Wynalazek dotyczy wywrotu kolowego do samoczynnego oprózniania wózków gór¬ niczych, którego wszystkie ruchy, jak samo¬ czynne doprowadzanie ich do urzadzenia popychajacego, wprowadzanie wózków do bebna wywrotowego, oraz obracanie beb¬ na wywrotowego w celu oprózniania wóz¬ ków, sa sprzezone i wywolane poruszaja¬ cym sie w jednym kierunku korbowodem.Znane sa samoczynne wywroty, które wraz z urzadzeniem popychaj acem poruszane sa ruchem sprzezonym zapomoca korbowo du; w wywrotach tych posiada jednak beben wywrotowy oddzielny, niesprzezony naped z oddzielnemi urzadzeniami prowadnicze- mi i zatrzymujacemi. Zatrzymywanie bebna nastepuje podczas prawie pelnej szybko¬ sci zapomoca oporków i powstajace wsku¬ tek tego uderzenia niszcza czesto w krót¬ kim czasie beben.Na rysunku przedstawiony jest wywrót wedlug wynalazku; na fig. 1 — w rzucie pionowym, na fig. 2—w czesciowym wido¬ ku zboku, a na fig. 3—w rzucie poziomym.W wywrocie wedlug wynalazku, beben wywrotowy e otrzymuje naped od walu napednego b urzadzenia popychajacego, zapomoca przekladni zebatej g i walu /, wskutek czego ruch popycKacza c i bebna wywrotowego e jest sprzezony i uzgodnio¬ ny. Wal b wykonywuje czesciowy ruch, obrotowy tam i zpowrotem od walu d, wprawionego w takiz ruch, przez obraca- jacy sie równomiernie w jednym kierun¬ ku korbowód a, otrzymujacy ruch ze zródla sily. Kolo zebate g jest luzno osa-dzone na wale b i zabierane zostaje przez ten wal zapomoca zapadki h (fig. 2) lub inme podobne urzadzenie. Zabieranie tego kola g nastepuje tylko podczas powrotne¬ go biegu popychacza c i korbowodu a, pr.zyczem wal 6 i na stale zlaczona z nim zapadka h wykonuja czesciowy obrót w kierunku wskazówek zegara, trwajacy tak dlugo, dopóki korbowód a nie dojdzie do prawego polozenia martwego (fig. 2), zas beben wywrotowy e do polozenia dla wprowadzania wózków (fig- 1). Szybkosc obrotu bebna wywrotowego ulega do tego czasu stopniowemu zmniejszeniu, az do zera, a to z tego powodu, ze w tym mo¬ mencie kierunek obrotu walu b przez obrót korbowodu a samoczynnie sie zmienia, za¬ tem zapadka h polaczona na stale z wa¬ lem b zaczyna sie obracac wstecz i beben wywrotowy pozostaje w polozeniu nieru- chomem podczas calkowitego ruchu na¬ przód popychacza c. Wieniec zebaty i o- sadzony jest w stosunku do stozkowego kola zebatego g ustawialnie tak, ze po¬ lozenie bebna wywrotowego, odpowiednio do wprowadzania don wózków, a które po¬ wtarza sie zawsze regularnie przy kazdym obrocie korbowodu a, moze byc dokladnie nastawiane i ewentualnie bieg jalowy na¬ pedu moze byc usuniety.W wywrocie wedlug wynalazku wal napedny korbowodu a w przeciwienstwie do znanych urzadzen jest w taki sposób ulozony ponizej toru doprowadzajacego, bezposrednio przed urzadzeniem do popy¬ chania wózków, ze moze byc uzyty rów¬ noczesnie do bezposredniego napedu lan¬ cucha doprowadzajacego k. Wózki, pro¬ wadzone górna czescia lancucha k zapo¬ moca zabieraka /, w chwili osiagniecia punktu zbiegajacego lancucha, samoczyn¬ nie sie staczaja do urzadzenia popychaja¬ cego. Rozmieszczenie zabieraków / na lancuchu k odpowiada dokladnie obwodo¬ wi kola lancuchowego tak, ze przy kazdym obrocie korbowodu, zatem przy kazdym obrocie wywrotu jeden tylko wózek i we wlasciwym momencie dobiega do niego, Wskutek ruchu lancucha, sprzezonego z ruchem korbowodu, powtarza sie to w o- kreslonych momentach i regularnych od¬ stepach czasu. Doprowadzanie wózków do wywrotu, zapomoca osobnych lancuchów, jest znane. Lancuchy te sa jednak jedynie w tym celu stosowane, aby podniesc wóz¬ ki po pochylni do takiej wysokosci, jaka jest wymagana dla samoczynnego ich sto¬ czenia sie dalej. Lancuchy te posiadaja o- sobny naped i osobne urzadzenie do wla¬ czania i wylaczania. Niema zatem jakie¬ gokolwiek sprzezenia ruchów pomiedzy ruchem zabieraka / lancucha, a ruchem popychacza c, co stanowi wlasnie równiez istote niniejszego wynalazku.W przeciwienstwie do znanych nape¬ dów korbowych z przelacznikiem szybko¬ sci, które wskutek swej skupionej kon¬ strukcji umieszczone byc musza ponizej pomostu i umieszczenie których zatem czesto napotyka na trudnosci praktyczne, przedstawia nowy naped korbowy korzyst¬ ne udogodnienie, gdyz zabiera malo miej¬ sca.Poza tern urzadzenie jest ze wszystkich stron latwo dostepne. Wreszcie wyklucza potrzebe stosowania osobnego napedu dla wywrotu, wskutek sprzezenia napedu z lancuchem zasilajacym.W wypadkach w których niema miej¬ sca dla lancucha doprowadzajacego, mo¬ ze on byc zastapiony przez hamulec, sprze¬ zony z napednym kolem korbowodu.Sposób pracy wywrotu), wedlug wyna¬ lazku, j est nastepuj acy: Gdy korbowód a dojdzie do prawego punktu martwego, wówczas beben wywro¬ towy przyjmuje (polozenie dogodne do przyjecia nowego wózka, jakkolwiek znaj¬ duje sie w nim jeszcze wózek oprózniony (fig. 1). W tym momencie pelny wózek za¬ czyna sie staczac ze wzniesienia toru do¬ prowadzajacego i staje przed bebnem c.Nastepujacy po nim wózek uchwycony zo¬ staje przez zabierak / (fig, 1). Jezeli kor- — 2 —bowód a obróci sie dalej w kierunku strzal¬ ki, to poruszy sie wal 6 z zapadka h w le¬ wo. Wieniec zebaty i oraz beben wywro¬ towy wtedy nie porusza sie, podczas gdy popychacz c przesunie sie w lewo, poczat¬ kowo ze stale zwiekszajaca sie, a nastep¬ nie ze stale zmniejszajaca sie az do zera szybkoscia, wprowadzajac znajdujacy sie przed nim pelny wózek w kierunku strzal¬ ki do bebna e. Prózny wózek wypchniety zostaje przez pelny i kiedy korbowód a dojdzie do lewego polozenia martwego, to pelny wózek stoi w bebnie wywrotowym, w miejscu w którem znajdowal sie prózny wózek. Zapadka h, wykonawszy ponad je¬ den obrót, dochodzi do polozenia uwidocz¬ nionego na fig. 2 i zeslizguje sie po zebie wienca zebatego i.Przy dalszem obracaniu sie korbowo- du a wal wykonywuje ruch powrotny. Po¬ pychacz c powraca i uwalnia wepchniety wózek. W miedzyczasie dochodzi zapad¬ ka h do zeba wienca zebatego, beben wy¬ wrotowy rozpoczyna obracac sie na razie ze stale zwiekszajaca sie, a pózniej ze sta¬ le zmniejszajaca sie az do zera szybkoscia i opróznia przez to znajdujacy sie wózek.Zabierak / biegnac ciagle w jednym kie¬ runku z równomierna szybkoscia lancucha doprowadzajacego dochodzi w miedzycza¬ sie do kola napednego lancucha i pelny wózek stacza jsie w kierunku bebna e, prze- jezdza opuszczajacy sie wdól popychacz c i dochodzi przed b^ben, gdy tenze ukon¬ czyl ruch obrotowy i znajduje sie w po¬ lozeniu gotowem do wprowadzania don wózka. Wówczas korbowód doszedl do prawego punktu martwego, t. j. do pola¬ zenia z jakiego sie praca rozpoczela, aby potem rozpoczac obieg na nowo.Wydajnosc wywrotu wedlug wynalaz¬ ku zalezna jest tylko od ilosci obrotów wa¬ lu korbowego i przystosowana byc moze do danych warunków przez prosta zmia¬ ne wspomnianej ilosci obrotów. Z powodu sprzezonego napedu istnieje mozliwosc jak najwiekszej wydajnosci. PL