PL91400B1 - - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 31.12.1977 91400 MKP D2le S/02 Int. Cl.2 D21C 3/02 Twórca wynalazku: Uprawniony z patentu: Oy Keskuslaboratorio — Centrallaboratorium Ab, Tapiola (Finlandia) Sposób odzyskiwania hemicelulozy z zawierajacego hemiceluloze lugu zracego W alkalicznym oczyszczaniu polimerycznych we¬ glowodorów, a szczególnie w przetwarzaniu natu¬ ralnych produktów zawierajacych celuloze, hemice¬ luloza jest rozpuszczana w zracym roztworze, (pod pojeciem hemiceluloza rozumie sie takze wszystkie zwiazki organiczne, które w trakcie poddawania dzialaniu alkalii sa rozpuszczone w zracym roztwo¬ rze).

Otrzymany w rezultacie, zawierajacy hemicelu- loze zracy lug, ponownie wlacza sie do obiegu. Za¬ wartosc hemicelulozy w krazacym lugu wzrasta stopniowo i w koncu osiaga stan równowagi, gdy ilosc hemicelulozy wchodzacej w procesie oczysz¬ czania razem z roztworem alkalicznym, zrówna sie z iloscia oddzielana przez proces oczyszczania.

Oznacza to, ze ilosc wprowadzonej do procesu hemicelulozy w materiale wyjsciowym, równa sie ilosci wydzielonej z reakcji z produktem oczyszczo¬ nym, z takim skutkiem, ze wlasciwe oczyszczanie w istocie rzeczy nie bedzie mialo miejsca.

Jesli traktowanie zmierza do oczyszczania miaz¬ gi, lug zawierajacy hemiceluloze musi byc usta¬ wicznie wydzielany z reakcji a ilosc roztworu od¬ dzielonego musi byc uzupelniana dodatkiem swie¬ zych alkalii.

Usuniety rozwtór zostaje zniszczony albo uzyty do innych celów, albo tez alkalia regeneruje sie.

W przetwarzaniu miazgi, na przyklad w produk¬ cji produktów wiskozowych i pochodnych celulozy, w wiekszosci przypadków pierwszym stopniem jest merceryzacja, która polega na moczeniu materialu celulozowego w skoncentrowanych roztworach al¬ kalicznych, które zazwyczaj zawieraja wiecej niz 17% wodorotlenku sodowego.

W czasie moczenia, wieksza czesc hemicelulozy i produktów rozpadu miazgi, zostaje rozpuszczona.

Im nizszy stopien oczyszczenia miazgi, tym wyzsza zawartosc hemicelulozy w miazdze i wiecej hemi¬ celulozy rozpuszczonej w roztworze moczacym.

Poprzednio, wiekszosc producentów produktów wiskozowych oczyszczala roztwory moczace przy pomocy dializy.

Z metoda ta sa zwiazane wysokie koszty inwe¬ stycji i samego procesu, co wiecej, wydziela ona duza ilosc rozcienczonego roztworu NaOH, który musi byc zageszczony do ponownego uzycia, glów¬ nie przez odparowanie wody.

Obecnie tylko nieliczni wytwórcy wyrobów wi¬ skozowych stosuja dialize w procesie oczyszczania roztworów moczacych. Zazwyczaj roztworu zawie¬ rajacego hemiceluloze nie usuwa sie z reakcji, a je¬ dynie odprowadza sie niewielka ilosc alkalii z roz¬ tworu moczacego i po oddzieleniu elementów wlók¬ nistych i wlókien zawieszonych, uzywa sie do roz¬ puszczania ksantogenianu. Zgodnie z tym, po osiag¬ nieciu równowagi, cala hemiceluloza z miazgi i sub¬ stancje niskoczasteczkowe uformowane w trakcie sezonowania, zawarte sa w wiskozie.

W stanie równowagi, zawartosc hemicelulozy w roztworze moczacym jest tym wyzsza im nizszy 9140091400 S jest stopien oczyszczenia miazgi wyjsciowej. Tak wiec, koncowa zawartosc hemicelulozy w roztwo¬ rze wynosi 20—25 g/t przy uzyciu miazgi z zawar- lotoscia celulozy alfa 93—94% i okolo 50 g/t przy poziomie alfa zblizonym do 90%. Tak wysoka za¬ wartosc hemicelulozy w roztworze moczacym wy¬ woluje szkodliwy efekt w odniesieniu do aktyw¬ nosci merceryzacyjinej alkalii, z tym, ze w siarcz¬ kowaniu alkalicelulozy wymagana jest wysoka zawartosc dwusiarczku wegla.

Przygotowywanie wiskozy metodami konwencjo¬ nalnymi jest mozliwe tylko wtedy, gdy stosuje sie w pelni wybielona i dostatecznie oczyszczona mia¬ zge.

Omówiona w opisach patentowych Stanów Zjed¬ noczonych Ameryki nr nr 3 600 379 i 3 728 330 me¬ toda SINI, w której celuloza alkaliczna jest podda¬ wana uprzedniemu moczeniu i filtrowaniu do siarcz¬ kowania, przez stosowanie roztworu moczacego z zawartoscia NaOH ponizej 15%, okazala sie bardzo skuteczna i umozliwia wytwarzanie wysokojako- sciowej wiskozy nawet z nieoczyszczanej miazgi.

Jednakze, w tym przypadku ilosc hemicelulozy, która rozpusci sie w roztworze moczacym jest tak duza, ze techniczne zastosowanie procesu SINI jest praktycznie niemozliwe dopóki hemiceluloza nie zostanie oddzielona z roztworu moczacego. Gdy jako surowca uzywa sie nieoczyszczanej miazgi, za¬ wartosc hemiceMozy w dwóch systemach rozwo- ru moczenia procesu SINI wzrasta do 100 g/t.

Wynalazek dotyczy wyodrebniania hemicelulozy z roztworów alkalicznych, które zawieraja hemice- luloze np. z roztworów moczacych reakcji wiskozo¬ wej, przez dodanie do roztworu alkalicznego eta¬ nolu. Stracona hemiceluloze oddziela sie z roztwo¬ ru a etanol odzyskuje sie przez destylacje przy czyim oczyszczony roztwór alkaliczny wprowadza sie ponownie w obieg.

W konwencjonalnym procesie wiskozowym mo¬ czenie jest dokonywane albo periodycznie („mocze¬ nie arkuszowe") lub w sposób ciagly („moczenie szlamowe"). W periodycznym procesie moczenia, tak zwanym „moczeniu arkuszowym", wieksza czesc roztworu moczacego jest odzyskiwana w sto¬ sunkowo czystym stanie w postaci „zóltego roztwo¬ ru", podczas gdy roztwór oddzielany przez filtro¬ wanie „plyn pofiirtracyjny" zawiera duza ilosc róznych substancji rozpuszczonych z miazgi. Spo¬ sób wedlug wynalazku jest szczególnie odpowied¬ ni do oczyszczania tego typu roztworu.

Doswiadczenia wykazuja, ze zawartosc hemicelu¬ lozy w roztworze pofiltracyjnymn waha sie od 10 do 35 g/it, gdy zawartosc alfa celulozy w miazdze pomiedzy 93 i 85%, a czysty 19% roztwór NaOH jest uzywany w procesie moczenia.

Jesli roztwór pofiltracyjny uzywany jest kilka razy w sposób powtarzajacy sie, dla moczenia no¬ wych partii tej samej miazgi, zawartosc hemicelu¬ lozy moze wzrosnac do 25... 150 g/l.

W ciaglym moczeniu zóltego pofiltracyjnego roz¬ tworu zwykle nie rozdziela sie, przy czym zawar¬ tosc hemicelulozy w krazacym roztworze do( mo¬ czenia wzrasta do tego samego poziomu jak wyzej, jesli z reakcji oddziela sie duze ilosci alkalii.

Zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku, wieksza czesc hemicelulozy oddziela sie od roztworu zawie¬ rajacego hemiceluloze, poprzez wytracanie. Najlep¬ sze wyniki osiaga sie poprzez dodanie etanolu przy czym ilosc etanolu zalezy od stopnia zadanego od- dzielenia hemicelulozy z roztworu zracego. Straca¬ nie hemicelulozy zaczyna sie juz przy malyrn do¬ datku etanolu, jednakze, jesli chce sie oddzielic przynajmniej 2/3 hemiceliilozy zawartej w roztwo¬ rze, ilosc dodanego etanolu musi wynosic przynaj- mniej polowe ilosci zracego roztworu, dzieki cze¬ mu uzyskuje sie 90—95% wytraconej hemicelulo¬ zy. W niektórych przypadkach moze okazac sie nie¬ zbedne uzycie czynnika stracajacego w ilosci dwu¬ krotnie wiekszej od ilosci roztworu zracego. Wy- tracona hemiceluloza moze byc oddzielona z roz¬ tworu w zwykly sposób to jest przez filtrowanie, sedymentacje i dekantacje, odwirowanie itp. Jed¬ nak najbardziej korzystne jest odwirowanie.

Wtracanie i odwirowywanie moze byc dokonane 2q w kazdej temperaturze, ale przeprowadzone próby wykazaly, ze rezultaty sa lekko obnizone gdy tem¬ peratura podniesie sie z 20°C do 35°C.

Obnizenie temperatury w sposób widoczny po¬ prawia oddzielanie hemicelulozy. Tak wiec wyni- ki osiagniete przy temperaturze +5°C sa znacznie lepsze niz w temperaturze pokojowej.

Do odzielania stracen od roztworu macierzyste¬ go korzystnie jest dodac fiokujace srodki pomocni¬ cze takie jak np. poliakryloamidy, poliaminy, poli- etylenoimidy itd.

Metanol straca hemiceluloze w tym samym stop¬ niu co etanol, ale wytracona substancja nie daje sie odwirowac.

Roztwór macierzysty, z którego wieksza czesc hemicelulozy zostala oddzielona w procesie wytra¬ cania i odwirowania jest dalej obrabiana nastepu¬ jaco: temperature podnosi sie w zaleznosci od ko¬ niecznosci do 20—90°C i oddestylowuje sie etanol pod normalnym lub zmniejszonym cisnieniem 40 (5—700 mm Hg) po czym przechowuje sie go do ponownego uzycia.

W tym etapie zazwyczaj wyparowuje czesc wo¬ dy. Lug zracy zawiera tylko niewielka ilosc (5— —40%) hemicelulozy obecnej przed wytraceniem. 45 Czysty lug zracy wraca do etapu moczenia i jesli to konieczne moze byc stezony przez dodanie swie¬ zych alakalii.

W procesie wiskozowym SINI celuloza alkalicz¬ na jest poddawana drugiemu moczeniu tuz przed• 5U siarczkowaniem, przy czym stezenie NaOH roztwo¬ ru moczacego jest nizsze niz 15% wagowych, ko¬ rzystnie 10—12%.

Stosujac sposób wedlug wynalazku oczyszcza sie roztwory tloczony i krazacy z obu stadiów mocze- 55 nia, pierwszego i drugiego. Zazwyczaj hemiceluloza jest znacznie szybciej stracana z pierwszego roz¬ tworu moczenia niz z drugiego, czesciowo z powo¬ du wyzszej zawartosci NaOH w pierwszym roztwo¬ rze moczenia. Zazwyczaj z drugiego roztworu mo- w czenia moze byc wytracone nie wiecej niz okolo 65% hemicelulozy, o ile stracanie jest wykonywa¬ ne w temperaturze znacznie nizszej niz normalna.

W procesie SINI ilosc alkalii wchodzacych z ce¬ luloza alkaliczna z pierwszego do drugiego etapu 55 moczenia, musi byc zawrócona do roztworu pierw-91 6 szego etapu moczenia i zgodnie z tym musi byc siec¬ zona z poziomu 10-^13% wagowo do 18—23%. B4o- ze to byc osiagniete czesciowo przez odparowanie wody i destylacje etanolu, i/lub zatezanie przez do¬ danie przed fiitiracariiem hemiceiulozy swiezyoh al- kalii.

W tym drugim przypadku stracalnosc hemicelu- lozy poprawia sie od razu.

Zawartosc sodu w roztworze alkalicznym, który ma byc oczyszczany nie ogranicza mozliwosci sto¬ sowania tej metody. W krazacym roztworze mo¬ czacym w konwencjonalnym procesie wiskozowym zawartosc NaOH miesci sie w granicach 17—23% wagowo, a w drugim roztworze moczacym zgodnie z procesem SINI, zawartosc NaOH waha sie od 10 do 15% wagowo, jakkolwiek metode te mozna sto¬ sowac takze dla wytwarzania innych typów po¬ chodnych celulozy, takich jak etery celulozowe, w którym to przypadku zawartosc NaOH roztworu moczacego moze byc znacznie wyzsza i dochodzic nawet do 40% wagowych.

Oddzielona hemiceluloza daje sie dobrze dosto- stosowac do ponownego obiegu w procesie wiskozo¬ wym. W takim przypadku najpierw nalezy oddzie¬ lic poprzez destylacje etanol, a nastepnie rozpu¬ scic wytracona alkaliczna hemiceluloze w wodzie lub rozcienczyc alkalia i uzyc otrzymany roztwór do rozpuszczenia ksantogeniamu, dzieki czemu zwieksza sie wydajnosc.

Stwierdzono, ze uzyskuje sie znacznie lepsza sztywnosc kartonu i papieru, jezeli do produkcji arkuszy doda sie hemiceluloze oddzielona w wyzej opisany sposób, w ilosci 0,5^15% w zaleznosci od zródla pochodzenia hemicelulozy i miazgi do której jest ona dodana.

Sposób wedlug wynalazku umozliwia oddziele¬ nie hemicelulozy od zawierajacego hemiceluloze zracego roztworu, eliminujac dialize.

Ponadto, zawartosc hemicelulozy w krazacym zracym roztworze moze byc zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku zmniejszona do ulamka poczat¬ kowej zawartosci hemicelulozy. Ponadto, sposób wedlug wynalazku umozliwia uzycie w produkcji wiskozy, miazgi o niskim alfa, przez zabezpiecze¬ nie zawartosci hemicelulozy w roztworze mocza¬ cym przed wzrostem jej do poziomu, który móglby spowodowac zaklócenia.

Co wiecej, dzialajac zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku, hemiceluloza wytracona z roztworów moczacych moze byc ponownie wprowadzona do procesu, przez rozpuszczenie jej w roztworze alka¬ licznym dzieki czemu hemiceluloza moze byc wla¬ czona do produktu wiskozowego. Wreszcie, dzia¬ lajac zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku, wy¬ tracona z roztworu moczacego hemiceluloza moze byc uzyta jako dodatek do produkcji papieru.

Przyklad I. Rozpuszczona miazge o zawarto¬ sci alfa celulozy wynoszaca 93,4% merceryzuje sie w formie platków w temperaturze 25°C przez 60 minut przy uzyciu roztworu NaOH, zawierajacego 19% wagowych NaOH i 10,7 g/l hemicelulozy. Zól¬ ty roztwór odciaga sie a pofiltracyjny roztwór od¬ zyskuje. Zawartosc NaOH roztworu pofiltracyjne- go wynosi 17,4% a zawartosc hemicelulozy 23,3 gA.

Nastepnie w temperaturze pokojowej dodaje sie do 400 f tego pofiltracyjnego roztworu etanol w stosunku 1:1 i 1:5 a osad oddziela od roztworu przez odwi¬ rowanie wcaagu 15 sekund przy szybkosciobrotowe) 2000 obrotów na minute i srednim promieniu 12 cm.

Po oddzieleniu osadu z roztworu macierzyste- - go, etanol oddestylowuje sie z roztworu macierzy¬ stego w temperaturze 30°C i pod cisnieniem rmn Hg. Razem z etanolem oddziela sie wode dzieki czemu zawartosc NaOH roztworu alkalicz- negp wurasta do 22—23%. Stwierdzono, ze przy stosunku roztworu pofiltracyjnego do etanolu 1:1 i 1:1,5, 70% i 03% hemicelulozy zostalo stracone.

Przyklad II. Alkaliczna celuloze z przykla¬ du I sezonuje sie w temperaturze 25°C przez 42 go- dziny i nastepnie ponownie moczy w roztworze NaOH, który zawieral 11,2% wagowych NaOH i 12,8 g/l hemicelulozy.

Roztwór zólty odciaga sie i odzyskuje roztwór po¬ filtracyjny.Zawiera on 20,5 gjl hemicelulozy i 10,7% NaOH wagowo. Roztwór ten miesza sie z etanolem w stosunku 1,5:1, 1:1, i 1:1,5 a osad oddziela od roz¬ tworu macierzystego przez odwirowanie w ciagu sekund przy szybkosci obrotowej 5000 obrotów na minute. Oddziela sie 55,7; 03,9 i 75,0% hemi- celulozy w roztworze pofiltracyjnym.

Przyklad III. 50% roztwór NaOH dodaje sie do roztworu pofiltracyjnego z przykladu II, który zawiera 10,7% wagowych NaOH i 20,5 gA hemice¬ lulozy, w ten sposób podnoszac zawartosc NaOH roztworu do 18,5% wagowych. Zawartosc hemicelu¬ lozy wynosi wówczas 19,7 g/l.

Rozwór ten miesza sie z etanolem w stosunku 1,5:1 i 1:1 a wytracona hemiceluloze oddziela sie jak w przykladzie II. 3^ Wytraca sie 60,2% i 72,2% hemicelulozy, przy czym wieksza ilosc hemicelulozy (wytraca sie przy wyzszym stezeniu NaOH.

Przyklad IV. Pobrano próbke krazacego roz¬ tworu moczacego z fabryki sztucznego jedwabiu ^ gdzie stosowany byl proces moczenia zawiesin. Za¬ wartosc NaOH w roztworze moczacym wynosi 18,4% wagowych a roztwór zawiera 51,8 g/l hemice¬ lulozy.

Do wytracania stosowano roztwór moczacy i eta- tt nol w stosunku 2:1, 1,5:1, 1:1, 1:1,5, i 1:2. Wytracona hemiceluloze oddzielono od roztworu macierzyste¬ go przez odwirowanie w ciagu 15 sekund przy szybkosci obrotowej 2000 obrotów na minute. Wy¬ niki podane w Tablicy I.

Tablica I Roztwór moczacy/etanol stosunek 2:1 1,5:1 1:1 . 1:1,5 1:2 Oddzielona hemiceluloza % 00,3 79,3 82,7 84,4 83,5 Zawartosc NapH po oddestylowa¬ niu etanolu 22,5 22,Z 23,6 23,6 24,7 Przyklad V. Bielona nieoczyszczona celolozo- wa siarczanowa miazge z drewna iglastego (za¬ wartosc alfa celulozy 85,2%) moczy sie w postaci7 91 400 8 platów w roztworze 21% NaOH przez 1 godzina w temperaturze 25°C. Odzyskany roztwór pofiltra- cyjny zawierz 19,2% NaOH wagowo i 30,3 g/l h«- mdcelulozy. Po sezonowaniu przez 46 godzin w tem¬ peraturze 35°C alkaliczna celuloze moczy sie po¬ nownie w 12% roztworze NaOH. Odzyskany roz¬ twór pofiltracyjny zawiera 12,2 NaOH i 16,6 g/l ne- mlcelulozy.

Roztwory tloczone z obu moczen traktuje sie od¬ dzielnie jak opisano w przykladzie I. Wyniki przed¬ stawiono w Tablicy II.

Roztwór tloczony 1 Roztwór tloczony 2 - Tablica II Roztwór pofatracyjny/ etanol stosunek 2:1 1,5:1 1:1 1:1,5 2:1 1,5:1 1:1 1:1,5 1,5:1 1:1 1:1,5 . Odwirowanie ilosc obrotów na min. 2000 2000 2000 2000 5000 5000 5000 5000 5000 5000 ' *5000 sek.

Wytracono % 72,3 81,6 88,7 85,0 74,9 83,6 93,6 86,8 26,2 73,1 62,8 Wyniki te wskazuja, ze we wszystkich seriach doswiadczen najwyzszy procent hemicelulozy zo¬ staje wytracony przy stosunku roztworu pofiltra- cyjnego do etanolu =>= 1:1.

Przyklad VI. W produkcji falistego kartonu z neutralnej sodowej polchemicznej masy celulo¬ zowej odpowiednio 5 i 10% miazgi zostaje zastapio¬ ne przez hemiceluloze otrzymana z pierwszego roz¬ tworu pofil/tracyjnego z przykladu V. Kartonowe arkusze wytwarza sie w ten sam sposób jak z kon¬ trolnej ilosci pólchemicznej masy celulozowej.

Oceny sztywnosci prób kartonu byly okreslone przez próby „Ring Crush" i „Concora Medium (CMT-30)".

Dodatkowo okreslono dlugosc lamania i czynnik rozerwania. Przy znormalizowanej podstwowej wa¬ dze okreslono nastepujace wlasciwosci: Hemicelu- loza % [ 0 Neutralna sodowa pólchemicz- na masa celulozowa % 100 ] 95 90 Tabli „Ring Orush" 26,1 27,9 ,0 ca III OMT-30 22,9 27,8 27,2 Dlu¬ gosc lama¬ nia m. 2830 3510 3850 Czyn¬ nik rozer• wanJa 16.0 ,6 22,3 Tak wiec wyniki wskazuja, ze charakterystyr ka sztywnosci kartonu jak równiez inne wlasciwo¬ sci zwiazane z trwaloscia, wyraznie sie polepszaja w przypadku wprowadzenia hemicelulozy. i - ¦

Claims (14)

Zastrzezenia patentowe

1. SpoBÓb oddzielania hemicelulozy z roztworu alkalicznego zawierajacego hemiceluloze z zawra¬ caniem, znamienny tym, ze do roztworu alkalicz¬ nego dodaje sie etanol, po czym wytracona hemi¬ celuloze oddziela sie od roztworu macierzystego, a etanol odzyskuje sie z roztworu macierzystego przez destylacje, po czym oczyszczony roztwór al¬ kaliczny zawraca sie do procesu,

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze etanol stosuje sie w objetosci 0,5 do 2 razy wie¬ kszej od objetosci roztworu alkalicznego.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 55 wytracona z roztworu macierzystego hemiceluloze oddziela sie przez odwirowanie.

4. Sposób wedlug zastrz. l,znamienny tym, ze sto¬ suje sie alkaliczny roztwór macierzysty zawiera¬ jacy hemiceluloze stanowiacy roztwór moczacy z obiegu procesu wytwarzania produktów wiskozo¬ wych.

5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze do oczyszczania stosuje sie roztwór pofiltracyjny otrzymany w procesie wytwarzania produktów wi¬ skozowych, w filtrowaniu celulozy alkalicznej po moczeniu.

6. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze celuloze wytwarza sie w procesie wiskozowym.

7. Sfposób wedlug zastrz. 6., znamienny tym, ze hemiceluloze odzyskuje sie z roztworu alkaliczne¬ go otrzymanego w drugim stopniu moczenia,

8. Sposób wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze9 91400 10 stezenie NaOH roztworu alkalicznego, który ma byc oczyszczany podnosi sie przez dodanie swiezego, stezonego roztworu NaOH przed wytraceniem he- micelulozy. *

9. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze roztwór alkaliczny zawierajacy hemiceluloze otrzy¬ muje sie przez obrabianie nieoczyczonej niebielonej lub pólbielonej masy celulozowej.

10. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze roztwór alkaliczny zawierajacy hemiceluloze otrzy¬ muje sie przez przerabianie -niebielonej lub pólbie¬ lonej masy celulozowej.

11. Sposób wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze roztwór alkaliczny, z którego hemiceluloza zostala oddzielona, zateza sie przez dodanie swiezych al- kalii i otrzymany w efekcie roztwór alkaliczny przenosi sie do etapu roztworu moczacego w fazie pierwszego moczenia.

12. Sposób wedlug zastrz. 4 albo 6 albo 7, zna¬ mienny tym, ze roztwór alkaliczny, z którego od¬ dzielono hemiceluloze, stosuje sie do rozpuszczenia ksantogenianu.

13. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze oddzielona hemiceluloze rozpuszcza sie w wodzie lub w rozcienczonych alkaliach, po czym roztwór ten stosuje sie do rozpuszczania ksantogenianu w produkcji wiskozy.

14. Sposób wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze do etapu wytracania hemicelulozy i oddzielania osadu dodaje sie srodek flokulujacy. 10