Przedmiotem wynalazku jest samoczynny sprzeg, zwlaszcza do pojazdów szynowych, przy czym sprzeg ten moze byc wyposazony w stale elementy usztywniajace, badz prowadzace.Zgodnie z miedzynarodowymi wymaganiami, znane sa samoczynne sprzegi do przenoszenia sil nacisków i sil naciagu.Wadami znanymi dotychczas samoczynnych sprzegów jest to, ze podczas wystepowania wysokich nacisków wstanie sprzezonym, kiel pchajacy przy nadmiernym obciazeniu narazony jest na niebezpieczenstwo wystepowania trwalych odksztalcen, w nastepstwie czego nastepuja jednostronne zmiany ksztaltu tak zwanego profilu Willisona. Te zmiany ksztaltu powstaja w pierwszym rzedzie w wyniku niedokladnosci odlewów i podczas obróbki wykonczeniowej samoczynnych sprzegów i prowadza do tego, ze przy zmiennych punktach styku na powierzchniach roboczych zesprzeglonych ze soba samoczynnych sprzegów wystepuja odksztalcenia, przez które beda nastepnie przenoszone wystepujace sily nacisków. Osiagniecie bardziej stabilnych ksztaltów sprzegu odpornego na naciski udalo sie w konstrukcji sprzegu samoczynnego, w którym kly pchajace na odpowiednich powierzchniach uderzeniowych zostaly wyposazone w wybrania rozchodzace sie z obszaru srodkowego przebiegajac promieniowo do wewnatrz, w kierunku zgodnym z powierzchniami nacisków i przecho¬ dzily po luku w nastepne odpowiednie wybrania, przy czym te nastepne wybrania byly w przyblizeniu równolegle do kierunku plaszczyzn prowadzacych. Kly pchajace wspólpracujaccego sprzegu laczacego byly wyposazone analogicznie. Rozwiazanie to wykazywalo wady polegajace na tym, ze kly pchajace wyposazone w wybrania utrudnialy laczenie sprzegu i mogly nawet doprowadzic do uniemozliwienia polaczenia czesci sprzegu.Dalsza wada tego rozwiazania byly napotykane trudnosci przy obróbce wykonczeniowej sprzegów o opisanym ksztalcie. Nastepna wada bylo to, ze po obróbce mechanicznej, obrobione powierzchnie ksztaltowe nie byly chronione przed korozja. W tym znanym rozwiazaniu wystepujace scieranie wkladek przy samoczynnym wsprzeglaniu prowadzilo do dalszego oslabiania zagrozonych stref.Celem wynalazku jest usuniecie wad znanych i opisanych rozwiazan przez nadanie sprzegowi ksztaltów o powierzchniach stabilnych i odpornych na naciski. Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze ksztalty sprzegu w obrebie klów uderzeniowych zostaly wyposazone w odpowiednio zróznicowane miejsca przenoszenia sil, zalezne od wystepowania tych sil w poszczególnych profilach sprzegu.4L 89 815 Zgodnie z wynalazkiem, wspólpracujacy sprzeg laczacy jest wyposazony w powierzchnie skosna, na plaszczyznie przedniej kla pchajacego glowicy sprzegu, nad jego pionowym zasiegiem i na calej, albo czesciowej szerokosci powierzchni poziomej, przy czym ta powierzchnia skosna odchodzi od osi wzdluznej sprzegu w kierunku odpowiadajacej bocznej powierzchni dociskowej wspólpracujacego sprzegu laczacego, a nastepnie odchodzi od powierzchni dociskowej, od strony czolowej tak, ze i/albo kiel pchajacy na jednej bocznej powierzchni dociskowej wspólpracujacej z powierzchnia sprzegu laczacego ma z boku powierzchnie skosna, przy czym ta powierzchnia skosna z boczna powierzchnia dociskowa wspólpracujacego sprzegu laczacego tworzy kat ostry, którego wierzcholek skierowany jest do kla ciagnacego, a nastepnie tym, ze kiel pchajacy wspólpracujace¬ go sprzegu zesprzeglajacego moze byc uksztaltowany analogicznie do kla pchajacego glowicy sprzegu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony blizej w przykladzie wykonania na rysunku. Rysunek przedstawia przyklad wykonania samoczynnego sprzegu wedlug wynalazku w stanie sprzezonym.Jak pokazano na rysunku wstanie sprzezonym kiel pchajacy 3 glowicy 1 sprzegu znajduje sie w obrysie wspólpracujacej glowicy 2 sprzegu, przy czym kiel pchajacy 3 przylega przy przenoszeniu wystepujacych sil, do czolowej powierzchni dociskowej 10 glowicy 2 sprzegu. Czolo kla pchajacego 3, skierowane do powierzchni czolowej glowicy 2 sprzegu wyposazone jest w powierzchnie skosna 7, która rozciaga sie na calym obszarze pionowym glowicy 1 sprzegu i na calej szerokosci kla pchajacego 3 w plaszczyznie poziomej. Powierzchnia skosna 7 rozpoczynajaca sie na kle pchajacym 3 od strony wzdluznej osi sprzegu jest skierowana do dociskowej powierzchni bocznej 12 glowicy 2 sprzegu i wyprowadzona z glowicy sprzegu 2.Do dociskowej powierzchni bocznej 12 przylega, nalezacy do glowicy 2 sprzegu, kiel ciagnacy 14 chwytajacy czesciowo kiel pchajacy 3. Glowica 1 sprzegu jest wyposazona analogicznie. Do kla pchajacego 3 przylega odchodzaca od glównej osi sprzegu i skierowana do niej poziomo, czolowa dociskowa boczna powierzchnia 9, która przechodzi przez dociskowa boczna powierzchnie 11, przebiegajaca w kierunku zblizonym do kierunku wzdluznej osi sprzegu i na której zakonczeniu znajduje sie, czesciowo za klem pchajacym 13, kiel ciagnacy 4. Do czolowej bocznej dociskowej powierzchni 9 przylega powierzchnia skosna 8 kla pchajacego 13.Naprzeciw dociskowej powierzchni bocznej 12 glowicy 2 sprzegu przedstawione boczne ograniczenie kla pchajacego 3, wykazuje powierzchnie skosna 17. Boczna powierzchnia skosna tworzy z dociskowa powierzchnia boczna 12, ostry kat, którego wierzcholek skierowany jest do kla ciagnacego 14 glowicy 2 sprzegu.Kiel pchajacy 13 glowicy 2 sprzegu moze byc wyposazony analogicznie, ale ma równiez obok powierzchni skosnej 8, boczna skosna powierzchnie 18. W stanie sprzezonym, przy przenoszeniu sil nacisków, powierzchnia skosna 7 przylega do czolowej bocznej powierzchni dociskowej 10 glowicy 2 sprzegu oraz powierzchnia skosna 8 — do czolowej bocznej powierzchni dociskowej 9 glowicy 1 sprzegu. Nastepuje przy tym przenoszenie sil w miejscach przenoszenia sil 1 5' wzglednie 16'.Wstanie sprzezonym wystepujacy ruch poprzeczny glowicy 1 i 2 u sprzegu móglby doprowadzic do ich rozprzeglenia, dla tego glowice sprzegu sa w znany sposób zabezpieczone przez nie uwidocznione zamki sprzegu.Zgodnie z przedstawionymi wedlug wynalazku ksztaltami sprzegu w obszarze kla pchajacego 3 lub 13, utworzone zostaly okreslone miejsca przenoszenia sil 15', 16' przez co stalo sie mozliwe zmniejszenie wymiarów tych czesci, przez co mozliwa jest znaczna oszczednosc na materiale i wadze, wzglednie przy zachowaniu dotychczasowych wymiarów osiaga sie podwyzszenie przenoszonych obciazen tych czesci sprzegu. PL