Przedmiotem wynalazku jest termiczno-katalityczny spopielacz z odzyskiem ciepla.Znane sa termiczno-katalityczne spopielacze, przy bezposrednim spalaniu paliwa stalego w paleniskach piecowych, gdzie w celu lepszego wykorzystania ciepla spalanie przebiega z minimalnym nadmiarem powietrza ogrzewanego do mozliwie wysokiej temperatury kosztem ciepla gazów spalinowych uchodzacych z pieców.Znane sa równiez urzadzenia piecowe, w których spalanie odbywa sie przy zastosowaniu dwustopniowego spalania paliwa.Zasada dwustopniowego spalania polega na tym, ze w piecu przebiega proces pólgazowania paliwa, a otrzymany przy tym pólgaz dopala sie w komorze roboczej pieca. Powietrze wtórne, niezbedne do spalenia pólgazu do konca, moze ogrzewac sie do dowolnie wysokiej temperatury. Pólgaz spala sie latwo z malym nadmiarem powietrza.Wada znanych sposobów i urzadzen jest to, ze przy ich zastosowaniu zostaje znaczna ilosc niespalonych weglików i lotnych palnych gazów, co przyczynia sie do spowodowania strat cieplnych i zanieczyszczenia otaczajacej atmosfery.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad.Istota wynalazku polega na tym, ze zastosowano zwarta konstrukcje umozliwiajaca odzysk ciepla, w wyniku przepuszczania odlotowych gazów przez pierscieniowy wymiennik, gdzie nastepuje wymiana ciepla ze strumienia goracych odlotowych gazów.W wykonaniu spopielacza wedlug wynalazku zastosowano palnik pracujacy w strefie powietrza zawartego w dymie lub gazach palnych, co nie wymaga doprowadzania dodatkowego powietrza i przez to uzyskuje sie wysoka sprawnosc urzadzenia.Funkcje katalizatora spelnia cienka warstwa impregnowanych ogniotrwalych czastek stanowiacych impregnowany czynnik katalizujacy, wspornik ceramiczny o strukturze plastra miodu lub tez, korzystniej o konstrukcji calkowicie metalowej w rodzaju tasmy lub drutu tworzacego mate rozciagnieta miedzy dwoma rric^yojiioymi ekranami a pokrytym katalizatorem.2 89 841 W sklad spopielacza wedlug wynalazku wchodzi podluzna wewnetrzna obudowa, pcdluzna wewnetrzna przegroda o ksztalcie cylindrycznym umieszczona wewnatrz obudowy I w pewnym od niej oddaleniu, przy czym tworzaca miedzy oboma tymi elementami, komora ksztaltu pierscieniowego, polozona od strony wlotu czesc palnikowa oraz czesc komory polozona od strony wylotu, w której nastepuje utlenianie odlotowych gazów. Przy koncu obudowy znajduje sie palnik, wprowadzajacy gorace gazy do czesci palnikowej. Gaz jest wprowadzany do obudowy oraz do czesci palnikowej.Na przynajmniej czesci cylindrycznej przegrody znajduje sie przepuszczajacy gaz katalizator, przy czym komora pierscieniowa umozliwia przechodzenie wprowadzonego gazu do katalizatora. Na przeciwleglej do katalizatora powierzchni obudowy znajduje sie wylot oczyszczanego gazu. Spopielone dymy oraz gazy pochodzace z palnika, przechodza w kierunku promieniowym do wlotowej czesci komory pierscieniowej, skad przez katalizator dochodza do wylotu gazu.W jednym z wykonan wynalazku, w sklad procesu spopielania wchodzi podzial strumienia dymów wlotowych, umozliwiajacy wymiane ich ciepla z goracymi gazami.W zalecanym wykonaniu wynalazku, spopielacz jest wyposazony ,w filtr, polozony we wlotowej czesci wewnetrznej przegrody a sluzacy do filtrowania gazu, przechodzacego od palnika do czesci katalitycznej. Filtr ten zapobiega osadzaniu sie czastek stalych na katalizatorze. Zaleca sie, aby filtr i katalizator byly umieszczone jeden za drugim tak, aby gaz plynal poprzez filtr we wlotowej czesci sciany, po czym plynal wzdluz komory pierscieniowej, przechodzac promieniowo pizez filtr tam i z powrotem. Gdy spopielacz jest wyposazony w pierscieniowy wymiennik ciepla, wewnetrzny strumien gazu plynie promieniowo przez katalizator, po czym wplywa do pierscieniowej strefy wymiany ciepla.Funkcje filtru moze pelnic element pierscieniowy lub zespól oddalonych od siebie takich elementów, otaczajacych cylindryczna sciane. Element filtrujacy, zapewniajacy prace w wysokich temperaturach, moze miec postac siarki z metalu odpornego na wysoka temperature lub maty z wlókien ogniotrwalych w rodzaju wyciaganych wlókien z tlenku aluminium, krzemu lub podobnych. Elementy filtrujace powinny byc usuwalne, w celu umozliwienia ich okresowej wymiany lub czyszczenia.Elementy katalityczne moga byc wykonane calkowicie z metalu, na przyklad z odpornego na wysokie temperatury drutu pokrytego platyna, palladem lub innym metalem aktywnym jako katalizatorem utleniajacym.Funkcje katalizatora moga pelnic równiez ognioodporne kulki lub inne ksztaltki, pokryte katalizatorem, na przyklad kulki z tlenku glinu impregnowane katalizatorem utleniajacym i umieszczone miedzy perforowanymi ekranami, które umozliwiaja przeplyw gazu od wlotu i palnika do wylotu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju jedno z wykonan wynalazku, fig. 2 — przekrój wzdluz linii 2—2 z fig. 1, fig. 3 — czesciowy podluzny przekrój z pokazaniem promieniowego przeplywu strumienia gazu przez katalizator w wylotowej czesci strefy spalania i fig. 4 - podluzny, czesciowy przekrój przez urzadzenie wedlug wynalazku z pokazaniem promieniowego przechodzenia strumienia przez katalizator.Zgodnie z fig. 1 i 2, zewnetrzna obudowa 1 wykonana z wlotem 2 zanieczyszczonego gazu, polaczona jest z wewnetrzna czescia 3 rozdzialu gazu. Gaz przechodzi przez zespól oddalonych wzajemnie od siebie rur 4 z otwartymi koncami, znajdujacymi sie w czesci 5, gdzie nastepuje wymiana ciepla. Wlotowa czesc 3 i jeden z konców czesci 5 sa oddzielone przegroda 6. Drugi koniec czesci 5 oraz czesc 8 podgrzewanego gazu, do której wchodzi gaz po wymianie ciepla, sa oddzielone od siebie poprzeczna przegroda 7.Palnik, skladajacy sie z perforowanego stozka 9 scietego oraz wlotu 10 paliwa, wchodzi do srodka czesci 8.Mozliwe jest zastosowanie róznych rodzajów palnika, lecz palnik wedlug wynalazku wykorzystuje wylacznie powietrze, uzyskane z zanieczyszczonego gazu, który wchodzi przez wlot 2. Otwory w stozku 9 umozliwiaja wchodzenie gazów do srodka i mieszanie sie ich z paliwem, wprowadzanym przez linie 10. Przejscie znajdujace sie wokól stozka 9, umozliwia wchodzenie pozostalych w gazie dymów do strefy 11 spalania.Znajdujaca sie w pewnej odleglosci od obudowy 1 cylindryczna przegroda odgranicza czesc 5 wymiany ciepla od wewnetrznej strefy 11 spalania. Przegroda ta moze byc wykonana z jednej lub wiekszej ilosci katalizatorów 12 oraz z krótkiej, cylindrycznej czesci 13, przy czym mozna zastosowac dluzsza, cylindryczna czesc 13 i krótszy katalizator 12. Wychodzace ze stozka 9 palnika, dymy I gorace gazy pochodzace ze spalania przechodza promieniowo przez katalizator 12 do czesci 5 wymiany ciepla. Katalizator 12 opiera sie na kolnierzach 14 i 15, przybierajac postac zespolu wyjmowanych, lukowatych, podluznych elementów.Poczatkowo dymy podlegaja przemianie termicznej a nastepnie przemianie katalitycznej. Gdy urzadzenie pracuje jako spopielacz katalityczny to palnik podgrzewa jedynie gaz dla zapewnienia wystapienia spopielania katalitycznego. Gdy urzadzenie pracuje jako spopielacz termiczny, to palnik podgrzewa dymy w stopniu zapewniajacym calkowite spopielanie termiczne a katalizator 12 jest niepotrzebny i moze byc ze spopielacza usuniety.89 841 3 Mozliwe jest zastosowanie róznych rodzajów wsporników katalizatora a takze róznych rodzaiów rozprasza- czy powietrza i wsporników rur a czesci 5. Rozpraszacz 17 powoduje przeplyw turbulentny goracych gazów wokól rur 4.Na fig. 3 przedstawiono niewielka modyfikacje spopielacza wykonanego wedlug niniejszego wynalazku.Przy koncu polozonym blizej palnika strefy 11' znajduje sie dluzsza, nie perforowana cylindryczna czesc 13', a ponadto krótsza czesc zawierajaca katalizator 12. Znajdujaca sie w strefie 11' spalania poprzeczna przegroda 18 zmusza plomien i powstajace przy spalaniu gazy do przechodzenia przez pierscieniowa komore 19 przed wejsciem do wylotowej strefy 11" w strefie 1'. W poblizu wylotu czesci 5' wymiany ciepla oraz przegrody 7', powodujacej odwrócenie kierunku przeplywu goracego gazu wzgledem kierunku jego przeplywu w strefie IV spalania, znajduje sie wylot 16' oczyszczanego gazu. Wlot dymu do urzadzenia wedlug fig. 3 moze byc wykonany podobnie jak w urzadzeniu wedlug fig. 1 lub tez moze on znajdowac sie z boku obudowy 1'.Na fig. 4 przedstawiono jeszcze jedna modyfikacje wykonana wedlug niniejszego wynalazku. Wewnatrz obudowy 20 znajduja sie tylko czesciowe podluzne przegrody 21. Umieszczona miedzy wewnetrzna sciana 21 a katalizatorem 22 poprzeczna przegroda 23 powoduje odchylanie gazów wychodzacych z palnika poczatkowo w kierunku wymiennika ciepla 24, po czym gaz przechodzi przez katalizator 22 do srodkowej strefy 25 zbiorczej gazu, skad wychodzi przez przejscie 26 utworzone przez cylindryczna sciane 27 do wylotu 28.W wymienniku ciepla 24 znajduje sie zespól rur 29, rozciagajacych sie miedzy poprzecznym ich zamocowaniem 30 przy wlocie dymu a analogicznym zamocowaniem, znajdujacym sie przy przeciwnym koncu spopielacza. Gazy przechodza nastepnie do centralnej komory spalania 33 oraz pierscieniowego wymiennika ciepla 24.Cylindryczna sciana 21, na której umocowane sa konce katalizatorów 22, opiera sie na oddalonych od siebie pretach 34. Znajdujace sie na plaskowniku 30 wsporcze katowniki 35 przeznaczone sa do wspierania drugich konców katalizatorów 22. Utworzony w tym wykonaniu katalizator sklada sie z zespolu oddalonych od siebie segmentów, miedzy którymi moga znajdowac sie nie perforowane segmenty katalizatora 22'. Jezeli katalizator umieszczony miedzy plytami wporczymi jest przepuszczalny dla gazu to zapewnia on jednolity przeplyw gazu przez wewnetrzna czesc spopielacza, przy czym nie musi on stanowic ciaglego cylindra. Mozliwe jest tez, zgodnie z wynalazkiem zastosowanie izolacji cieplnej czesci obudowy oraz wymienników ciepla w urzadzeniu.W innych wykonaniach wedlug wynalazku, palnik nie musi byc umieszczony na osi spopielacza a gorace gazy moga byc wprowadzane odpowiednimi kanalami do srodka spopielacza. PL