Przedmiotem wynalazku jest synchroniczne urzadzenie o dwóch przedzialach czasowych do sterowania liniowych zgrzewarek oporowych szczególnie o mocy znamionowej do 165 kVA.Opis stanu techniki i krytyczna jego ocena. Dotychczas do sterowania zgrzewarek liniowych wykorzystywa¬ ne sa najczesciej urzadzenia sterujace zgrzewarki punktowo-liniowe. Powoduje to znaczne rozbudowanie ukladu, w którym istnieja zespoly niepracujace przy zgrzewaniu liniowym. Znane sa równiez urzadzenia sterujace przeznaczone wylacznie do sterowania zgrzewarek liniowych, lecz zbudowane z dwóch synchronicznych ukladów czasowych polaczonych ze soba pierscieniowo. Urzadzenia te nie sa zunifikowane z innymi urzadzenia¬ mi sterujacymi zgrzewarki co przy stosunkowo nieduzej produkcji zgrzewarek liniowych stwarza trudnosci produkcyjne i eksploatacyjne, oraz podnosi koszt urzadzenia sterujacego.Cel wynalazku. Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i niedogodnosci przez stworzenie synchroniczne1 go urzadzenia sterujacego zgrzewarki liniowe, w którym bylyby wykorzystane typowe uklady czasowe, stosowane w urzadzeniach asynchronicznych, dzieki zastosowaniu zespolu synchronizujacego i odpowiedniego ukladu logicznego, sterujacego praca ukladów czasowych.Twórcze rozwiazanie zagadnienia. Cel ten osiagnieto budujac urzadzenie wedlug wynalazku, którego istota polega na zastosowaniu dwóch typowych ukladów czasowych stosowanych w asynchronicznych urzadzeniach sterujacych do zgrzewarek punktowych, oraz zastosowaniu synchronizujacego przerzutnika i zespolu elementów logicznych umozliwiajacych synchronizacje pracy ukladów czasowych. Pierwsze wejscie przerzutnika synchroni¬ zujacego jest polaczone z wyjsciem logicznego iloczynu zgrzewania. Jedno z wejsc tego iloczynu jest polaczone z generatorem impulsów synchronizujacych, natomiast drugie wejscie poprzez element kluczujacy pierwszego czasowego ukladu, z kontaktem kluczujacym ukladu manipulacyjnego. Drugie wejscie przerzutnika synchronizu¬ jacego jest polaczone z wyjsciem iloczynu logicznego przerwy. Jedno wejscie tego iloczynu jest polaczone z wejsciem iloczynu logicznego zgrzewania i generatorem impulsów synchronizujacych. Drugie wejscie iloczynu logicznego przerwy jest polaczone z ukladem poczatku pracy poprzez element kluczujacy drugiego ukladu czasowego. Pierwsze wyjscie przerzutnika synchronizujacego jest polaczone z przesuwnikiem fazowym oraz z jednym wejsciem sumy logicznej. Drugie wejscie tej sumy jest polaczone z kontaktem kluczujacym ukladu manipulacyjnego. Wyjscie sumy logicznej jest polaczone z wejsciem drugiego ukladu czasowego poprzez element2 89 771 negacji przerwy. Drugie wyjscie przerzutnika synchronizujacego jest polaczone poprzez element negacji zgrzewania z wejsciem pierwszego ukladu czasowego.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia rozpoczecie pracy od przedzialu czasowego przerwa lub zgrzewanie w zaleznosci od polozenia przelacznika poczatku pracy. Przelacznik ten jednym zaciskiem jest polaczony z ujemnym biegunem zasilacza, a drugi zacisk z wyjsciem przerzutnika poczatku pracy i z elementem kluczujacym drugiego ukladu czasowego. Jednoczesnie dynamiczne wejscie przerzutnika poczatku pracy jest polaczone z elementem kluczujacym ukladu manipulacyjnego, natomiast wejscie statyczne tego przerzutnika jest polaczone z innym punktem ukladu manipulacyjnego, co umozliwia zerowanie go we wlasciwym momencie.Dzieki dodatkowemu przelacznikowi, który jest dolaczony równolegle do elementu kluczujacego pierwsze¬ go ukladu czasowego, jest mozliwe zgrzewanie pradem ciaglym, gdy przelacznik ten jest zamkniety, natomiast pradem przerywanym, gdy jest otwarty.* Uklad logiczny synchronicznego urzadzenia pozwala w ukladach czasowych stosowac tranzystory jako1 elementy kluczujace, co jest pewniejsze w dzialaniu i wygodniejsze ze wzgledów eksploatacyjnych. ' W przypadkach koniecznych, podyktowanych wymaganiami technologicznymi urzadzenie sterujace umozli¬ wia stosowanie trzeciego synchronicznego lub asynchronicznego, dodatkowego przedzialu czasowego, który wystepuje jednorazowo przy kazdym rozpoczynaniu pracy. Trzeci dodatkowy czas moze byc stosowany alternatywnie z przelacznikiem poczatku pracy.Opis wynalazku. Synchroniczne urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawione przykladowo na rysunku w postaci schematu blokowego. Urzadzenie to sklada sie z zasilacza napiecia stalego ZA, przesuwnika fazowego PF, generatora impulsów synchronizujacych Gl, pierwszego ukladu czasowego ZG, drugiego ukladu czasowego PR, synchronizujacego przerzutnika 1, manipulacyjnego ukladu UM, ukladu poczatku pracy PP i zespolu elementów logicznych 2, 3, 4, 5 i 6.Wyjscie generatora impulsów synchronizujacych Gl jest polaczone z jednym z wejsc logicznych iloczynów 2 i 3. Pierwsze wejscie a synchronizujacego przerzutnika 1 jest polaczone z wyjsciem logicznego iloczynu zgrzewania 3, którego drugie wejscie poprzez element kluczujacy pierwszego czasowego ukladu ZG jest polaczone z kontaktem kluczujacym manipulacyjnego ukladu UM. Do elementu kluczujacego ukladu czasowego ZG podlaczony jest równolegle dodatkowy przelacznik K2. Drugie wejscie b Synchronizujacego przerzutnika 1 jest polaczone z wyjsciem logicznego iloczynu przerwy 2, którego drugie wejscie poprzez element kluczujacy drugiego czasowego ukladu PR jest polaczone z ukladem poczatku pracy PP, a dokladniej z wyjsciem A przerzutnika 7 oraz z przelacznikiem poczatku pracy K1. Drugi zacisk przelacznika K1 polaczony jest z ujemnym biegunem zasilacza ZA. Pierwsze wyjscie A synchronizujacego przerzutnika 1 jest polaczone z fazowym przesuwnikiem PF oraz z jednym z wejsc logicznej sumy 6. Drugie wejscie tej sumy 6 jest polaczone z kontaktem kluczujacym manipulacyjnego ukladu UM. Wyjscie logicznej sumy 6 jest polaczone z wejsciem elementu negacji przerwy 5, którego wyjscie polaczone jest z wejsciem czasowego ukladu PR. Drugie wyjscie B synchronizujacego przerzutnika 1 jest polaczone z wejsciem elementu negacji zgrzewania 4. Wyjscie tego elementu polaczone jest z wejsciem czasowego ukladu ZG. Wejscie statyczne a! przerzutnika 7 jest polaczone z elementem kluczujacym manipulacyjnego ukladu UM.Urzadzenie jest uruchamiane przy pomocy manipulacyjnego ukladu UM, a rodzaj pracy jest wybierany przez odpowiednie ustawienie przelacznika K1 i K2. W stanie spoczynku kontakt kluczujacy ukladu UM jest rozwarty, dzieki czemu poprzez logiczny iloczyn 3 podawane sa impulsy z generatora impulsów synchronizuja¬ cych Gl do synchronizujacego przerzutnika 1 ustawiajac go w ten sposób, ze jego wyjscie A realizuje funkcje logiczna y = 0 a wyjscie B funkcje y = 1. Uklad rozpoczyna prace w chwili gdy zostaje zamkniety kontakt kluczujacy ukladu manipulacyjnego powodujac podanie, poprzez element kluczujacy czasowego ukladu ZG, zera na jedno z wejsc logicznego iloczynu 3 oraz elementu sumy 6. A wiec w chwili rozpoczecia pracy, przy zwartym przelaczniku K1 poczatku pracy, na obydwa wejscia sumy logicznej 6 podawane jest zero, dajac w rezultacie równiez zero na jej wyjsciu. Dzieki przekazaniu tego sygnalu na wejscie czasowego ukladu PR poprzez element negacji 5 nastepuje jego wyzwolenie. Po czasie dzialania czasowego ukladu PR element kluczujacy tego ukladu ulega rozwarciu zdejmujac jednoczesnie zero z logicznego iloczynu 2. Powoduje to, w chwili pojawienia sie impulsu synchronizujacego na drugim wejsciu logicznego iloczynu 2, podanie impulsu na wejscie b synchronizuja¬ cego przerzutnika 1 co zmienia jego stan. I tak na wyjsciu A tego przerzutnika pojawi sie jedynka a na wyjsciu B zero. Sygnal zero z wyjscia B podany poprzez element negacji 4 powoduje pojawienie sie jedynki na wejsciu czasowego ukladu ZG co jest równoznaczne z jego wyzwoleniem. Zmiana stanu synchronizujacego przerzutnika 1 powoduje jednoczesnie poprzez logiczna sume 6 oraz element negacji 5 podanie zera na wejscie czasowego ukladu PR, co powoduje jego wyzerowanie. Po czasie dzialania ukladu ZG nastepuje rozwarcie jego elementu kluczujacego i zdjecie sygnalu zera z logicznego iloczynu 3. Stwarza to mozliwosc przejscia jedynki na wejscie a przerzutnika 1 z chwila pojawienia sie impulsu synchronizujacego. Wówczas stan przerzutnika zmienia sie na stan89771 3 poprzedni i daje na wyjsciu A sygnal zero a na wyjsciu 6 sygnal jeden. Dzieki temu uklad pracuje cyklicznie wyzwalajac na przemian czasowy uklad PR i ZG.W stanie rozwarcia przelacznika K1 cykl pracy rozpoczyna sie od czasowego ukladu ZG, poniewaz przerzutnik 7 jest ustawiony manipulacyjnym ukladem UM poprzez dynamiczne wejscie a2 tak, ze w chwili rozpoczynania pracy na wyjsciu A tego przerzutnika pojawia sie jedynka. Nastepnie przerzutnik 7 powraca do stanu poprzedniego, w którym na wyjsciu A jest zero wymuszone ukladem manipulacyjnym poprzez statyczne wejscie ala Takie dzialanie przerzutnika 7 w chwili rozpoczynania pracy powoduje zdjecie zera z logicznego iloczynu 2 i ustawienie synchronizujacego przerzutnika 1 w pozycji w której na wyjsciu A pojawia sie sygnal jedynki a na wyjsciu B sygnal zera, przez co zmienia sie jedynie uklad czasowy, od którego urzadzenie rozpoczyna prace.Zwarcie dodatkowego przelacznika K2 powoduje stale podanie zera w czasie pracy na wejscie logicznego iloczynu 3. W rezultacie tego na wejscie a synchronizujacego przerzutnika 1 nigdy nie zostanie podana jedynka, a wiec bedzie niemozliwa zmiana stanu tego przerzutnika dzieki czemu czasowy uklad ZG bedzie zawsze wyzwolony. PL