Przedmiotem wynalazku jest ulklad elektryczny przekaznika czestotMwosciowego zawierajacy uklad ksztaltujacy, generator impulsu prostokatnego, czlon koincydencyjny oraz czlon wykonawczy.Urzadzenia zbudowane na podstawie tego ukladu sluza do wykrywania stanu przekroczenia zadanej czestotik^wosci np. w ukladach samoczynnego cze¬ stotliwosciowego odciazenia w systemach energe¬ tycznych, lub spelniajace role filtrów pasmowych o waskiej prostokatnej charakterysityce przenosze¬ nia. ; Znany jest uklad przekaznika czestotliwosciowe- go wedlug patentu polskiego rur 55448, w któirym porównanie czestotliwosci mierzonej z czestotliwo¬ scia zadana dokonywane jest posrednio poprzez, porównanie pradu kondensatora wzorcowego z pra^ dem odiniesiieniia. Wada znanych ukladów przekaz¬ ników czestotliwosciowych, szczególnie o zakresie pomiarowym obejmujacym czestotliwosc sieci ele- ktroenergetyiczinej jesft mala dokladnosc dzialania, niestabilnosc pracy w zmiennych warunkach kli¬ matycznych oraz zmaczana zlozonosc ukladu, oraz technologia produkcji.Celem wynalazku jest (rozwiazanie ukladu ele¬ ktrycznego przekaznika czestotliwosciowego odzna¬ czajacego sie duza dokladnoscia i pewnoscia dzia¬ lania oraz prostota konstrukcji zbudowanej na ba¬ zie nowoczesnych elementów.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie ukla¬ du przekaznilka czestotliwosciowego zlozonego z Ukladu ksztaltujacego, generatora impulsu prosto¬ katnego, ukladu koincydencyjnego, czlonu starto¬ wego, czlonu, nastawczego i czlonu wykonawczego polaczonych w taki sposób, ze wyjscie ukladu b ksztaltujacego poprzez dzielnik czestotliwosci pola¬ czone jest z wejsciem ukladu koincydencyjnego, którego drugie wejscie polaczone jest z wejsciem generatora impulsu prostokatnego sterowanego po¬ przez czlon startowy i czlon nastawczy, zas wyjscie ufkLadu koincydencyjnego jest polaczone z wejsciem czlonu wykonawczego za posarednicttwem czlonu bramkujacego sterowanego' z wyjscia dzielnika czestotliwosci.Dzieki takiemu irozwiazianiu uklad przekaznika 1S czestotliwosciowego cabrakteryzuje sie duza do¬ kladnoscia i niezawodnoscia dzialania oraz prostota wykonania na bazie najnowszych elementów ele- ktaraniicznych.Urzadzenia zbudowane na podstawie tego ukladu moga sluzyc do pomiaru czestotliwosci sygnalów elektrycznych, do wykrywania i sygnalizowania stanu przekroczenia czestotliwosci (powyzszej lub ponizszej zadanej wartosci lub tez spelniac funkcje impulsowego filtra pasmowego o waskiej i pros/to- katnej charakterystyce czestotliwosciowej.Istotna zaleta tych urzadzen jest stabilnosc podsta¬ wowych parametrów mimo zmiany ksztaltu prze¬ biegu sygnalu wejsciowego, a to dzieki zastosowa- lniiu na wejsciu ukladu ksztaltujacego sygnal olkre- to sowy dowolnego ksztaltu na sygnal prositokaitny. 92 02292 022 Przedmiot wynalazku jest pokazany w ukladzie blokowym nia rysunku. Dzialanie przedmiotowego ukladu jest nastepujace .Okresowy sygnal wejsicio- wy dowolnego ksztaltu zostaje przeksztalcony w czlcmie formujacym 1 ma sygnal prostokatny,, a na¬ stepnie w celu wyeliminowania zmian jego wspól¬ czynnika wypelnienia wynikajacych z niestabilno- scd poziomu obcinania, zostaje zamieniony w dziel¬ niku czestotliwosci 2 /ma przebieg prostokatny-" o dwukroitnie mniejszej czestotliwosci i stalym wspólczynniku wypelnienia równym 0,5.Czolo kazdego impulsu tego przebiegu powoduje poprzez czlon startowy 3 start generatora 5, kitóiry generuje impuls prostokatny. Polozenie przednie¬ go zbocza tego impulsu jest zgodne z polozeniem czola przeksztalconego impulsu wejsciowego, zas polozenie tylnego zbocza tego impulsu pmcistiokatine- go jest okreslone przez czlon naistawczy 4, który oddzialywuje ma generator 5. Ozas trwania tego im¬ pulsu jest miara czestotliwosci zadanej. Przeksztal¬ cony impuls wejsciowy oraz impuls prostokatny zostaja podane ma wejscie ukladu koincydencyjne¬ go 6. Nia wyjsciu ukladu koincydencyjnego pojawia sie prostokatny sygnal róznicowy o czasie trwania impulsu równym róznicy czasów trwania impulsów wejsciowych tego ukladu.Rozróznianie stanów podczestotliwosciowego od iniadiczestotliwosoiowego dokonuje sie w czlonie bramkujacym 7, sterowanym bezposrednim lub za¬ negowanym sygnalem z wyjscia dzielnika 'czesto¬ tliwosci 2.Na wyjsciu czlonu bramkujacego 7 pojawia sie sygmal wtedy, gdy czestotliwosc napieaia wejscio¬ wego przekaznika pracujacego w ukladzie podcze- istotliwosciowym zmniejszy sie ponizej czestotli¬ wosci zadanej przez czlon nastawczy 4 lub, gdy cze- to 31 stotliwosc wzrosnie powyzej czestotliwosci zadanej dla .przekaznika pracujacego w ukladzie nadczesto- tliiwosaiowym. Sygnal wyjsciowy bramki 7 po prze¬ ksztalceniu i wzmocnieniu powoduje zadzialanie czlonu wykonawczego 8.W wykonaniu praktycznym istnieje kilka mozli¬ wych rozwiazan konstrukcyjnych przekaznika cze¬ stotliwosciowego wedlug projektu zaleznie od za¬ danych parametrów oraz pozostajacych do dyspo¬ zycji elementów elektronicznych.I tak 'np. duza dokladnoscia i pewnoscia dziala¬ nia charakteryzuje sie uklad zbudowany ma ele¬ mentach scalonych, w którym generator impulsu prostokatnego sitanowi zespól licznika sterowanego sygnalem generatora sinusoidalnego stabilizowane¬ go kwiairicem oraz przerzutnika,, który sterowany jest wraz z licznikiem czolem przeksztalconego' na¬ piecia wejsciowego przekaznika, zes zerowany jest impulsem wytwarzanym iprzez licznik po osiagnie¬ ciu przez niego zadanej przez iczlon mastawczy pozycji zliczania. PL