PL89858B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest stal krzemowa o szesciennych komórkach zorientowanych regularnie wzdluz krawedzi i sposób jej wytwarzania, a zwlaszcza stal krzemowa o duzej przenikalnosci magnetycznej.

Przeznaczona do zastosowan magnetycznych blacha ze stali krzemowej bedacej przedmiotem wynalazku odznacza sie struktura, w której przestrzennie centrowane komórki szescienne tworzace ziarna lub krysztaly sa zorientowane regularnie wzdluz krawedzi, oznaczana wskaznikiem Millera 110(001). Jak powszechnie wiadomo, materialy charakteryzujace sie taka orientacja wykazuja stosunkowo duza przenikalnosc w kierunku walcowania, a dosc niska przenikalnosc w kierunku prostopadlym do kierunku walcowania. Stal krzemowa o szesciennych komórkach zorientowanych regularnie wzdluz krawedzi znajduje wiele zastosowan, a przede wszystkim do wyrobu rdzeni urzadzen elektromagnetycznych, takich jak transformatory itp.

Stal krzemowa o komórkach szesciennych zorientowanych regularnie wzdluz krawedzi wyprodukowal jako pierwszy Goss, jak to wynika z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych nr 195559. Z poczatku jednak trudno bylo wytwarzac w ilosciach handlowych stal krzemowa o takiej orientacji odznaczajaca sie dobrymi wlasciwosciami magnetycznymi. W konsekwencji poswiecono wiele czasu i wysilków zmierzajacych do opraco¬ wania sposobu wytwarzania takich stali krzemowych.

Od tego czasu poczyniono szybkie postepy w przemyslowej produkcji stali krzemowych o komórkach szesciennych zorientowanych regularnie krawedziami. Na przyklad w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych nr 2287467 (V.W.Carpenter i J.M.Jackson) przedstawiono sposób mokrego odweglania wodorem umozliwiajacy usuniecie wegla bez szkodliwego starzenia magnetycznego.

Od dawna uznano, iz orientowanie komórek szesciennych regularnie krawedziami zwiazane jest ze zmiana energii na granicy ziaren. Stwierdzono ponadto, ze inhibitor wzrostu ziaren, taki jak na przyklad siarka w postaci siarczków, jezeli wlasciwie rozproszony na granicach ziaren podczas pierwszego stadium wzrostu krysztalów przy wyzarzaniu koncowym, zapobieglby takiemu wzrostowi, który zaklócilby nastepujace po tym drugie stadium wzrostu. Wskutek tego drobnoziarniste podloze stopu utrzymuje sie, dopóki wtórne ziarna o orientacji krawedziami nie zaczna wchlaniac ziaren o innych orientacjach. Dlatego tez, gdy dalej wzrasta temperatura podczas wyzarzania koncowego, wtórnemu wzrostowi ziaren towarzysza zmiany energii na granicy ziaren2 89858 i drobnoziarnista osnowa stopu ulega przemianie w dobrze rozwinieta strukture szesciennych komórek regufarnie zorientowanych krawedziami. Poczatkowo przypuszczano, ze ilosc inhibitora znajdujacego sie na granicy ziaren podczas pierwszego stadium wzrostu przy wyzarzaniu koncowym zalezy od ilosci inhibitora w pierwotnym stopie i wielkosci strat inhibitora podczas obróbki przed wyzarzaniem koncowym. Uwazano zatem, ze istotne jest takie przeprowadzenie obróbki, aby unikac strat inhibitora.

W opisie patentowym Stanów Zjednoczonych nr 2599340 (Litfman i Heck) stwierdzono, ze mozna otrzymac stale krzemowe o wysokiej przenikalnosci magnetycznej, przy walcowaniu na goraco kesisk o wysokiej temperaturze 1260—1400°C, do blachy o pewnej grubosci posredniej. Stwierdzono, iz podczas walcowania w wysokiej temperaturze nastepuje co najmniej czesciowe rozpuszczenie, a potem wytracenie inhibitora, takiego jak siarczek manganu, wstali krzemowej. W opisie patentowym Stanów Zjednoczonych nr 2906645 (Carpenter i inni) podano, ze zastosowanie tlenku magnezowego jako warstewki zaroodpornej powoduje tworzenie sie izolujacej szklistej warstewki na wykonczonej stali krzemowej. Taka warstwa powierzchniowa lub szklo jest bardzo pozadana w przypadku wielu zastosowan, bowiem zapewnia ona dobra opornosc elektryczna i stanowi zabezpieczenie przed utlenianiem lub naweglaniem.

W opisach patentowych Stanów Zjednoczonych nr 3333991, 3333992 i 3333993 (Kohler) stwierdzono, ze mozna wprowadzic inhibitor do otoczenia stali krzemowej bezposrednio przed lub podczas pierwszego stadium wzrostu krysztalów przy wyzarzaniu koncowym i spowodowac jego dyfuzje do granic miedzy ziarnami. Okazalo sie zatem, ze nie jest tak bardzo istotna ilosc inhibitora w pierwotnym stopie, ani tez obróbka stali przed koncowym wyzarzaniem. Wedlug wymienionych wyzej opisów patentowych siarka i jej zwiazki oraz selen i jego zwiazki moga byc stosowane jako inhibitory. Inhibitor mozna wprowadzic róznymi sposobami do otoczenia stali krzemowej podczas pierwszego stadium wzrostu ziaren przy wyzarzaniu koncowym. Na przyklad siarke lub zwiazki siarki dysocjujace lub rozkladajace sie w temperaturze pierwszego stadium wzrostu krysztalów mozna dodac do warstewki zaroodpornej. Do atmosfery w piecu do wyzarzania mozna dodac siarkowodór lub inny gazowy zwiazek siarki. Wedlug jeszcze innej odmiany siarkowodór lub inny odpowiedni gazowy zwiazek siarki mozna dodac do atmosfery w trakcie odweglania przed koncowym wyzarzaniem. Zwiazek siarki reaguje wówczas powierzchniowo z zelazem tworzac warstewke siarczku zelaza na powierzchni materialu, bedaca zródlem siarki podczas pierwotnego stadium wzrostu ziaren przy wyzarzaniu koncowym.

W wyniku poprzednich badan opracowano w koncu sposób wytwarzania, stali krzemowej o komórkach szesciennych regularnie zorientowanych krawedziami, odznaczajacej sie dobrymi wlasciwosciami magnetycz¬ nymi; przenikalnosc takiej stali wynosila srednio okolo 1820 przy natezeniu pola H = 10 oerstedów. Dlatego tez uwage zesrodkowano tylko na poprawieniu wlasciwosci magnetycznych. W opisie patentowym Stanów Zjedno¬ czonych nr 3287183 przedstawiono sposób wytwarzania stali krzemowej, o komórkach szesciennych zorientowa¬ nych regularnie wzdluz krawedzi, której przenikalnosc magnetyczna wynosi co najmniej 1800 i do okolo 1910 przy natezeniu pola H = 10 oerstedów. Wedlug tego wynalazku istotny jest sklad stopu, który musi zawierac 0,025-0,085% wegla, 2,5-4% krzemu, 0,05-0,050% siarki, i co jest szczególnie wazne 0,010-0,065% glinu rozpuszczalnego w kwasach; reszte stanowi zelazo i zanieczyszczenia. Po walcowaniu na goraco i wytrawieniu grubosc stali krzemowej zmniejsza sie do zadanej wartosci koncowej jedno- lub dwustopniowym walcowaniem na zimno. Oprócz skladu stopu krytycznym parametrem jest stopien zmniejszenia grubosci blachy podczas koncowego walcowania na zimno, wynoszacy od 81 do 95%, przed którym to walcowaniem stal krzemowa trzeba poddac obróbce cieplnej w takiej wysokiej temperaturze, aby w blasze stalowej utworzyl sie azotek glinu w ilosci odpowiadajacej zawartosci co najmniej 0,0020% azotu w postaci azotku.

Wprawdzie znakomite sa wlasciwosci magnetyczne stali krzemowej o komórkach szesciennych regularnie zorientowanych krawedziami, wytwarzanej sposobem przedstawionym w opisie patentowym Stanów Zjednoczo¬ nych nr 3287183, jednak sam sposób ma szereg wad. Na przyklad, nie mozna tak latwo wytrawic stali, jak w innych sposobach, ze wzgledu na obecnosc glinu. Ponadto sposób ten wymaga wysokotemperaturowego wyzarzania bezposrednio przed ostatnim stadium, tzn. walcowaniem na zimno; po wyzarzeniu konieczne jest wiec szybkie ochlodzenie materialu lub hartowanie. Wreszcie, trudne jest utworzenie szklistej warstewki izolacyjnej podczas walcowania ze wzgledu na obecnosc tlenku glinowego na powierzchni stali krzemowej.

W opisie patentowym Stanów Zjednoczonych nr 3700506 przedstawiono zastosowanie pewnej szczególnej warstewki zaroodpornej do sposobu wedlug opisu patentowego Stanów Zjednoczonych nr 3287183. Wedlug tego wynalazku stosuje sie warstewke z tlenku magnezowego, do którego dodaje sie zwiazek tytanu i zwiazek magnezu. Ponadto do tlenku magnezowego dodaje sie tez bor lub zwiazek boru wraz z siarka lub zwiazkiem siarki, badz tez z selenem lub zwiazkiem selenu. Z cytowanego opisu wynika, iz bor lub zwiazki boru, dodawane z siarka lub selenem powoduja polepszenie stratnosci elektrycznej w produkcie koncowym oraz utworzenie szklistej warstewki na powierzchni stali krzemowej. Wedlug,tego wynalazku bor lub zwiazek boru stosuje sie do89858 3 regulacji drugiego stadium wzrostu krysztalów podczas koncowego wyzarzania, podczas gdy azotki glinu sluza do regulowania wzrostu krysztalów podczas pierwszego stadium przy koncowym wyzarzaniu.

Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania stali krzemowej o komórkach szesciennych regularnie zoriento¬ wanych krawedziami, odznaczajacej sie doskonalymi wlasciwosciami magnetycznymi; przenikaInosc magnety¬ czna takiej stali jest wieksza niz okolo 1820 i dochodzi do 1900 lub wiecej przy natezeniu pola H = 10 oerstedów. Nie jest w tym przypadku wymagane wyzarzanie wysokotemperaturowe przed wyzarzaniem konco¬ wym. Wytrawianie stali mozna latwo wykonywac znanymi sposobami. Stosuje sie dodatki boru i azotu w celu regulowania wzrostu ziaren podczas pierwszego stadium wzrostu przy wyzarzaniu koncowym. Stosujac sposób wedlug wynalazku na powierzchni stali krzemowej mozna utworzyc konwencjonalna szklista warstewke izolacyjna podczas normalnej obróbki, tzn. walcowania.

Wedlug wynalazku do konwencjonalnego stopu dodaje sie bor i azot w ilosciach niezbednych do regulowania procesu tworzenia stali krzemowej, o komórkach szesciennych regularnie zorientowanych krawe¬ dziami. Stop moze zawierac takze do 0,008% glinu.

Mozna zastosowac kazdy odpowiedni sposób wytapiania. Mozna stosowac stop w postaci wlewków lub kesisk wytwarzanych sposobem ciaglym. Przed walcowaniem na goraco stal krzemowa ogrzewa sie do temperatury 1260—1400°C przez okres czasu wystarczajacy do rozpuszczenia inhibitora, poczym rozwalcowuje sie do postaci goracej tasmy, tzn. produktu o grubosci blachy. Po walcowaniu na goraco stal krzemowa wyzarza sie w temperaturze 815-1150°C, przy czym temperatura wyzarzania jest odwrotnie proporcjonalna do koncowej grubosci blachy ze stali krzemowej. Po wyzarzeniu stal wytrawia sie znanym sposobem i walcuje na zimno, jedno- lub dwustopniowo, do uzyskania blachy o zadanej grubosci.

Zwalcowany na zimno material odwegla sie znanym sposobem i pokrywa warstewka zaroodporna z tlenku magnezowego. Choc nie jest to konieczne, to w celu zoptymalizowania wartosci przenika Inosci produktu koncowego mozna dodac inhibitor do otoczenia stali krzemowej podczas pierwszego stadium wzrostu ziaren przy koncowym wyzarzaniu. Na przyklad do magnezowej warstewki zaroodpornej mozna dodac siarke w ilosci okolo 1—6% wagowych.

Odweglony i powleczony material poddaje sie nastepnie koncowemu wyzarzaniu w atmosferze suchego wodoru w temperaturze 1093—1260°C. W celu uzyskania materialu o najkorzystniejszej wartosci przenikalnosci magnetycznej koncowe stadium wyzarzania mozna prowadzic, choc nie jest to konieczne w atmosferze azotu, podnoszac temperature z szybkoscia nie wieksza niz okolo 70°C, a korzystnie okolo 28°C na godzine.

Stal krzemowa wedlug wynalazku o komórkach szesciennych regularnie zorientowanych krawedziami charakteryzuje sie przenikalnoscia magnetyczna powyzej 1820, dochodzaca do 1900 lub wiecej przy natezeniu pola H = 10 oerstedów.

Stop stosowany w sposobie wedlug wynalazku mozna wytwarzac kazdym odpowiednim i znanym sposobem, takim jak obróbka w piecu martenowskim — konwertorze, piecu elektrycznym, piecu do wytopu pod zmniejszonym cisnieniem itp.

Sklad poczatkowego stopu przeznaczonego do wytwarzania stali krzemowej o komórkach szesciennych regularnie zorientowanych krawedziami nie rózni sie od skladu znanych stopów pod wzgledem zawartosci krzemu, manganu, wegla i siarki. Do stopu tego dodaje sie jednak bor i azot w odpowiednich ilosciach. Stop moze zawierac okolo 2—4% krzemu, okolo 0,01—0,15% korzystnie okolo 0,03—0,15% manganu okolo 0,02-0,05% wegla, okolo 0,01-0,03% siarki, okolo 0,002-0,012%, korzystnie okolo 0,003-0,10% boru, okolo 0,003-0,010%, korzystnie okolo 0,004-0,008% azotu (zawartosc wyrazono w procentach wagowych); reszte stanowi zelazo i zanieczyszczenia, zalezne od sposobu wytwarzania stopu. Powyzszy stop moze zawierac, choc nie jest to konieczne, glin jako odtleniacz lub zanieczyszczenie w ilosci do okolo 0,008%. Zklada sie, ze optymalne stezenie boru wynosi 0,007%, oraz optymalne stezenie azotu 0,007%.

Bor mozna wprowadzac do stopu poczatkowego, kazdym odpowiednim i dobrze znanym sposobem, jak na przyklad dodatek do stopu zwiazku boru, takiego jak zelazobor. Obecnosc azotu w stopie poczatkowym równiez mozna osiagnac kazdym odpowiednim i dobrze znanym sposobem. Na przyklad, mozna do stopu dodac zwiazek azotu taki jak zaazotowany mangan. Azot mozna równiez wprowadzic do stopu droga nadmuchiwania. Zadana zawartosc azotu mozna wreszcie osiagnac stosujac sposób wytapiania stali, w którym normalnie uzyskuje sie stal o odpowiednim stezeniu azotu, jak na przyklad wytwarzania niskoweglowej stali w piecu elektrycznym.

Stop stali krzemowej moze byc w postaci wlewków lub kesisk wytwarzanych w sposób ciagly. Wlewki mozna bezposrednio walcowac na goraco do goracych tasm lub kesisk o posredniej grubosci. Kesiska te ponownie ogrzewa sie i walcuje na goraco do goracych tasm. Walcowane na goraco kesiska otrzymane wz wlewków lub z pracujacego w sposób ciagly zalewacza form powinny byc ogrzane do temperatury 1260—1400°C, korzystnie okolo 1370°C przed walcowaniem na goraco, jak to opisano w opisie patentowym4 89858 Stanów Zjednoczonych nr 2599340. Koncowy produkt w postaci goracej tasmy ma zwykle grubosc 1,25-2,54 mm.

Po rozwalcowaniu materialu do postaci goracej tasmy stal krzemowa wyzarza sie w temperaturze 815-1150°C, korzystnie 927-1093°C wciagu okolo 3,5 minuty w dowolnej, odpowiedniej atmosferze, takiej jak powietrze, produkty spalania lub gazy obojetne. Stwierdzono, ze do uzyskania materialu o optymalnej * przenikalnosci magnetycznej nalezy prowadzic wyzarzanie w tym wyzszej temperaturze, im mniejsza jest zadana grubosc koncowa stali krzemowej. Jezeli ma sie wiec wytwarzac cienka blache stalowa, wówczas wyzarzac trzeba w temperaturze bliskiej górnej, wyzej podanej granicy. Jezeli natomiast produkuje sie blache grubsza, wówczas temperatura wyzarzania blizsza jest granicy dolnej. Wyzarzona, zwalcowana na goraco stal krzemowa mozna nastepnie hartowac natryskiem lub tez ochlodzic powietrzem. Z kolei stal trawi sie znanym sposobem i jednostopniowo (ew. wielostopniowo, z wyzarzaniem miedzystopniowym) na zimno walcuje sie do zadanej, koncowej grubosci.

Zwalcowana na zimno stal krzemowa odwegla sie w temperaturze okolo 815° C w atmosferze mokrego wodoru o temperaturze rosy okolo 57°C, zgodnie ze sposobem przedstawionym w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych nr 2287467.

Po odwegleniu stal krzemowa pokrywa sie odpowiednia warstewka zaroodporna, taka jak tlenek magnezowy, tlenek glinowy, tlenek wapniowy lub ich mieszanina. W razie potrzeby uformowania szlistej warstewki na powierzchni zwalcowanego, wykonczonego produktu stosuje sie warstewke zaroodporna z tlenku ragnezowego, zgodnie ze wspomnianym uprzednio sposobem opisanym w opisie patentowym Stanów Zjedno¬ czonych nr 2906645. Warstewka tlenku magnezowego mozna powlekac stal krzemowa kazdym, dobrze znanym sposobem.

Stal krzemowa pokryta warstewka zaroodporna poddaje sie koncowemu wyzarzaniu w temperaturze 1093—1260°C, korzystnie okolo 1205°C w ciagu 8—30 godzin. Podczas tego wyzarzania, zwanego dla jasnosci wyzarzaniem koncowym, nastepuje drugie stadium wzrostu ziaren,kiedy to osiaga sie regularne zorientowanie krawedziami komórek szesciennych. Wygrzewanie to prowadzi sie w atmosferze suchego wodoru.

Choc nie jest to niezbedne dla uzyskania materialu o dobrej przenikalnosci magnetycznej, stwierdzono jednak, ze w celu otrzymania najkorzystniejszej pod tym wzgledem stali krzemowej winno sie inhibitor wprowadzac do otoczenia stali krzemowej przed lub podczas pierwszego stadium wzrostu krysztalów przy wyzarzaniu koncowym. Jako doskonaly inhibitor sluzy siarka, selen i ich zwiazki, a do otoczenia stali krzemowej wprowadzac je mozna jednym ze sposobów przedstawionym w omawianych wyzej opisach patentowych Stanów Zjednoczonych nr 3333991, 3333992 i 3333993. Na przyklad mozna osiagnac doskonale rezultaty stosujac warstewke zaroodporna z tlenku magnezowego zawierajacego okolo 1 —5% wagowych siarki.

Chociaz wynalazek nie wymaga stosowania tego, to jednak powinno sie, chcac otrzymac produkt o optymalnych wlasciwosciach magnetycznych, wyzarzac material w koncowym stadium podnoszenia tempera¬ tury w atmosferze azotu zastepujac nim suchy wodór stosowany w pozostalych okresach wyzarzania. Tempera¬ ture w koncowym stadium nalezy podnosic powoli, z szybkoscia co najwyzej okolo 70°C, a korzystnie okolo 28°C na godzine.

Ponizej podano przyklady ilustrujace wynalazek.

Przyklad I. W laboratorium przygotowano, w piecu pod zmniejszonym cisnieniem, stop zawierajacy (w procentach wagowych) 0,033% C, 0,094% Mn, 0,029% S, 3,24% Si, 0,006% B, 0,068% N i 0,002% Al. Odlano wlewek i ogrzano do temperatury 1260°C. Nastepnie material rozwalcowano na goraco do grubosci 2,54 mm i wyzarzano w temperaturze 1038°C w ciagu 3,5 minut. Po wyzarzeniu stal krzemowa ochlodzono powietrzem, wytrawiono i rozwalcowano, jednostopniowo, na zimno do grubosci 0,30 mm.

Rozwalcowana na zimno stal krzemowa odweglono w temperaturze 815°C w mokrym wodorze o tempera¬ turze rosy 57°C. Nastepnie stal pokryto warstewka zaroodporna z tlenku magnezowego zawierajaca 6% wagowych siarki. Wreszcie pokryta stal krzemowa wyzarzono w garnku w atmosferze wodoru w temperaturze 1205 C wciagu 30 godzin. Stwierdzono, ze przenikalnosc magnetyczna wzdluz osi ziaren wynosi 1921 przy natezeniu pola H = 10 oerstedów.

Powyzszy przyklad stanowi ilustracje mozliwosci uzyskania materialu o wysokiej przenikalnosci, jezeli do stopu doda sie bor i azot w wyzej podanych ilosciach i stal krzemowa podda sie obróbce sposobem wedlug wynalazku.

Przyklad II. W piecu laboratoryjnym otrzymano stop zawierajacy (w procentach wagowych) 0,032% C, 0,100% Mn, 0,025% S, 3,35% Si, 0,0052% B, 0,0077% N i 0,004% Al.

Material odlano w postaci 25,4 mm grubych wlewków. Wlewki te ogrzano do temperatury 1260°C i rozwalcowano na goraco do grubosci okolo 2,29 mm. Pierwsze dwie próbki tego materialu wyzarzono89 858 5 w temperaturze -927'C wciagu 3,5 minut, zas trzecia wyzarzono w temperaturze 1 50 C, w ciagu 3,5 minut.

Pierwsza próbke ochlodzono powietrzem i rozwalcowano na zimno do grubosci 0,356 mm. Drugba i trzecia próbke hartowano natryskiem i rozwalcowano na zimno do grubosci 0,254 mm.

Wszystkie trzy próbki pdweglono w temperaturze 815 C w mokrym wodorze o temperaturze rosy 57°C.

Wszystkie próbki pokryto warstewka zaroodporna z tlenku magnezowego zawierajaca 6% wagowych siarki.

Powleczone próbki wyzarzono w komorze w temperaturze 1205C wciagu 27 godzin podnoszac temperature z,szybkoscia 28 C na godzine. Ostatnie stadium wyzarzania koncowego prowadzono w atmosferze azotu, zas pozostale etapy — atmosferze wodoru.

Przenikalnosc magnetyczna kolejnych próbek wynosila 1889, 1864 i 1896 przy natezeniu pola H = 10 oerstedów. Druga i trzecia próbka stanowia ilustracje odwrotnej proporcjonalnosci miedzy temperatura wyzarza¬ nia, po którym nastepuje walcowanie na goraco, oraz koncowa gruboscia blachy.

Przyklad III. W piecu laboratoryjnym otrzymano stop zawierajacy (w procentach wagowych) 0,030% C, 0,100% Mn, 0,025% S, 3,29% Si, 0,0072% B, 0,0078% N i 0,007% Al.

Material odlano w postaci 25,4 mm grubych wlewków ogrzano do temperatury 1260°C i walcowano na goraco do grubosci okolo 2,29 mm. Nastepnie material wyzarzono w temperaturze 927°C wciagu 3,5 minut, ochlodzono powietrzem, wytrawiono i rozwalcowano na zimno do grubosci 0,356 mm. Rozwalcowana na zimno stal krzemowa odweglono w temperaturze 815'C w wilgotnym wodorze o temperaturze rosy 57'C i pokryto warstewka tlenku magnezowego zawierajaca 6% wagowych siarki. Powleczona stal krzemowa poddano konco¬ wemu wyzarzaniu w temperaturze 1205* C wciagu 27 godzin podnoszac temperature z szybkoscia 28° C na godzine. Ostatnie stadium koncowego wyzarzania prowadzono w atmosferze azotu, zas pozostale etapy — w at¬ mosferze wodoru. Przenikalnosc magnetyczna koncowego produktu wynosila 1889 przy natezeniu pola H = 10 oerstedów.

Claims (9)

Zastrzezenia patentowe

1. Stal krzemowa o komórkach szesciennych, regularnie zorientowanych krawedziami odznaczajaca sie przenikalnoscia magnetyczna co najmniej 1820 przy natezeniu pola H = 10 oerstedów, znamienna tym, ze zawiera 2—4% wagowych krzemu, 0,01—0,15% wagowych manganu, 0,02—0,05% wagowych siarki, 0,002—0,012% wagowych boru, 0,003—0,010% wagowych azotu, a reszte stanowi zelazo i zanieczyszczenia, zalezne od sposobu wytapiania.

2. Sposób wytwarzania stali krzemowej o komórkach szesciennych regularnie zorientowanych krawe¬ dziami, odznaczajacej sie przenikalnoscia magnetyczna co najmniej 1820 przy natezeniu pola H = 10 oerstedów, znamienny tym, ze stop stali krzemowej, zawierajacy 2—4% wagowych krzemu, 0,01—0,15% wagowych manganu, 0,02-0,05% wagowych siarki, 0,002-0,012% wagowych boru, 0,003-0,010% wagowych azotu, którego reszte stanowi zelazo i zanieczyszczenia, zalezne od sposobu przygotowania stopu, po wytopie ponownie podgrzewa sie do temperatury 1260—1400* C walcuje sie na goraco do posredniej grubosci 1,25—2,54 mm, wyzarza sie rozwalcowana na goraco stal krzemowa w temperaturze 815—1150C, wytrawia sie i walcuje na zimno do zadanej grubosci koncowej, odwegla sie rozwalcowana na zimno stal krzemowa, powleka ja warstewka zaroodporna, a nastepnie poddaje wyzarzaniu koncowemu, którego co najmniej czesc prowadzi sie w obecnosci suchego wodoru w temperaturze 1093-1260°C w ciagu 8-30 godzin.

3. Sposób wedlug zastrz. 2, z n a ni i e n n y tym, ze jako stop stosuje sie material zawierajacy 2—4% wagowych krzemu, 0,03-0,15% wagowych manganu, 0,02-0,05 wagowych wegla, 0,01-0,03% wagowych sia¬ rki, 0,003-0,010% wagowych boru, 0,004-0,008% wagowych azotu, i którego reszte stanowi zelazo i zanieczysz¬ czenia zalezne od sposobu wytwarzania stopu.

4. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze podczas wyzarzania koncowego, kiedy ma miejsce pierwszy i drugi okres wzrostu ziaren, podczas pierwszego okresu wzrostu ziaren dodaje sie do otoczenia stali krzemowej inhibitor wzrostu ziaren, przy czym jako inhibitor stosuje sie siarke, zwiazki siarki, selen lub zwiazki selenu.

5. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako warstewke zaroodporna stosuje sie tlenek magnezowy zawierajacy 1—6% wagowych siarki.

6. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze najbardziej intensywne ogrzewanie w okresie koncowego wyzarzania prowadzi sie w atmosferze azotu, zas pozostala czesc prowadzi sie w atmosferze suchego wodoru.

7. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze wyzarzanie po walcowaniu na goraco prowadzi sie6 89 8 58 w temperaturze 927—1093 C, przy czym temperatura ta jest odwrotnie proporcjonalna do koncowej grubosci stali krzemowej.

8. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze jako stop stosuje sie material zawierajacy okolo 0,007% wagowych boru i okolo 0,007% wagowych azotu.

9. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze temperature w okresie intensywnego ogrzewania podczas wyzarzania koncowego podnosi sie z szybkoscia, nie przekraczajaca 70°C na godzine. Prac. Poligraf. UPPRL naklad 120+18 Cena 10 zl