Przedmiotem wynalazku jest usprezynowanie wielopierscieniowych zaworów sprezarki, które sklada sie co najmniej z dwóch sklepionych, ulozonych wzajemnie na sobie plytek sprezynowych i majacych wspólsrodkowe pierscienie, przedzielone promieniowymi mostkami materialu.Znane juz jest usprezynowanie plytki zaworowej sprezarki zamiast jedna, kilkoma plytkami sprezyno¬ wymi, które maja ten sam ksztalt i usytuowane sa w tym samym polozeniu przestrzennym, równolegle jedna nad druga. Sily sprezynowania plytek sprezynowych sumuja sie przy tym ze soba, wskutek czego sile sprezyno¬ wania, dzialajaca na plytke zaworowa, mozna zmieniac przy jednym tylko wykonaniu plytek sprezynowych przez zmiane liczby tych plytek, wmontowanych do zaworu. Z mozliwosci tej mozna skorzystac w tym celu, aby zarówno w zaworze ssacym, jak i tloczacym, który jak wiadomo, wymaga wiekszych sil sprezynowania, mozna bylo stosowac jednakowe plytki sprezynowe. Nastepnie znany jest uklad usprezynowania, przy którym zastosowane sa dwa pojedyncze, wysklepione wedlug powierzchni cylindrycznej pierscienie, zwrócone do siebie swymi wkleslymi stronami i przekrecone w stosunku do siebie o kat 90°. Uklad ten pozwala uniknac tarcia sie krawedzi twardych sprezyn o plytke zaworowa lub plytke chwytakowa. Równiez w tym przypadku dziala suma sil sprezynowania obydwu plytek.Zadaniem niniejszego wynalazku jest stworzenie miekkiego usprezynowania przy zastosowaniu prostych plytek sprezynowych o wystarczajacej pod wzgledem wytrzymalosciowym grubosci materialu, to jest takiego usprezynowania, które by przy dostatecznie duzej drodze sprezynowania wykazywalo stosunkowo male sily sprezynowania i odznaczalo sie przy tym dalszymi zaletami, zwlaszcza korzystna charakterystyka sprezyny na dlugosci skoku plytki zaworowej, jak równiez dobrym prowadzeniem i amortyzacja uderzen plytki zaworowej.Zadanie to zgodnie z wynalazkiem zostalo rozwiazane dzieki opracowaniu usprezynowania wieloplytko. wych zaworów, którego istota polega na tym, ze lezace pomiedzy promieniowymi mostkami odcinki pierscie¬ niowe co najmniej dwóch pierscieni kazdej plytki sprezynowej, przewaznie obu najbardziej skrajnych pierscieni, sa na stale wygiete w znany sposób w przeciwnych sobie poosiowych kierunkach z plaszczyzny, po której przebiegaja plaskie mostki. Nastepnie obydwie te plytki-sprezynowe majac ten sam ksztalt, ulozone sa na sobie w polozeniu przekreconym w stosunku do siebie o 180° a oprócz tego przekrecone sa wzgledem siebie w swej2 89903 plaszczyznie o kat, odpowiadajacy polowie podzial ki miedzy mostkami. Zgodny z wynalazkiem uklad usprezy* nowania ulozonych nad soba plytek sprezynowych pozwala uniknac dzialania sumy sil sprezynowania.Opierajace sie na plytce zaworowej i na plytce chwytakowej sklepione odcinki pierscieniowe sa jakby polaczone ze soba szeregowo, tak, ze dzialajaca ogólnie sila sprezynowania nie zwieksza sie na skutek zastosowania dwóch lub kilku plytek sprezynowych. Sily sprezynowania zwróconych do siebie i ulozonych na sobie odcinków pierscieniowych sumuja sie wprawdzie ze soba, ale zaczynaja dzialac dopiero tuz przed zakonczeniem skoku otwierania plytki zaworowej, przy czym przyczyniaja sie do korzystnej amortyzacji uderzen. Usprezynowanie wedlug wynalazku odznacza sie przeto malymi silami sprezynowania przy dlugiej drodze sprezynowania, osiagnietej bez niekorzystnego obciazenia materialu, oraz odznacza sie korzystna charakterystyka sprezyny.W dalszym rozwinieciu wynalazku pierscienie wspólsrodkowe obydwu plytek sprezynowych moga byc ze soba polaczone promieniowymi mostkami na jednej tylko srednicy, a odcinki pierscieniowe pomiedzy tymi mostkami moga byc w przeciwnych sobie poosiowych kierunkach wysklepione przynajmniej w sposób przybli¬ zony do ksztaltu powierzchni cylindrycznej. Dzieki temu otrzymuje sie mozliwie duza dlugosc wygietych odcinków pierscieniowych i odpowiednio do tego male sily sprezynowania.Dalsze cechy i zalety wynalazku sa omówione w czesci opisu powolujacego sie na rysunek.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój osiowy wielopierscieniowego usprezynowanego zaworu sprezarki, fig. 2 — widok z góry plytki sprezynowej, fig. 3—- w sposób schematyczny rozwiniecie usprezynowania, fig. 4 i 5 przedstawiaja inny przyklad wykonania zgodnego z wynalazkiem usprezynowania, przy czym fig. 4 przedstawia plytke sprezynowa w widoku z góry, a fig. 5 — jej boczny widok.Przedstawiony na fig. 1 wielopierscieniowy zawór sprezarki sklada sie z gniazda 1, przy którym sruba 2 i nakretka 3 przymocowana jest plytka chwytakowa 4. Gniazdo 1 zaworu i plytka chwytakowa 4 utrzymywane sa w pewnej odleglosci od siebie za pomoca pierscienia prowadzacego 5. Na gniezdzie 1 spoczywa plytka zaworowa 6, która jest obciazona usprezynowaniem skladajacym sie z dwóch plytek sprezynowych 7.Przedstawiona w widoku z góry plytka sprezynowa 7 sklada sie z pierscieni wspólsrodkowych, które sa przedzielone promieniowymi mostkami 8 materialu. Pierscieniowe odcinki najbardziej skrajnych pierscieni, zawarte pomiedzy promieniowymi mostkami 8 oznaczone sa odnosnikami 9, a pierscieniowe odcinki sasiedniego, drugiego pierscienia, oznaczone sa odnosnikiem 10. Z plaszczyzny plytki, po której przebiegaja mostki 8, pierscieniowe odcinki 9 sa wygiete ku górze, a pierscieniowe odcinki 10 wygiete sa ku dolowi, co zaznaczono na rysunku za pomoca punktu lub krzyzaka. Obydwa pierscienie znajdujace sie najblizej srodka sa plaskie i leza w tej samej plaszczyznie, w której sa przewidziane promieniowe mostki 8.Na podstawie schematycznie przedstawionego rozwiniecia pokazano na fig. 3 sposób ulozenia na sobie dwóch plytek sprezynowych 7 wedlug fig. 2, w celu utworzenia zgodnego z wynalazkiem usprezynowania. Obie te plytki oznaczone sa odnosnikami 7 i 7'. Plytki te maja jednakowy ksztalt i ulozone sa na sobie w polozeniu przekreconym w stosunku do siebie o kat 180°, a oprócz tego przekrecone sa wzgledem siebie w swej plaszczyznie o kat odpowiadajacy polowie podzialki miedzy mostkami. W przypadku plytki sprezynowej wedlug fig. 2 kat ten wynosi 60°. Jak wynika to z fig. 3, odcinki pierscieniowe 9 znajdujacej stie na górze plytki sprezynowej 7 sa wygiete ku górze z plaszczyzny plytki, na której sa przewidziane mostki 8, podczas gdy pierscieniowe odcinki 10 sa z tej plaszczyzny plytki wygiete ku dolowi i swym wierzcholkiem sklepienia opieraja sie w obszarze promieniowego mostka 8* na plytce sprezynowej 7?. Odcinki pierscieniowe 9*, plytki sprezynowej 7} sa natomiast wygiete z plaszczyzny plytki ku dolowi, a pierscieniowe odcinki 10* ku górze.Przez przekrecenie obydwu plytek sprezynowych 7 i 7* o kat odpowiadajacy polowie podzialki pomiedzy mostkami osiaga sie to, ze wysklepione odcinki pierscieniowe 10 i 10, zazebiaja sie ze soba wokól obwodu plytek na podobienstwo wienca zebatego, wskutek czego sklepione odcinki pierscieniowe 10, 10) plytki sprezynowej 7, l\ spoczywaja kazdorazowo na innych plytkach sprezynowych, w obszarze promieniowych mostków 8, 8*. Przez ten wzajemnie dopasowany uklad obydwu plytek sprezynowych osiaga sie stabilne polozenie, w którym plytki te nie moga przekrecac sie w stosunku do siebie. Wynikajaca tu calkowita sila sprezynowania okreslana jest sztywnoscia wygietych odcinków 9 i 9*. Poniewaz sily sprezynowania tych odcinków polaczone sa ze soba szeregowo, nie otrzymuje sie sumy tych sil, dzieki czemu usprezynowania to jest przy duzym skoku stosunkowo miekkie. Dopiero przy koncu drogi sprezynowania, gdy tylko odcinki 9 i 9, zostana praktycznie scisniete calkowicie do plaszczyzny plytki, zaczynaja dzialac równiez odcinki 10 i 10„ których sily sprezynowania sumuja sie. Stan ten przy takim usprezynowaniu zaworu sprezarki zostaje osiagniety tuz przed zakonczeniem skoku plytki zaworowej 6, gdzie uderza ona o plytke chwytakowa 4, Wskutek rozpoczetego Juz dzialania sklepionych odcinków 10 i 10* sila sprezynowania wzrasta stosunkowo gwaltownie, tak, ze osiaga sie skuteczna amortyzacje uderzen plytki zaworowej 6 na plytce chwytakowej 4.89903 3 Na przykladzie rozwiazania uwidocznionym na fig. 4 i 5 pierscienie wspólsrodkowe plytki sprezynowej 7 polaczone sa ze soba promieniowymi mostkami 8 tylko na jednej srednicy. Odcinki pierscieniowe 9 i 10 pomiedzy promieniowymi mostkami 8 sa w przeciwnych sobie poosiowych kierunkach wysklepione przynaj* mniej w sposób przyblizony do powierzchni cylindrycznej, co jest uwidocznione na fig. 5. Odcinki pierscieniowe 9 najbardziej skrajnego pierscienia sa z,plaszczyzny plytki, na której przewidziane sa promieniowe mostki 8f wygiete ku górze, a odcinki pierscieniowe 10 sasiadujacego z nim pierscienia sa wygiete ku dolowi%W srodkowej czesci plytki sprezynowej 7 znajduje sie piasta 11 z elastycznym ramieniem kierujacym 12, które przyczynia sie do prowadzenia tych plytek bez wystepujacego tarcia. Podobnie jak w przykladzie opisanym powyzej, dwie plytki sprezynowe tego rodzaju sa w ten sposób zmontowane w celu otrzymania zgodnego z wynalazkiem usprezynowania, ze ulozone sa na sobie w polozeniu przekreconym w stosunku do siebie o kat 180°, a oprócz tego sq przekrecone wzgledem siebie w swej plaszczyznie o kat odpowiadajacy polowie podzialki miedzy mostkami. W przypadku tym kat ten wynosi 90°.Usprezynowanie takie odznacza sie szczególnie mala sila sprezynowania, poniewaz sa stosunkowo dlugie odcinki pierscieniowe, które wytwarzaja sile sprezynowania.W celu otrzymania korzystnego usprezynowania mozna w ramach wynalazku montowac takze wiecej niz dwie plytki sprezynowe. Nastepnie wysklepione plytki sprezynowe, uzyte do montowania usprezynowania, moga miec dowolny ksztalt, a zwlaszcza dowolna liczbe promieniowych mostków, jak równiez dowolna liczbe wspólsrodkowych pierscieni. Z plaszczyzny plytki moga byc wygiete w przeciwnych sobie poosiowych kierunkach wszystkie pierscienie, lub tylko czesc tych pierscieni. Plaskie ewentualnie pierscienie nie przyczyniaja sie do wytwarzania sily sprezynowania, ale poprawiaja jednak równoleglosc prowadzenia usprezynowanej plytki zaworowej. Jak latwo mozna to stwierdzic, odcinki pierscieniowe tych samych pierscieni moga byc winnej wersji wykonania wysklepione równiez w róznych kierunkach poosiowych. PL