Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do skokowego przesuwu tasmy perforowanej, znajdujacej zastosowanie np. w dziurkarkach tasmy uzywanych w elektronicznej technice obliczeniowej i transmisji danych, a zwlaszcza w szybkich dziurkarkach tasmy.Dotychczasowy stan techniki. Znane dotychczas urzadzenia do skokowego przesuwu tasmy perforowanej opisane w ksiazce E. Burgera i W. Leonhardta „Technikatasmy dziurkowanej" WNT Warszawa 1964 r. realizuja skokowy ruch tasmy za pomoca kólek transportowych majacych kolki wchodzace w otwory sciezki prowadzacej tasmy perforowanej a napedzanych zapadka lub mechanizmem maltanskim, badz tez mechanizmów chwytakowych wykonujacych ruch oscylacyjny a napedzanych krzywkami lub mechanizmem korbowym, albo przy pomocy bolca (lub kilku bolców) wykonujacych ruch po krzywej zamknietej uzyskiwany mechanizmem krzywkowym lub przegubowym, przy czym na czesci swego toru bolce wchodza w otwory sciezki prowadzacej i przesuwaja tasme. Znany jest takze sposób przesuwu tasmy perforowanej kólkiem transportowym napedzanym silnikiem zastosowany w dziurkarce Facit 4070.Wymienione znane urzadzenia skokowego przesuwu tasmy perforowanej maja czesci o stosunkowo duzej masie poruszajace sie ruchem niejednostajnym, co jest przyczyna wystepowania duzych sil dynamicznych utrudniajacych uzyskanie duzych predkosci dzialania, a takze halasliwej pracy tych urzadzen. Zastosowanie silnika krokowego, który pokonywac musi swym momentem sily bezwladnosci tasmy, opory jej ruchu, a takze opory zatrzasku udokladniajacego skok tasmy, ogranicza zastosowanie tego rozwiazania tylko do malych predkosci.Istota wynalazku i skutki techniczne. Urzadzenie do skokowego przesuwu tasmy perforowanej wedlug wynalazku ma dwie obracajace sie rolki ciagnace tasme sila tarcia, osadzone na stalych osiach, przy czym równomierny docisk tych rolek do tasmy uzyskuje sie przez to, ze przynajmniej jedna z nich ma elastyczna wkladke, albo zespól mniejszych i wiekszych pierscieni osadzonych narwalku i scisnietych osiowo sprezyna.Druga rolka polaczona jest z tarcza majaca na obwodzie równomiernie rozlozone wglebienia, w które wpadac moga elementy ryglujace w formie malych kulek lub waleczków umieszczone w otworach na czesci obwodu2 94 284 pierscienia otaczajacego te tarcze. Rygle te wysuwane tak uksztaltowana powierzchnia na obwodzie tarczy wchodzac w otwory sciezki prowadzacej perforowanej tasmy uniemozliwiaja okresowo jej ruch pomimo ciaglego ruchu rolek, dajac w efekcie skokowy przesuw tasmy.Odmiana tego mechanizmu ma jedna z rolek polaczona przekladnia katowa z walkiem, którego powierzchnia ma rowki wzdluzne lub rzedy wglebien sterujace ryglami umieszczonymi w otworach listwy znajdujacej sie miedzy tym walkiem a tasma.Poniewaz w urzadzeniu tym rygle o bardzo malej masie oraz tasma poruszaja sie ruchem niejednostajnym, umozliwia ono uzyskanie bardzo wysokich predkosci skokowego ruchu tasmy, a zastosowanie kilku rygli jednoczesnie wchodzacych w kilka dziurek zapewnia wysoka dokladnosc i powtarzalnosc skoku.Objasnienie figur na rysunku. Urzadzenie wedlug wynalazku pokazano w przykladowych wykonaniach na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekroje tego mechanizmu i jego umieszczenie wzgledem wykrojnika, fig. 2 — schemat odmiany urzadzenia majacego prosta listwe z ryglami, a fig. 3—odmiane rolki ciernej z pierscieniami.Szczególowy opis przykladów wykonania wynalazku. Przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku w zastosowaniu do dziurkarki tasmy przedstawia fig. 1. Walek 1 ma rolke cierna zawierajaca sprezysta wkladke 2. Walek ten polaczony jest zebata przekladnia 3 z druga rolka 4, której lewa czesc jest tarcza 5 majaca na swym obwodzie równomiernie rozlozone wglebienia w formie walcowych rowków. Tarcza ta jest otoczona pierscieniowym wystepem 6 korpusu 7, w którym lozyskowana jest os rolki 4. Pierscieniowy wystep 6 ma na czesci obwodu otwory, w których osadzone sa kulki 8 spelniajace role rygli. Podzialka katowa tych otworów jest równa podzialce katowej wglebien tarczy 5, lub moze stanowic jej wielokrotnosc. Cylindryczna czesc korpusu 7 na czesci obwodu jest otoczona wycinkiem pierscienia 9, w którego otworach sa osadzone kulki 8 stanowiace urzadzenie ryglujace.Obracajacy sie walek 1 zawierajacy rolke cierna poprzez zebata przekladnie 3 powoduje równoczesny obrót rolki 4 wraz z tarcza 5. Pomiedzy rolki wprowadzona jest perforowana tasma 10 sciskana sila sprezystosci wkladki 2 i na skutek obrotu rolek ciagnieta sila tarcia. Gdy otwory sciezki prowadzacej perforowanej tasmy oslonia osie kulek 8, kulki te sa w nie wpychane krawedziami wglebien obracajacej sie tarczy 5. Tasma zostaje zatrzymana i wtedy nastepuje przeslizg równomiernie obracajacych sie rolek ciagnacych po nieruchomej tasmie.Dalszy obrót tarczy 5 powoduje wejscie pod kulki wglebien na niej nacietych, umozliwiajac promieniowy ruch kulek wpychanych krawedziami otworów sciezki prowadzacej ciagnietej tasmy. Powtarzanie tego cyklu daje okresowy, skokowy przesuw tasmy.Odmiana tego urzadzenia, której schemat przedstawia fig. 2 posiada jedna rolke cierna polaczona przekladnia katowa 11 z walkiem 12, majacym na swym obwodzie rowki, spelniajacym analogiczna role jak tarcza 5. Kulki 8 umieszczone sa w otworach plaskiej listwy 13 znajdujacej sie miedzy walkiem 12 a perforowana tasma 10. Z drugiej strony tasmy znajduje sie listwa 14 umieszczona w odlegloscy równej srednicy kulek 8 od zewnetrznej powierzchni walka 12. Tak rozmieszczone czesci tworza mechanizm ryglujacy o dzialaniu analogicznym do omówionego poprzednio.Odmiane rolki ciernej tego urzadzenia przedstawia fig. 3, w przykladowym wykonaniu osadzonej na walku 1. Zawiera ona pakiet pierscieni o wiekszych i mniejszych srednicach (wewnetrznych i zewnetrznych) scisnietych osiowo sila sprezyny 15. Mniejsze pierscienie 16 osadzone sa na walku, a wieksze pierscienie 17 umieszczone sa miedzy nimi. Srednica zewnetrzna wiekszych pierscieni 17 jest tak dobrana, by jej os geometryczna znajdowala sie w odleglosci wiekszej od osi rolki 4 niz os walka 1.Podczas obrotu walka 1 wieksze pierscienie 17 musza przesuwac sie miedzy mniejszymi pierscieniami 16, a na skutek osiowej sily sciskajacej te pierscienie wywolywana jest miedzy nimi sila tarcia dajaca równomierny docisk rolek do tasmy.Sposób i zakres stosowania przedmiotu wynalazku. Urzadzenie wedlug wynalazku redukujac mase i liczbe czesci wykonujacych ruch niejednostajny, zmniejsza zmienne sily bezwladnosci i moze znalezc szczególne zastosowanie w szybkich dziurkarkach tasmy. PL