Przedmiotem wynalazku jest kapsulka dwu¬ czesciowa twarda, zamykana, a zwlaszcza kapsulka zawierajaca korpus i nasadke, które sa przystoso¬ wane do wzajemnego teleskopowego polaczenia przez wsuniecie korpusu w nasadke do ciernie utrzymywanego wstepnie zamknietego polozenia przed napelnieniem kapsulki i do pelnego telesko¬ powego wzajemnego ich polaczenia przez mecha¬ niczne zacisniecie po napelnieniu.Tego typu zamykane kapsulki stosowane sa do proszku, granulek lub pigulek.Dwuczesciowe kapsulki o twardej powloce do proszku, granulek lub pigulek, sa znane na przy¬ klad z opisów patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr nr 525 844 i 525 845 zgodnie z którymi dwuczesciowa kapsulka o twardej powloce zawiera nasadke zwezajaca sie pomiedzy jej koncówkami i korpus, który jest na pewnej dlugosci od wlotu prosty, a miedzy nasadka i korpusem wystepuje pasowanie zaciskowe.Do polowy lat szescdziesiatych naszego stulecia konwencjonalne handlowe kapsulki zawieraly korpus i nasadke, które mialy zasadniczo proste boki rozwarte od miejsca polaczenia luku zamknie¬ tego zakonczenia z cylindryczna scianka do otwar¬ tego zakonczenia odpowiednio korpusu i nasadki.Wewnetrzna srednica nasadki w miejscu otwartego zakonczenia byla wieksza od zewnetrznej srednicy korpusu w miejscu jego otwartego zakonczenia.Wewnetrzna srednica progresywnie zmniejszala sie od otwartego zakonczenia do zamknietego zakon* czenia i ostatecznie miala srednice mniejsza od zewnetrznej srednicy korpusu w miejscu otwartego zakonczenia. Kapsulki byly skonstruowane tak, ze miejsce, gdzie wewnetrzna srednica nasadki i ze¬ wnetrzna srednica korpusu w miejscu jego otwar¬ tego zakonczenia odpowiadaly sobie, lezalo w pew¬ nej odleglosci od poczatku luku zamknietego za¬ konczenia nasadki. Wielkosc sily tarcia zalezala od utrzymania pasowania wciskanego pomiedzy korpusem i nasadka po zamknieciu kapsulki przez calkowite wsuniecie korpusu w nasadke.Jednakze odstepstwa od zalozonych wymiarów srednic trzpieni, na których formowane sa kor¬ pusy i nasadki kapsulki oraz grubosci scianki korpusu w miejscu jego otwartego zakonczenia powodowaly, ze w wielu kapsulkach po calkowitym zamknieciu nie bylo wcale lub bylo niewielkie polaczenie cierne. Brak pewnego polaczenia cierne¬ go w wielu kapsulkach prowadzil do wielu proble¬ mów zwiazanych z przenoszeniem i transportem zarówno napelnionych jak i nienapelnionych kap¬ sulek. Nienapelniona kapsulka, która rozdzieli sie przed podaniem jej do stosowanej obecnie maszyny napelniajacej z duza predkoscia powoduje przerwy w napelnianiu, a tym samym zmniejsza sprawnosc calego procesu. Rozdzielenie kapsulki po napelnie¬ niu i zapakowaniu powoduje, ze proszek lub pigulki wysypuja sie do opakowania brudzac w konsekwencji dobre towary. 91107 •3 W patencie Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 173 840 próbowano rozwiazac ten problem przez zwezenie wewnetrznej srednicy nasadki zarówno powyzej jak i ponizej miejsc polaczenia luku zamknietego zakonczenia z cylindryczna scianka.Osiagnieto to dzieki wykonaniu wielu obwodowo oddzielonych od siebie wystepów wystajacych do wewnatrz z wewnetrznej powierzchni cylindrycznej scianki nasadki. Konstrukcja ta pozwalala na ko¬ rzystniejsze cierne polaczenie niz to bylo przedtem 1 mozliwe, poniewaz umozliwila odprowadzenie spre¬ zonego przez wsuniecie korpusu w nasadke po¬ wietrza pomiedzy oddzielnymi wystajacymi do wewnatrz wystepami po calkowitym zamknieciu kapsulki. W dalszym ciagu jednak prawidlowe r zamkniecie kapsulki calkowicie zalezalo od cierne¬ go polaczenia.W innym patencie Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 258115 opisano zasadnicza modyfi¬ kacje konwencjonalnej dwuczesciowej kapsulki K o twardej powloce. Zasadniczo nasadka byla wsu¬ wana do przekonstruowanego korpusu zamiast wsuwania zwyklego korpusu w nasadke. Ponadto nastapila zmiana konstrukcji srodkowej sekcji korpusu i jego wydluzenie, co dawalo dobre paso- M wanie wciskane. Jednakze w dalszym ciagu zamkniecie zalezalo od ciernego polaczenia.Zgodnie z innym patentem Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki próbowano uzyskac pewne pasowa¬ nie zamykajace stosujac nadal polaczenie cierne. 3I W rozwiazaniu tym pozorne zwezenie opisane w patencie Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3173 840 zupelnie usunieto z luku zamknietego zakonczenia i usytuowano go calkowicie w cylin¬ drycznej sciance nasadki. Ponadto zwezenie usy- 3! tuowano calkowicie wokól obwodu nasadki bez zadnych przerw.W opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 399 803 omówiono zamykana kapsul¬ ke, w której przedstawiono nacisk z ciernego po¬ laczenia na wspólprace wystajacych do wewnatrz pierscieni odpowiednio usytuowanych w nasadce i korpusie. Pozwalalo to na mechaniczne zamkniecie kapsulki, gdy korpus zostal calkowicie wsuniety w nasadke w calkowicie zamknietym polozeniu.Mechanicznie zamykana kapsulka wedlug patentu Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 399 803 zostala udoskonalona w patencie Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 508 678, wedlug którego w nasadce M pomiedzy otwarta koncówka i wystajacym do wewnatrz pierscieniem umieszczone byly dwie skierowane do wewnatrz wypuklosci. Zastrzezono wstepne zamkniecie, które mialo na celu zabezpie¬ czenie przed rozdzieleniem czesciowo zamknieta w nienapelniona kapsulke.W patencie Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 584 759 powrócono do ciernego polaczenia dla uzyskania zamykajacego pasowania miedzy na¬ sadka i korpusem kapsulki po calkowitym wsu- 60 nieciu korpusu w nasadke w calkowicie zamknie¬ tym polozeniu.W patencie Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 664 495 w dalszym ciagu oparto sie na zasadzie polaczenia ciernego dla zlaczenia korpusu i nasadki « 4 kapsulki. Dla osiagniecia tego, z boków scianki nasadki wystawaly promieniowo do wewnatrz dwa naprzeciwko siebie umieszczone wgniecenia. Glebo¬ kosc tych wgniecen byla dostateczna dla znacznego zmniejszenia wewnetrznej srednicy nasadki w po¬ przecznej plaszczyznie, w której te wgniecenia byly usytuowane, a takze dostateczna byla ich po¬ wierzchnia dla uzyskania duzej powierzchni tarcia.Wsuwanie konwencjonalnego zbieznego korpusu w taka nasadke powodowalo natychmiastowe zet¬ kniecie zewnetrznej powierzchni korpusu z wew¬ netrzna powierzchnia wgniecen dajac tym samym cierne polaczenie. W ten sposób uzyskano wstepne zamkniecie, a gdy korpus zostal calkowicie wsu¬ niety w nasadke w calkowicie zamknietym poloze¬ niu, wówczas polaczenie cierne bylo utrzymywane i stabilizowane.We wszystkich wyzej opisanych ciernie zamy¬ kanych kapsulkach nastepuje odksztalcenie albo korpusu albo nasadki lub tez obu tych elemen¬ tów. W pewnych przypadkach otwarta koncówka korpusu jest wgniatana w zamknieta koncówke nasadki. W innych przypadkach boczne scianki sa odksztalcone w miejscu ciernego polaczenia i nie maja ksztaltu kolowego. We wszystkich przypad¬ kach scianki kapsulki ulegaja odksztalceniom, co powoduje powstanie naprezen i uszkodzenia scia¬ nek kapsulki z równoczesnym rozsypaniem proszku lub pigulek. W kapsulkach, kóre sa mechanicznie zarówno wstepnie zamykane jak i calkowicie za¬ mykane istnieje miejsce, gdzie otwarta koncówka korpusu tymczasowo laczy sie obwodowo i ciernie z nasadka podczas wsuwania korpusu od czesciowo zamknietego polozenia do calkowicie zamknietego polozenia. Toobwodowe i cierne polaczenie istnieje az do calkowitego zamkniecia kapsulki. Gdy zam¬ kniecie zalezy od lezacego na pelnym obwodzie pierscieniowego wgniecenia w nasadce, wówczas powietrze sprezone w zamknietym zakonczeniu nasadki podczas operacji zamykania nie ma mozli¬ wosci wydostania sie na zewnatrz. W konsekwencji istnieja trudnosci w zamykaniu takich kapsulek, gdy stosuje sie urzadzenia napelniajace z duza predkoscia do 1000 kapsulek na minute. Czesto uszkodzenia kapsulek spowodowane trudnosciami wystepujacymi w wsunieciu napelnionego prosz¬ kiem lub pigulkami korpusu w nasadke do zupel¬ nie zamknietego polozenia.Wytwarzanie dwuczesciowych kapsulek o twar¬ dej powloce konwencjonalnie odbywa sie przez niezalezne formowanie nasadek i korpusów na od¬ pornych na korozje trzpieniach. Gdy taMe dwu¬ czesciowe kapsulki wykonuje sie z zelatyny, wów¬ czas trzpienie zanurza sie do zdyspergowanej zelatyny o duzej lepkosci i powoli wyjmuje sie je. Ilosc zelatyny przylegajacej do trzpienia mozna regulowac przez dobieranie lepkosci, temperatury, predkosci wyjmowania trzpienia itp. Zelatyna tworzy warstwe, która przyjmuje ksztalt trzpie¬ nia, gdyz napiecie powierzchniowe zelatyny utrzy¬ muje warstwe o zasadniczo jednakowej grubosci.Stad zewnetrzna powierzchnia warstwy zelatyny ma w zasadzie taki sam ksztalt jak i trzpien za¬ stosowany jako forma. Przed zanurzeniem w zela- *91107 tynie trzpienie smaruje sie specjalnym smarem przypominajacym mydlo. W konsekwencji uformo¬ wana nasadke lub korpus mozna latwo zdjac z trzpienia po wysuszeniu warstwy zelatyny do odpowiedniej zawartosci wilgoci, zazwyczaj 14 do lGP/o wody. Nasadke i korpus kapsulki sciaga sie mechanicznie z trzpieni i obcina sie do ustalonej dlugosci za* pomoca obrotowego noza lub obra¬ cajac uformowany element wobec stalego noza.Wówczas obciety korpus mechanicznie wsuwa sie do obcietej nasadki tworzac dwuczesciowa kapsulke o twardej powloce. Puste dwuczesciowe kapsulki zbiera sie w dowolne porcje i wprowadza sie je do podajnika maszyny napelniajacej tego typu kapsulki. Podajnik wyprostowuje puste kapsulki do polozenia, w którym korpus jest ustawiony zawsze w tym samym kierunku. Wyprostowane kapsulki podawane sa do przenosnika kapsulek, gdzie korpus jest oddzielany od nasadki, zwykle przez dopro¬ wadzanie do korpusu podcisnienia, podczas gdy nasadka jest nieruchomo utrzymywana. Wówczas korpus napelnia sie proszkiem, granulkami lub pigulkami i laczy sie go powtórnie z nasadka wsuwajac go mechanicznie w nasadke przy nie¬ ruchomym jej polozeniu. Zelatyna, która jest ko¬ rzystnym materialem do wytwarzania kapsulek, sta¬ nowi hydrofilowy koloid, który ma zdolnosc przej¬ mowania niezwiazanej wody, gdy zmienia sie wilgotnosc otoczenia, w którym znajduje sie ze¬ latyna. Gdy zmienia sie zawartosc wody w zela¬ tynie, wówczas nastepuje takze zmiana wymiarów formowanej z koloidu kapsulki. W konsekwencji bardzo trudno jest ustalic wymiary nasadki i korpusu kapsulki, które mozna laczyc telesko¬ powo z dostateczna dokladnoscia tak, aby zawsze istnialo ciasne i dostatecznie dopasowane dla umozliwienia rozdzielenia kapsulki w warunkach wilgotnosci i przenoszenia.Wazne jest, aby dopasowanie zewnetrznej po¬ wierzchni cylindrycznej scianki korpusu do wew¬ netrznej powierzchni cylindrycznej scianki nasadki pustej kapsulki bylo wystarczajace dla utrzymywa¬ nia kapsulki w calosci, ale jednoczesnie nie po¬ winno utrudniac oddzielania korpusu od nasadki podczas operacji napelniania. Wazna sprawa jest takze to, aby oba elementy kapsulki byly mozliwie mocno wlaczone i utrzymywane razem po powtór¬ nym napelnieniu i polaczeniu kapsulki. Jednakze calkowite zamykanie napelnionej kapsulki nie po¬ winno sprawiac duzych trudnosci. Operacja po¬ wtórnego laczenia majaca miejsce w maszynach napelniajacych z duza predkoscia odbywa sie w ciagu ulamka sekundy. Taki krótki okres czasu nie pozwala na odprowadzenie powietrza znajduja¬ cego sie w zamknietej koncówce nasadki po wsu¬ nieciu w nia korpusu i tym samym na wyrówna-i nie cisnienia tam panujacego z zewnetrznym cisnie¬ niem atmosferycznym.Celem wynalazku jest usuniecie wad i niedo¬ godnosci znanych kapsulek. Zadanie techniczne polegalo na skonstruowaniu kapsulki dwuczesciowej twardej zamykanej, która gdy jest pusta mozna wstepnie zamykac tak, zeby nie zostala rozdzie¬ lona podczas przenoszenia, ale zeby mozna ja bylo latwo rozdzielic stosujac podcisnienie w konwen- ' cjonajnym urzadzeniu napelniajacym kapsulki z duza predkoscia i która wymaga tylko chwilo¬ wego odksztalcenia podczas zamykania kapsulki po jej napelnieniu i powtórnym zlaczeniu tele- skopowym do calkowitego zamkniecia i w której po tym zalaczeniu istnieje mechaniczne zamknie¬ cie nasadki kapsulki na korpusie.Cel wynalazku zostal osiagniety przez skon- struowanie kapsulki, w której przekrój nasadki zwieksza sie w kierunku jej otwartego zakoncze¬ nia, przy czym ma ona poprzeczne wypuklosci, usytuowane w jednej plaszczyznie i wystajace pro¬ mieniowo do wewnatrz, oddzielonych od siebie obwodowe odcinkami scianki, ponadto nasadka ma wypuklosci wzdluznie wystajace do wewnatrz i biegnace od wypuklosci poprzecznych w kierunku otwarego konca nasadki, srednica zewnetrzna otwartego zakonczenia korpusu jest równa srednicy 2o wewnetrznej nasadka w miejscu polaczenia czesci zbieznej z zamknietym zakonczeniem nasadki, zas korpus kapsulki zawiera piec sekcji, z których pierwsza sekcja znajdujaca sie pomiedzy otwartym zakonczeniem i zamknietym zakonczeniem, zweza- jaca sie w kierunku od otwartego do zamknietego zakonczenia korpusu, druga sekcja w sasiedztwie pierwszej, narastajaco zwezajaca sie o ksztalcie litery S w kierunku zamknietego zakonczenia, trzecia sekcja biegnaca od punktu stycznosci z krzywizna w ksztalcie litery S, czwarta sekcja polaczona z trzecia i zbiezna w kierunku zamknie¬ tego zakonczenia zasadniczo pod tym samym katem co pierwsza sekcja, piata sekcja stanowiaca zamkniete zakonczenie korpusu.W kapsulce wedlug' wynalazku wykorzystano zalety ciernego styku zewnetrznej powierzchni kor¬ pusu z wewnetrzna powierzchnia nasadki dla osiagniecia wstepnego zamkniecia pustej kapsulki oraz korzysci plynace z mechanicznego zamknie¬ to cia, gdy kapsulka jest calkowicie zlaczona bez wady towarzyszacej teleskopowemu laczeniu ele¬ mentów kapsulki, .polegajacej na powolnym wy¬ równywaniu cisnien, dzieki rozmieszczeniu wy¬ puklosci wokól obwodu wewnetrznej powierzchni « cylindrycznej scianki nasadki, które ciernie wspól¬ pracuja z zewnetrzrza powierzchnia cylindrycznej scianki korpusu, gdy korpus jest czesciowo wsunie¬ ty w nasadke do wstepnie zamknietego polozenia.Gdy oba elementy kapsulki laczy sie ze soba uzy- 50 skuje sie mechaniczne zamkniecie w calkowicie zlozonej kapsulce dzieki temu, ze w tej saimej obwodowej plaszczyznie w cylindrycznej sciance nasadki znajduja sie promieniowo wystajace do wewnatrz poprzeczne wypuklosci, które pooddzie- 55 lane sa odcinkami, na których nie ma wypuklosci a korpus ma obwodowe zwezenie .pomiedzy otwarta i zamknieta jego koncówka, które slizga sie po poprzecznych wypuklosciach w nasadce. Po¬ przeczne odcinki pomiedzy poprzecznymi wypu- 60 klosciami, na których nie ma promieniowych skie¬ rowanych do wewnatrz wypuklosci, stanowia ka¬ naly przez które uchodzi powietrze, gdy korpus wsuwany jest w nasadke, pozwalajac na bardzo szybkie powtórne polaczenie bez zwiekszenia cisnie* 65 nia w zamknietej koncówce nasadki kapsulki.91107 8 Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia trzpien, na którym formowana jest nasadka kapsulki, fig. 2 — trzpien, na którym formowany jest korpus kapsulki, fig. 3 i 4 przed¬ stawiaja powierzchnie trzpieni do formowania od¬ powiednio korpusu i nasadki z ukazaniem miejsc przeznaczonych do polaczenia, fig. 5 — nasadka w przekroju wdluznym, fig. 6 — korpus w prze¬ kroju wzdluznym, fig. 7 — nasadke pokazana na fig. 5 w widoku z dolu, fig. 8 — korpus pokazany na fig. 6 w widoku z góry, fig. 9 — zlozona kapsulke w widoku z boku, fig. 10 — calkowicie zamknieta kapsulke w przekroju wzdluznym i fig. 11 — wstepnie zamknieta kapsulke w przekroju wzdluz¬ nym.Powierzchnia cylindrycznej scianki 2 trzpienia 1, na którym formowana jest nasadka zamykanej kapsulki wedlug wynalazku, .jest odchylona na zewnatrz w stosunku do osi trzpienia z dala od zakonczenia 5 trzpienia 1, na której formowane jest zamkniete zakonczenie nasadki. W konstrukcji dwuczesciowej twardej kapsulki korzystne jest rozchylenie nasadki na zewnatrz od zamknietego zakonczenia do otwartego zakonczenia, gdyz pozwala to na wiekszy luz pomiedzy zewnetrzna srednica korpusu i wewnetrzna srednica nasadki w miejscu jej otwartego zakonczenia. Ulatwia to powtórne laczenie, gdyz nie jest wymagane bardzo dokladne centrowanie korpusu i nasadki. Podczas wprowa¬ dzenia korpusu do nasadki korzystne jest, gdy róznica' pomiedzy opisanymi wymiarami zmniejsza sie tak, zeby osiagnac ciasne pasowanie po calko¬ witym wsunieciu korpusu w nasadke. Na trzpie¬ niu 1 znajduja sie niezalezne poprzeczne wglebie¬ nia 3, dzieki którym na wewnetrznej powierzchni nasadki powstaja proindendowe wystajace do wew¬ natrz poprzeczne wypuklosci. Pomiedzy tymi wglebieniami znajduja sie odcinki, na których nie ma wglebien tak, ze wypuklosci w nasadce sa poprzecznie oddzielone od siebie. Pomiedzy zakon¬ czeniami poprzecznych wglebien 3 znajduja sie wzdluzne wglebienia 4, które rozpoczynaja sie od poprzecznych wglebien 3 w pewnej odleglosci od zakonczenia 5 trzpienia 1 i biegna w kierunku przeciwnym do niej. Wzdluzne wglebienia 4 lacza sie z poprzecznymi wglebieniami 3, przy czym w zasadzie jedno wzdluzne wglebienie 4 laczy wszystkie poprzeczne wglebienia 3. Nie jest to jednak wymagane i gdy wzdluzne wglebienia usy¬ tuowane sa w przyblizeniu w równych odleglosciach wokól obwodu trzpienia, wówczas w nasadce powstaja wypuklosci wystajace promieniowo do wewnatrz, co daje cierne polaczenie wewnetrznej powierzchni nasadki i zewnetrznej powierzchni korpusu. W zasadzie trzy poprzeczne wglebienia wystarczaja do uformowania efektywnej ilosci po¬ przecznych wypuklosci wystajacych promieniowo do wewnatirz w nasadce oraz wystarczaja trzy wypuklosci usytuowane pomiedzy zakonczeniami poprzecznych wypuklosci. Calkowita dlugosc po¬ przecznych wglebien nie powinna z reguly byc wieksza niz dlugosc luku wzdluz obwodu trzpie¬ nia odpowiadajaca katowi srodkowemu okolo 300°.Ksztalty poprzecznego wglebienia 3 i wzdluznego wglebienia 4 pokazane sa na fig. 3. Wzdluzne wgle¬ bienie rozpoczyna sie od boku poprzecznego wgle¬ bienia 3 i oddala sie od niego. Glebokosc wzdluz- nego wglebienia 4 jest ogólnie równa 2/3 glebo¬ kosci poprzecznego wglebienia 3, ale takze moga one miec taka sama glebokosc. Koniecznym wa¬ runkiem jest, aby wzdluzne wglebienie 4 rozpoczy¬ nalo sie od poprzecznego wglebienia 3, poniewaz io ma znaczenie fakt, zeby dwa wglebienia laczyly sie ze soba tak, zeby nie bylo zadnego miejsca na wewnetrznej powierzchni cylindrycznej scianki na¬ sadki pomiedzy popnzeczymi wypuklosciami i wzdluznymi wypuklosciami, w którym znajdo- !B walyby sie wystepy skierowne promieniowo do wewnatrz, które mialyby mniejsza wysokosc niz wzdluzne wypuklosci.Na fig. 2 pokazany jest trzpien 6 formujacy korpus w widoku z boku. Trzpien 6 ma ogólnie ksztalt scietego stozka zwezajacego sie w kierunku zakonczenia 12 trzpienia, na którym jest formo¬ wane zamkniete zakonczenie korpusu. Trzpien 6 ma skosne sciecie 7 w ksztalcie litery S, która powoduje, ze zaokraglone sa krawedzie przednia i tylna, co mniejsza mozliwosc tworzenia sie pecherzy w warst/wie zelatyny w miejscu zalama¬ nia wzdluznej linii cylindrycznej scianki formu¬ jacej trzpienia. Wzdluzna fazka jest usytuowana po¬ przecznie wokól obwodu trzpienia i powoduje la- 80 godne, stopniowe zmniejszanie sie srednicy trzpie¬ nia. Cylindryczna scianka 8 trzpienia tuz obok skosnego sciecia 9 odchylona jest na zewnetrz od skosnego sciecia 9. Cylindryczna scianka 10 tuz obok skosnego sciecia 9 jest zasadniczo równolegla - do osi trapienia w kierunku koncówki 12 trzpienia na odcinku do miejsca, gdzie zasadniczo równolegla scianka przecina teoretyczna linie biegnaca od przeciecia skosnej scianki 8 ze skosnym scieciem 9 w kierunku zakonczenia 12 trzpienia pod tym sa- 40 mym katem co kat nachylenia scianki 8. Od tego miejsca az do polaczenia cylindrycznej scianki 11 z lukiem kola zakonczenia 12 trzpienia, pochylenie cylindrycznej scianki w przyblizeniu jest takie samo jak pochylenie cylindrycznej scianki 8.« Ksztalt trapienia 6 do formowania korpusu w miejscu zwezenia w postaci wzdluznego, skos¬ nego sciecia 9 w ksztalcie litery S jest pokazany na fig. 4. Cylindryczna scianka 8 zweza sie do wewnatrz do miejsca polaczenia z przednia kra- 50 wedzia sciecia 9. Sciecie 9 laczy cylindryczna scianke 8 z cylindryczna scianka 10. Cylindryczna scianka 10 od sciecia 9 jest równolegla do osi trzpienia 6. Skosne sciecie 9 zajmuje dlugosc równa okolo V2o do Vio calkowitej odleglosci od zakoncze- 55 nia trzpienia do dalszej krawedzi sciecia 9, co za¬ pewnia zmniejszenie srednicy trzpienia od okolo 0,102 do okolo 0,203 mm liczac od poczatku do zakonczenia skosnego sciecia 9.W praktyce korpus kapsulki obciety jest tak, 90 zeby dlugosc sekcji pomiedzy otwarta koncówka korpusu i poczatkiem sciecia 9 wynosila od okolo V80 do okolo Vio calkowitej dlugosci korpusu po obcieciu.Nasadka 13 (fig. 5) ma cylindryczna scianke 14 « o zasadniczo stalej grubosci. Ksztalt wewnetrznej9 91107 powierzchni 15 cylindrycznej scianki 14 odpowiada ksztaltowi zewnetrznej powierzchni trzpienia (fig. J), na którym formowana jest nasadka 13.Poniewaz grubosc cylindrycznej scianki 14 jest zasadniczo jednakowa niezaleznie od ksztaltu, wiec zewnetrzna powierzchnia 16 ogólnie odpowiada ksztaltem wewnetrznej powierzchni. Z tego powodu na zewnetrznej powierzchni sa wglebienia tam, gdzie znajduja sie wglebienia 3 i 4 w trzpieniach, na których formowana jest nasadka.Nasadka 13 od strony otwartego zakonczenia jest uwidoczniona na fig. 7. Podluzne wypuklosci 17 sa usytuowane zasadniczo w srodku kazdej po¬ przecznej wypuklosci 19, jednak takie usytuowanie nie jest konieczne i wypuklosci te moga znajdo¬ wac sie w kazdym miejscu pomiedzy zakonczeniami poprzecznych wypuklosci 19. Geometryczna sy¬ metria sugeruje rozmieszczenie symetryczne i ta¬ kie usytuowanie jest korzystne. Ponadto odstepy pomiedzy poprzecznymi wypuklosciami zostaly po¬ kazane na rysunku jako zasadniczo jednakowe.Taka geometryczna dokladnosc nie jest konieczna, ale czesciowa symetria jest wskazana dla równo¬ miernego odprowadzenia powietrza sprezonego w zamknietej koncówce 21 nasadki, gdy korpus jest calkowicie wsuniety do niej. Trzpien, na którym formowana jest nasadka 13 skonstruowany jest tak, zeby wewnetrzna srednica w sekcji na¬ sadki 13 pomiedzy bliska krawedzia poprzecznych wypuklosci 19 i miejscem polaczenia cylindrycznej scianki 14 z poczatkiem zamknietego zakonczenia 21 byla w przyblizeniu równa zewnetrznej srednicy korpusu 22 w miejscu jego otwartego zakonczenia 33.Na fig. 6 korpus 22 ma cylindryczna scianke 23, której grubosc jest w przyblizeniu równa gru¬ bosci cylindrycznej scianki 14 nasadki 13. Ksztalt wewnetrznej powierzchni 24 korpusu 22 odpowiada ksztaltowi trzpienia 6, na którym korpus 22 jest formowany. Takze ksztalt zewnetrznej powierzchni odpowiada ogólnie ksztaltowi wewnetrznej po¬ wierzchni 24, co zostalo opisane w odniesieniu do nasadki 13.Zasadniczymi elementami wynalazku sa: zew¬ netrzna powierzchnia 25 korpusu 22 oraz laczona z nia wewnetrzna powierzchnia 15 nasadki 13. Po¬ wierzchnie . te wspólpracuja ze soba decydujac o konstrukcji zamykanej kapsulki wedlug wyna¬ lazku. Zasadniczymi elementami korpusu 22, które wspólpracuja z elementami nasadki 13 sa: sekcja 27 w korpusie 22 o ksztalcie wydluzonej litery S, zaczynajaca sie w miejscu jej polaczenia ze stoz¬ kowa sekcja 26 i konczaca sie w miejscu jej po^ laczenia po przeciwnej stronie z sekcja korpusu, 22, w której cylindryczna scianka jest zasadniczo równolegla do osi korpusu 22.Korpus 22 kapsulki zawiera piec wzdluznych jednolicie uformowanych sekcji, z których kazda jest polaczona z nastepna tworzac ciagla cylin¬ dryczna scianke od otwartego do zamknietego za¬ konczenia. Stozkowa sekcja 26 rozciaga sie od otwartej koncówki 33 w kierunku zamknietej kon¬ cówki korpusu 22 i ma dlugosc równa od okolo 730 do okolo Vio calkowitej dlugosci korpusu 22, korzystnie 720 i pochylona jest do wewnatrz w sto¬ sunku do osi korpusu 22. Pochylenie to wynosi od okolo 0,5 do okolo 2,0!%, korzystnie okolo 1,2%.Srednica zewnetrznej powierzchni sekcji 26 w miejscu otwartego zakonczenia 33 równa jest w przyblizeniu srednicy wewnetrznej powierzchni nasadki 13 w miejscu, gdzie polaczone sa cylin¬ dryczna scianka i zamkniete zakonczenie. Sekcja 27 korpusu 22 stanowi jego zwezenie, w którym zmie¬ nia sie srednica zewnetrznej powierzchni 25 korpusu 22 o okolo 0,101 do okolo 0,203 mm na dlugosci Na fig, 5 pokazana jest podluzna wypuklosc 17 wystajaca promieniowo do wewnatrz oraz po¬ przeczne wypuklosci 19 takze wystajace promie¬ niowo do wewnatrz. Odpowiednio naprzeciwko po- 1J dluznych wypuklosci 17 i poprzecznych wypuklosci 19 na zewnetrznej powierzchni nasadki znajduja sie wglebienia 18 i 20. Podluzne wypuklosci 17 rozpoczynaja sie od poprzecznych wypuklosci 19 i sa usytuowane pomiedzy ich zakonczeniami. Wy- 2 puklosci 17 biegna od poprzecznych wypuklosci 19 w kierunku otwartej koncówki nasadki 13. W tej samej plaszczyznie obwodowej sa uzyskane po¬ przeczne wypuklosci 19, których wysokosc równa jest okolo Vio do okolo llw calkowitej dlugosci J cylindrycznej scianki 14 od miejsca jej polaczenia z zamknietym zakonczeniem 21 nasadki 13. Korzy¬ stnie wysokosc poprzecznych wglebien 20 równa jest okolo V2o dlugosci nasadki, jak opisano po¬ wyzej. Chociaz ilosc niezaleznych poprzecznych wy- 3( puklosci 19 moze wynosic od 2 do nieskonczonosci, to jednak maksymalna mozliwa do wykonania ilosc wynosi 12. W korzystnej postaci wynalazku w nasadce 13 znajduja sie trzy niezalezne po¬ przeczne wypuklosci 19. Kazda z niezaleznych po- 3 przecznych wypuklosci 19 jest oddzielona od na¬ stepnej poprzecznej wypuklosci wokól obwodu za pomoca odcinka wewnetrznej powierzchni 15 na¬ sadki, który jest wzdluz i poprzecznie przedluze¬ niem wewnetrznej powierzchni 15 cylindrycznej *' scianki 14. Calkowita dlugosc poprzecznych wy¬ puklosci 19 na luku kola odpowiada katowi srod¬ kowemu od okolo 180° do okolo 300°, korzystnie 300°. Natomiast calkowita dlugosc odstepów miedzy tymi poprzecznymi wypuklosciami 19 odpowiada 45 katowi srodkowemu od okolo 60° do okolo 180°, korzystnie okolo 60°. Odstepy pomiedzy poprzecz¬ nymi wypuklosciami 19 sa przewodami dla szyb¬ kiego odprowadzania poiwlietriza z zamknietego za¬ konczenia 21 nasadki 13, gdy korpus 22 kapsulki *° (fig. 6) jest calkowicie wsuniety w nasadke 13. Po¬ dluzne wypuklosci 17 laczace sie z poprzecznymi wypuklosciami 19 obejmuja ogólem dlugosc odpo¬ wiadajaca katowi srodkowemu od okolo 90° do okolo 180°, korzystnie okolo 90° a wzdluznie « umieszczone sa na dlugosci od okolo 1/10 do okolo V40 calkowitej dlugosci nasadki 13, korzystnie okolo V6. Zamkniete zakonczenie 21 nasadki 13 ma ksztalt pólkuli (fig. 5). Chociaz jest to korzystny geometryczny ksztalt zamknietego zakonczenia 21, w to nie jest to ksztalt wymagany i to zamkniete zakonczenie 21 moze miec ksztalt dowolnej kombi¬ nacji luków kól o róznych promieniach tak, aby tylko uniknac ostrych krawedzi w miejscach ich polaczen. w » 39 40 45 96 60 » 39 40 45 96 6091107 11 równej od ofcoló Vu do okolo 7^ calkowitej dlu¬ gosci korpusu 22. Ksztalt zwezenia jest ciagly i jed¬ nakowy na calym obwodzie korpusu 22. Druga sekcja 27 jest jednolicie uformowana z pierwsza sekcja 26. Trzecia sekcja 28 korpusu 22 rozciaga sie na dlugosci równej okolo V6 do 3/5 calkowitej dlu¬ gosci korpusu 22, korzystnie okolo % i ma cylin¬ dryczna scianke, która jest zasadniczo równolegla - do osi korpusu od miejsca polaczenia z tylna kra¬ wedzia drugiej sekcji 27 do miejsca polaczenia z teoretyczna linia, majaca takie samo pochylenie jak scianka pierwszej sekcji 26 i biegnaca od pierwszej sekcji 26 wzdluz równoleglych scianek trzeciej sekcji 28. Ta trzecia sekcja jest jednolicie formowana z druga sekcja 27.Czwarta sekcja 29 rozpoczyna sie z ta sama zbieznoscia co pierwsza sekcja 26 od miejsca po¬ laczenia trzeciej sekcji 28 z czwarta sekcja 29 do jej polaczenia z piata sekcja 30, która stanowi zamkniete zakonczenie 36 korpusu 22. Czwarta sek¬ cja jest jednolicie ufomowana z trzecia sekcja i rozciaga sie na dlugosci równej od okolo 1/8 do 2/6 calkowitej dlugosci korpusu 22, korzystnie okolo V4 tej dlugosci.Piata sekcja 30 korpusu 22 stanowi zamkniete jego zakonczenie i jest jednolicie uformowana z czwarta sekcja 29. Piata sekcja 30 rozciaga sie na dlugosci równej od okolo V8 do okolo 2/5 calko¬ witej * dlugosci korpusu 22, korzystnie okolo V4 i moze miec dowolny geometryczny ksztalt, taki aby uniknac ostrych krawedzi, korzystnie pólkuli lub parabolicznych.Na fig. 8 przedstawiono korpus 22 w widoku z góry od strony otwartego zakonczenia. Wew¬ netrzne i zewnetrzne scianki sa poprzecznie syme¬ tryczne.Na fig. 10 pierwsza sekcja 26 korpusu 22 jest wsunieta do polozenia pomiedzy poprzecznymi wypuklosciami 19 i zamknietym zakonczeniem 21 nasadki. Druga sekcja 27 korpusu 22 jest usytuowa¬ na w poblizu poprzecznych wypuklosci w tej samej obwodowej plaszczyznie. Gdy korpus 22 jest wsu¬ niety do miejsca, gdzie otwarta koncówka 33 kor¬ pusu 22 styka sie z pierwsza krawedzia poprzecz¬ nych wypuklosci 19, wówczas ma miejsce cierne polaczenie i powietrze w zamknietym zakonczeniu 21 nasadki 13 zostaje sprezone.Gdy usuwanie sie kontynuuje, wówczas powietrze uchodzi pomiedzy zakonczeniami poprzecznych wy¬ puklosci 19, zas pierwsza sekcja 26 korpusu 22 zostaje scisnieta i odksztalcona podczas slizgania sie po poprzecznych wypuklosciach 19 oraz po¬ wraca do swego poczatkowego ksztaltu, gdy ze¬ slizgnie sie poza tylna strone poprzecznych wy¬ puklosci 19. Gdy pierwsza sekcja 26 wslizgnie sie zupelnie poza poprzeczne wypuklosci 19, wówczas srednica jej zewnetrznej powierzchni jest wieksza od wewnetrznej srednicy poprzecznych wypuklosci 19 i w konstrukcji osiaga sie mechaniczny nacisk nasadki 13 na korpusie 22 w zamykanej kapsulce wedlug wynalazku. Cylindryczna scianka trzeciej sekcji 28, która jest równolegla do osi korpusu 22 mija podluzne wypuklosci 17 pozostaje blisko nich. Ponadto, poniewaz nasadka 13 rozchyla sie na zewnatrz od zamknietej koncówki do jej 12 otwartej koncówki, wiec równolegla cylindryczna scianka trzeciej sekcji 28 korpusu 22 powo¬ duje mniejszy luz pomiedzy zewnetrzna po¬ wierzchnia 25 cylindrycznej scianki 23 korpusu s 22 oraz wewnetrzna powierzchnia 15 nasadki 13 niz ten, który mialby miejsce w przypadku, gdyby zbieznosc korpusu 22 nastepowala zaraz po za-, konczeniu drugiej sekcji 27, a takze pomaga w od¬ prowadzeniu powietrza z calkowicie zamknietej w kapsulki. V? ten sposób uzyskane mechaniczne zamkniecie doskonale zabezpiecza przed rozdziele¬ niem wypelnionej kapsulki w ciezkich warunkach pakowania i transportu. 18 Czesciowo zlozona kapsulka jest pokazana na fig. 11. Pierwsza sekcja 26 korpusu 22 ciernie po¬ laczona jest z podluznymi wypuklosciami 17, które wystaja promieniowo do srodka z wewnetrznej .po¬ wierzchni nasadki 13. W polozeniu tym istnieje wystarczajace polaczenie cierne dla utrzymania w calosci czesciowo zlozonej kapsulki w wiekszosci warunków spotykanych podczas przenoszenia i transportu pustych kapsulek oraz w urzadzeniu podajacym do maszyny napelniajacej z duza pred- » koscia. A jednak sila tarcia nie jest tak duza, zeby nie mozna bylo latwo zdjac nasadki podczas kon¬ wencjonalnej operacji napelniania. Usytuowanie podluznych wypuklosci 17 pomiedzy zakonczeniami poprzecznych wypuklosci 19 oraz polaczenie 'o wzdluznych zakonczen wypuklosci 17 z pochylymi bokami wypuklosci 19 powoduje, ze utworzony jest swobodny i otwarty na calej dlugosci kanal dla odprowadzania powietrza z zamknietej koncówki nasadki 13 po wsunieciu w nia korpusu 22 oraz zapewnia to, ze pierwsza sekcja 26 korpusu 22 nie jest mechanicznie zacisnieta, gdy korpus 22 jest czesciowo wsuniety do nasadki 13 we wstepnie zamknietym polozeniu. 40 PL