PL93031B2 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania polisacharydów, o zwiekszonej liczbie grup aldehydowych na drodze elektrochemicznego utleniania przy uzyciu katalizatora, polisacharydów naturalnych, zwlaszcza trudno rozpuszczalnych lub ich pochodnych.Dotychczas znane i stosowane metody otrzymywania polisacharydów o zwiekszonej liczbie grup aldehydowych polegaja glównie na utlenianiu chemicznym, przy uzyciu kwasu nadjodowego lub podchlorynu sodowego. Chemiczne utlenianie polisacharydów wymaga zuzycia duzych ilosci odczynników i powoduje powstawanie znacznych ilosci zasolonych scieków, przy czym produkt jest zwykle zanieczyszczony. Stosowane w tym celu utleniacze sa albo drogie np. kwas nadjodowy albo, w przypadku uzycia tanich podchlorynów, daja produkt chemicznie niejednorodny, zawierajacy oprócz grup aldehydowych równiez grupy kwasowe. Znany jest równiez sposób elektrochemicznego utleniania, ale tylko latwo rozpuszczalnych mono- i dwusacharydów. Proces ten polega na ogól na bezposrednim utlenianiu na anodzie platynowej, badz tez jako katalizatory stosowane sa rozpuszczalne w wodzie bromki. * Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wytwarzania polisacharydów, zawierajacych tylko grupy aldehydowe i alkoholowe z polisacharydów naturalnych, zwlaszcza trudno rozpuszczalnych lub ich pochodnych, pozbawionego wad wystepujacych w dotychczas znanych sposobach.Niespodziewanie stwierdzono, ze mozliwe jest elektrochemiczne otrzymywanie polisacharydów o zwiekszonej liczbie grup aldehydowych z naturalnych polisacharydów, nawet trudno rozpuszczalnych, w srodowisku kwasnym, zwlaszcza przy pH od 0^-2 w obecnosci nieznacznych ilosci (1 do 500 mmol/l) kwasu jodowego i/lub nadjodowego i/lub ich soli, które pelnia role katalizatora. ¦ Sposób wedlug wynalazku przede wszystkim umozliwia otrzymanie czystego i jednorodnego produktu, w którym grupy alkoholowe utleniaja sie tylko do grup aldehydowych, a ilosc utlenionych grup moze byc regulowana w szerokim zakresie przez zmiane kontrolowanych parametrów procesu, przy czym maksymalna2 93 031 ilosc powstajacych w procesie grup aldehydowych w przeliczeniu na jedna czasteczke glikozy zawartej w polisacharydzie wynosi 2. Ze wzgledu na znikome ilosci zuzywanych odczynników proces jest ekonomiczny.Latwa regulacja parametrów pradowych umozliwia automatyczne prowadzenie procesu w sposób ciagly. Stosujac sposób wedlug wynalazku mozna np. ze skrobi otrzymac tzw. aldoskrobie uzywana jako garbnik, natomiast utlenianie celulozy w sposób wedlug wynalazku prowadzi do powstania pólproduktów do syntezy celulozowych wymieniaczy jonowych o z góry okreslonej zdolnosci jonowymiennej.Sposób wedlug wynalazku jest blizej objasniony na przykladach wytwarzania produktów utleniania skrobi ziemniaczanej i celulozy. < Przyklad I. Jako elektrolizer zastosowano dwulitrowa zlewke szklana, w osi której umieszczono zelazna katode a na zewnatrz, w poblizu scianek, cylindryczna anode olowiana. Przestrzen katodowa oddzielona od anodowej przegroda celofanowa, wypelniono 0,1nH2SO4, natomiast do przestrzeni anodowej wlano 4% zawiesine skrobi ziemniaczanej w0,1nH2SO4 zawierajaca 0,5% NaJ03. Wciagu 6godzin prowadzono elektrolize pradem stalym o napieciu 3 do 4 V w temperaturze samorzutnie wzrastajacej od 30 do 40°C. Po tym okresie zawiesine odsaczono, odmyto woda destylowana i wysuszono. W otrzymanym produkcie oznaczono ilosc grup aldehydowych. Stwierdzono obecnosc 70% tych grup w porównaniu ze skrobia dwualdehydowa. Przesacz po oddzieleniu utlenionej skrobi nadawal sie do utleniania nastepnych porcji skrobi.Przyklad II. W elektrolizerze i w warunkach opisanych w przykladzie I utleniano elektrochemicznie 3% zawiesine celulozy w 0,1 n H2S04 zawierajacym 0,5% NaJ03. Otrzymano produkt, który zawieral 60% grup aldehydowych w porównaniu z celuloza dwualdehydowa. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania polisacharydów o zwiekszonej liczbie grup aldehydowych na drodze elektrochemicznego utleniania, zwlaszcza na anodzie olowianej, polisacharydów naturalnych lub ich pochodnych w obecnosci katalizatora, znamienny tym, ze jako katalizator stosuje sie kwas jodowy i/lub nadjodowy i/lub sole tych kwasów w stezeniu 1 do 500 mmol/l, a proces prowadzi sie w srodowisku kwasnym. < 2. Sposób, wedlug zastrz. 1/ znamienny tym, ze proces prowadzi sie przy pH od 0 do
2. 2. Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl PL