Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do giecia na prasie profili jak na przyklad ksztaltowników, pretów, zwlaszcza rur, znajdujacy zastosowanie szczególnie przy zginaniu w granicach kata do 30°.Znane dotychczas przyrzady do giecia na prasach zestawione sa ze stempla i matrycy. Giecie rur w takich przyrzadach wymaga, w celu unikniecia zalaman, splaszczen i pekniec, napelniania rury specjalnym materialem, badz stosowania trzpie¬ nia o odpowiedniej konstrukcji umozliwiajacej jego wyjecie po zakonczeniu procesu giecia.Celem 'wynalazku jest opracowanie przyrzadu o prostej konstrukcji, który bedzie umozliwial zginanie profili o dowolny kat w granicach okreslo¬ nego zakresu, przy czym giecie, w przypadku rur, bedzie nastepowac przy zastosowaniu typowego sztywnego trzpienia.Wedlug wynalazku cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze przyrzad ma osadzony wahdiwie w korpusie gnacy segment w ksztalcie wycinka kola tworzacy dzwignie dwuramienna. Jedno ramie dzwigni zwiazane jest z jarzmem mocujacym pro¬ fil, a dirugie stanowi element przejmujacy nacisk suwaka prasy. Gnacy segment osadzony jest w lukowych prowadnicach korpusu przyrzadu, przy czym punkt zawieszenia promienia luku prowad¬ nicy stanowi zarazem punkt zawieszenia promienia giecia. Trzpien przyrzadu zwiazany jest z kor¬ pusem i zaopatrzony w nakretki oporowe oraz za¬ konczony glówka. 3U Przyrzad wedlug wynalazku jest latwy w bu¬ dowie i wyróznia sie mala pracochlonnoscia wy¬ konania. Równoczesnie jednak charakteryzuje sie jpewna uniwersalnoscia z uwagi na mozliwosc giecia profili pod dowolnym katem, mieszczacym sie w okreslonym zakresie katów. Wielkosc kata przegiecia regulowana jest wielkoscia skoku su¬ waka prasy. W zwiazku z tym wykorzystujac mozliwosc plynnej regulacji wielkosci skoku su¬ waka mozna wyeliminowac wplyw sprezystosci materialu elementu zginanego,, który rzutuje na wielkosc odchylek od zadanego, teoretycznego kata zgiecia. Ponadto konstrukcja przyrzadu umozliwia zastosowanie typowego, sztywnego trzpieniai, który w pelni zabezpiecza uzyskanie wymaganej jakosci zgiecia rury.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad w widoku z boku, fig. 2 w rzucie poziomym, a fig. 3 pokazuje przyrzad w przekroju wedlug linii A-A zaznaczonej na fig. 1.Jak pokazano na rysunku przyrzad zestawiany jest z gnacego segmentu 1 osadzonego wahiliwie w kor¬ pusie 2 na prowadnicach 3. Segment 1 z jednej strony ma jarzmo 4 przylaczone za posrednictwem klina 5 i przeznaczone do mocowania rury. Trzpien 6 przyrzadu osadzony jest w nakretce 7 mocowa¬ nej na czopach 8 we wsporniku 9 zwiazanym z korpusem. Trzpien 6 zaopatrzony jest w usta- 93 463 i93 463 lacz 10 polozenia cury w postaci zespolu nakretek.Przyrzad mocuje sie do stolu prasy za pompca normalnych lap wspierajac je we wnekach 11 kor¬ pusu 2.Giecie rur na prasie w przyrzadzie wedlug wy¬ nalazku przebiega nastepujaco. Rure osadza sie na trzpieniu 6 opierajac czolem o ustalacz 10 i mocuje sie jarzmem 4 do segmentu 1. Nastepnie za posrednictwem suiwaka 12 prasy wywiera sie nacisk na segment 1. Powoduje to obrót segmentu o okreslony kat, uzalezniony od wielkosci skoku suwaka 12 prasy i zginanie rury pnzy równoczes¬ nym zsuwaniu sie mury z trzpienia 6 w miare obrotu segmentu. Kierunek ruchu suwaka 12 i seg¬ mentu 1 w fazie pracy obrazuja na rysunku strzalki. Polozenie segmentu oraz rury po zakon¬ czeniu operacji giecia pokazane jest na fig. 1 linia punktowa. Rure wyjmuje sie z przyrzadu po usunieciu klina 5 i zdjeciu jainzma 4.W'przyrzadzie wedlug wynalazku mozna giac zamiast rur prety okragle o tej samej srednicy zewnetrznej. W tym celu nalezy usunac ze strefy giecia trzpien 6 przez wykrecenie z nakretki 7 lub tylko przez jego obirót na czopach 8 we wspor¬ niku 9. Natomiast giecie picetólw o innych przekro- 26 jach lub ksztaltowników wymaga odpowiedniego dostosowania do ksztaltu gietego profilu kanalów prowadzacych wykonanych w segmencie 1 oraz korpusie 2. PL