Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia dwuskladnikowych wlókien poliamidowych o zmniejszonej nierównomiernosci grubosci, gdzie jednym skladnikiem jest poliamid np. polikapro- amid, a drugim — kopoliamid np. kopolikapro- amid.Dwuskladnikowe wlókna poliamidowe wytwa¬ rza sie w ten sposób, ze zarówno poliamid jak i kopoliamid w formie krajanki lub w innej po¬ staci topi sie osobno w odpowiedniej temperaturze, a nastepnie otrzymane stopy — skladniki wytla¬ cza sie przez wspólna dysze przedzalnicza do sro¬ dowiska o nizszej temperaturze, gdzie nastepuje zestalenie elementarnych wlókienek.Stosowane do wytwarzania wlókien polimery — skladniki, a wiec poliamid i kopoliamid róznia sie zwykle wartoscia lepkosci stopowej, która u- zalezniona jest od rodzaju uzytego polimeru, jego lepkosci wzglednej, temperatury, czasu przebywa¬ nia w stanie stopionym itp.Róznica tych lepkosci powoduje, ze przy wytla¬ czaniu skladników przez wspólna dysze przedzal¬ nicza np. metoda bok do boku, nastepuje pod dysza wyboczenie struzek polimeru — elementar¬ nych wlókienek w kierunku skladnika o wyzszej lepkosci stopowej. Zjawisko to utrudnia przebieg formowania i powoduje bardzo znaczna nierówno- miernosc grubosci formowanych wlókien, a w przy- padkach skrajnych calkowicie uniemozliwia for¬ mowanie wlókien dwuskladnikowych.Znane sa rózne sposoby zapobiegania temu nie¬ korzystnemu zjawisku. Sposoby te polegaja mie¬ dzy innymi na stosowaniu dysz przedzalniczych o wiekszej srednicy kapilar lub kapilar skosnych, nachylonych wzgledem plyty dyszowej w kierunku przeciwnym do kierunku odchylania wlókien. Ta¬ kie rozwiazania wymagaja stosowania skompliko¬ wanych i klopotliwych w obsludze dysz przedzal¬ niczych, a poza tym nie zapewniaja calkowitej równomiernosci grubosci formowanych wlókien, poniewaz podczas przedzenia wystepuja zawsze nieznaczne wahania rozmieszczenia skladników w przekroju poprzecznym.Znany jest równiez sposób zmierzajacy do po¬ prawienia tego stanu rzeczy polegajacy na wy¬ równaniu wartosci lepkosci stopowych skladników poprzez stapianie ich i doprowadzanie do dyszy przedzalniczej w róznych temperaturach. Takie rozwiazanie techniczne nie daje pelnej kontroli nad temperatura wynikowa stopów we wspólnej dyszy przedzalniczej, a co za tym idzie nad wlas¬ nosciami fizyko-mechanicznymi wytworzonej prze¬ dzy oraz nastrecza duze trudnosci technologiczne i aparaturowe.Sposobem wedlug wynalazku, do wytwarzania dwuskladnikowych wlókien poliamidowych, gdzie jednym skladnikiem jest poliamid a drugim sklad- 95 5173 95 517 4 nikiem kopoliamid, przy czym kazdy ze skladni¬ ków w formie krajanki lub w innej postaci pod¬ daje sie stapianiu a nastepnie otrzymane stopy wy¬ tacza sie przez wspólna dysze przedzalnicza, sto¬ suje sie stopy polimerów — skladników o jedna- 5 kowych lub rózniacych sie najwyzej o 10% war¬ tosciach lepkosci stopowej w warunkach formo¬ wania, a wyrównanie lepkosci stopowej miedzy skladnikami prowadzi sie na drodze zmiany za¬ wartosci wilgoci w jednym lub w obydwu sklad- io nikach przed stopieniem, przy czym zawartosc wilgoci w skladniku nie moze przekraczac 0,3%.Przy k4a d »I. Do wyprzedzenia dwuskladni¬ kowego' wlókna poliamidowego wzieto skladniki A i B o nastepujacej charakterystyce: Skladnik A \— krajanka polikaproamidowa o lepkosci wzgledniej 2,71, zawartosci wilgoci 0,064% wagowych i lepkosci stopowej 1,28 g/min.Skladnik B — krajanka kopolimeru kaproami- dowego zawierajaca 4% molowych szesciometyle- nodwuamidu kwasu tereftalowego o lepkosci wzglednej 2,65, zawartosci wilgoci 0,036% wago¬ wych i lepkosci stopowej 0,790 g/min.Dla wyrównania lepkosci stopowej obu sklad- 25 ników, skladnik B dowilzono woda do zawartosci wilgoci 0,1% uzyskujac w ten sposób wartosc lep¬ kosci stopowej tego skladnika wynoszaca 1,33 g/min, przy róznicy lepkosci stopowej miedzy skladnikami A i B wynoszacej okolo 4%. 30 Po osobnym stopieniu kazdego ze skladników wytloczono je w temperaturze 270°C ± 1°C przez jednootworowa wspólna dysze przedzalnicza o konstrukcji przystosowanej do wytwarzania wló¬ kien dwuskladnikowych typu bok do boku o prze- 35 kroju otworka 0,3 mm i dlugosci kanalika 0,3 mm.Czas przebywania kazdego ze skladników w stanie stopionym wynosil okolo 12 minut.Struzka polimeru po wyjsciu z dyszy przedzal¬ niczej nie zaginala sie, a otrzymane wlókno po 40 rozciagnieciu posiadalo wytrzymalosc 48,0 G/tex, wydluzenie 33% oraz nierównomiernosc grubosci oznaczona wedlug Uster-Normal — 1,5%.Wlókno wyprzedzione w identycznych warun¬ kach i z tych samych skladników A i B, gdzie 45 skladnik B nie dowilzono woda dla wyrównania lepkosci stopowej skladników, zaginalo sie pod dysza przedzalnicza o okolo 90° w stosunku do osi formowania wlókien i posiadalo nierównomier¬ nosc grubosci oznaczona wedlug Uster-Normal — 50 2,5%.Druk WZKart.Przyklad II. Do wyprzedzenia wlókna za¬ stosowano skladnik A jak w przykladzie I oraz skladnik B —kopolimer kaproarhidowy zawiera¬ jacy 3,5% molowych szesciometylenodwuamidu kwasu tereftalowego, o lepkosci wzglednej 2,64, zawartosci wilgoci 0,08% wagowych i lepkosci sto¬ powej 1,16 g/min. Skladnik B dowilzono woda do zawartosci wilgoci 0,12% wagowych i otrzymano kopolimer o lepkosci stopowej 1,37 g/min, przy róznicy lepkosci stopowej miedzy skladnikami A i B okolo 7%.Po osobnym stopieniu kazdego ze skladników wyprzedziono wlókno w warunkach jak w przy¬ kladzie I. Odchylenie struzki polimeru pod dysza przedzalnicza nie przekraczalo 5° w stosunku do osi formowania wlókien. Otrzymano wlókno dwu¬ skladnikowe, które po rozciagnieciu posiadalo wy¬ trzymalosc — 52,0 G/tex, wydluzenie — 35% oraz nierównomiernosc grubosci wynoszaca okolo 1,8%.Wlókno wyprzedzione z tych samych skladni¬ ków A i B i w takich samych warunkach z ta tylko róznica, ze skladnik B nie dowilzono woda dla wyrównania lepkosci stopowej obydwu sklad¬ ników, zaginalo sie pod dysza przedzalnicza o okolo 45° w stosunku do osi formowanych wló¬ kien i wykazywalo nierównomiernosc grubosci o- znaczona wedlug Uster-Normal — 2,8%. PL