Opis patentowy opublikowano: 31.09.1978 Int. a1. E21C 41/06 MKP E21c 41/06 C L i < L L NIA U j\) P'.!llUl!^Wf-QO Twórcy wynalazku: Józef Wojnowski, Romuald Drzemicki, Zbigniew Danda, Marian Bochenek, Konrad Wanielista, Zygmunt Swieca Uprawniony z patentu: Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi Zaklady Badawcze i Projektowe Miedzi „Cuprum", Wroclaw (Polska) Sposób wybierania zlóz rud Dziedzina techniki. Wynalazek dotyczy sposobu wybierania zlóz rud stosowany najkorzystniej do sredniej grubosci warstwy zloza.Stan techniki. Znane dotychczas rozwiazania w podziemnej eksploatacji zlóz wegla nie nadaja sie do stosowania w górnictwie rud. Wynika to z odmiennych warunków geologiczno-górniczych w kopalniach rud i dostosowana do tych warunków mechanizacja robót, na bazie wysokowydajnych ciezkich maszyn samojezdnych. W szczególnosci twardosc zloza uniemozliwia zastosowanie w kopalniach rud urzadzen urabiajacych (kombajny, strugi) i transportujacych (przenosniki zgrzeblowe) stosowanych wgórnictwie weglowym.Dotychczas znane sposoby wybierania zlóz rud polegaja na stosowaniu systemów komorowo-filarowycn, scianowych badz zabierkowych. Systemy komorowo-filarowe charakteryzuja sie stosunkowo duzymi stratami eksploatacyjnymi, niekorzystnym i trudnym do okreslenia rozkladem naprezen w górotworze utrudniajacym kierowanie stropem, niekorzystnymi warunkami wentylacyjnymi i klimatycznymi oraz malo efektywna organizacja pracy, polegajaca na szeregowym wykonywaniu czynnosci technologicznych. Mala efektywnosc organizacji pracy wynika z braku mozliwosci operatywnej kontroli i dyspozycji oraz duzej ilosci przejazdów maszyn miedzy przodkami powodujacych wzajemne kolizje i wynikajaca stad nierytmicznosc produkcji.Unikniecie tych kolizji jest mozliwe poprzez zwiekszenie odleglosci miedzy calizna a zawalem co z kolei powoduje niebezpieczenstwo niekontrolowanych obwalów i zawalów.Ponadto w celu uzyskania duzego wydobycia z pola eksploatacyjnego niezbedne jest wykonywanie robót na dlugim froncie i przy duzej ilosci przodków eksploatacyjnych, w których mozliwe jest tylko szeregowe wykonywanie podstawowych czynnosci technologicznych. Pola o malej dlugosci frontu nie zabezpieczaja, pomimo zwiekszonych postepów, odpowiednio duzego wydobycia.Natomiast systemy scianowe lub zabierkowe charakteryzuja sie mala koncentracja wydobycia wynikajaca z dlugiego czasu trwania cyklu oraz mala wydajnoscia pracy, spowodowana duza pracochlonnoscia czynnosc. technologicznych przy stosowanej technologii polegajacej na recznym wierceniu otworów strzalowych, stosowaniu obudowy podporowej indywidualnej i szeregowej organizacji pracy.2 96 599 Istota wynalazku. Sposób wybierania zlóz rudnych wedlug wynalazku polega na wybieraniu zloza systemem skojarzonym ubierkowozabierkowym przy pomocy maszyn samojezdnych charakteryzujacym sie tym, ze wiercenie otworów strzalowych, kotwienie stropu oraz ladowanie i odstawa urobku wykonywane jest równoczesnie w zabierce. Wiercenie wykonuje sie otworami prostopadlymi do czola ubierki, a kotwienie, ladowanie i dostawa urobku odbywa sie za czolem zabierki. Kierunek przemieszczenia sie frontu eksploatacyjnego jest dowolny.Zaleta wymienionego sposobu wybierania jest równolegle wykonywanie wszystkich podstawowych czynnosci technologicznych umozliwiajace uzyskanie duzej koncentracji wydobycia.Sposób wybierania wedlug wynalazku zapewnia korzystne warunki wentylacyjno-klimatyczne, charakteryzujace sie duza intensywnoscia przewietrzania i wyeliminowaniem przewietrzania wyrobisk eksploatacyjnych przez dyfuzje lub przy pomocy wentylatorów lutniowych.Mala odleglosc calizny od zawalu i mozliwosc skracania w czasie eksploatacji otwartej przestrzeni oraz prostolinijnosc linii zawalu wplywa korzystnie na bezpieczenstwo pracy i kierowanie stropem.Dwie plaszczyzny odsloniecia calizny stwarzaja dogodne warunki urabiania, zmniejsza zuzycie materialów wybuchowych. Strzelanie w otworach równoleglych do czola zabierki powoduje wyrzut urobku w kierunku równoleglym do frontu ubierki nie niszczac obudowy zmechanizowanej.. Objasnienie figur rysunku. Wynalazek jest opisany w oparciu o rysunek na którym, fig. 1 przedstawia widok z góry skojarzonego sposobu wybierania zlóz rud, a fig. 2 — widok z boku wzdluz przekroju A-A na fig. 1.Przyklad realizacji wynalazku. Jak pokazano na fig. 1 skojarzony sposób wybierania polega na tym, ze ubterke 1 prowadzi sie zgodnie z przyjetym kierunkiem eksploatacji pola 2, a czolo zabierki 3 przesuwa sie prostopadle do kierunku eksploatacji tego pola.Otwory strzalowe 4 prostopadle do czola ubierki 1 i równolegle do czola zabierki 3 wierci sie urzadzeniem wiertniczym 5. W czasie strzelania otworów strzalowych 4 nastepuje odrzut urobku 6 w kierunku równoleglym do frontu ubierki 1, który zostaje zaladowany i odstawiony wozem ladujaco-odstawczym 7 do wyrobiska korytarzowego 8. Ladowanie urobku 6 odbywa sie pod zakotwionym stropem przez kotwiarke 9.Linia zawalu 10 zabezpieczona jest zmechanizowana obudowa podporowa 11.Wiercenie otworów strzalowych 4 wykonuje sie na niezaleznym odcinku ubierki 1 przed czolem zabierki 3, natomiast w tym samym czasie za czolem zabierki 3 wykonuje sie ladowanie i odstawe urobku oraz kotwienie stropu przy czym ladowarka 7 i kotwiarka 9 pracuja obok siebie.Przesuwanie obudowy 11 i wywolanie zawalu skal stropowych dokonuje sie po zakonczeniu cyklu wybierania na calej szerokosci ubierki 1, badz tez sukcesywnie w miare wybierania urobku w zabierce. PL