PL9210B1 - Pednia jednokierunkowa. - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 26 lutego 1926 r. ("Wielka Brytanja).Wynalazek niniejszy dotyczy pedni jednokierunkowych, wykonanych w postaci zwyklych lozysk kulkowych lub walko¬ wych, w które wlozone sa cienkie, sprezy¬ nujace blaszki metalowe, lub wykonane z innego, odpowiedniego tworzywa w taki sposób, iz jezeli czesc napedzajaca obraca sie w jednym kierunku, to wskutek ruchu wzglednego poszczególnych czesci pedni i sprezystosci wzmiankowanych blaszek, bla¬ szki te daza do wsuniecia sie pomiedzy kul¬ ki lub walki i jedna lub obie czesci pedni, które zostaja przez to sprzezone ze soba.Sprzezenie powyzsze zostaje jednak zwolnione podczas obrotu napedzajacej czesci pedni w odwrotnym kierunku. Wy¬ tworzony przez to obrotowy ruch waha¬ dlowy, nadany jednemu narzadowi pedne¬ mu czyli oscylatorowi, zostaje przeniesio¬ ny i przetworzony w jednokierunkowy ruch obrotowy wirnika, Pednia niniejsza przetwarza ruch wahadlowy o wysokiej czestotliwosci, przyczem jej oscylator moze wykonywac 500 wahan na sekunde.Przedmiot wynalazku moze byc wyko¬ nany w rozmaity sposób przy zastosowa¬ niu lozysk walkowych lub kulkowych, nalezy jednak zaznaczyc, ze zaleca sie zastosowanie lozysk walkowych, wobec czego zastosowanie to opisune jest ponizej tytulem przykladu.Na rysunkach fig. 1 przedstawia prze¬ krój, podluzny pedni jednokierunkowej, wykonanej wedlug wynalazku; fig. 2 — cwierc przekroju poprzecznego tejze wzdluz linji /—1 fig. lj fig. 3—czesc prze-kroju, podanego na fig. 2 w zwiekszonej podzialce; fig; 4 — widok zgóry walków, uwidocznionych na fig. 3; fig. 5 do 9 — schematy, uwidoczniajace inne odmiany pedni; fig. 10—schemat nawrotnej pedni j ednokierunkowej, Na fig. 1 do 4 przedstawiona je?t pednia, której wal 1 obracany jest w jed¬ nym tylko kierunku za posrednictwem wirnika 2, osadzonego i zamocowanego na wale zapomoca powierzchni zlobkowanej 3. W wyzlobieniu wirnika 2 miesci sie wy¬ konywaj aca wahadlowy ruch obroto¬ wy tarcza napedzajaca 4, osadzona luzno na wale 1 i zaopatrzona w uszka 5, sluza¬ ce do polaczenia jej z urzadzeniem, wpra¬ wiajacem tarcze 4 w wahadlowy ruch o- brotowy. Pomiedzy wiencem wirnika 2 i wiencem tarczy napedzajacej 4 utwo¬ rzona jest komora pierscieniowa, mie¬ szczaca stykajace sie ze soba walki 6.Pomiedjzy kazda para przylegajacych do siebie walków i wiencem wirnika u- mieszczone sa korytka 7, których ramiona wspieraja sie na jednym z walków, a kra¬ wedzie zgiec—na walku sasiednim. W ko¬ rytkach tych umieszczone sa cienkie bla¬ szki z twardej stali 8, których jedna kra¬ wedz jest ostra i wisuwa sie pomiedizy wal¬ ki i wirnik 2, a do drugiej krawedzi przy¬ mocowane sa lub przylutowane katowniki 9, wykonane z innego tworzywa. Pomie¬ dzy katownikiem 9 i wycieciem korytka 7 umieszczone sa sprezyny plaskie 10, wci¬ skajace ostra krawedz blaszki 8 pomie¬ dzy walek i wirnik, wskutek czego tarcza napedzajaca 4 moze obracac sie luzno w kierunku wygietej strzalki przerywanej, lecz podczas obracania sie w kierunku od¬ wrotnym, oznaczonym strzalka pelna, . walki 6 sprzegaja, za posrednictwem bla¬ szek 8, tarcze 4 z wirnikiem 2. Podczas ob¬ rotu tarczy napedzajacej 4 w kierunku strzalki przerywanej, w którym to kierun¬ ku dzialaja sprezyny 10, walki 6 roz- przegaja sie, wobec czego tarcza 4 moze obracac sie jalowo, nie wplywajac na wir¬ nik 2.W odmiennym ukladzie pedni, poda¬ nym na fig. 5, stalowe blaszki sprezyste 8 posiadaja ksztalt litery S lub Z i umie¬ szczone sa pomiedzy kazda para walków 6 tak, aby krawedzie blaszek wciskaly sie wskutek ich sprezystosci pomiedzy walki i wieniec wirnika lub tarczy napedzajacej, przyczem jedna z krawedzi wchodzi po¬ miedzy jeden z walków i tarcze napedza¬ jaca 4, a druga krawedz—pomiedzy sa¬ siedni walek i wirnik 2. Jezeli tarcza ob¬ raca sie w jednym kierunku, to sprzega sie w wirnikiem i obraca sie wraz z wal¬ kami 6, blaszkami 8 i wirnikiem 2, lecz obrót tarczy napedzajace) 4 w kierunku odwrotnym odbywa sie juz jalowo. Na¬ lezy zaznaczyc, ze czesc pedni 2 moze byc tarcza napedzajaca, a czesc 4 — wirni¬ kiem.W ukladzie, uwidocznionym na fig. 6. jedna z krawedzi blaszki 8 jest przymoco¬ wana do wkladki 11 o trapezoidalny przekroju poprzecznym, zaopatrzonej w powierzchnie wygiete tak, ze wkladka tworzy rozpórke, umieszczona pomiedzy dwoma sasiedniemi walkami. Celem zwiekszenia sprezystosci, blaszka 8 jest sfaldowana, a jej krawedz wolna dazy do wcisniecia sie pomiedzy walek 6 i po¬ wierzchnie tarczy 4 lub wirnika 2. W prz y- kladzie, pokazanym na fig. 7, wkladka 11 umieszczona jest w kacie pomiedzy wal¬ kiem i powierzchnia wirnika lub tarczy napedzajacej, a wolny koniec blaszki 8 wchodzi pomiedzy sasiedni walek i te sa¬ ma powierzchnie wirnika lub tarczy na¬ pedzajacej. W ukladzie przedstawionym na fig. 8 i 9 jedna z krawedzi blaszki 8 jest zagieta tak, iz blaszka stanowi roz¬ pórke 11.Pednie powyzsze sa jednak jednokie¬ runkowe i nie daja sie nawracac. Na fig. 10 przedstawiona jest pednia o dajacym — 2 —sie nawracac ruchu jednokierunkowym, w której blaszki 8 posiadaja [przekrój po¬ przeczny o ksztalcie skobelka, a ich kra¬ wedzie sa odgiete tak, \z wchodza pomie¬ dzy sasiednie walki 6 i powierzchnie tar¬ czy napedzajacej lub wirnika. Walki u- trzymywane sa w pewnej od siebie od¬ leglosci za posrednictwem polaczonych ze soba rozporek 12, tworzacych klatke. Dru¬ ga klatka 13 obejmuje blaszki 8 wpoblizu srodka, przyczem klatka 13 moze byc przesuwana w jednym lub drugim kierun¬ ku, celem nastawiania blaszek 8, przyczem w razie ustawienia klatki 13 w jedno z po¬ lozen krancowych jedna z krawedzi blaszki 8, a w drugiem polozeniu druga krawedz, nie jest czynna, czyli nie wcho¬ dzi pomiedzy walek i powierzchnie tar¬ czy napedzajacej lub wirnika, wobec cze* go przy nastawianiu klatki 13 w dowolne polozenie krancowe naped uskutecznia sie w jednym kierunku. Celem odwrócenia kierunku napedu, nalezy jedynie przesu¬ nac klatke 13 w drugie polozenie kranco¬ we, przyczem nalezy zaznaczyc, ze kazda z czesci 2 i 4 moze byc tarcza napedzaja¬ ca lub wirnikiem.Blaszki 8 wykonane sa z cienkiej bla¬ chy metalowej. Jezeli wymiary lozyska sa takie, iz walki stykaja sie z tarcza nape¬ dzajaca i wirnikiem jednoczesnie, to blaszka 8 powinna posiadac grubosc, wy¬ noszaca 1/100 srednicy walków, o 'le blaszki te stykaja sie z walkami tylko z jednej strony, jak to ma miejsce w przy¬ toczonych powyzej przykladach z wyjat¬ kiem fig, 5. Jezeli zas blaszki 8 stykaja sie z walkami 6 z obu stron (fig. 5), to grubosc blaszek powinna wynosic 1/200 srednicy walków. Wymiary te sa oczywi¬ scie przyblizone, poniewaz zaleza od wspólczynnika tarcia pomiedzy tworzy¬ wami, uzytemi do wykonania poszczegól¬ nych czesci pedni. Jezeli blaszki 8 sa wy¬ konane z fibry, to grubosc ich powinna byc wieksza. Walki 6 mozna umiescic luzno pomiedzy tarcza napedzajaca i wir¬ nikiem, przyczem grubosc blaszek 8 po¬ winna byc oczywiscie wieksza i równac sie mniej wiecej róznicy pomiedzy srednica walków i róznica promieni obu wienców pednych lub polowie tej róznicy w ukla¬ dzie wedlug fig, 5, Zuzycie blaszek 8 wyrównywane jest samoczynnie dzieki ich sprezystosci tak, iz nie powoduja one uderzen i moga byc smarowane bardzo cienka warstwa smaru w postaci np, mieszaniny nafty ze zwy¬ klym olejem mineralnym. Po zuzyciu sie blaszek mozna je z latwoscia wymienic na nowe. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe, 1. Pednia jednokierunkowa, skladajaca sie z wirnika, zamocowanego na wale, na¬ pedzanym w jednym kierunku, oraz tar¬ czy napedzajacej, osadzonej luzno na tymze wale tak,, iz pomiedzy wirnikiem i tarcza napedzajaca tworzy sie komora pierscieniowa, zapelniana kulkami lub walkami, znamienna tern, ze pomiedzy kulkami lub walkami umieszczone sa cienkie blaszki sprezyste, wciskajace sie pod dzialaniem plaskich sprezyn pomie¬ dzy kulki lub walki i (powierzchnie tarczy napedzajacej lub wirnika w ten sposób, ss podczas obrotu tarczy napedzajacej w jednym z kierunków, poszczególne cze¬ sci pedni zostaja sprzezone i obraca¬ ja sie lacznie, podczas zas obrotu tarczy napedzajacej w kierunku odwrot¬ nym, poszczególne czesci pedni roizprze- gaja sie i tarcza napedzajaca oraz wirnik obracaja sie w odwrotnych kierunkach. 2. , Pednia wedlug zastrz, 1, znamienna tern, ze sprezyste blaszki posiadaja obrze¬ za i sa umieszczone w korytkach, wspie¬ rajacych sie na dwóch sasiednich walkach, które to korytka zawieraja równiez spre- — 3 —zyny plaskie, v\rywierajace nacisk na o- brzeza blaszek. 3. Pednia wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tern, ze blaszki wykonane sa w postaci sprezyn o przekroju poprzecznym w ksztalcie litery S lub Z, których krawe¬ dzie koncowe daza do wcisniecia sie po¬ miedzy walek i wirnik oraz pomiedzy wa- ldk sasiedni a tarcze napedzajaca, 4. Pednia wedlug zastik\ 1, znamien¬ na tern, ze blasizki posiadaja postac pla¬ skich, sfaldowanych sprezyn, osadzonych w rozporkach, umieszczonych pomiedzy walkami, 5w Pednia wedlug zastrz, 1, znamien¬ na tern, ze blaszki sa wykrepowane tak, iz tworza rozporki pomiedzy walkami. 6. Pednia wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze pomiedzy walkami umieszczone sa rozporki, tworzace klatke, a sprezyste blaszki .posiadaja postac piaskich sprezyn, symetrycznie wygietych falisto, których koncowe krawedzie daza do wcisniecia sie pomiedzy walki i tarcze napedzajaca lub wirnik, przyozem blasizki ujete sa w klat¬ ce (13), która mozna nastawiac, celem przesuwania blaszek w jedna lub druga strone i zmieniania przez to kierunku obro¬ tu 'pedni na odwrotny/ George Constantinesco. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.F o PL PL