Opis patentowy opublikowano: 31.12.1977 94594 MKP H03k 13/02 GOIr 19/26 Int. Cl2. H03K 13/02 G01R 19/26 CZYTELNIA Ur edu Po4e«tewego Twórcawynalazku: Leszek Mulka Uprawniony z patentu: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Komputerowych Systemów Automatyki i Pomiarów „Mera-EIwro", Wroclaw (Polska) Przetwornik cyfrowo-analogowy napiecia przemiennego Dziedzina techniki. Przedmiotem*wynalazku jest przetwornik cyfrowo-analogowy napiecia przemiennego przeznaczony do zamiany liczby dziesietnej kodowanej cyfrowo np. 8421 na napiecie przemienne o amplitudzie proporcjonalnej do przetwarzanej liczby i majacy zastosowanie szczególnie w cyfrowych urzadzeniach pomiarowych.Znany stan techniki. Znane sa z literatury technicznej i patentowej na przyklad: A. Sowinski, Cyfrowa technika pomiarowa, WKL, 1970, A. Smolow, Przetworniki dyskretno-analogowe i ich zastosowanie, WNT, 1963, A. Libura, Przetworniki analogowo-cyfrowe, WNT, 1963, Sedra Smith, Simple digitally-contralled variable gain linear d.c. Amplifier, Electronic Engineering, March, 1969, General Radio, Automatyczny mostek pojemnosci GR, 1680, instrukcja obslugi, polski opis patentowy nr 57299 - rozwiazania konstrukcyjne konwerterów cyfrowo-analogowyeh, ^zbudowanych z identycznych bloków, z których kazdy zawiera cztery rezystory o wartosciach konduktancji proporcjonalnych do wag sterujacych kodu cyfrowego np. 8421, przy czym kazdy z rezystorów z jednej strony jest laczony za pomoca ukladu klucza elektronicznego lub elektromechanicznego ze zródlem napiecia albo z masa, w zaleznosci od poziomu sygnalu sterujacego, zas z drugiej strony rezystory te sa polaczone razem i przylaczone do szeregu rezystorów sumujacych.Omawiane rozwiazania najczesciej dotycza przetwarzania liczby dziesietnej na napiecie stale, gdzie nie wystepuje problem przesuniec fazowych.W przypadku przetwarzania napiecia przemiennego miedzy napieciem wyjsciowym a napieciem z generatora wystepuja przesuniecia fazowe o wartosci zmieniajacej sie w zaleznosci od przetwarzanej liczby, których zródlem sa uklady kluczujace, sposób montazu itp.W znanych rozwiazaniach konstrukcyjnych przetworników cyfrowo-analogowych napiec przemiennych nie wystepuja uklady kompensacji przesuniec fazowych. 42 94 594 Istota wynalazku. Istota przetwornika wedlug wynalazku polega na zamianie liczb dziesietnych kodowa¬ nych cyfrowo np. 8421 na napiecie przemienne o amplitudzie proporcjonalnej do przetwarzanej liczby, w zwiazku z czym równolegle do rezystorów kluczowanych w poszczególnych dekadach przetwornika jest podlaczony zespól kondensatorów kompensujacych, zas równolegle do poszczególnych rezystorów sumujacych sa polaczone odpowiednio dalsze kondensatory o wartosciach zaleznych od wystepujacych przesuniec fazowych.Przetwornik wedlug wynalazku zapewnia wysoka dokladnosc przetwarzania oraz duza dynamike sygnalu wyjsciowego, co pozwala uzyskiwac napiecie wyjsciowe od kilkunastu juV do kilku V przy braku przesuniec fazowych.Objasnienie rysunku. Wynalazek jest blizej objasniony w przykladzie realizacji przy pomocy zalaczonego rysunku przedstawiajacego schemat blokowy przetwornika.Przyklad realizacji wynalazku. Przetwornik cyfrowo-analogowy wedlug wynalazku jest zasilany ze zródla napiecia odniesienia zbudowanego z generatora G napiecia przemiennego i polaczonego z nim separatora S.Omawiany przetwornik zamienia liczby dziesietne kodowane cyfrowo na napiecie przemienne i w tym celu posiada szereg identycznych dekad D zawierajacych rezystory R1-R4 o wartosciach konduktancji proporcjonalnych do wag sterujacego koducyfrowego. . - Wspomniane rezystory R1-R2 sa polaczone jednymi koncami z ukladami kluczujacymi K, zas drugie ich konce sa polaczone razem i przylaczone do szeregu rezystorów sumujacych R5-R9. Wejscia kluczy K sa polaczone ze zródlem napiecia odniesienia i w zaleznosci od poziomu sygnalów sterujacych przylaczaja rezystory R1 —R4 do tego zródla lub do masy.Do szeregu rezystorów sumujacych R5-R9 jest podlaczony wzmacniacz wyjsciowy W. Natomiast równolegle do tych rezystorów R5-R9 sa podlaczone odpowiednio kondensatory C5-C9.Przetwarzana liczba za pomoca wybranego kodu cyfrowego np. 8421 jest zamieniana na napiecie przemienne o amplitudzie proporcjonalnej do tej liczby w ten sposób, ze sa wlaczane w poszczególnych dekadach D odpowiednie klucze K w róznej konfiguracji, co ze wzgledu na wlasciwosci fazowe kluczy, powoduje przesuniecia fazowe napiecia wyjsciowego.W celu skompensowania przesuniec fazowych poszczególnych kluczy K dolacza sie do rezystorów R1 —R4 w poszczególnych dekadach D kondensatory C1—C4 o odpowiednio dobranych pojemnosciach. Wlasciwosci fazowe kluczy oraz sposób konstrukcji i montazu przetwornika moga powodowac, ze nie zachodzi koniecznosc kompensowania przesuniec fazowych w kazdej dekadzie D i w kazdym z rezystorów R5-R9 szeregu sumujacego.Równiez w pojedynczej dekadzie D moze z przytoczonych wyzej wzgledów zachodzic potrzeba podlaczania tylko niektórych z kondensatorów C1 -C4. PL