Przedmiotem wynalazku jest czlon gasienicy z plyta gasienicowa stosowany w maszynach ura¬ biajacych i zwalujacych.Stan techniki. W podstawowych maszynach od¬ krywkowych na podwoziu gasienicowym stosowa¬ ne sa obecnie lancuchy gasienicowe skladajace sie z czlonów z plytami plaskimi, to jest o plas¬ kiej powierzchni nosnej stykajacej sie z podlozem.Tego typu czlony wykazuja bardzo niekorzystny dla mechanicznej pracy zlacza ogniwowego roz¬ klad nacisków w obrebie plyty gasienicowej. Prze¬ ciazenie okolic zlacza jest 2 do 3-krotne w porów¬ naniu z obciazeniem czesci srodkowych plyty.Czlony z plytami plaskimi wykazuja niekorzystny dla nosnosci podloza i trakcyjnosci maszyny uklad czlonów ukosujacych sie w czasie najezdzania kól wsporczych na zlacza czlonów i tworzacych kliny wbijajace sie w grunt podloza. Bardzo niejedno¬ rodny rozklad nacisków pod -gasienica zarówno wzdluz jak i w poprzek gasienicy, wywoluja miej¬ scowe uszkodzenia plyt i lokalne przekroczenia wytrzymalosci gruntu podloza.Wystepujace zjawiska powoduja nadmierne zu¬ zycie zlacza plytowego i czeste awarie lancuchów gasienicowych. Konsekwencja tego stanu jest bar¬ dzo duzy naklad pracy i kosztów niezbednych do utrzymania podwozi gasienicowych w sprawnosci eksploatacyjnej. Koszty napraw plyt i ogniw lan¬ cucha gasienicowego w sposób istotny rzutuja na koszty eksploatacyjne maszyn.Istota wynalazku. Celem wynalazku jest zwiek¬ szenie trwalosci lancuchów gasienicowych i popra¬ wienie trakcyjnosci gasienic.Istota wynalazku polega na uksztaltowaniu dna czlona gasienicowego w formie odcinka walca pro¬ stego, którego tworzaca przebiega prostopadle do wzdluznej osi gasienicy, przy czym kierownica dda tworzacej moze byc elipsa lub okrag.Dzieki uwypukleniu dna czlona w kierunku pod¬ loza gruntowego reakcja podloza na czlon rozklada sie w korzystniejszy sposób niz ma to miejsce pod czlonami z dnem plaskim. Szczyty nacisków w okolicach przyzlaczowych wypuklej plyty ga¬ sienicowej ulegaja obnizeniu na rzecz zwiekszenia maksymalnych nacisków pod srodkowymi czescia¬ mi plyt. W ten sposób rozklad obciazen na po¬ wierzchni plyty gasienicowej staje sie bardziej wy¬ równany, a warunki pracy zlacza czlonowego, sta¬ nowiacego szczególnie wrazliwy i podatny na awa¬ rie element lancucha gasienicowego, lzejsze niz przy stosowaniu czlonów plaskich. Zmieniajac pro¬ mien krzywizny wypuklosci plyty mozna regulo¬ wac stopien obciazenia czesci srodkowej plyty w stosunku do czesci przyzlaczowej. Optymalna wypuklosc plyty dobiera sie w zaleznosci od po- dzialki lancucha gasienicy i rozstawu kól wspor¬ czych gdyz od tych wielkosci zalezy miedzy in¬ nymi uklad zjawisk zachodzacych miedzy plyta, a podlozem gruntowym.W lancuchach gasienicowych z czlonami wypuk¬ lymi zachodzi poza tym zlagodzenie klinów tworza¬ cych sie przy ukosowaniu sie sasiednich czlonów, dzieki zastapieniu plaskich scian klinów, w wy¬ padku plyt plaskich, scianami wypuklymi. Jest to zjawisko korzystne dla nosnosci podloza grun¬ towego, poprawia trakcyjnosc gasienic poprzez 95 13195 131 3 zmniejszenie ruchów wezykowych i oporów bocz¬ nych przy skrecie oraz powoduje mniejsze zuzycie kól wsporczych dzieki lepszemu ich prowadzeniu przy bardziej stabilnym lancuchu. Efektem tych zjawisk jest dwukrotny wzrost trwalosci lancuchów z czlonami wypuklymi w stosunku do trwalosci dotychczasowych lancuchów z czlonami plaskimi.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku uwi¬ doczniony jest w przykladzie wykonania na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia czlon gasie¬ nicy z wypukla plyta gasienicowa, a fig. 2 zalez¬ nosc wysokosci luku wypuklosci od wielkosci po- dzialki lancucha i rozstawu kól wsporczych lan¬ cucha.Przyklad wykonania. Czlon gasienicowy wypukly posiada plyte gasienicowa uksztaltowana w naste¬ pujacy sposób: na calej powierzchni styku z pod¬ lozem gruntowym plyta jest równomiernie uwy¬ puklona w kierunku podloza; jej powierzchnia przybiera forme odcinka ipobocznicy walca pro¬ stego, którego tworzaca przebiega prostopadle do wzdluznej osi gasienicy, przy czym kierownica dla . tworzacej moze byc elipsa lub okrag.Wysokosc h luku wypuklosci ponad jego cieci¬ wa, której dlugosc równa jest podzialce lancucha gasienicowego, jest okreslona wykresem przedsta¬ wionym na fig. 2 w zaleznosci od wielkosci po- dzialki lancucha tg i rozstawu kól wsporczych gasienicy tk. Tak wyznaczona wypuklosc zapew¬ nia optymalny podzial obciazen w obrebie plyty gasienicowej i zwiekszenie trwalosci czlonów dwu do trzykrotne w porównaniu z czlonami o dnie plaskim.Efekty ekonomiczne rozwiazania wedlug wy¬ nalazku wynikaja zarówno ze zmniejszenia ilosci wymiany i regeneracji czlonów gasienicowych jak i ze zmniejszenia postojów maszyn odkrywkowych spowodowanych uszkodzeniem i wymiana czlonów.Czlony gasienicoAYe wypukle moga znalezc sze¬ rokie zastosowanie w maszynach urabiajacych i zwalujacych oraz innych podobnych urzadze¬ niach stosowanych w górnictwie, poruszajacych sie na podlozu gruntowym, nie kamienistym.Zasit rzezenie patentowe Czlon gasienicy, znamienny tym, ze dno czlo- na gasienicowego stanowi wypukla plyta gasieni¬ cowa uksztaltowana w formie odcinka walca pro¬ stego, którego tworzaca przebiega prostopadle do wzdluznej osi gasienicy. fig.l ^m fig. 2 Je- LZG Z-d Nr 2 — 1945/77 110 egz. A4 Cena 45 zl PL PL