Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do natryskiwania betonem scian pustych przestrzeni zwlaszcza scian tuneli, sztolni, chodników, wydrazonych przy robotach górniczych, majace stanowisko sterowania, zmienia¬ jace swoje polozenie na spagu oraz ulozyskowany przegubowo na tym stanowisko wysiegnik, którego wolny wystajacy odcinek koncowy wyposazony jest w uklad dzwigni, przemieszczany w kierunku osiowym przez si¬ lownik tlokowy oraz umieszczona na tym zespole dzwigni dysze natryskowa ulozyskowana obrotowo po stronie czolowej i nastawna w kierunku prostopadlym do sciany chodnika, przy czym stanowisko sterowania posiada mechanizmy do zmiany polozenia wysiegnika, uklad dzwigni i dyszy.Przy wykonywaniu rozmaitych podziemnych robót górniczych, na przyklad drazeniu chodników transpor¬ towych w kopalniach podziemnych, obok stosowania elementów obudowy do zabezpieczania scian na przyklad elementów lukowych stosuje sie takze do tego celu natryskiwanie betonem. Przy tym natryskiwaniu doprowadza sie gotowa mase betonowa do dyszy, prowadzonej w niewielkiej odleglosci na przyklad okolo 50 cm od sciany, która to masa betonowa jest wyrzucana z dyszy, najlepiej prostopadle do sciany i rozprowadzana po niej równo¬ miernie. Przez odpowiednie przygotowanie masy betonowej twardnieje ona szybko po narzuceniu jej na sciane tak, ze sciana ta juz po stosunkowo krótkim czasie od momentu jej odsloniecia przez drazenie, zostaje zabezpie¬ czona plaszczem betonowym. Natryskiwanie betonem moze byc prowadzone takze w polaczeniu z ustawianiem obudowy chodnikowej wykonywanej ze stali.Natryskiwanie betonem przy drazeniu chodników wykonywane jest przynajmniej w obrebie stropu chodni¬ ka i wkrótce po odslonieciu danego odcinka sciany. Poniewaz wydobywany przy tym urobek obsypuje sie jeszcze na spag to wskazanym jest umieszczenie dyszy natryskowej na koncu wysiegnika, siegajacego ponad obsypujacy sie urobek.W jednym z rozwiazan urzadzenia opisanego na wstepie typu do natryskiwania scian pustych przestrzeni wydrazonych przy robotach górniczych, wysiegnik jest wykonany w postaci konstrukcji dwuramiennej. Oba ramiona sa polaczone ze soba przegubem o poziomo przebiegajacej osi obrotu i wzajemnie sa one wzgledem siebie nastawialne katowo, za pomoca hydraulicznego lub pneumatycznego silownika. Dolne ramie konstrukcji2 92 575 wysiegnika ma zasadniczo postac obrotowego cylindra tak, ze wysiegnik jest obracalny wzgledem osi wzdluznej tego obrotowego cylindra. Wysiegnik w koncu dolnego ramienia jest ulozyskowany przy stanowiskusterowania \ wychylnie wzgledem osi poziomej i jest wychylany w plaszczyznie pionowej wzgledem tego stanowiska sterowa¬ nia za pomoca hydraulicznego lub pneumatycznego silownika.Stanowisko sterowania jest znowu ulozyskowane obrotowo wzgledem osi pionowej na platformie, która jest umieszczona na pojezdzie ciagnikowym i nastawna w kierunku pionowym za pomoca hydraulicznych lub pneumatycznych silowników, prowadzonych równolegle wzgledem siebie.Na górnym koncu górnego ramienia wysiegnika ulozyskowana jest wychylnie wzgledem osi poziomej dzwignia, poruszana za pomoca hydraulicznego lub pneumatycznego silownika w kierunku osiowym. Hydraulicz¬ ny lub pneumatyczny silownik umieszczony pomiedzy górnym ramieniem wysiegnika i dzwignia pozwala na zmiane polozenia katoweg miedzy dzwignia i ramieniem wysiegnika. Na wolnym koncu tej dzwigni umieszczo¬ na jest dysza natryskowa. Dysza ta jest obracalna wzgledem przemieszczajacej sie w kierunku osiowym dzwigni za pomoca obrotowego cylindra i tym samym moze byc ustawiana w kierunku prosiop"! lym do sciany natryski¬ wanej betonem.Opisane powyzej urzadzenie do natryskiwania scian przestrzeni wydrazonych przy robotach górniczych sklada sie wiec z duzej liczby pojedynczych elementów polaczonych wzajemnie ze soba wieloma przegubami. Ta duza liczba poszczególnych elementów jak równiez ich przegubowe ulozyskowsi nie wzgledem siebie przyczynia sie do niewspólmiernie wysokich kosztów wytwarzania powyzej opisanego urzadzenia. Ponadto duza liczba ulozyskowan przegubowych stwarza powazne problemy w zakresie ich konserwacji szczególnie w trudnych wa¬ runkach pracy pod ziemia. Czestotliwosc uszkodzen zarówno ze wzgledu na wieloczlonowa budowe jak i na ciezkie warunki pracy pod ziemia jest bardzo duza, a wynikiem tego sa dlugotrwale przestoje.Dalsza wada tego znanego urzadzenia jest to, ze manipulowanie urzadzeniem ze stanowiska sterowniczego ze wzgledu na wieloczlonowosc ukladu wysiegnikowego jest bardzo trudne. Przy natryskiwaniu scian chodni¬ ków, majacych ksztalt lukowy, stale utrzymywanie dzwigni z dysza w polozeniu równoleglym do sciany chod¬ nika jest mozliwe do przeprowadzenia tylko w drodze ciaglego, nieprzerwanego korygowania wszystkich mecha¬ nizmów nastawczych* to jest silowników i cylindra obrotowego. Kazde nastawienie dzwigni, które ze wzgledu na mozliwosc jej przemieszczania w kierunku osiowym powinno umozliwiac natryskiwanie sciany na okreslonej dlugosci, nie daje sie przeprowadzic wylacznie przez boczne lub pionowe wychylenie wysiegnika.Aby przemiescic dzwignie z jednego polozenia roboczego w nastepne, konieczne jest wykonywanie na stanowisku sterowania szeregu kolejnych czynnosci, oddzielnie dla kazdego z mechanizmów nastawczych. Prowa¬ dzi to do niedokladnosci przy ustawianiu dzwigni dyszy natryskowej wzgledem kazdego odcinka sciany, a tym samym nieprawidlowego natryskiwania betonem. Tego rodzaju nieprawidlowosci moga byc wyeliminowane jedynie przez poswiecenie znacznego czasu na poszczególne czynnosci nastawiania, co powoduje powazne opóznienie w drazeniu chodnika i powoduje to, ze uzywany do tego celu park maszynowy nie jest ekonomicznie wykorzystywany.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wspomnianych wad i niedogodnosci wystepujacych przy istnieja¬ cych urzadzeniach tego typu. Dla osiagniecia tego celu postawiono sobie za zadanie skonstruowac urzadzenie do natryskiwania scian przestrzeni wydrazonych przy robotach górniczych, które posiadalyby w porównaniu z do¬ tychczasowymi, mniejsza ilosc elementów skladowych i pozwalalo na latwe i stosunkowo szybkie zmienianie polozenia dyszy natryskowej ze stanowiska sterowania.Zadanie to zostalo rozwiazane wedlug wynalazku w ten sposób, ze stanowisko sterowania i przemieszczany w kierunku osiowym uklad dzwigniowy z dysza natryskowa sa sprzegniete ze soba, korzystnie posrednio, po¬ przez wysiegnik, za pomoca elementów laczacych, utrzymujacych przymusowo uklad dzwigniowy dyszy natrys¬ kowej w polozeniu równoleglym do sciany chodnika, niezaleznie od bocznego lub pionowego przemieszczenia katowego sztywnego wysiegnika, którego dlugosc wysiegu w stosunku do stanowiska sterowania jest zmienna.Istotna zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest to, ze wysiegnik jako taki nie jest podzielony na czlony laczone ze soba przegubowo. Co prawda wysieg wysiegnika jest zmienny w zaleznosci od wielkosci wydrazonej przestrzeni, ale ta zmiana nastepuje za pomoca czlonów posrednich, laczonych nieruchomo, korzystnie z dwoma podstawowymi czlonami wysiegnika, na które jest on podzielony ze wzgledu na ulatwienie jego transportu.Przez to przy wysiegniku nie sa potrzebne zadne albo tylko niewielkie zabiegi konserwacyjne. Ponadto korzys¬ tnym jest aby elementy laczace powodujace wlasciwe nastawianie ukladu dzwigniowego dyszy natryskowej wzgledem sciany chodnika, z uwagi na czulosc lozysk przegubowych, mialy te lozyska tylko przy koncach wysiegnika i w ten sposób tworzyly uklad wymuszajacy zaleznosci ruchome pomiedzy elementami laczacymi, pozwalajacy sie latwo przelaczac na stanowisku sterowania i zapewniajacy równoleglosc ukladu dzwigniowego dyszy natryskowej wzgledem kazdego odcinka sciany chodnika. Wyeliminowanie pewnych miejsc ulozyskowania92575 3 przegubowego i ograniczenie ich lylko do odcinków koncowych wysiegnika ulatwia jego konserwacje, w zwiazku z uproszczeniem konstrukcji jak równiez zmniejszeniem mozliwosci wystepowania uszkodzen. Urzadzenie we¬ dlug wynalazku jesl wiec w sumie pewniejsze w pracy i przez to lepiej odpowiada warunkom pracy pod ziemia.Wymuszona zaleznosc ruchoma pomiedzy elementami laczacymi, to jest miedzy ukladem dzwigni i wysie¬ gnikiem oraz wysiegnikiem i stanowiskiem sterowania polega na tym, ze czynnosci przylaczenia wykonywane na stanowisku sterowania, w celu dokonania wychylenia bocznego Jub pionowego wysiegnika jednoczesnie, pociaga¬ ja za soba odpowiedni ruch przeciwny ukladu dzwigniowego. Przez to uzyskuje sie mozliwosc dokonywania kazdej zmiany polozenia przez z reguly tylko dwa ruchy osoby obslugujacej. Obok uproszczonej w ten sposób obslugi przy ustawianiu dyszy, uzyskuje sie takze dokladniejsze i szybsze jej ustawienie. Zwieksza sie przez to wydajnosc urzadzenia, a tym samym przyspieszone zostaje natryskiwanie scian. Sciany zostaja odpowiednio wczesnie zabezpieczone stwardnialym betonem i przez to zapobiega sie we wlasciwym czasie powazniejszym ruchom górotworu. Zostaje przez to powaznie zwiekszone bezpieczenstwo górników pracujacych przy drazeniu chodnika i znacznie zwieksza sie statecznosc wydrazonego korytarza.Korzystne rozwiniecie rozwiazania urzadzenia wedlug wynalazku polega na tym, ze elementy laczace utworzone sa przez uklady hydraulicznych lub pncumatgycznych silowników, umieszczone przy obu koncach wysiegnika. Takie silowniki wymagaja tytko niewielkiej przestrzeni do ich zainstalowania. Sa one stosunkowo latwe w konserwacji, moga .byc sterowane latwo z centralnego punktu sterowania. Zmiany dlugosci elementów laczacych dokonywane sa za pomoca tych silowników z duza dokladnoscia.Chociaz zarówno ze Wzgledu na obciazenie jak i technike sterowania wystarczajace jest zastosowanie po jednym wspomnianym silowniku dla wychylania na boki i w pionie przy kazdym koncu wysiegnika, to jednak korzystne jest zastosowanie przy kazdym z odcinków koncowych wysiegnika dwóch równoleglych do siebie silowników, których jeden sluzy do wychylania bocznego ukladu dzwigniowego, a drugi do wychylania w pio¬ nie. Szczególnie korzystne jest przy tym jesli silownik dla wychylania bocznego ukladu dzwigniowego i silownik dla wychylania pionowego ukladu dzwigniowego maja wzajemna wymuszona zaleznosc ruchoma. W wyniku tego potrzebne sa tylko pojedyncze czynnosci na stanowisku sterowania, nastepujace jedna po drugiej dla silowników, znajdujacych sie przy dolnym i górnym koncu wysiegnika. Sprzegniecie ze soba silowników dzialajacych w tym samym kierunku pozwala na dokladne wzajemne równowazace sie ruchy pomiedzy stanowiskiem sterowania i ukladem dzwigniowym z dysza natryskowa, co przy prostocie czynnosci sterowania na stanowisku sterowania prowadzi do znacznego zwiekszenia dokladnosci ustawiania ukladu dzwigniowego z dysza natryskowa wzgledem sciany chodnika.Dalsze rozwiniecie urzadzenia wedlug wynalazku pod wzgledem konstrukcyjnym polega na tym, ze dolny odcinek koncowy wysiegnika jest polaczony ze stanowiskiem sterowania za posrednictwem pionowej osi obrotu.W zwiazku z tym korzystnym jest aby dolna czesc wysiegnika wychylona za pomoca silownika wzgledem osi pionowej miala takze pozioma os obrotu dla umozliwienia ruchu wysiegnika w plaszczyznie pionowej. Przy tej postaci wykonania Oba usytuowane równolegle wzgledem siebie silowniki, wywolujace wychylanie boczne Wy¬ siegnika umieszczone sa z boków stanowiska sterowania. Tloczyska tych silowników zamocowane sa przy tym do wspornikowych wystepów wychylnego konca wysiegnika. Poprzez umieszczenie silowników do wychylania bocznego po obu stronach osi obrotu wysiegnika, mozliwe jest zastosowanie silowników jednostronnego dziala¬ nia*- • '¦/ Ulozyskowanie ukladu dzwigniowego dyszy na wolnym wystajacym koncu wysiegnika moze byc wykona¬ ne w rózny sposób. Korzystne rozwizanie tego ulozyskowania polega na tym, ze uklad dzwigniowy jest wyposa: zony we wspornik, który jest wychylany za pomoca silowników znajdujacych sie przy górnym koncu wysiegnika wzgledem osi lezacej w plaszczyznie pionowej i prostopadlej do osi wzdluznej wysiegnika. Korzystne jest przy tym jesli uklad dzwigniowy jest polaczony ze wspornikiem z jednej strony za posrednictwem przegubu widelko¬ wego, a z drugiej strony za pomoca silownika wywolujacego przemieszczenie katowe wzgledem osi obrotu, znajdujacej sie na górnym koncu wysiegnika.Dalsze korzystne rozwiazanie ulozyskowania polega na tym, ze na górnym koncu wysiegnika zamocowany jest przegubowo przedluzacz, wychylany w plaszczyznie pionowej wysiegnika za pomoca silownika, które sluzy do ulozyskowania ukladu dzwigniowego, wychylanego wzgledem osi pionowej przez równolegle do siebie silowniki.Jest oczywiste, ze wynalazek przewiduje tylko niewielka liczbe elementów laczacych w postaci hydraulicz¬ nych lub pneumatycznych silowników. Poza tym kazdy z silowników zapewnia pod wzgledem techniki sterowa¬ nia, wzglednie przelaczania, znacznie zwiekszona niezawodnosc funkcjonalna, której celem jest latwiejsze i do¬ kladniejsze ustawienie dyszy natryskowej wzgledem natryskiwanej sciany. Z tym wiaze sie takze lepsze wykona¬ nie natryskiwania scian betonem, co prowadzi do zwiekszenia bezpieczenstwa przy drazeniu chodników.4 92 575 Sprzezenie ukladu dzwigniowego dyszy natryskowej ze stanowiskiem sterowania w sposób zapewniajacy wymuszona zaleznosc ruchowa moze byc wykonane korzystnie, poza uzyciem silowników, równiez w ten spo¬ sób, ze elementy laczace tworza mechanizmy równoleglowodowe. Przez to ruchy nadawane dolnemu koncowi wysiegnika, zarówno na boki jak i w pionie badz jednoczesnie w obu tych kierunkach, sa dokladnie przenoszone zarówno w plaszczyznie pionowej jak i w plaszczyznach poprzecznych o róznym kacie nachylenia na uklad dzwigniowy z dysza natryskowa.W zwiazku z tym jest takze celowe utworzenie mechanizmu równoleglowodowego lezacego w plaszczyznie poziomej z samego wysiegnika i przynajmniej jeszcze jednego sztywnego ciegna kierujacego. Ponadto korzystne jest utworzenie mechanizmu równoleglowodowego dzialajacego w plaszczyznie poprzecznej z co najmniej jedne¬ go sztywnego ciegna kierujacego, które jest polaczone przegubowo z poprzecznymi belkami nosnymi ukladu dzwigniowego dyszy natryskowej i stanowiska sterowania. Wszystkie te postacie wykonania polegaja na wspólnych cechach konstrukcyjnych zapewniajacych wymuszone przenoszenie ruchów ze stanowiska sterowania na uklad dzwigniowy dyszy natryskowej,a tym samym zwiekszona dokladnosc natryskiwania scian chodnika.Nastepna postac wykonania wynalazku polega na tym, ze przy zastosowaniu mechanizmów równoleglowo- • dowych wychylanie boczne wysiegnika jest powodowane za pomoca dolnych równoleglych do siebie silowni¬ ków, a wychylanie w pionie za pomoca silownika znajdujacego sie pomiedzy wychylna czescia wysiegnika i jego czescia srodkowa.' Sarno stanowisko sterowania moze byc umieszczone na pojezdzie szynowym lub na innym pojezdzie na przyklad gasienicowym.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia drazony chodnik kopalni podziemnej w przekroju wzdluznym, ze znajdujacym sie w nim urzadzeniem wedlug wynalazku, fig. 2 - wolny koniec wysiegnika urzadzenia wedlug wynalazku w rzucie bocz¬ nym w innej postaci wykonania, fig. 3 - chodnik drazony kopalni podziemnej w przekroju pionowym z urzadze¬ niem wedlug wynalazku w nastepnym przykladzie wykonania, pokazanym schematycznie w rzucie bocznym, fig. 4 - drazony chodnik podziemnej kopalni w przekroju poziomym z urzadzeniem wedlug wynalazku pokaza¬ nym na fig. 3 i uwidocznionym tutaj w rzucie poziomym.W drazonym chodniku 1 pokazanym na fig. 1, znajdujacym sie na przyklad w kopalni podziemnej, wyko¬ nywanym na przyklad przez wiercenie otworów strzalowych i odstrzeliwanie, urobek 2 przy odstrzale osypuje sie takjak to widac na rysunku.Chodnik 1 ma w przekroju poprzecznym ksztalt lukowy ale mozliwe sa takze inne ksztalty przekroju poprzecznego chodnika. Obudowanie chodnika wykonuje sie za pomoca znanych stropnic lukowych, ale zaleznie od ksztaltu chodnika moga byc stosowane takze stropnice innego typu.Sciany 4 chodnika oprócz obudowy 3, lub bez tej obudowy, sa zabezpieczone przez natryskiwanie betonem tak, ze sciany otrzymuja w pewnym sensie plaszcz betonowy, który odpednio wczesnie po wydrazeniu chodni¬ ka przejmuje funkcje oporowa i przez to zapobiega ewentualnym skutkom ruchów górotworu. Beton 5 o okreslo¬ nej konsystencji jest nanoszony na okreslona grubosc na sciany chodnika. Ten sposób zapewnia szybkie wiazanie i bezzaklóceniowe twardnienie betonu.Urzadzenie do natryskiwania betonu 5 na sciany 4 chodnika jest osadzone na pojezdzie gasienicowym 6 zaopatrzonym w sterowanie 7. Zamiast pojazdu gasienicowego moze byc takze stosowany pojazd szynowy lub inna ruchoma podstawa dla stanowiska sterowania 7.Po stronie czolowej stanowiska sterowania 7 znajduje sie pionowa obrotowa os 8. Te os obrotu moze stanowic na przyklad polaczony z pojazdem czop, który jest otoczony cylindrem 10 polaczonym z wysiegni¬ kiem 9. Mozliwe sa takze inne polaczenia obrotowe.Czesc 10 w postaci cylindra obrotowego, ma po stronie czolowej przeguby widelkowe 11,12 z poziomymi osiami, z których górny przegub 11 sluzy do zamocowania wysiegnika 9, a dolny 12 do zamocowania cylindra 13 silownika hydraulicznego lub pneumatycznego 14, którego tloczysko 15 polaczone jest z wysiegnikiem 9.Ponadto cylinder obrotowy 10 posiada przestawione o kat 90°, lezace na przeciw siebie po obu jego stronach przeguby widelkowe 16, które sluza do ulozyskowania hydraulicznych lub pneumatycznych silowników 17, które z kolei sa polaczone ze stanowiskiem sterowania 7 za posrednictwem cylindrów 18 i z cylindrem obroto¬ wym 10 za posrednictwem tloczysk 19. Przez odpowiednie uruchamianie silownika 14 lub 17 uzyskuje sie boczne i pionowe wychylenia wysiegnika 9 przy nieruchomym stanowisku sterowania 7.Wysiegnik 9 ma postac konstrukcji kratowej i sklada sie, dla ulatwienia transportu, z dwóch czesci 20 i 21, które sa sztywno ze soba polaczone. Przez wstawienie pomiedzy te czesci jednego lub wiekszej liczby czlonów posrednich mozna odpowiednio przedluzac wysiegnik 9.92 575 5 Wolny wystajacy koniec 23 wysiegnika 9 posiada takze obrotowa os 24 przebiegajaca prostopadle do osi wzdluznej wysiegnika 9 w jego pionowej plaszczyznie wychylania. Moze byc ona utworzona przez czop, który jest otoczony obrotowym cylindrem. Moze byc takze zastosowane inne polaczenie obrotowe. Obrotowy cylinder tworzy czesc skladowa ukladu wspornika 26, na którym umieszczony jest uklad dzwigniowy 25 dyszy natrys¬ kowej.Do obracania wspornika 26 wzgledem osi 24 sluza umieszczone po obu stronach wysiegniki 9, hydraulicz¬ ne lub pneumatyczne silowniki 27. Cylindry 28 tych silowników sa swoimi koncami zamocowane do wysiegnika 9, a ich tloczyska 29 do wspornika 26.Wspornik 26 jest sprzegniety z ukladem dzwigniowym 25 za posrednictwem przegubu widelkowego 30 i za posrednictwem hydraulicznego lub pneumatycznego silownika 31.Przez odpowiednie odzialywanie na silownik 31 mozliwe jest przestawienie katowe ukladu dzwigniowego dyszy natryskowej wzgledem osi 24 lub wysiegnika 9.Uklad dzwigniowy 25 dyszy natryskowej ma w przyblizeniu cylindryczna obudowe prowadzaca 32, w której osadzony jest wspólosiowo dzwigar walcowy 33. U góry obudowy prowadzacej 32, znajduje sie cylinder 34 hydraulicznego lub pneumatycznego silownika 35 zamocowany do tej obudowy, podczas gdy wolny koniec dzwigara 33 jest polaczony z tloczyskiej 36 silownika 35 w sposób przegubowy. Ponadto na koncu tego dzwiga¬ ra znajduje sie nie oznaczony obrotowy cylinder 37, za pomoca którego dysza natryskowa 38 moze byc ustawia¬ na prostopadle do natryskiwanej sciany 4 chodnika. Dysza natryskowa 38 jest osadzona obrotowo w uchwycie 40 polaczonym ze wspomnianym obrotowym cylindrze tak, ze moze byc ona ustawiona w kazdym polozeniu przewidzianym dla obrotowego cylindra za pomoca silownika 41 w kazdej plaszczyznie. Natryskiwany na sciane za pomoca dyszy 38 beton jest doprowadzany do niej wezem 42a z juz gotowej czesci chodnika 1.Obudowa 32 jest wyposazona u góry w urzadzenie oswietleniowe 42.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace. Po odstrzeleniu czola przodka, dysza natryskowa 38 zostaje tak ustawiona pod swiezo utwardzonym stropem 39 chodnika, ze uklad dzwigniowy 25 przebiega równolegle do sciany chodnika.Przy wsuwaniu i wysuwaniu dzwigara 33 nastepuje natryskiwanie betonu z odpowiedniej odleglosci na sciane chodnika. Przy tym dysza natryskowa moze przyjmowac polozenia, w których jest nieco nachylona pod katem do sciany.Po zakonczeniu natryskiwania w danym sektorze chodnika nastepuje, poprzez wykonanie odpowiednich czynnosci przelaczenia na stanowisku sterowania 7, przemieszczenia ukladu dzwigniowego 25 w nastepne polo¬ zenie robocze. Na skutek lukowego ksztaltu chodnika 1 potrzebne jest zmienianie zarówno bocznego jak i piono¬ wego polozenia ukladu dzwigniowego 25. Uzyskuje sie to w ten sposób, ze z jednej strony uruchomione zostaja silowniki 17 i 27, które wychylaja wysiegnik 9 wzgledem osi 8, a uklad dzwigniowy 25 wzgledem osi 24, a z drugiej strony zespól 14 zmieniajacy polozenie wysiegnika 9 w pionie wzglednie zespól 31 zmieniajacy polozenie ukladu dzwigniowego 25, przy czym jest to polaczone ze soba przez odpowiedni uklad polaczen na stanowisku sterowania i odbywa sie z wymuszona* zaleznoscia ruchoma. Jesli na przyklad wysiegnik 9 wykonuje ruch w lewo wzgledem stanowiska sterowania uklad dzwigniowy 25 przemieszcza sie odpowiednio wzgledem wysiegnika 9 zachowujac stale polozenie równolegle do sciany chodnika. Górnik pracujacy na stanowisku sterowania 7 musi tylko niewiele czynnosci przelaczania aby zachowac stale równoleglosc ukladu dzwigniowego wzgledem sciany chodnika. Ta równoleglosc ukladu dzwigniowego jest zagwarantowana na calym obwodzie chodnika.Przyklad wykonania pokazany na fig. 2 odpowiada w zasadzie przykladowi z fig. 1 z wyjatkiem innego ulozyskowania ukladu dzwigniowego 25 na górnym koncu 23 wysiegnika. W tym przykladzie wykonania na górnym koncu 23 wysiegnika znajduje sie pozioma os obrotu 43, wzgledem której wychyla sie przedluzenie 44 wykonane w tym przypadku z ksztaltowników stalowych. Pomiedzy przedluzeniem 44 i koncem 23 wysiegnika znajduje sie hydrauliczny lub pneumatyczny silownik 45, którego cylinder 46 jest zamocowany do wysiegnika, a tloczysko 47 do przedluzenia. Ruch tego silownika 45 jest stale uzalezniony od ruchu silownika 14, który zmienia polozenie pionowe wysiegnika 9. Na skutek tego jest zapewniona równoleglosc przedluzenia 44 wzgledem spagu 48.Na wolnym koncu przedluzenia znajduje sie pionowa os obrotu 49, wzgledem której dzwigniowy uklad 25 moze byc obracany za pomoca jednego lub wiecej hydraulicznych lub pneumatycznych silowników 50. Korzys¬ tnie silowniki te sa umieszczone po obu stronach przedluzenia 44. Cylinder 51 silownika 50 jest przy tym zamocowany do przedluzenia 44, a jego tloczysko 52 do wspornika 53, na którym z jednej strony znajduje sie uklad dzwigniowy 25 dyszy natryskowej, a z drugiej strony jest on polaczony obrotowo za pomoca osi 49 z przedluzaczem 44. Przez odpowiednie uzaleznienie ruchowe miedzy silownikiem 50 i silownikiem 17 znajduja¬ cymi sie na dole wysiegnika 9 zachowana jest równoleglosc ukladu dzwigniowego 25 wzgledem sciany chodni¬ ka, niezaleznie od wychylen na boki.6 92 575 W przykladzie wykonania pokazanym na fig. 3 równoleglosc ukladu dzwigniowego 25 jest zapewniona przez mechanizmy równoleglowodowe 54. Te mechanizmy równoleglowodowe skladaja sie z jednej strony z wysiegnika 9, a z drugiej strony z drugiego ciegla kierujacego 55 pomiedzy obudowa 32 i stanowiskiem stero¬ wania 7. Przy uruchamianiu silownika 14 wychylajacego wysiegnik w pionie uklad dzwigniowy 25 zachowuje swoje polozenie równolegle do spagu 48 dzieki mechanizmowi równoleRlowodowemu 54.Aby takze zapewnic polozenie równolegle wzgledem sciany 4_chodnika obok mechanizmu równoleglowo- dowego 54 przewidziano, jak to widac na fig. 4, równiez mechanizm równoleglowodowy 56 dla plaszczyzny poprzecznej. Ten mechanizm równoleglowodowy sklada sie z dwóch ciegiel kierujacych 57 umieszczonych po obu stronach wysiegnika 9. Konce tych ciegiel sa ulozyskowane przegubowo w belkach poprzecznych 58, 59, które znajduja sie przy ukladzie dzwigniowym 25 z jednej strony i przy cylindrze skretnym 10 z drugiej strony.Przez odpowiednie uruchomienie silowników 17 wychylajacych wysiegnik na boki, ciegla kierujace 57 zachowu¬ ja równoleglosc ukladu dzwigniowego 25 wzgledem osi wzdluznej chodnika, a tym samym wzgledem jego sciany 4. PL