Przedmiotem wynalazku jest sposób usuwania gazowych zanieczyszczen organicznych z gazów od¬ lotowych, za pomoca zloza materialu filtracyjnego, stanowiacego zdolny do regeneracji absorbent, któ¬ ry przesuwa sie poprzez zbiornik.Okreslenie gazowe zanieczyszczenia organiczne obejmuje ^wszystkie gazy odlotowe takie, jak np. gazy pochodzace ze stacji hodowli zwierzat, z od¬ dzialów, w których sa skladowane w specjalnych celach padle zwierzeta, z procesów fermentacji i se¬ dymentacji i z zakladów przemyslowych.Znane jest oddzielanie zanieczyszczen gazowych z gazów odpadowych przy uzyciu materialów ab¬ sorbujacych takich jak koks otrzymany na drodze suchej destylacji torfu, wegla brunatnego, wegla kamiennego lub wegla drzewnego. Materialy te zaladowuje sie do urzadzen oddzielajacych wyko¬ nanych w ksztalcie bebnów przystosowanych do obracania sie wokól walu w obudowie, przy czym do takiego urzadzenia oddzielajacego wprowadza sie gazy odlotowe tak, ze zanieczyszczenia zawarte w tych gazach zostaja zaabsorbowane i fizycznie zwiazane z powierzchnia materialu absorbujacego paniu sie zdolnosci absorpcyjnej danej partii ma¬ terialu absorbujacego, za kazdym razem musi byc wprowadzana swieza partia. W ten sposób mozna oddzielac zanieczyszczenia gazowe, zwlaszcza dwu¬ tlenek siarki, przy czym z dwutlenku siarki w obecnosci tlenu i pary wodnej mozna wytwarzac kwas siarkowy, który odbiera sie z aparatu absor¬ pcyjnego jako strumien dolny.Z doswiadczenia wynika, ze w opisanej aparatu¬ rze wyzej wymienione gazowe zanieczyszczenia or¬ ganiczne moga byc tylko niecalkowicie usuniete i przerobione. Nie wszystkie zanieczyszczenia i sub¬ stancje obce moga zostac zwiazane, a ponadto po¬ rowata powierzchnia materialu absorpcyjnego szybko ulega zablokowaniu zawieszonymi w ga¬ zach substancjami. To samo odnosi sie do kazdego filtru polaczonego z ukladem.Celem wynalazku bylo opracowanie ulepszonego sposobu oddzielania i konwersji gazowych zanie¬ czyszczen organicznych, przy czym sposób ten jest bardziej przydatny od znanych sposobów do oczy¬ szczania wyzej wymienionych gazów odlotowych oraz do uwalniania tych gazów od zapachów.Sposób wedlug wynalazku oparty jest na tech¬ nice, w której stale zloze materialu przesuwa sie przez reaktor w przeciwpradzie do plynu, zarówno w postaci gazowej jak i cieklej, przy czym jako absorbent stosuje sie biologicznie wysoce aktywny material filtracyjny w postaci co najmniej czescio¬ wo rozlozonego kompostu otrzymanego z odpadków organicznych i/lub blota po klarowaniu lub osa¬ dzaniu i po poddaniu ich procesowi biologicznego rozkladu.W sposobie wedlug wynalazku powyzszy mater¬ ial filtracyjny wprowadza sie do pojemnika calko¬ wicie wypelnionego powyzszym absorbentem i za- 95 78195 781 3 4 opatrzonego na dole aparatu w srodki do rozladun¬ ku, przy czym pojemnik ten przy swoim dnie wi¬ nien byc zaopatrzony w otwory do wprowadzania do niego poddawanych oczyszczaniu gazów. W swo¬ jej górnej czesci pojemnik zaopatruje sie w otwo¬ ry, przez które aparat opuszczaja gazy oczyszczone na drodze absorpcji i konwersji biologicznej za¬ nieczyszczen, w trakcie przechodzenia oczyszcza¬ nych gazów przez absorbujacy material filtracyjny.Przez otwory te równiez material filtracyjny, któ¬ ry opuscil aparat moze byc zawrócony na góre po¬ jemnika przy uzyciu srodków transportowych, -ko¬ rzystnie po wymieszaniu zawracanego materialu filtracyjnego z materialem swiezym.Jako absorbent mozna stosowac kompost otrzy¬ many pfzez poddanie odpadków organicznych pro¬ cesowi rozkladu, kontrolowanemu przez doprowa¬ dzenie do niego tlenu, albo kompost otrzymany przez poddanie procesowi rozkladu domieszek or¬ ganicznych, bedacych nosnikami wegla, do blota po klarowaniu lub osadzaniu. Ze wzgledu na pro¬ ces filtracji korzystnie jest, aby kompost w trak¬ cie stosowania nie byl calkowicie rozlozony. Tego rodzaju procesy wytwarzania kompostu zostaly o- pisane w Odenlegungsschrift nr nr 2 252188 i 2 253 009 (RFN).Material filtracyjny wytworzony powyzszymi sposobami zawiera duza ilosc mikroorganizmów. Po wprowadzeniu do pojemnika gazowych zanieczysz¬ czen organicznych, które maja byc poddawane o- czyszczaniu, mikroorganizmy obecne w materiale filtracyjnym otrzymuja pozywke i staja sie uak¬ tywnione. W wyniku tego w bilogicznie uaktyw¬ nionym materiale, zachodzi silna reakcja t.j. staly proces rozkladu i degradacja biologiczna, które powoduja, ze masa filtracyjna psuje sie i opada i musi byc zasilana swiezym materialem. W ten sposób material zawracany do pojemnika zostaje zaszczepiony i zmienia sie jego struktura, co jest wysoce odpowiednie dla procesu filtracji.Odzyskanie materialu filtracyjnego jest zatem mozliwe dzieki tzw. procesowi z zawracaniem.Oddzielanie zanieczyszczen nastepuje zatem w po¬ jemniku, korzystnie cylindrycznym, w taki sposób, ze powoduje sie aby gazy, które poddaje sie oczy¬ szczaniu plynely przez material absorbujacy do dolu ku górze, podczas gdy material absorbujacy przesuwa sie przez pojemnik ku dolowi. Strefa naj¬ nizsza materialu zaladowanego do pojemnika pod¬ dana jest najwiekszemu obciazeniu. Za pomoca mechanizmu wyladowczego, korzystnie w postaci obrotowego zgarniacza, mozliwe jest opróznienie w razie potrzeby calego materialu z najnizszej czesci pojemnika i zawrócenie go do górnej czesci pojemnika, korzystnie za pomoca srodka transpor¬ towego, przy którego górnej czesci material moze byc regenerowany.Prowadzac proces sposobem wedlug wynalazku po raz pierwszy mozliwe jest oddzielenie i kon¬ wersja wiekszosci zanieczyszczen organicznych przy uzyciu jednego i tego samego aparatu. W konsekwencji, po raz pierwszy mozliwe jest stoso¬ wanie urzadzenia biologicznego filtra z zawraca¬ niem, które jest znacznie prostsze w dzialaniu niz aparaty, w których material absorbujacy wprowa¬ dzany jest periodycznie.Proces filtracji mozna regulowac poprzez zmiany w ilosci wprowadzanego do pojemnika materialu i przez zmiany ilosci swiezego materialu, który miesza sie z juz uzywanym materialem.W sposobie wedlug wynalazku do materialu ab¬ sorbujacego, ladowanego do pojemnika korzystnie dodaje sie maczke bentonitowa.Dodanie bentonitu do materialu 'absorbujacego powoduje, ze tworza sie wysokoczasteczkowe zwiazki bedace kompleksami glina-humus. W sta¬ nie czystym bentonit dziala jako wymieniacz jono¬ wy tak, ze jakiekolwiek obecne w gazach odloto¬ wych jony metali ciezkich lub substancje zawie¬ szone lacza sie w postacie nierozpuszczalne w wo¬ dzie, natomiast pewne gazowe zanieczyszczenia organiczne sa absorbowane na zwiazkach bedacych kompleksami humusowymi. Zatem dodatek bento¬ nitu daje te korzysc, ze w czasie procesu filtracji tworzy sie kompleks glina-humus, dzieki czemu rózne gazowe zwiazki organiczne zostaja zatrzy¬ mane i zreformowane albo przez wymiane jonowa, albo poprzez wiazanie kompleksowe jonów metali ciezkich.Cecha charakterystyczna wynalazku jest to, ze dobiera sie wysokosc warstwy ladowanego do po¬ jemnika absorbenta w zaleznosci od objetosci o- czyszczanyeh gazów. Objetosc absorbenta winna byc dobrana w zaleznosci od ilosci oczyszczanego gazu w kazdym momencie oraz od charakteru i ilosci zanieczyszczen zawartych w gazie, przy czym parametry te z latwoscia okresla sie empirycznie.Przedmiot wynalazku zostal bardziej szczególo¬ wo omówiony w nawiazaniu do aparatury przed¬ stawionej na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie w przekroju piono¬ wym aparat do prowadzenia procesu sposobem we¬ dlug wynalazku, natomiast fig. 2 przedstawia wi¬ dok z góry aparatu przedstawionego na fig. 1.Na rysunku pokazano zbiornik 1, który ma cy¬ lindryczna metalowa obudowe zaopatrzona w wy¬ kladzine 2 izolacyjna. W obudowie umieszczone jest zloze 3 absorbenta stanowiacego wysoce ak¬ tywny material biologiczny. Jako material absor¬ bujacy stosuje sie kompost, otrzymany przez pod¬ danie odpadków organicznych procesowi rozkladu regulowanemu za pomoca dostarczanego powietrza, chociaz z równym powodzeniem materialem tym moze byc kompost, otrzymany przez poddanie pro¬ cesowi rozkladu, regulowanemu za pomoca dopro¬ wadzanego powietrza, organicznego materialu be¬ dacego nosnikiem wegla zmieszanego z blotem po klarowaniu lub osadzaniu. Proces rozkladu nie po¬ winien jednakze byc doprowadzany do konca tak, zeby kompost byl jeszcze biologicznie aktywny.Zbiornik 1 ma powierzchnie dna 4 lagodnie po¬ chyla w kierunku do srodka zbiornika. Nad dnem 4 umieszczone jest obrotowe urzadzenie 5 wyladun¬ kowe w taki sposób, ze obracajac sie, jednolicie wyladowuje material filtracyjny z tego zbiornika.Urzadzenie wyladunkowe napedzane jest srodkami napedzajacymi (nie pokazane na rysunku), które przystosowane sa do ruchu wokól walu 6. Urzadze¬ nie wyladunkowe obraca sie tak jak wskazówki 40 45 50 55 6095 781 *6 zegara, ponad dnem zbiornika. W ten sposób urza¬ dzenie 5 wyladowcze powoduje ruch najnizszej warstwy materialu zloza 3 poprzez otwory 8 u- mieszczone w srodku dna zbiornika. Material wy¬ ladowany ze zbiornika spada na przenosnik 10, który przenosi ten material, w kierunku pokaza¬ nym strzalka, do mieszalnika 11, który dziala w polaczeniu ze srodkami doprowadzajacymi 12 swie¬ zy material, ioraz do podnosnika 13. W ten sposób material wyladowany moze byc zmieszany z ma¬ terialem swiezym i zawrócony do górnej czesci zbiornika 1, skad jest jednolicie rozprowadzany do otworów zbiornika za pomoca obrotowego dystry¬ butora 15.Gazy odlotowe poddawane oczyszczaniu, lacznie z powietrzem poddawanym oczyszczaniu, wprowa¬ dza sie w okolicach dna zbiornika przez liczne zwezki 18 za pomoca wentylatora (nie pokazany) i ukladu przewodów 17. Zbiornik 1 jest otwarty na górze tak, ze gazy odlotowe wprowadzane do zbiornika w kierunku pokazanych strzalek musza plynac do góry poprzez zloze materialu filtracyj¬ nego, znajdujacego sie w zbiorniku i sa oczysz¬ czane na drodze absorpcji i biologicznej konwersji na lub z materialem tego zloza. Absorpcja i kon¬ wersja biologiczna sa procesami biologicznymi. W zlozu filtracyjnym pojawia sie proces rozkladu, powodujac straty na skutek rozkladu. Straty na skutek rozkladu przejawiaja sie w uszkodzeniu zloza, które moze byc w sposób ciagly uzupelniane poprzez dostarczanie swiezego materialu za pomo¬ ca srodków doprowadzajacych 12, tak wiec zbiornik 1 jest stale wypelniony materialem filtracyjnym.Szybkosc z jaka material filtracyjny krazy i jest dostarczany do zbiornika maleje i zwieksza sie w zaleznosci od objetosci i mocy zanieczyszczen za¬ wartych w gazach odlotowych tak, ze przeplyw materialu przez zbiornik jest albo opózniony albo przyspieszony. Poniewaz gazy zawsze przeplywaja od dna zbiornika w kierunku ku górze, najnizsze warstwy materialu filtracyjnego sa zawsze podda¬ ne najwiekszemu obciazeniu. Jednakze material filtracyjny odbierany jest z dna zbiornika w oko¬ licy najnizszej warstwy i jest mieszany ze swie¬ zym materialem przez co wyladowany material filtracyjny w czasie przejscia przez zbiornik jest zdolny ulec regeneracji. Po pewnym okresie czasu caly material filtracyjny oczywiscie musi byc wy¬ mieniony. Material filtracyjny zuzyty w procesie oczyszczania doskonale nadaje sie do uzytku jako srodek nawozacy glebe. Jesli ze wzgledu na gazy odlotowe poddawane oczyszczaniu pozadane jest dodanie do materialu filtracyjnego maczki bento¬ nitowej, moze ona byc domieszana za pomoca u- rzadzenia doprowadzajacego 12. Szczególowe ilosci maczki bentonitowej, która ma byc dodana, musza byc ustalone doswiadczalnie.Objetosc zbiornika 1 moze wynosic 10—200 m8, np. 50 m3, objetosc zbiornika dobiera sie w zalez¬ nosci bd ilosci oczyszczanego gazu oraz od rodzaju i ilosci zanieczyszczen. Dotyczy to równiez ilosci swiezego materialu odbieranego i dostarczanego do zbiornika. Ilosc ta zalezy równiez od ilosci gazu przepuszczanego przez filtr i od ilosci i rodzaju obecnych zanieczyszczen.Moze okazac sie konieczne wprowadzenie badz malych badz duzych ilosci swiezego materialu albo w zasadzie moze nie wystapic potrzeba dostarcza¬ nia swiezego materialu, poniewaz ilosc materialu poczatkowo zaladowanego do aparatu moze okazac sie wystarczajaca. Wydajnosc aparatu moze byc ustalona za pomoca próbek (nie pokazane) i proces mozna korzystnie regulowac przez zmiane ilosci materialu filtracyjnego przechodzacego przez zbior¬ nik i mieszanego ze swiezym materialem. Zuzyty material moze byc wyladowany ze zbiornika po¬ przez przenosnik 10 i spust 20. PL PL PL PL PL PL PL PL