PL94995B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania 1-monopodstawionych pochodnych 2-metylo-2-/8-alko- ksy-4,8-dwumetylononen -3-ylo/-cyklopropanów o wzorze 1, w którym R oznacza grupe alkilowa o 1—3 ato¬ mach wegla, aX oznacza grupe —CH2ORi, przy czym Rt oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—3 atomach wegla.- Zwiazki otrzymane sposobem wedlug wynalazku sa nowe i nie opisane w literaturze. Wykazuja one aktyw¬ nosc hofmonomimetyczna w stosunku do owadów, zwlaszcza z rzedu pluskwiaków, chrzaszczy i dwuskrzy- dlych. Aktywnosc ta objawia sie zaburzeniami w ich rozwoju, a niekiedy dzialaniem letalnym.Sposobem wedlug wynalazku zwiazki o wzorze 1, w którym R i X maja wyzej podane znaczenie, otrzymu¬ je sie przez dzialanie na zwiazek o wzorze 2, w którym X ma wyzej podane znaczenie, octanem rteciowym w obecnosci nizszych alkanoli o 1—3 atomach wegla i nastepna redukcje powstalego zwiazku 8-alkoksy-7-aceto- ksyrteciowego do pozadanego produktu koncowego.W przypadku przeprowadzenia analogicznej reakcji ze zwiazkiem o wzorze 2, w którym X oznacza grupe —CH2OH, wówczasjako produkt reakcji otrzymuje sie l-hydroksymetylo-2-metylo-2-/8-alkoksy-4,8 -dwumetylo- nonen-3-ylo/-cyklopropan. Te pochodna alkoholowa mozna w znany sposób przeprowadzic w pochodna eterowa na przyklad na drodze eteryflkacji jodkiem alkilu, zwlaszcza jodkiem metylu lub siarczanem dwualkilu, zwlasz¬ cza siarczanem dwumetylu, w dwumetyloamidzie kwasu mrówkowego, wobec tlenku baru, badz tlenku srebra.Najkorzystniej eteryfikuje sie dzialajac duzym nadmiarem jodku alkilu na alkoksylan metalu alkalicznego, otrzy¬ many dzialaniem wodorku metalu alkalicznego na wolny alkohol w rozpuszczalniku eterowym.Przebieg procesu, w przypadku stosowania jako substratu zwiazku o wzorze 2, w którym X oznacza grupe —CF^ORj, w której Rt = H, przedstawiony jest na zalaczonym schemacie, na którym przytoczono zwiazki z podstawnikami R i Rt, z których R ma wyzej podane znaczenie a R! oznacza nizsza grupe alkilowa.1 94 995 Elektrofilowa reakcja z udzialem octanu rteciowego przebiega w zwiazkach omawianego typu wylacznie na podwójnym wiazaniu C7-C8. Przez analogie z zachowaniem sie ukladów izoprenoidowych w reakcji. z czynnikami elektrofilowymi w rozpuszczalnikach polarnych (van Tamelen, Acc. Chem. Res., 1969) mozna tlumaczyc ten fakt odpowiednim przestrzennym ulozeniem sie lancucha weglowego w polarnym rozpuszczalni¬ ku, odslaniajacym jedynie koncowe wiazanie podwójne. Przy uzyciu jako rozpuszczalnika nizszego alkoholu nastepuje najpierw wymiana jednego ligandu w octanie rteciowym, a nastepnie powstaly odczynnik (HgOAcf (OR)~ przylacza sie do podwójnego wiazania C7—C8 zwiazków omawianego typu zgodnie z regula Markownikowa. Rozerwanie stosunkowo slabego wiazania wegiel-rtec mozna przeprowadzic wieloma metoda¬ mi redukcji. Najwygodniejsza jest redukcja przy pomocy borowodorku metalu alkalicznego w alkoholu Cj —C3.Zarówno reakcja alkoksyrteciowania jak i odrteciowania zwiazku o wzorze 2 przebiega w wysokim stopniu selektywnie.Ponizsze przyklady wyjasniaja blizej istote wynalazku nie ograniczajac jednak jego zakresu.Przyklad I. Do roztworu 14iydroksymetylo-2-metylo-2-/4,8-dwumetylononadien- 3,7-ylo/-cyklopro* panu (472 mg, 2 milimola) w bezwodnym etanolu (10 ml) dodano roztwór octanu rteciowego (700 mg, 2,2 milimola) w bezwodnym etanolu (40 ml). Mieszano 30 minut, a nastepnie dodawano porcjami borowodorek sodowy (300 mg, 8 milimoli). Calosc rozcienczono Woda (100 ml) i ekstrahowano wyczerpujaco eterem. Eks¬ trakt przemywano kolejno nasyconym roztworem chlorku amonu i solanka, suszono bezwodnym siarczanem magnezu. Po usunieciu rozpuszczalnika pod zmniejszonym cisnieniem, pozostalo 550 mg jasnozóltego oleju, który rozdzielano na zelu krzemionkowym 0,05—0,2 mm firmy Merck.Z eluowania ligroina zawierajaca 5% octanu etylu uzyskano kolejno niezmieniony substrat (30 mg), frakcje mieszane (350 mg) i produkt reakcji (100 mg). Powtórna chromatografia frakcji mieszanych dala jeszcze dodat¬ kowa porcje produktu reakcji (200 mg). Bezbarwny olej mial temperature wrzenia 115—120°C (0,3 Torr.IRfilm: 3600-3100 cm"1 (s) -OH; 3040 cm"1 (w) C - OH; 1660 cnT1 (w) C - C; 1410 cm"1 (przeg.) CH3-0; 1075 cm"1 (s) C-O-C; 1035 cm"1 (s) C-O-H; 1020 cm"1 (przeg.) cyklopropan. NMRcci4 (60MHz, lock na CHCI3) (5, ppm): 0,00(m,lH); 0,50 (m, 1H); 1,10 (m, 9H); 1,30 (m, 6H); 1,58 (m, 3H); 2,00 (mt 4H); 2,60 (s/lH); 3,30 (m,4H); 5,02 (t,1H). ' Analiza elementarna dla C18H3 4 02 ' Obliczono: 76,54% C; 12,13% H; Znaleziono: 75,12%C; 11,91%H; ;75,11%C; 11,72%H.Produkt okazal sie l-hydroksymetylo-2-metylo-2-/8-etoksy-4,8- dwumetylononen-3-ylo/-cyklopropaftem.Przyklad II. Do roztworu l-hydroksymetylo-2-metylo-2-/8^jtoksy43*dwumetylononem-3-ylo/cyklo- propanu (410 mg, l,5milimola), otrzymanego wedlug przykladu 1, w 1,2-dwumetoksyetanie (5 ml) dodano mie¬ szajac wodorek sodu (50% zawiesina w oleju; 72 mg; 3 milimole), a nastepnie (po pieciu minutach) jodek metylu (2,13 g; 15 milimoli). Calosc mieszano przez noc, nastepnie rozcienczono wilgotnym eterem, przemywano nasyconym roztworem chlorku amonu i solanka. Ekstrakt eterowy suszono bezwodnym siarczanem magnezu. rozpuszczalnik usunieto pod zmniejszonym cisnieniem, a pozostaly olej (460 mg) rozdzielono na zelu krzemion¬ kowym (0,05-0,2 mm firmy Merck 20 g).Przez wymywanie ligroina zawierajaca 2,5% octanu etylu uzyskano produkt reakcji (300 mg) to jest 1-metoksymetylo- 2-metylo-2-/8-etoksy-4,8-dwumetylononen- 3-ylo/-cyklopropan, który wrze w 110— 115°C 0,3 Torr IRfilm : 1660 cm"1 (w) C = C; 1410 cm"1 (w) CH2-CX; 1110 cm"1 (s) C-0-CH3; 1080 cm"* (s) C^O-CH2CH3; 1020 cm"1 (w) cyklópropan. NMRcci4 :;(100MHz, lock na CH3)(6, ppm): -0,03 (m Ifl); 0,39 m, 1H); 0,77 (m, 1H); 1,00 (z, 3H); 1,04 (s, 9H); 1,28 (m, 6H); 1,51 (s, 3H); 1,85 (m 4H); 3,21 (m, 5H); ,02 (t,lH).Analiza elementarna dla wzoru Ci 9 H3 6 02: Obliczono: 76,97% C; 12,24% H; Znaleziono: 76,37%C; 12,20% H; 76,15%;C; 11,93% H. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania 1-monopodstawionych pochodnych 2-metylo-2-/8-alkoksy- 4,8-dwumetylononen- -3-ylo/-cyklopropanów o wzorze 1, w którym R oznacza grupe alkilowa o 1—3 atomach wegla, aX oznacza grupe —CH2ORi, przy czym R! oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—3 atomach wegla, znamien¬ ny t y m, ze na zwiazek o wzorze 2, w którym X ma wyzej podane znaczenie dziala sie octanem rteciowym w obecnosci alkoholu o 1—3 atomach wegla, po czym z powstalego zwiazku 8-alkoksy-7- acetoksyrteciowego usuwa sie grupe acetoksyrteciowa na drodze redukcji prowadzonej w znany sposób,94 995 3
2. 2. Sposób wytwarzania 1-monopodstawionych pochodnych 2-metylo-2-/8-alkoksy-4,8- dwumetylononen- -3-ylo/-cyklopropanów o wzorze 1, w którym R oznacza grupe alkilowa o 1—3 atoniach wegla a X oznacza grupe CH2ORi, przy czym R! oznacza grupe alkilowa o 1-3 atomach wegla, znamienny t y m, ze na zwiazek o wzorze 2, w którym X oznacza grupe —CH2OH dziala sie octanem rteci w obecnosci alkoholu o 1—3 atoniach wegla, po czym powstaly zwiazek 8-alkoksy-7-acetoksyrteciowy redukuje sie w znany sposób do zwiazku o wzo¬ rze .1, w którym R ma wyzej podane znaczenie, a X oznacza grupe —CH2OH, a otrzymana pochodna alkoholowa eteryfikuje sie w znany sposób, na przyklad przez przeprowadzenie jej w srodowisku eterowym, dzialaniem NaH w alkoksylan sodu i poddanie reakcji z jodkiem alkilowym. R0- V Wzórl A/\/V\A7 wX wzór 2 CH20H /V\yV\A/* 1° Hg(OAc)2- ROH |2°NaBH4~R0H RO ,X/vV\At""ch'0H NaH-^J RO-
3. 3. /V^V\A7~CH*0R' Schemat PL