Przedmiotem wynalazku jest membranowy przetwornik do pomiaru naprezen statycznych i dynamicznych, zwlaszcza w osrodkach ziarnistych, np. w gruntach lub warstwach nawierzchni drogowych.Znany jest przetwornik do pomiaru naprezen statycznych i dynamicznych stosowany w ziarnistych osrodkach gruntowych, wyposazony w membrane, do której sa przyklejone czujniki tensometryczne, pracujace w ukladzie mostkowym. Przetwornik ten ma ksztalt tarczy, której wierzchnia czesc jest plaska metalowa plyta, zwezona znacznie na brzegu, przyspawana zewnetrzna krawedzia do boku przetwornika. Bok ten jest utworzony z pierscienia wewnetrznie wyprofilowanego, polaczonego z membrana pomiarowa, która jest plaskim krazkiem, usytuowanym ponizej wierzchniej plyty. W uszczelnionej przestrzeni pomiedzy zewnetrzna plyta, a znacznie od niej ciensza wewnetrzna membrana, znajduje sie olej, przenoszacy nacisk z plyty na membrane. Od spodu przetwornik jest zamkniety dolna plyta, szczelnie przytwierdzona do pierscienia. W przetworniku tym istnieje mozliwosc starzenia sie oleju i powstawanie nieszczelnosci, prowadzacych do wycieków niekontrolowanych ilosci oleju, co powoduje w rezultacie bledy pomiarowe. W przetworniku tym ponadto nie ma mozliwosci dostosowania modulu sprezystosci tego przetwornika do modulu sprezystosci badanego osrodka bez równoczesnej niekorzystnej zmiany czulosci przetwarzania.Przedmiotem wynalazku jest przetwornik do pomiaru naprezen statycznych i dynamicznych, wyposazony w tensometryczne czujniki pomiarowe, majacy ksztalt tarczy, utworzonej z zewnetrznego pierscienia, dolnej plyty oraz plyty górnej o zwezonym brzegu. Korpus przetwornika ma srodkowa czesc w postaci rdzenia, zas zewnetrzna w postaci pierscienia, który jest usytuowany na obwodzie, natomiast pomiedzy, rdzeniem a tym zewnetrznym pierscieniem korpus ma przewezenie, stanowiace pomiarowa membrane. Wokól rdzenia jest osadzona górna plyta, sztywno z nim polaczona, która jest ponadto przytwierdzona obwodowo do zewnetrznego pierscienia korpusu. Pomiedzy spodem zewnetrznego pierscienia, a dolna plyta znajduje sie dodatkowy, sprezysty pierscien, umieszczony w naprzemian mijajacych sie wystepach, wykonanych w zewnetrznym pierscieniu korpusu i w dolnej plycie przetwornika.Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania przetwornika wedlug wynalazku jest mozliwosc otrzymania modulu sprezystosci przetwornika o wartosci zawartej w szerokich granicach, zaleznie od doboru2 93 984 wymiarów dodatkowego pierscienia sprezystego i ilosci wystepów w korpusie i dolnej plycie przetwornika, bez potrzeby zmian wymiarów pomiarowej membrany i czulosci przetwarzania. Budowa przetwornika umozliwia wyeliminowanie oleju jako medium hydraulicznego przeniesienia, dzieki czemu przetwornik zachowuje podczas eksploatacji stale parametry pomiarowe.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym jest przedstawiony przetwornik w przekroju pionowym.Przykladowe rozwiazanie przetwornika, zgodne z wynalazkiem, przedstawia sie nastepujaco. Korpus przetwornika wykonany z metalu jest uksztaltowany w ten sposób, ze srodkowa czesc stanowi rdzen 1 o przekroju kolowym, zas zewnetrzna tworzy pierscien 2 usytuowany na obwodzie, najgrubszy przy samej krawedzi. Pomiedzy rdzeniem 1 a pierscieniem 2 korpus jest tak wyprofilowany, ze utworzone jest przewezenie stanowiace cienka pomiarowa membrane 3 usytuowana prostopadle do podluznej osi rdzenia 1. Do dolnej powierzchni membrany 3 sa przyklejone cztery foliowe tensometryczne czujniki 4, z których dwa znajduja sie w poblizu zewnetrznego obwodu membrany 3, zas pozostale dwa w poblizu jej wewnetrznego obwodu. Czujniki 4 sa polaczone w ukladzie mostkowym, przy czym czujniki 4 umieszczone w poblizu zewnetrznego obwodu membrany 3 znajduja sie w dwóch przeciwleglych galeziach mostka, zas umieszczone w poblizu wewnetrznego obwodu membrany 3 znajduja sie w dwóch pozostalych przeciwleglych galeziach tego mostka.Przetwornik ma ponadto górna plyte 5, która ma ksztalt z jednej strony plaskiego, z drugiej zas strony profilowanego krazka, z otworem w srodku i przewezeniem na obwodzie. Górna plyta 5 jest osadzona na rdzeniu 1, i jest z nim polaczona sztywno przez wyginanie krawedzi. Plyta 5 jest ponadto polaczona na obwodzie z zewnetrznym pierscieniem 2 korpusu równiez przez wyginanie krawedzi. Od spodu do pierscienia 2 jest przymocowana dolna plyta 6, plaska na zewnatrz i nieco ciensza na obwodzie. Pomiedzy membrana 3 i rdzeniem I, stanowiacymi srodkowa czesc korpusu, a dolna plyta 6 jest umieszczona szczelnie pokrywa 7, która chroni komore 8 przed przedostawaniem sie zanieczyszczen. W dolnej czesci pierscienia 2 korpusu znajduja sie równomiernie rozmieszczone wystepy 9, zas w dolnej plycie 6 od strony wewnetrznej na jej obwodzie jest wykonana taka sama ilosc wystepów 10. W wystepach 9 i 10 jest umieszczony dodatkowy sprezysty pierscien II. Wystepy 9 i 10 sa ulozone na obwodzie pierscienia 2 i dolnej plyty 6 na przemian. Sprezysty pierscien 11 jest przymocowany wkretami 12 do zewnetrznego pierscienia 2 zas wkretami 13 do dolnej plyty 6.Sily pochodzace od naprezen w badanym osrodku, dzialajace na górna plyte 5, przenosza sie za pomoca rdzenia 1 na pomiarowa membrane 3, która wskutek tego odksztalca sie sprezyscie. Równoczesnie odksztalcaja sie tensometryczne czujniki 4, z których dwa ulegaja skróceniu, zas dwa wydluzeniu. Górna plyta 5, zachowujac w przyblizeniu plaskosc, przemieszcza sie w dól. Sily odksztalcajace membrane 3 przenosza sie równiez na zewnetrzny pierscien 2, który wystepami 9 naciska na dodatkowy sprezysty pierscien 11, któryz kolei naciska na wystepy 10 dolnej plyty 6. Dzieki odksztalceniu sie sprezystego pierscienia 11 zewnetrzny pierscien 2 korpusu przemieszcza sie równiez w dól wzgledem dolnej plyty 6. Przemieszczenie górnej plyty 5 w dól, wzgledem dolnej plyty 6, jest suma przemieszczen wyniklych z odksztalcenia membrany 3 i pierscienia 2 korpusu wskutek odksztalcenia sprezystego pierscienia 11.Modul sprezystosci przetwornika traktowanego jako calosc, wynikajacy z przemieszczenia górnej plyty 5 wzgledem dolnej plyty 6, moze byc regulowany w szerokich granicach przez dobieranie wymiarów sprezystego pierscienia 11 oraz ilosci wystepów 9 i 10, bez koniecznosci zmiany wymiarów pomiarowej membrany 3.Pozwala to na zachowanie stalej czulosci przetwarzania przetwornika. PL