Przedmiotem wynalazku jest przyrzad kontrolno- -spawalniczy stosowany zwlaszcza przy prototypo¬ wym wytwarzaniu czesci takich jak; wsporniki skladajace sie z plytki i przyspawanego do niej ucha z otworem pod srube, zestawiony z podstawy z elementem lub elementami bazujacymi plytke oraz elementem lub elementami do uchwycenia ucha.Znane przyrzady spawalnicze przeznaczone zwla¬ szcza do spawania wsporników skladajacych sie z plytki i przyspawanego do niej ucha z otworem pod sruby sa zestawione z podstawy, na której jest osadzona kostka bazujaca plytke i ramie do uchwycenia ucha. Przy wytwarzaniu prototypu na przyklad smiglowca, w którego konstrukcji jest stosowana znaczna ilosc wspomnianych wsporni¬ ków, przewaznie wymiarowo róznych, wykonanie oprzyrzadowania do spawania tych wsporników jest bardzo pracochlonne i materialochlonne, po¬ niewaz niemal do kazdego typu wspornika trzeba wykonywac oddzielny przyrzad, co powaznie prze¬ dluza cykl wykonawczy prototypu i serii.Celem wynalazku jest zmniejszenie pracochlon¬ nosci i materialochlonnosci wykonania oprzyrzado¬ wania kontrolno-spawalniczego stosowanego przy wytwarzaniu wspomnianych wsporników róznych wymiarowo, przez zaprojektowanie uniwersalnego przyrzadu do przechwycenia elementów wspornika ze soba.Zgodnie z wynalazkiem cel ten osiaga sie przez to, ze elementy do bazowania plytki wspornika stanowia wymienne szablony zamocowane rozlacz¬ nie do podstawy przyrzadu, a elementem do moco¬ wania ucha wspornika jest uchwyt osadzony obro¬ towo w suwakowej plycie osadzonej suwliwie na prowadnicach zamocowanych poprzecznie jednymi koncami na stale w podstawie przyrzadu, przy czym uchwyt ma wymienne elementy ulatwiajace mocowanie uch o róznych wymiarach. Taka kon¬ strukcja przyrzadu pozwala na mocowanie wspor¬ ników o róznych wymiarach celem przychwycenia elementów tych wsporników ze soba oraz kontrole wspornika po dokonaniu ostatecznego spawania, które wykonuje sie poza przyrzadem.Szablony bazujace plytke wspornika maja dwa ustalajace otwory, w które sa wlozone ustalajace sruby osadzone przy obu koncach w mocujacych listwach, korzystnie o ksztalcie katowników za¬ mocowanych rozlacznie do podstawy za pomoca kotwowych srub wlozonych lbami w teowe rowki podstawy i prowadzonych suwliwie we wspomnia¬ nych rowkach za posrednictwem bazujacych kol¬ ków osadzonych na stale w mocujacych listwach, przy czym szablony sa oddzielone od siebie za pomoca wymiennych dystansowych tulejek nalozo¬ nych na ustalajace sruby, a lby i nakretki ustala¬ jacych srub sa umieszczone na zewnatrz mocuja¬ cych listew. Oddzielenie szablonów od siebie 4ys- stansowymi tulejkami, które moga byc wymjfnia- ne w zaleznosci od szerokosci wspomnianej plytki i osadzanie tych szablonów na ustalajacych Szu¬ bach o stalym rozstawie oraz przesuwne z$pa- 95 6593 95 659 / 4 cowanie listew wzgledem podstawy, pozwala na szybka wymiane szablonów oraz ustalenia ich po¬ lozenia wzgledem siebie i uchwytu mocowania ucha wspornika.Dodatkowy efekt uzyskuje sie przez wykorzysta¬ nie szablonów jako elementów skladowych kon¬ strukcji przyrzadu wedlug wynalazku, które to szablony byly niezbedne przy wykonawstwie przy¬ rzadów zgodnie z dotychczasowa konstrukcja, a po wykonaniu tych przyrzadów byly bezuzyteczne.Jeden koniec uchwytu ucha wspornika majacy ksztalt widelek zaopatrzonych w otwór, w który sa wkladane wymienne pierscienie o wewnetrznych srednicach dopasowanych do przetyczki wsuwanej w te pierscienie i w otwory ucha wspornika oraz wymiennej, widlastej wkladki umiejscowionej mie¬ dzy uchem wspornika a widelkami uchwytu, któ¬ rego srodkowa czesc jest' osadzona obrotowo w suwakowej plycie i ma czworokatne sciecie do obrotowego unieruchomienia nalozonej na nia wskazówki katowego polozenia uchwytu wzgledem suwakowej plyty majacej na swej powierzchni na¬ cieta katowa podzialke od 0 do 180°, zas na prze¬ ciwlegly koniec uchwytu jest nakrecona nakretka unieruchamiajaca uchwyt w suwakowej plycie.Zastosowanie wymiennych pierscieni i wymien¬ nych widelkowych wkladek oraz podzialki kato¬ wej do okreslania wspomnianego polozenia kato¬ wego uchwytu daje moznosc szybkiego dostosowa¬ nia tego uchwytu do wymiarów ucha i ustawienia tego ucha wzgledem plytki ustawionej na szablo¬ nach. Suwakowa plyta jest zaopatrzona w dwie sruby do unieruchomiania suwakowej plyty w pro¬ wadnicach majacych wzdluzne klinowe sciecia ulatwiajace wspomniane unieruchomienie, umiejs¬ cowione naprzeciw czól wspomnianych srub, przy czym wierzcholek kata kazdego sciecia jest skie¬ rowany ku podstawie przyrzadu. Dzieki wspom¬ nianym scieciom suwakowa plyte mozna pewnie i latwo unieruchomic na zadanej wysokosci w pro¬ wadnicach przez docisniecie czól wspomnianych srub do powierzchni klinowych sciec tych pro¬ wadnic.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje przyrzad w widoku perspektywicz¬ nym, fig. 2 przekrój wedlug linii A—A z fig. 1 z obróconym o kat 90° uchwytem ucha wspornika, fig. 3 — przekrój wedlug linii B—B z fig. 1, fig. 4 —* przekrój C—C z fig. 1, przy czym * wspomniane przekroje maja zwiekszone podzialki.Jak pokazano na rysunku trzy szablony 1 bazu¬ jace plytke 2 spawanego w przyrzadzie wspornika 3 maja dwa ustalajace otwory 4, w które sa wlozone dwie ustalajace sruby 5 osadzone przy koncach w dwóch mocujacych listwach 6 o ksztalcie katow¬ ników zamocowanych rozlacznie do podstawy 7 przyrzadu za pomoca czterech kotwowych srub 8 wlozonych lbami w teowe rowki 9 podstawy 7 i prowadzonych suwliwie we wspomnianych row¬ kach za posrednictwem dwóch bazujacych kolków , przy czym szablony 1 sa oddzielone od siebie za pomoca czterech dystansowych tulejek 11 nalo¬ zonych na ustalajace sruby 5, a lby i nakretki 12 ustalajacych srub 5 sa umieszczone na zewnatrz mocujacych listew 6.Ponad szablonami 1 jest umiejscowiony uchwyt 13 ucha 14 wspornika 3 majacy przy jednym koncu ksztalt widelek zaopatrzonych w otwory 15, w któ¬ re sa wkladane wymienne pierscienie 16 o we¬ wnetrznych srednicach dopasowanych do przetycz¬ ki 17 wsuwanej w pierscienie 16 i w otwory ucha 14 oraz^wymiennej widlastej wkladki 18 umiejsco¬ wionej miedzy uchem 14 a wspomnianymi widel¬ kami uchwytu 13, którego srodkowa czesc jest osa¬ dzona obrotowo w suwakowej plycie 19 i ma czworokatne sciecie 20 do obrotowego unierucho¬ mienia nalozonej na nim wskazówki 21 katowego polozenia uchwytu 13 wzgledem suwakowej plyty 19 majacej na swej powierzchni nacieta katowa podzialke 22 od 0 do 180°, zas na przeciwlegly ko¬ niec uchwytu 13 jest nakrecona nakretka 23 unie¬ ruchamiajaca uchwyt 13 w suwakowej plycie 19 osadzonej suwliwie na dwóch prowadnicach 24 majacych wzdluzne klinowe sciecia 25 ulatwiaja¬ ce wspomniane unieruchamianie, przy czym wierz¬ cholek kata kazdego sciecia 25 jest zwrócony ku podstawie 7 przyrzadu.Ponadto suwakowa plyta 19 jest zaopatrzona w dwie sruby 26 do unieruchomiania jej w pro¬ wadnicach 24 przez docisniecie czolem sruby 26 o powierzchnie klinowego sciecia 25. Uchwyt 13, w miejscu mocowania ucha 14 wspornika 3 moze miec nie tylko ksztalt widlasty jak to pokazano na fig. 4, lecz takze moze miec postac pojedynczej plaskiej plytki, gdy ucho 14 wspornika 3 ma ksztalt widlasty. — Sposób poslugiwania- sie przyrzadem wedlug wynalazku jest nastepujacy. Przyrzad kazdorazowo dostosowuje sie do wymiarów i ksztaltu spawanego wspornika 3 przez: zalozenie na sruby odpowied¬ nich szablonów 1 oddzielenie ich dystansowymi tulejkami 11, dokrecenie nakretek 19 ustalajacych sruby, 5, zamocowanie listew 6 do podstawy za pomoca kotwowych srub 8, zalozenie uchwytu 13 z odpowiednimi wymiennymi pierscieniami 16 i wkladkami 18, ustawienie na okreslonej wyso¬ kosci suwakowej plyty 19, ustawienie katowe uchwytu 13 wedlug podzialki 22 i wskazówki 21 oraz unieruchomienie tego uchwytu za pomoca nakretki 23. i zblokowanie w prowadnicach 24 na ustalonej dla danego wspornika 3 wysokosci za pomoca srub 26.Po wspomnianym dostosowaniu plytke 2 wspor¬ nika 3 kladzie sie na szablonach 1, a ucho 14 za- mocowuje sie za pomoca przetyczki 17 w uchwycie 13 i przychwyca sie spawem obie czesci wspornika 3 zas po wyjeciu przetyczki 17 zdejmuje sie wspor¬ nik 3 z przyrzadu i dokonuje ostatecznego spawa¬ nia, a nastepnie przeprowadza sie na tym przy¬ rzadzie, kontrole zespawanego wspornika 3. Przez uzyty uprzednio termin „przychwycenie" rozumie sie polaczenie czesci przez spawanie w kilku miejs¬ cach krótkim spawem. PL