym czasie wzywajaca radiostacja odbiera ton zwrot¬ nego potwierdzenia dzwonienia. Dzwonienie prze¬ rywa sie w chwili podniesienia mikrotelefonu.Jezeli wzywana linia jest dolaczona do jednej z centrali telefonicznych 14, 16, 18, to wezwanie jest przekazywane do wezwanych stacji za pomoca bloków liniowych 8, 10, 12. Oznacza to, ze w tym 40 45 50 55 6097 428 9 10 przypadku siec telefoniczna automatycznie roz¬ szerzyla sie w kierunku stacji radiowych 30. W tym przypadku blok sterowania 40 stacji radiowej pobudza przystawke telefoniczna 46, a stacja radiowa 30 za pomoca jej przystawki, oraz .za po¬ srednictwem bloków liniowych 8, 10, 12 moze po¬ lecac realizacje wybierania centrali telefonicznej za posrednictwem sygnalów odpowiadajacych cha¬ rakterowi centrali telefonicznej. Przystawka tele¬ foniczna wlacza sie dopiero po* zrealizowaniu po¬ laczenia, zapewniajacego wymiane informacji. Ste¬ ruje ona przy tym bezposrednio generatorem 42 oraz blokiem przelaczajacym 38. Takie rozwiaza¬ nie systemowe zapewnia mozliwosc wykorzystywa¬ nia stacji radiowej 30 jako stacji przekaznikowej, poniewaz po dokonaniu • polaczen informacyjnych mozna równiez zrealizowac wybieranie skrosne.Obslugujacy stacje radiowe 30 maja zapewnione wszystkie mozliwosci, którymi dysponuja abonenci dowolnej sieci telefonicznej.Gdy wywolywanie zapaczatkowane ze stacji ra¬ diowej 30 skierowane jest do innej stacji radiowej, to polaczenie realizuje sie na kanalach radiowych.Sa dwie mozliwosci polaczenia w tym przypadku, w zaleznosci od stopnia rozbudowy urzadzenia 70.W przypadku sieci dupleksowej numer wy¬ wolawczy jest przekazywany innym kanalem, wyznaczonym niezaleznie od wzywajacego, a po odebraniu odpowiedzi I wezwanego, dwa blo¬ ki kanalowe 26 lacza sie ze soba poprzez siec komutacji 4. Zaleznie od potrzeby przy emitowaniu numeru wywolawczego poprzedza go specjalny ton sygnalizacyjny w wyznaczonym kanale. Ten ton zapewnia pierwszenstwo takiemu przetworzonemu wywolaniu. Blokada wywolania odbywa sie w ten sposób, ze bloki selektorów 48 w stacjach radiowych 30 przy odbieraniu tonu blo¬ kujacego nadaja sygnal wywolywania przekazywa¬ ny do bloku blokowania wywolywania 54. Ten blok 54 w taki sposób wplywa na podzespól ste¬ rowania 40, ze jego wszystkie funkcje sterujace pozostaja bez zmian; jest blokowana tylko mozli¬ wosc do zapoczatkowania wywolania wyjsciowego.Do polaczenia sie miedzy stacjami radiowymi 30 w sposób dupleksowy, wymagane sa dwa kanaly radiowe.Inny rodzaj polaczenia miedzy stacjami radio¬ wymi 30 wymaga zajecia tylko jednego kanalu, co zapewnia lepsze wykorzystanie kanalów. Niedo¬ godnoscia takiego polaczenia jest to, ze polaczenia takiego typu odbywaja sie w simpleksowym rezi¬ mie pracy. W tym przypadku centrala radiowa tym samym kanalem przesyla z. powrotem kod wywolania — po przerwaniu tonu cechujacego.Wzywana stacja radiowa odbiera kod wywolania w taki sposób, jak gdyby wywolanie przyszlo nie z kierunku stacji radiowej. Wywolujaca stacja ra¬ diowa oraz stacja wywolywana przylaczaja sie do tego samego kanalu radiowego. Przelaczenie na prace simpleksowa aparatury nadawczo-odbiorczej, przeznaczonej do pracy w systemie dupleksowym jest realizowane za pomoca bloku sterowania pra¬ ca 44. Blok 44 sterowania praca jest zaprogramo¬ wany w ten sposób, ze przy wywolywaniu, skie¬ rowanym do stacji bazowej stacja bazowa doko¬ nuje kodu i na podstawie wyniku tego* badania wysyla instrukcje przelaczenia do bloku sterowa¬ nia praca 44. Miejsce w systemie stacji wezwanej bowiem mozna wyznaczyc juz droga badania cha- rakteru kodu cyfrowego, dzieki racjonalnemu roz¬ dzialowi numerów wywolawczych.Jezeli zas praca simpleksowa jest zapoczatkowa¬ na wywolaniem ze stacji bazowej, to blok stero¬ wania 40 stacji radiowej 30 zostanie zawiadomio- io ny specjalnym sygnalem-o zmianie rodzaju pracy.Pod wplywem tego blok sterowania 44 przelacza blok nadawczo-odbiorczy 32 na prace simpleksowa.Stacje radiowe 30 moga tworzyc grupy stacji.* Jezeli któras ze stacji systemu wzywa grupowy numer wywolawczy, to blok sterowania 2 na pod¬ stawie informacji zawartej w sygnale wywolania grupowego, zakodowanej razem z numerem wy¬ wolawczym, realizuje polaczenie w taki spos6b, ze do zrealizowania jego nie sa potrzebne sygnaly potwierdzajace przyjecie wywolania Od stacji ra¬ diowych 30. Przy odbieraniu grupowego numeru wywolawczego bloki sterowania 40 stacji radio¬ wych 30 nalezacych do grupy blokuja wydanie od¬ powiedzi, a jednoczesnie przekazuja odpowiednia instrukcje do bloku sterowania praca 44, powodu¬ jaca przelaczenie na prace simpleksowa. Czlonko¬ wie wezwanej grupy moga uruchomic swoje na¬ dajniki za pomoca oddzielnego przycisku. Infor¬ macje przychodzace z dowolnej stacji slyszy wy- wolujacy oraz kazdy czlonek grupy.System dysponuje nawet dwoma mozliwosciami ochrony przed niepozadanym zajeciem ,. kanalów radiowych. Obwód elektryczny do sledzenia od¬ bioru, wchodzacy w sklad stacji bazowej 70, w przypadku dluzszej przerwy w nadawaniu przez stacje radiowe 30 sygnalu wysokiej czestotliwosci zwalnia kanal radiowy. Kanal zostanie zwolniony nawet w tym przypadku, gdyby centrala nie od¬ bierala sygnalu przerwania z powodów jakichkol- 40 wiek zaklócen, powstalych w kanale radiowym, lub, gdy stacja radiowa 30 wyszla z polaczenia bez nadawania sygnalu przerwania. W przypadku wzywania grupowego obwód elektryczny do sle¬ dzenia odbioru po stronie wezwanej automatycz- 45 nie przelacza sie w stan spoczynku. Drugi obwód elektryczny ograniczajacy czas polaczenia, w za¬ leznosci od charakteru polaczenia oraz od chwilo¬ wego stanu obciazenia systemu, umozliwia krót¬ sze lub dluzsze polaczenie oraz racjonalnie ogra- 50 nicza czas dzwonienia. Obwód ten mozna stwo¬ rzyc z takiego obwodu elektrycznego czasonastaw- czego, w którym zastosowano kondensator, którego prad ladowania jest okreslony czynnikami zwiaza¬ nymi z charakterem polaczenia, z nasileniem wy- 55 miany informacji oraz innymi czynnikami. Obwód elektryczny, przed przerwaniem polaczenia w cia¬ gu okreslonego czasu (10^15 sek), nadaje sygnal ostrzegawczy. Obwód elektryczny czasonastawczy jest umieszczony w bloku kanalowym 26 i w razie 80 potrzeby moze byc wylaczony.System, w razie potrzeby, moze byc dodatkowo wyposazony w bloki zapewniajace identyfikacje stacji radiowych 30, oraz w bloki rejestrujace, wzglednie zapisujace liczbe rozmów oraz w takie 65 elektryczne obwody sygnalizujace, które wskazuja97 428 11 12 numer wywolawczy wywolywanej stacji radiowej, na wezwanej stacji radiowej. PL