PL100243B1 - Noz struga weglowego - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest nóz struga weglowego, skladajacy sie z uchwytu i zamocowanej rozlacznie przy uchwycie czesci tnacej, która tylna powierzchnia przylega do przebiegajacej poprzecznie do kierunku ciecia przedniej czolowej powierzchni uchwytu noza i zabezpieczona jest przed przekreceniem za pomoca co najmniej jednego uchwytu, który wchodzi w dopasowane do niego wyciecie.

W strugach weglowych ostrze wyposazone jest w wieksza ilosc pojedynczych nozy, przy czym kazdy pojedynczy nóz sklada sie albo z plytowej albo z klinowej tnacej czesci i z uchwytu noza. Czesci tnace sa przy tym wsadzone w bocznie otwarte kieszenie uchwytu noza.

Aby wytrzymac duze obciazenie wystepujace zwlaszcza przy urabianiu w bardzo twardym weglu, tnace czesci musza byc wykonane z wysokogatunkowej stali, a ich tnace krawedzie zaopatrzone musza byc dodatkowo w nakladki ze spieków weglikowych. Przy stale zwiekszajacych sie silach pociagowych w nowoczesnej eksplo¬ atacji struga zwlaszcza przy urabianiu w twardym weglu, wystepuja w nozach struga weglowego obciazenia po¬ wierzchniowe, pod wplywem których tnace czesci wykonane równiez z wysokogatunkowej stali i zaopatrzone w krawedzie tnace ze spieków weglikowych, ulegaja stosunkowo szybkiemu zuzyciu i musza podlegac czestej wymianie. Odnosi sie to zarówno do wre bowyeh nozy na bocznych powierzchniach struga jak i do dennych nozy.

Ze wzgledu na duzy ciezar wielkowymiarowej plytowej lub klinowej tnacej czesci, wymiana noza struga weglowego w warunkach niekiedy bardzo ograniczonych przestrzennie, zwlaszcza przy niskich pokladach, jest bardzo ciezka i czasochlonna. Aby utrzymac mozliwe ciagla eksploatacje struga i optymalna wydajnosc ciecia, wymagane jest stale utrzymywanie w magazynie duzej ilosci róznych tnacych czesci, poniewaz w jednym strugu weglowym umieszczonych jest wiele nozy o róznym ksztalcie, które nie sa dowolnie wzajemnie wymienialne.

Celem wynalazku Jest skonstruowanie noza struga weglowego podanego na wstepie rodzaju, którego tnaca czesc dawalaby sie zastosowac do najrózniejszych dennych i wrebowych nozy i moglaby byc wymieniana szybko i latwo, a która zapewnilaby bezpieczne zamocowanie tnacej czesci, oraz sprostalaby wszystkim dzialajacym na nóz silom tnacym.

Zadanie to zostalo wedlug wynalazku rozwiazane w ten sposób, ze tnaca czesc polaczona Jest z uchwytem2 100 243 noza za pomoca co najmniej jednej sruby z dwustronnym gwintem, przechodzacej przez uchwyt noza w kierunku ciecia, a na jej wystajacym ponad tylna powierzchnie czolowa uchwytu noza, gwintowanym odcinku posiada nakretke srubowa, która opiera sie o tylna powierzchnie czolowa uchwytu noza i dociaga tnaca czesc do uchwytu noza. Uksztaltowanie takie posiada te zalete, ze zuzyte tnace czesci moga byc wymieniane bez trudu na nowe. Przechodzaca przez uchwyt noza sruba z dwustronnym gwintem zapewnia nie tylko bezpieczne zamocowanie, lecz takze latwe luzowanie tnacej czesci od uchwytu noza, poniewaz nakretka srubowa przeznaczona do dociagania sruby z dwustronnym gwintem umieszczona jest na przeciwleglej w stosunku do tnacej powierzchni, tylnej stronie uchwytu noza tak, ze jest ona wolna od wszystkich obciazen wynikajacych z pracy tnacej noza, a takze po dluzszym czasie eksploatacji noza moze byc zluzowana bez trudu. Poniewaz element mocujacy tnacej czesci umieszczony jest na stronie czolowej uchwytu noza, jest on latwo dostepny i ulatwia przez to znacznie wymiane tnacej czesci. Nastepnie korzystne jest to, ze tnaca czesc przylega do skierowanej poprzecznie do kierunku ciecia powierzchni czoloyyej uchwytu noza. Dzieki temu sily tnace dzialajace na tnaca czesc, w kierunku ciecia, przenoszone sa pr^ez styk powierzchni bezposrednio do uchwytu noza, a sruba z dwustronnym gwintem jest w duzym stopniu uchroniona przed dzialaniem tych sil.

Uksztaltowanie noza wedlug wynalazku moze byc zastosowane w ten sam sposób do wszystkich nozy struga weglowego, a wiec do wrebowego noza jak równiez do dennego noza. W zwiazku z odpowiednim uksztaltowaniem i ukladem uchwytów noza, moga byc przy tym stosowane dla wszystkich nozy jednego struga jednakow tnace czesci i to niezaleznie od tego czy strug stosowany jest w obiegu prawo- czy lewobieznym.

Poniewaz nastepnie zabiór struga weglowego moze byc nastawiany odpowiednio do kazdorazowych warunków przez wymiane uchwytu noza, istnieje wiec w nozu wedlug wynalazku mozliwosc stosowania jednakowych tnacych czesci takze dla róznych zabiorów. Dlatego tez wymagany zapas magazynowy tnacych czesci zmniejsza sie zasadniczo do dwóch typów, a mianowicie do tnacych czesci dla wrebowego, noza i tnacych czesci dla dennego noza.

Sruba z dwustronnym gwintem posiada korzystnie gladki cylindrycznie trzpien, którym jest przetknieta przez trzpien otaczajacy szczelnie podluzny otwór w nosniku noza. Tnaca czesc uzyskuje dzieki temu dobre zamocowanie w nosniku noza. Ponadto, trzpien sruby z dwustronnym gwintem przenosic moze na uchwyt noza sily dzialajace na tnaca czesc poprzecznie do kierunku ciecia.

Wedlug wynalazku, tnaca czesc tworzyc moze glówke sruby z dwustronnym gwintem, której trzpien z tnaca czescia stanowi jedna calosc. To jednoczesciowe wraz z mocujacym elementem uksztaltowanie tnacej czesci zapewnia calkowite bezpieczne zamocowanie tnacej czesci przy uchwycie noza i umozliwia ponadto latwa i szybka wymiane zuzytych tnacych czesci. Sa one przy zakladaniu wsadzone trzpieniowa czescia sruby z dwustronnym gwintem w przelotowy otwór w uchwycie noza i przez nakrecenie i dociagniecie nakretki srubowej na gwintowanym odcinku sruby, zamocowywane przy uchwycie noza. Nakretka srubowa jest nastepnie, w wyniku jej umieszczenia przy tylnej powierzchni czolowej uchwytu noza, chroniona przed wszystkimi wynikajacymi z pracy ciecia struga obciazeniami tak; ze moze ona byc w kazdym czasie bez trudu zluzowana. Jednoczesciowe uksztaltowanie tnacej czesci z sryba mocujaca zapewnia nastepnie duza stabilnosc zamocowania tnacej czesci przy uchwycie noza.

Wedlug innej postaci wykonania wynalazku, sruba z dwustronnym gwintem i tnaca czesc sa niezaleznymi czesciami. Sruba z dwustronnym gwintem przechodzi wówczas pr;ez tnaca czesc i posiada glówke nieokragla, która miesci sie w odpowiednio uksztaltowanym wycieciu tnacej! czesci i przez to jest zabezpieczona przed przekreceniem. Przy wymianie tnacej czesci, nakretka srubowa moze byc lekko luzowana przy tylnej powierzchni czolowej uchytu noza, poniewaz sruba zdwustrqnnym gwintem nie moze obracac sie w otworze uchwytu noza. sruba z dwustronnym gwintem moze byc lekko wyjmowana z tnacej czesci i wlozona do nowej tnacej czesci, która nastepnie moze byc bez trudu zamocowana przy uchwycie noza.

Wedlug wynalazku, tnaca czesc moze byc klinowa i sruba z dwustronnym gwintem moze byc w taki sposób niewspólsrodkowo osadzona przy tnacej czesci, ze posiada ona od najblizej lezacego od krawedzi tnacej czesci przodka weglowego wiekszy odstep, anizeli od zwróconej do struga krawedzi. Wynikajace z pracy ciecia sily skierowane poprzecznie przenoszone sa przez lezace nad soba powierzchnie tnacej czesci i uchwytu noza.

Sruba z dwustronnym gwintem jest wtedy w duzym stopniu uwolniona od takich sil.

Dla zamocowania tnacej czesci uchwytu noza zastosowana jest zwykle sruba z dwustronnym gwintem, która przy jednym koncu gladkiego cylindrycznego trzpienia posiada wieloboczna glówke, a przy drugim koncu odcinek gwintowany. Wyciecie w tnacej czesci posiada zewnetrzny odcinek, uksztaltowany wielobocznie, odpowiednio do ksztaltu glówki sruby z dwustronnym gwintem, oraz wewnetrzny gladki odcinek uksztaltowa¬ ny cylindrycznie tak, ze w obszarze przejsciowym pomiedzy wewnetrznym a zewnetrznym odcinkiem wyciecia100 243 3 tnacej czesci uksztaltowane jest osadzenie, które stanowi powierzchnie przylegania dla glówki sruby z dwustron¬ nym gwintem i na której glówka sruby opiera sie co najmniej w obrebie swoich narozników.

Uchwyty noza moga byc umieszczone wymiennie w kieszonkowych wycieciach korpusu struga, przy czym . wchodza one czescia stopowa w przewidziane do tego kieszenie korpusu struga.' Przy czesci stopowej jest nastepnie dolaczona czesc glowicowa, która w swojej plaszczyznie symetrii wykazuje otwór dla sruby z dwustronnym gwintem i posiada czolowa powierzchnie przylegania dla tnacej czesci. Taki wymienny uklad posiada te zalete, ze wzajemnie identyczne tnace czesci stosowane moga byc dla kazdego dowolnego zabioru, przy czym dla zmiany zbioru wymagana jest jedynie wymiana niezuzywajacego sie uchwytu noza-Odnosi sie to równiez do dennego noza pluga weglowego, poniewaz przesuniecie katowe w wycieciu uchwytu noza, lub umieszczone na zewnatrz plaszczyzny symetrii uchwytu noza, otwory mocujace, dopasowane moga byc do wymaganych warunków ciecia, przez wymiane uchwytu noza.

Wedlug innej cechy znamiennej wynalazku, nóz moze byc stosowany takze w polaczeniu z uchwytem noza, uksztaltowanym jednoczesciowo z korpusem struga, przy czym uchwyty noza posiadaja wdanym wypadku powierzchnie przylegania tnacej czesci skierowane pionowo do kierunku i ponadto, posiadaja równoleg¬ le i przebiegajace w kierunku ciecia otwory umozliwiajace.zmiane kazdorazowego zabioru przez rózne zamoco¬ wanie tnacej czesci. W pewnych granicach przez dalsze do wewnatrz lub dalsze na zewnatrz zamocowanie tnacej czesci przy uchwycie noza mozna nastawiac wiekszy lub mniejszy zabiór weglowego struga.

Przy zastosowaniu noza wedlug wynalazku jako noza dennego szczególnie korzystne jest, gdy tnace czesci wykazuja dwie ustawione wzgledem siebie pod katem prostym tnace krawedzie, z których jedna dziala przy przodku weglowym, a druga przy spodku, przy czym uchwyt noza umieszczony jest w korpusie struga pod katem 45°.

Przy uchwytach noza, które czescia stopowa umieszczone sa w znajdujacym sie w korpusie struga kieszonkowym wypieciu i których czesc glowicowa wykazuje srodkowy, przebiegajacy w kierunku ciecia przelotowy otwór, jak równiez co najmniej jedna, pk)i>owa do. kierunku ciecia* czolowa powierzchnie, stosowane moga byc dla wrebowych nozy i dla dennych nozy przy lewo- i prawobieznej pracy struga jednakowo uksztaltowane tnace czesci. Asortyment magazynowanych tnacych czesci ulega przez to znacznemu zmniejsze¬ niu.

Wedlug nastepnej cechy znamiennej wynalazku, uchwyty noza stanowic moga takze jedna czesc wraz z korpusem struga i zaopatrzone moga byc w wieksza ilosc równoleglych, przebiegajacych w kierunku ciecia, przelotowych otworów. Rózne przelotowe otwory w uchwycie noza uksztaltowanym jednoczesciowo z korpu¬ sem struga, umozliwiaja przy tym przesuwanie tnacej czesci odpowiednio wdanym przypadku nastawionego zabioru struga. Osadzone w kieszeniach struga weglowego uchwyty noza z jednym otworem musza byc natomiast wymieniane przy zmianie zabioru struga. Tnace czesci sa bowiem dla kazdych warunków pracy jednakowo uksztaltowane.

Wedlug wynalazku, tnaca czesc jest zabezpieczona ksztaltowo przed przekreceniem wzgledem uchwytu noza. W tym celu, tnaca czesc zaopatrzona jest w wyciecie, siegajace ponad na«oze jej tylnej powierzchni.

Z wycieciem tym zazebiony jest ksztaltowo i odpowiednio umieszczony oraz uksztaltowany wystep na powierzchni czolowej uchwytu noza. Zamiast takiego uksztaltowania zabezpieczajacego przed przekreceniem tnacej czesci, stosowany moze byc oczywiscie takze kazdy inny znany i odpowiedni sposób zabezpieczenia przed przekreceniem tnacej czesci noza.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladach wykonania na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia nóz struga weglowego wedlug wynalazku w rzucie bocznym* fig.2 — nóz wedlug fig. 1 w rzucie czolowym; fig. 3 — inny przyklad wykonania noza wedlug wynalazku w rzucie bocznym; fig. 4 — nóz wedlug fig. 3 w rzucie czolowym.

Przedstawiony na fig. 1 i 2 nóz, sklada sie z uchwytu 1 i tnacej czesci 9. Uchwyt 1 noza posiada glowicowa czesc 7 i stopowa czesc 2 z haczykowatym wystepem 3 na tylnym koncu, który wchodzi do przewidzianej do tego celu kieszeni w korpusie struga. Wystep 3 okala przy tym umieszczone na dnie kieszeni wyciecie. Na przednim koncu stopowej czesci 2 znajduje sie sruba 4 z lbem, wkrecona w gwintowany otwór 5, za pomoca której przymocowana jest stopowa czesc do umieszczonego w kieszeni struga trzpienia. Glowicowa czesc 7 stanowiaca jedna calosc ze stopowa czescia 2, posiada osiowy otwór 18 przebiegajacy wzdluz uchwytu noza, który to otwór ma przebiegajaca prostopadle do niego tylna czolowa powierzchnie 20 i prostopadla do kierunku ciecia przednia czolowa powierzchnie 8, która przy dolnej krawedzi wykazuje wyciecie 25.

Przy przedniej czolowej powierzchni 8 nasadzona jest tnaca czesc 9, która zazwyczaj posiada ksztalt klinowaty i wykazuje dwie, umieszczone wzgledem siebie pod katem, tnace krawedzie 11 i 12 (fig. 2). Tnaca czesc 9 wykonana jest ze stali wysokogatunkowej i zaopatrzona jest przy jej tnacych krawedziach 11 i 124 100 243 w nakladki ze spieków weglikowych. Poza tym ma ona stopniowane otwory 15,17, które zbiegaja sie z otworem 18 w uchwycie noza i umieszczone sa przy tnacej czesci, ekscentrycznie tak, ze otwór posiada wiekszy odstep od najblizej znajdujacej sie od weglowego przodka tnacej krawedzi, to znaczy od miejsca, w którym tnace krawedzie 11 i 12 stykaja sie, anizeli od lezacej na przeciw, zwróconej do struga krawedzi 6.

Otwarte od czola wyciecie 15 stopniowanego podluznego otworu tworzy z cylindrycznym odcinkiem odsadzenie 23, na którym opiera sie glówka 14 sruby 16 z dwustronnym gwintem, która przechodzi przez otwory 17 i 18 w tnacej czesci 9 i w glowicowej czesci 7 uchwytu noza. Tylny zaopatrzony w gwint koniec 19 uchwytu noza wystaje ponad tylna czolowa powierzchnie glowicowej czesci 7 i posiada srubowa nakretka 22, która przy polaczeniu posrednim zabezpieczajacego pierscienia 21, zamocowuje tnaca czesc 9 przy uchwycie noza.

Jak wynika z fig. 2, sruba 13 z dwustronnym gwintem posiada wieloboczna glówke 14, której linia obrysu dopasowana jest do ksztaltu wyciecia 15. Sruba 13 z dwustronnym gwintem nie moze sie dlatego obracac w wycieciu 15 tnacej czesci 9. W tym celu aby tnaca czesc 9 nie mogla obrócic sie takze wzgledem glowicowej czesci 7 uchwytu 1 noza, posiada tnaca czesc 9 przy dolnej krawedzi jej tylnej powierzchni 10 wystajacy ponad tylna powierzchnie odcinek 24, , który zazebia sie w odpowiadajace mu wyciecie 25 na przedniej powierzchni czolowej uchwytu noza. Sruba 13 z dwustronnym gwintem posiada gladki trzpien 16, który otoczony jest szczelnie podluznym otworem 18 glowicowej czesci 7.

W przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 3 i 4, tnaca czesc 9 i sruba 13 z dwustronnym gwintem stanowia jedna calosc. Przednia czolowa powierzchnia 8 glowicowej czesci 7 nie posiada przy dolnej krawedzi wyciecia, lecz wystep 26, który rozciaga sie nad dolnym narozem w tym przypadku klinowatej glowicy 7 i wspólpracuje z odpowiadajacym mu wycieciem 27 przy dolnej krawedzi tylnej powierzchni 10 tnacej czesci 9.

Trzpien 16 sruby 13 z dwustronnym gwintem przechodzi takze tu przez otaczajacy go szczelnie otwór 18 w glowicowej czesci 7.

Nakrecona na gwintowany odcinek 19, przy tylnym narozu sruby 13 z dwustronnym gwintem, srubowa nakretka zamocowuje tnaca czesc 9 w glowicowej czesci 7 uchwytu noza.

Wynalazek nie jest ograniczony do przykladów wykonania. Na przyklad uchwyt 1 noza moze byc takze uksztaltowany jako jedna czesc wraz z korpusem struga. Posiada on wtedy wieksza ilosc równoleglych do siebie, przebiegajacych w kierunku ciecia przelotowych otworów, w które sruby z dwustronnym gwintem tnacej czesci moga byc dowolnie osadzone.

Kazdy podluzny otwór przyporzadkowany jest wtedy okreslonemu zabiorowi. W te zamocowania nozowe stanowiace jedna czesc z korpusem struga wsadzone mogrj byc poszczególne czesci noza z oddzielnymi srubami lub takze tnace czesci z uksztaltowanym trzpieniem, tak jak znalazly one zastosowanie w przedstawionych na fig. 1 i 2 odnosnie fig. 3 i 4 wymiennych uchwytach noza.

Claims (10)

Zastrzezenia patentowe

1. Nóz struga weglowego skladajacy sie z uchwytu noza i zamocowanej rozlacznie przy uchwycie tnacej czesci, która tylna powierzchnia przylega do przebiegajacej poprzecznie do kierunku ciecia, przedniej czolowej powierzchni uchwytu noza i zabezpieczona jest przed przekreceniem przez co najmniej jeden wystep zazebiajacy sie 2 dopasowanym do niego wycieciem, znamienny tym, ze tnaca czesc (9) polaczona jest z uchwytem (1) noza za pomoca co najmniej jednej sruby (13) o dwustronnym gwincie, która przechodzi przez uchwyt (1) noza w kierunku ciecia i posiada na wystajacym ponad tylna czolowa powierzchnie (20) uchwytu (1) gwintowanym odcinku (19), srubowa nakretke (22), która opiera sie o tylna czolowa powierzchnie (20) uchwytu (1) noza i zamocowuje tnaca czesc (9) przy uchwycie (1) noza.

2. Nóz wedlug zastrz* 1 * z n a m i e n n y, t y m, ze sruba (13) z dwustronnym gwintem posiada gladki, cylindryczny trzpien (16), za pomoca którego przechodzi przez podluzny otwór (18) w uchwycie (1) noza szczelnie otaczajacy trzpien (16).

3. Nóz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tnaca czesc (9) tworzy glówke sruby (13) z dwustronnym gwintem, której trzpien (16) stanowi wraz z tnaca czescia (9) jedna calosc.

4. Nóz wedlug zastrz. 1 albo 2, z n a m i e n n y t y m, ze sruba (13) z dwustronnym gwintem przechodzi przez tnaca czesc (9) i posiada nieokragla glówke (14), która spoczywa w odpowiednio uksztaltowanym wycieciu (15) tnacej czesci (S0i w ten sposób zabezpieczona jest przed przekreceniem.

5. Nóz wedlug zastrz. 1 albo 4, znamienny tym, ze tnaca czesc (9) posiada ksztalt klina i sruba (13) z dvwstronnym gwintem jest w taki sposób niewspólsrodkowo osadzona przy tnacej czesci (9), ze posiada ona wiekszy odstep od lezacych najblizej przodka weglowego tnacych krawedzi (11,12) tnacej czesci (9), anizeli od zwróconej do pluga krawedzi (6).

6. Nóz wedlug jednego z zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze sruba (13) z dwustronnym gwintem100 243 5 posiada wieloboczna glówke (14), a uksztaltowane wielobocznie wyciecie (15) w przedniej czolowej powierzch¬ ni tnacej czesci (9) tworzy wraz z przechodzacym przez nia podluznym otworem (17) odsadzenie (23) dla podparcia glówki (14).

7. Nóz wedlug zastrz. 1, z n a m i e n n y tym, ie uchwyt (1) noza ma stopowa czesc (2) i glowicowa czesc (7), osadzona w kieszeni korpusu struga zaopatrzona w przednia czolowa powierzchnie (8) do nasadzenia tnacej czesci (9), a w poprzek przechodzi, umieszczony w niej osiowo podluzny otwór (18) dla sruby (13) z dwustronnym gwintem.

8. Nóz, wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze uchwyt (1) noza stanowi wraz z korpusem struga jedna calosc i zaopatrzony jest w wieksza ilosc równoleglych, przebiegajacych w kierunku ciecia przelotowych otworów, w które wsadzane sa dowolnie sruby (13) z dwustronnym gwintem tnacej czesci (9).

9. Nóz wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze tnaca czesc (9) posiada dwie umieszczone wzgledem siebie pod katem prostym tnace krawedzie (11 i 12) .oraz £e uchwyt (1) nóza umieszczony jest pod katem 45° przy korpusie pluga i nóz uksztaltowany jest jako denny nóz.

10. Nóz wedlug jednego z zastrz. 1 do 9, znamienny tym, ze tnaca czesc (9) posiada na swojej tylnej powierzchni (10) trójkatne, o otwartych krawedziach wyciecia (27), w które zazebia sie odpowiedni wystep (26) w prostopadlej do kierunku ciecia przedniej czolowej powierzchni (8) uchwytu (1) noza.100 243 ;jU.-.-.,a'=J—L 3 .J r^?3>^C£ & 13 18 19 —fu _M2 /v "21 FIG. 3 FIG. k Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl