Przedmiotem wynalazku jest automatyczny re¬ gulator szczeliny luzu urzadzenia hamujacego zwlaszcza pojazdów szynowych.W opisie wedlug patentu nr 85360 opisano auto¬ matyczny regulator urzadzenia hamulcowego wy- 5 twarzajacego szczeline miedzy elementem obraca¬ jacym sie i elementem hamujacym, który dopro¬ wadzany jest do zetkniecia z elementem obracaja¬ cym sie w celu zatrzymania go. Regulator umiesz¬ czony jest jako element przekazujacy ruch miedzy io czlonem uruchamiajacym element hamujacy i sa¬ mym elementem hamujacym i zawiera nakretke nakrecona na srube sztywno polaczona z tylnym drazkiem, polaczonym z elementem hamujacym, oraz czlon laczeniowy dla tej nakretki przystoso- w wany do zablokowania jej obrotu oraz jej osiowe¬ go przesuwu, przy czym czlon laczeniowy polaczo¬ ny jest przednim drazkiem osiowo przesuwajacym sie pod wplywem dzialania czlonu uruchamiajace¬ go. Cecha znamienna regulatora wedlug wymienio- 2< nego patentu jest to, ze zawiera on pierwszy czlon naciskajacy dzialajacy na pierwsza powierzchnie nakretki i polaczony sprezyscie z czlonem lacze¬ niowym za pomoca co najmniej jednej wstepnie naprezonej sprezyny umieszczonej miedzy czlonem 25 naciskajacym oraz czlonem laczeniowym, przy czym czlon naciskajacy jest sztywno polaczony z obudowa regulatora.Dzialanie znanego regulatora jest w ogólnosci zadawalajace to jednak na prawidlowosc jego dzia- 30 2 lania ma wplyw szereg parametrów zaleznych od stanu i zuzycia niektórych czesci samego regula¬ tora, jak równiez od smarowania i stopnia glad¬ kosci powierzchni niektórych czesci. W rzeczywi¬ stosci w przypadku wystapienia szczególnej kom¬ binacji wartosci okreslonych wyzej parametrów, moze sie okazac, ze niektóre fazy dzialania regu¬ latora moga byc niecalkowicie prawidlowe.Celem niniejszego wynalazku jest konstrukcja bezpiecznego regulatora szczeliny luzu w zmien¬ nych warunkach roboczych i przy róznych war¬ tosciach w/w parametrów.Cel wynalazku osiagnieto przez opracowanie re¬ gulatora wyposazonego w urzadzenie oporowe prze¬ ciwdzialajace osiowemu przesunieciu pierwszego drazka obudowy z sila o okreslonej z góry war¬ tosci, skierowana wzdluz osi, przy czym urzadze¬ nie to zezwala na przesuniecie drazka wzgledem obudowy tylko wtedy, gdy okreslona z góry war¬ tosc sily osiowej przewyzsza sile osiowa niezbedna do obrócenia nakretki wzgledem sruby.Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie hamujace wagonu kolejowego w widoku z boku, zawierajace auto¬ matyczny regulator hamowania i luzowania, fig. 2, 3 i 4 przedstawiaja odpowiednio tylna, srodkowa i przednia czesc regulatora wbudowanego do urza¬ dzenia przedstawionego na fig. 1, fig. 5 — czesc 95 6103 95 610 4 regulatora przedstawionego na fig. 2 w przekroju wzdluznym w powiekszeniu, fig. 6 — druga wersje wykonania regulatora przedstawionego na fig. 2 w przekroju wzdluznym i w powiekszeniu. Auto¬ matyczny regulator szczeliny luzu urzadzenia ha¬ mujacego 1 wedlug wynalazku, wbudowany jest w urzadzenie hamujace typowego pojazdu szynowego, przedstawionego na fig. 1.Urzadzenie zawiera zasadniczo pneumatyczny cylinder 2, wewnatrz którego suwliwie przesuwa sie tlok sztywno polaczony z drazkiem 3 zawieszo¬ nym wahliwie na górnym koncu dzwfgni 4, podczas gdy powloka cylindra zawieszona jest wahliwie na koncu innej dzwigni 5. Dzwignie te polaczone sa wchliwic-.L j^g.zaikiem 6, a dolne ich konce pola- czinA s^ -£^meph£nlz#iem dzwigniowym 7, sluza¬ cym do poruszania klocków hamulcowych za po- mpca drazka, w którym wstawiony jest regula- ^.iiflp/li i?¦..*„. ,,v ¦ , $ iJzwighflTTI"5 scigane sa za pomoca sprezyny 8, a do dolnego konca dzwigni 5 przymocowany jest drazek 9, z którym sztywno zwiazany jest ogranicznik 10 opisany ponizej bardziej szczególo¬ wo.Mechanizm dzwigniowy 7 sklada sie zasadniczo z dwu dzwigni 12 i 13, z których pierwsza zawie¬ szona jest wahliwie na drazku, w którym wsta¬ wiony jest regulator 1, natomiast druga przymoco¬ wana jest wahliwie do drazka 14, który z kolei za¬ wieszony jest wahliwie w okreslonym punkcie ra¬ my wagonu. Srodkowa czesc kazdej dzwigni 12 i 13 polaczona jest wahliwie z lacznikiem 15, podczas gdy dolne konce tych dzwigni polaczone sa za po¬ srednictwem innych dzwigni 16 z klockami hamul¬ cowymi 17, dla dosuwania ich do kola 18.Opisane urzadzenie hamulcowe, w którym umieszczono regulator jest urzadzeniem typowym, jednakze regulator moze byc wbudowany do kaz¬ dego innego urzadzenia regulujacego hamowanie kazdego pojazdu.Wedlug fig. 2, 3 i 4 regulator luzu zawiera za¬ sadniczo cylindryczna obudowe 21, do której przy¬ mocowane sa dwie pokrywy, za pomoca polaczenia gwintowanego, pokrywa przednia 22 i pokrywa tyl¬ na 23.Przedni cylindryczny drazek 24 jest czesciowo umieszczony wewnatrz obudowy 21 i przechodzi przez otwór w pokrywie 22, a tylny drazek 25 za¬ wiera nagwintowany koniec lub srube 26, która jest czesciowo wsunieta w przedni drazek 24.Kolnierz 27 wahliwie zamocowany do dolnego konca dzwigni 4 (fig. 1) polaczony jest z przednim koncem drazka 24, podczas gdy tylny koniec draz¬ ka 25 polaczony jest wahliwie z górnym koncem dzwigni 12 (fig. 1).Na srubie 26 drazka 25 nakrecona jest nakretka 31. Kat nachylenia oraz ksztalt gwintu pary i sru¬ ba 26 i nakretka 31 sa tak dobrane, zeby nakretka mogla poruszac sie osiowo na srubie, gdy na na¬ kretke dziala sila osiowa o z góry ustalonej war¬ tosci. Korzystnie przedni koniec sruby 26 prowa¬ dzony jest wewnatrz przedniego drazka 24 za po¬ moca sztywno z nim zwiazanej tulejki 32, co poka¬ zano na fig. 4. Ogranicznik 9 zaopatrzony jest w otwór, przez który przechodzi przedni drazek 24.Wedlug fig. 3 nakretka 31 ma kolnierz 33 ograni¬ czony z boków stozkowymi powierzchniami Ct i C2, ustawionymi skosnie i symetrycznie wzgledem osi kolnierza. Kazda z tych powierzchni przystosowana jest do wspólpracy z odpowiednia stozkowa po¬ wierzchnia C\ lub C'2 utworzona, na ruchomej tu¬ lejce 34 skladajacej sie z dwu czesci 34a, 34b, któ¬ re polaczone sa ze soba, na przyklad za pomoca polaczenia gwintowego. Czesc 34b tulejki 34, jak pokazano na fig. 2, zaopatrzona jest w ramie 35 przystosowane do wspólpracy z kolnierzem 36 przymocowanym do tylnego konca przedniego draz¬ ka 24, a czesc 34a tej tulejki polaczona jest za po¬ moca tulejki 37 z oporowym pierscieniem 38, jak pokazano na fig. 2, o który opieraja sie konce dwu srubowych sprezyn 41. Drugie konce tych sprezyn opieraja sie o tulejke 42, jak pokazano na fig. 3, która sztywno zlaczona jest z tulejka 43, która z kolei polaczona jest z tylna pokrywa 23, jak po¬ kazano na fig. 2. Koniec tulejki 42, lezacy naprze¬ ciw konca stykajacego sie ze sprezynami 41 opiera sie o kolnierz 33 nakretki 31, przy czym pomiedzy tulejka i kolnierzem korzystnie znajduje sie lozys¬ ko kulkowe oporowe 44.Sprezyny 41 zamontowane sa ze wstepnym na¬ prezaniem Fo z góry ustalonej wartosci tak, zeby utrzymywaly stozkowa powierzchnie Gj kolnierza 33 w styku z powierzchnia C2 tulejki wówczas, gdy regulator nie pracuje.Jak pokazano na fig. 3 pomiedzy jednym ramie¬ niem 45 tulejki 34 oraz lozyskiem oporowym 44 znajduje sie srubowa sprezyna 46, takze wstepnie naprezona i takze wywierajaca osiowa sile na na¬ kretke 31.W osiowych otworach w czesci 33b ruchomej tu¬ lejki 34b poruszaja sie suwliwie sworznie 47, które jednym koncem wywieraja osiowa sile na inne kulkowe lozyska oporowe 48 usytuowane pomiedzy tym koncem oraz kolnierzem 33. Drugie konce wszystkich sworzni opieraja sie o powloke 49 na¬ ciskajac na lewo na skutek dzialania srubowej sprezyny 50 umieszczonej miedzy ta pokrywa oraz podkladka 51, jak pokazano na fig. 4, utrzymywa¬ na w ustalonym polozeniu za pomoca tulejki dy¬ stansowej 52, która z kolei opiera sie o przednia pokrywe 22. Korzystnie miedzy sworzniami 47 i lo¬ zyskiem oporowym pozostawiony jest niewielki luz osiowy tak, aby umozliwic latwiejszy montaz re¬ gulatora nawet wówczas, gdy nie sa zachowane scisle tolerancje róznych czesci. Jednakze jest spra¬ wa oczywista, ze luz ten moze zupelnie nie wyste¬ powac.Zgodnie z niniejszym patentem dodatkowym opracowano urzadzenie oporowe zdolne do prze¬ ciwstawienia sie osiowemu przesunieciu sie drazka wzgledem obudowy 21 z sila o z góry okres¬ lonej wartosci, przy czym calosc urzadzenia ozna¬ czona jest na rysunku odnosnikiem 60 (fig. 2,5 i 6).Urzadzenie zawiera ogólnie elementy umieszczo¬ ne miedzy drazkiem i obudowa, których zada¬ niem jest wywieranie promieniowo skierowanego 40 45 50 55 60I i 95 610 6 nacisku na pret lub czesc sztywno polaczona z obu¬ dowa. Zgodnie z dwoma przykladami wykonania wynalazku przedstawionymi na fig. 2, 5 i 6 czesci te sa polaczone w jednym przypadku z pretem, a w drugim przypadku z obudowa.Zgodnie z przykladem wykonania przedstawio¬ nym na fig. 1, 2 i 5 do pokrywy 23 przymocowany jest element rurowy 62, korzystnie lecz nie wylacz¬ nie za pomoca pierscienia zatrzymujacego z mate¬ rialu odksztalcalnego 61 (fig. 5).Pierscien 61 jest ustalony w kierunku osiowym w obudowie za pomoca elastycznych pierscieni i podkladek 63.Wewnatrz elementu rurowego 62 rozmieszczonych jest wiele par segmentów 64, z których kazdy ma ksztalt pólokragly i opiera sie o wewnetrzna po¬ wierzchnie elementu rurowego 62. Wewnatrz kaz¬ dej pary segmentów 64 umieszczona jest sprezyna 66 spoczywajaca w odpowiednim kolowym gnizdzie wykonanym w parze segmentów. Sprezyny te umieszczone w swych gniazdach z pewnym napie¬ ciem wstepnym wywieraja nacisk skierowany pro¬ mieniowo na zewnatrz, na odpowiednie segmenty 64, których zewnetrzne powierzchnie wywieraja na powierzchnie rurowego elementu 62 promienio¬ wy nacisk o z góry ustalonej wartosci.Pary segmentów 64 sa utrzymywane jeden obok drugiego za pomoca dwu pierscieni koncowych 67.Miedzy kazdym z pierscieni 67 i drugim pierscie¬ niem 69 umieszczony jest pierscien uszczelniajacy wykonany z miekkiego materialu, przy czym piers¬ cien 69 jest ustalony w kierunku osiowym na draz¬ ku 25 za pomoca elastycznego pierscienia 70.Z powyzszego wynika, ze urzadzenie oporowe zdolne jest do wytwarzania promieniowo skierowa¬ nych sil dzialajacych miedzy drazkiem 25 i elemen¬ tem rurowym 62 sztywno polaczonym z obudowa 23. Osiowe przesuniecie drazka 25 wzgledem obu¬ dowy 21 jest wtedy tylko mozliwe, gdy na obu¬ dowe dzialaja sily osiowe o z góry ustalonej war¬ tosci zaleznej od wielkosci promieniowej sily dzia¬ lajacej miedzy segmentami i 64 i powierzchnia 65.W przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 6 element rurowy 62 zaopatrzony jest w zamo¬ cowana do niego tuleje 71, wewnatrz której umiesz¬ czone sa pierscienie sprezyste 72, z których kazdy jest tak wstepnie naprezony, ze dziala promienio¬ wo skierowana sila na odpowiedni pierscien se¬ gmentowy 73, którego zadaniem jest równomierne przeniesienie tej promieniowo dzialajacej sily z kazdej sprezyny na powierzchnie 74 drazka 25.Miedzy sprezynami 72 wstawione sa pierscienie dystansowe 75, przy czym pierscienie te sa ustalo¬ ne w kierunku osiowym wzgledem tulei 71 za po¬ moca pierscienia 75a, który opiera sie o wystep tulei, oraz za pomoca elastycznego pierscienia 76, Korzystnie miedzy tuleja 71 i drazkiem 25 umiesz¬ czone sa pierscienie uszczelniajace 78 wykonane z miekkiego materialu.Równiez zgodnie z tym przykladem wykonania urzadzenie oporowe zdolne jest do wywierania osiowych sil miedzy drazkiem 25 i tuleja 71 pola¬ czona sztywno z pokrywa 23, przy czym osiowe przesuniecie drazka 25 wzgledem obudowy 21 jest tylko wtedy mozliwe, gdy na obudowe dzialaja si¬ ly osiowe, o z góry ustalonej wartosci zaleznej od wielkosci promieniowej sily dzialajacej miedzy pierscieniami 73 i powierzchnia 74.Automatyczny regulator luzu dziala w sposób nizej opisany. Dla ulatwienia zrozumienia dzialania regulatora zalozono, ze podczas pracy cylindra 2 (fig. 1) drazek oraz ogranicznik 10 pozostaja nieru¬ chome, które to zalozenie nie ogranicza w niczym ogólnosci opisu.Nalezy równiez zaznaczyc, ze regulator moze przenosic sile osiowa od przedniego drazka 25 w dwa rózne sposoby. Pierwszy sposób przenosze¬ nia ma miejsce wówczas gdy wartosc sily osiowej jest mniejsza od opisanego wyzej wstepnego na¬ prezenia Fo sprezyny 41. Wartosc Fo korzystnie do¬ biera sie od 150 do 200 Kg.Drugi sposób przenoszenia istnieje wówczas, gdy wartosc sily osiowej jest wieksza od Fo. W pierw¬ szym sposobie sila przekazywana jest za pomoca drazka 24 (fig. 3) przez kolnierz 36 i ramie 35 do tulejki 34, a poniewaz tulejka ta jest sztywno zwia¬ zana z tulejka 37 i pierscieniem oporowym 38, to sila przekazywana jest do sprezyn 41, które z kolei bez znacznego odksztalcenia przenosza ja do lozy¬ ska 44 i dalej do nakretki 31, a od niej do sruby 26 drazka 25. Latwo zauwazyc, ze zgodnie z pierwszym sposobem przenoszenia sily istnieje zawsze styk miedzy stozkowa powierzchnia C2 nakretki 31 i od¬ powiednia stozkowa powierzchnia C'2 tulejki 34.Zgodnie z drugim sposobem przenoszenia, gdy wielkosc osiowej sily jest wieksza od Fo, to wów¬ czas poczatkowa dlugosc- sprezyn 41 zmniejsza sie, powodujac najpierw oddzielenie stozkowych po¬ wierzchni C2 i C'2, a nastepnie zetkniecie stozko¬ wych powierzchni CA i CV Po ustaleniu tego no¬ wego polaczenia osiowa sila z tulejki 34 przekazy¬ wana jest wprost do nakretki 31 przez zlaczone po¬ wierzchnie Cit C\ kolnierza 33.Dzialanie regulatora zostalo opisane w rzeczy¬ wistych warunkach pracy jakie wystepuja wów¬ czas, gdy jest on wbudowany w urzadzenie ha¬ mulcowe wedlug fig. 1. Na poczatku zaklada sie, ze przed zadzialaniem urzadzenia hamulcowego luz pomiedzy kazdym klockiem hamulcowym 17 oraz kolem 18 jest wlasciwie dobrany, a odleglosc mie¬ dzy scianka 53 obudowy 21 oraz ogranicznikiem 10 ma z góry okreslona wartosc oznaczona na fig. 2 i 5 przez a. Przyjmuje sie takze, ze pomiedzy sworzniami 47 oraz lozyskiem 48 istnieje niewielki luz osiowy.Gdy sprezone powietrze podawane jest do cylin¬ dra 2, wówczas dzwignia 4 przechyla sie w kierun¬ ku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara na fig. 1, a przedni drazek 24 przesuwa sie w prawo.Podczas tego osiowego ruchu, skoro klocki hamul¬ cowe 17 nie stykaja sie jeszcze z kolem 18, osiowa sila niezbedna do spowodowania ruchu jest mniej¬ sza od wartosci wstepnego naprezenia Fo i w kon¬ sekwencji odbywa sie tylko ruch w prawo calego regulatora bez wzglednego ruchu jego czesci.Przy wlasciwie ustalonym luzie zetkniecie kloc¬ ków hamulcowych 17 i kola 18 nastepuje równo¬ czesnie z zetknieciem scianki 53 obudowy 21 40 45 50 55 6095 610 8 z ogranicznikiem 10. (fig. 4). Jezeli przedni drazek 24 kontynuuje ruch w kierunku na prawo, wów¬ czas nastepuje zetkniecie klocków hamulcowych 17 z kolem 18 oraz scianki 53 z ogranicznikiem 10.Poniewaz tulejka 42 nie moze przesuwac sie na 5 prawo ze wzgledu na to, ze jest sztywno polaczona z obudowa 21 za pomoca tulejki 42 i pokrywy 23, dlatego tez wartosc Fo zostaje przekroczona i sprezyny 41 zostaja scisniete.W nastepstwie pierscien oporowy 38, tulejka 37 i tulejka 34 przesuwaja sie razem w prawo odsuwa¬ jac stozkowa powierzchnie C2. Wówczas zwolnio¬ na z polaczenia stozkowych powierzchni C2, C'2 na¬ kretka 31 zaczyna Mie swobodnie obracac pod wply¬ wem dzialania sprezyny 46, która powoduje obrót i przesuniecie osiowe nakretki w prawo az do zet¬ kniecia sie sworzni 47 z lozyskiem 48.Gdy przedni drazek 24 w dalszym ciagu przesu¬ wa sie W prawo, wówczas stozkowe powierzchnie 2o C\ tulejki 34 dochodza do styku z powierzchniami Cj nakretki 31. Od tego punktu w dalszym ciagu sila osiowa dzialajaca na drazek 24 przekazywana jest bezposrednio za itomoca tulejki 34 do nakretki 31 poprzez polaczone powierzchnie Ci9 C\ oraz da lej do tylnego drazka 25.Podczas ostatniej czesci ruchu przedniego drazka 24 na prawo rózne czesci biorace udzial w przeka¬ zywaniu sily ulegaja tylko niewielkim sprezystym odksztalceniom nie powodujac widocznego promie- 30 niowego ruchu klocków hamulcowych.Gdy dzwignia 4 wychyla sie w kierunku zgod¬ nym z ruchem wskazówek zegara dzieki dzialaniu cylindra 2, wówczas zaczyna sie powrotny suw przedniego drazka 24. Podczas (pierwszej czesci te- 35 go suwu wspomniane sprezyste odksztalcenia zosta¬ ja zupelnie usuniete, podczas gdy stozkowe po¬ wierzchnie Q, C\ pozostaja nadal zlaczone. Pod¬ czas pozostalej czesci powrotnego suwu drazka 24 poprzednio opisane etapy dzialania zostaja pow- *° tórzone w odwrotnej kolejnosci az do chwili po¬ wrotu regulatora do jego poczatkowego spoczyn¬ kowego polozenia, pokazanego na fig. 2 i 5.Tak wiec oczywista sprawa jest, ze przy normal¬ nym luzie pomiedzy klockami hamulcowymi 17 oraz kolem 18 nie wystepuje zasadniczo zaden wzgled¬ ny ruch przedniego drazka 24 i tylnego drazka 25.Jedynie niewielki ruch wzgledny tych drazków wy¬ stepuje podczas pierwszego roboczego cyklu regu¬ latora po jego zmontowaniu, jezeli nie ma osiowych luzów pomiedzy sworzniami 47 i lozyskiem 48.Przy zalozeniu, ze wielkosc luzów pomiedzy klockami hamulcowymi 17 i kolem 18 przekracza normalna wartosc, scianka 53 (fig. 4) obudowy 21 55 styka sie z ogranicznikiem 10 przed zetknieciem klocków hamulcowych 17 z kolem 18.W tych warunkach podczas pierwszej czesci suwu przedniego drazka 24 na prawo przed zetknieciem scianki 53 z ogranicznikiem 10 istnieje tylko ruch 60 regulatora na prawo bez wzglednego ruchu jego czesci. Podczas drugiej czesci suwu, to jest po zet¬ knieciu scianki 53 z ogranicznikiem 10 obudowa 21 i czesci sztywno z nia polaczone pozostaja nieru¬ chome, podczas gdy dalej odbywa sie w tym sa- 65 45 50 mym kierunku ruch drazka 24, tulejki 34 i innych czesci sztywno z nia zwiazanych.Nastepnie sprezyny 41 zostaja scisniete i stozko¬ wa powierzchnia Gj zostaje odsunieta od powierz¬ chni C'2, a stozkowa powierzchnia C\ wchodzi w kontakt z powierzchnia C^. Kontynuujac suw drazek 24 przesuwa tulejke 34 na prawo a ta z ko¬ lei naciska poprzez powierzchnie Ct, C^ na nakret¬ ke 31 i drazek 25 az do zetkniecia sie klocków ha¬ mulcowych 17 z kolem 18.Podczas tego ostatniego ruchu nakretka 31 po¬ woduje scisniecie sprezyny 50 za pomoca sworzni 47, a pierscien oporowy 38 sciska sprezyny 41. Obie czynnosci sciskania sa mozliwe, poniewaz czesci oznaczone przez odnosniki 21, 23, 43, 42, 22, 51, 52 sa nieruchome, przy czym scianka 53 opiera sie o ogranicznik 10. Wielkosc zmniejszenia dlugosci sprezyn 41 i 50 podczas sciskania sa oczywiscie proporcjonalne do róznicy miedzy rzeczywistym lu¬ zem a luzem normalnym.Podczas powrotnego suwu drazka 24, zaraz po osiagnieciu przez osiowa sile dzialajaca na ten dra¬ zek wartosci mniejszej od sily wytworzonej przez sprezyny 41 i 50 stozkowa powierzchnia C\ odsu¬ wa sie od powierzchni Cit a nakretka 31 obraca sie i przesuwa osiowo na prawo, na srubie 26 pod dzialaniem osiowego nacisku sprezyny 50.Aby dzialanie regulatora polegajace na obraca¬ niu sie nakretki i jej osiowym przesunieciu w lewo wzdluz drazka 25 pod wplywem sily wywieranej przez sprezyne 50 mialo przebieg bezpieczny i sta¬ bilny, konieczne jest wbudowanie urzadzenia opo¬ rowego 60 w regulator, które wywieraloby na dra¬ zek 25 osiowa sile przeciwstawiajaca sie osiowemu przesunieciu miedzy drazkiem 25 i obudowa 21.W przypadku braku takiego urzadzenia, lub ogól¬ nie przy braku osiowej sily o z góry okreslonej wartosci przeciwstawiajacej sie osiowemu przesu¬ nieciu miedzy drazkiem 25 i obudowa 21, sila osio¬ wa z jaka sprezyna 50 dziala na nakretke 31 nie powoduje w tej fazie dzialania regulatora obróce¬ nia sie nakretki na gwintowanej czesci drazka 25, lecz jedynie przesuniecie w lewo nakretki sztywno polaczonej z drazkiem i w konsekwencji natych¬ miastowe odsuniecie klocka 17 od kola 18. Nalezy uwzglednic, ze w czasie suwu powrotnego drazka 24, gdy stozkowa powierzchnia Ci odchodzi od po¬ wierzchni C\, nakretka 31 jest swobodna w kie¬ runku osiowym, a klocki 17 nadal stykaja sie z ko¬ lem 18 i dlatego jezeli do nakretki zostanie przy¬ lozona osiowa sila sterujaca skierowana w lewo, która jest wynikiem dzialania sprezyny 50, przy braku odpowiedniej sily oporowej przeciwstawia¬ jacej sie przesunieciu drazka wzgledem obudowy 21, sila sterujaca dziala tak, ze latwiej nastepuje przesuniecie w prawo nakretki 31 sztywno zlaczo¬ nej z drazkiem 25, przy czym nastepuje odsuniecie klocka 17 od kola 18 niz obrócenie sie nakretki wzgledem drazka. Osiowa sila niezbedna do rozla¬ czenia klocka i kola jest bardzo mala i zasadniczo mniejsza od sily niezbednej do pokonania oporu tarcia miedzy nakretka 31 i odpowiednia sruba w celu wzajemnego obrócenia tych elementów.Jezeli regulator zawiera urzadzenie oporowe 60 stanowiace przedmiot niniejszego zgloszenia, mie-9 95 610 dzy drazkiem 25 i obudowa 21 wytwarza sie sila osiowa o ustalonej z góry wartosci. Wartosc tej sily dobiera sie tak, aby byla ona wyzsza od osio¬ wej sily niezbednej do spowodowania obrotu na¬ kretki 31 wzgledem sruby 26, i w konsekwencji osiowego przesuniecia w lewo wzgledem drazka 25.W czasie prób urzadzenia wedlug wynalazku stwierdzono, ze powyzsza faza dzialania ma zawsze prawidlowy przebieg, jezeli przy okreslonych wy¬ zej wartosciach wstepnego napiecia sprezyn, sila osiowa wywierana przez urzadzenie oporowe 60 ma wartosc rzedu 40—50 kg.Wynalazek zapewnia zawsze prawidlowy prze¬ bieg pracy regulatora. W znanych urzadzeniach dzialanie to nie zawsze moglo byc prawidlowe ze wzgledu na wplyw róznych czynników, jak stan powierzchni zetkniecia miedzy drazkiem 25 i obu¬ dowa 21 oraz miedzy wspólpracujacymi powierz¬ chniami nakretki i odpowiedniej sruby, jak rów¬ niez warunki smarowania na tych powierzchniach.Obrót i przesuw nakretki 31 jest kontynuowany az do zetkniecia sie lozyska 44 z tuleja 42. Wów¬ czas sprezyny 41 i 50 osiagaja swoja poczatkowa dlugosc i ze wzgledu na przesuw nakretki wzgle¬ dem sruby 26 pod koniec cyklu hamowania odby¬ wa sie wzgledny osiowy ruch drazka 24 i drazka w takim kierunku, który powoduje zmniejsze¬ nie luzu miedzy klockami hamulcowymi 17 i ko¬ lem 18.Wielkosc luzu pomiedzy klockami hamulcowymi 17 i kolem 18 jest mniejsza od normalnej wartosci.W tym przypadku klocki hamulcowe 17 stykaja sie z kolem 18 przed zetknieciem sie scianki 53 z ogranicznikiem 10. W tych warunkach podczas pierwszej czesci suwu drazka 24 w prawo przed zetknieciem klocków hamulcowych 17 z kolem 18 odbywa sie tylko ruch regulatora w prawo bez wzglednego ruchu jego czesci.W drugim etapie tego suwu, to jest po zetknie¬ ciu klocków hamulcowych 17 z kolem 18 osiowa sila dzialajaca na drazek 24 przekracza wartosc wstepnego naprezenia Fo sprezyn 41, a stozkowa powierzchnia C2 zostaje odsunieta od powierzchni C2, a nakretka 31 majac swobode obracania sie, obraca sie i przesuwa osiowo na prawo pod wply¬ wem dzialania sprezyn 41. Równoczesnie obudowa 21 oraz czesci sztywno z nia zwiazane takze prze¬ suwaja sie w tym samym kierunku pod wplywem dzialania sprezyn 41.Po zetknieciu scianki 53 tej obudowy z ogranicz¬ nikiem 10 ustaje ruch obudowy i czesci z nia sztywno zwiazanych. Nastepnie powierzchnia C\ styka sie z powierzchnia C^ a osiowa sila przeno¬ szona jest bezposrednio do tylnego drazka 25 po¬ przez te zetkniete powierzchnie oraz nakretke 31.Ze wzgledu na obrót i ruch w prawo nakretki 31 na srubie 26 pod koniec cyklu hamowania istnieje osiowy ruch wzgledny drazka 24 i drazka 25 w ta¬ kim kierunku, aby zwiekszyc szczeliny luzu miedzy klockami hamulcowymi 17 i kolem 18. PL