Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych pochodnych cefalosporyny lub penicyliny.Zwiazki otrzymywane sposobem wedlug wynalazku wyrazone sa ogólnym wzorem 1 obejmujacym pochod¬ ne cefalosporyny i penicyliny w którym R' oznacza grupe benzylowa, benzhydrolowa, trójmetylosililowa, trójchloroetylowa, metoksymetyIowa, bcnzoilemetylowa lub metoksybenzylowa, Z oznacza grupe o wzorze 2 lub 3, w której A oznacza atom wodoru, nizsza grupe alkanoiloksyiowa, grupe karbomoiloksylowa, tiokarba- moiloksylowa, N(nizsza)- alkilokarbamoiloksylowa, N,N-dwu (nizsza)-alkilokarbamoiloksylowa, N-(nizsza)-tioal- kilokarbamoiloksylowa, N,N-dwu (nizsza)- tioalkilokarbamoiloksylowa, pirydyniowa, aUcilopirydyniowa, halopi- rydyniowa lub aminopirydyniowa, Ri oznacza grupe chlorometylowa, jodometylowa, fluorometylowa lub azy- dometylowa.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 4, w którym M' i Z maja wyzej podane znaczenie i w którym kazdy z symboli G, K i J oznacza atom wodoru, chlorowca, grupe nitrowartrtetylo- sulfonylowa, karboksyestrowa, karboksyamidowa lub cyjanowa, poddaje sie reakcji z chlorkiem p-benzenosulfo- nylu, chlorkiem p-toluenosulfonylu, chlorkiem metanosulfonylu lub z bezwodnikiem kwasu trójchlorometanosul- fonowego w obecnosci zasadowego czynnika aktywujacego. Otrzymuje sie przy tym zwiazek o ogólnym wzorze , w którym K, G, J, M' i Z maja powyzej podane znaczenie oraz R' oznacza grupe p-nitrofenylowa, p-metylofe- nylowa, metylowa lub trójfluorometylowa, po czym ten ostatni zwiazek poddaje sie reakcji z chlorkiem litowym, jodkiem litowym, fluorkiem czteroetyloamoniowym lub azydkiem litowym z wytworzeniem zwiazku o ogólnym wzorze 6, w którym K, G, J, R| i Ml maja wyzej podane znaczenie, a nastepnie otrzymany produkt poddaje sie reakcji z amina w obecnosci kwasu.Jako amine korzystnie stosuje sie aniline, fenylohydrazyne lub 2,4-dwunitrofenylohydrazyne, zas jako kwas korzystnie kwas solny lub kwas p-toluenosulfonowy, a zwlaszcza 2,4-dwunitrofenylohydrazyne i kwas p-toluenosulfonowy.Szczególnie korzystnymi produktami sa takie, w których Rt oznacza grupe chlorometylowa, jodometylo¬ wa, fluorometylowa lub azydorrietylowa.Jako najkorzystniejsze znaczenia A w grupach Z mozna wymienic znana grupe alkanoiloksyiowa, zwlasz¬ cza acetoksylowa, karbamoiloksylowa lub pirydyniowa.2 Mb9\ Zwiazki otrzymano sposobem wedlug wynalazku sa zwiazkami stosowanymi do leczenia Inlohjl hiMetyj nych, wywolanych zarówno przez bakterie gramododatnie jak 1 grainoujemne. Zwiazki zawletajate jjMipe nmldo wa wykazuja wzmozona aktywnosc' przeciw bakteriom gramoujeinnym oraz odpornosc na /i UUuiima M/!iiU|j| one skutecznie przeciw wielu bakteriom, a w tym In vivo przeciw Pioteus morganll. Ponadto d/l przeciw nastepujacym bakteriom gramoujemnym: Escherichla coli, Proteus vulgarla, Prolcus mliahilts, Salmonella ftchottmuelleri, Rlebsielle pneumoniae AD, Klebslella pneumoniae B i Paracolobactrum ail/onlao. Npecyllt/n* dzialanie bakteriobójcze zalezy od konkretnej budowy koncowego produktu. Nie wszystkie zwiazki wykazuja aktywnosc przeciwko wszystkim mikroorganizmom.Na schemacie I przedstawiono sposób uzyskiwania zwiazków wyjsciowych, Stosowanych w «|osoblo wed¬ lug wynalazku.Jako substancje wyjsciowe stosuje sie tu estry kwasu 6-amlnopenlcylanowego lub kwasu 7 amlnocelalo*|H)- ranowego,o wzorze 7.Symbol „Z" uzyty w tym wm\7£ ogólnym oznacza grupe o wzorze 2 lub grupe o w/orze J, rcpic/enlujaca odpowiednio budowe penicyliny lub cefalosporyny jak to powyzej okreslono. Wprowadzenie symbolu Z nut wazne znaczenie, gdyz bardzo duzo podstawników moze zalezec od tej czesci pierscienia, zarówno w zwiazkach szeregu penicyliny jak I cefalosporyny. Atom wegla sasiadujacy z grupa aminowa nie podlega wplywowi podstaw- nika oznaczonego symbolem Z. Podane w zgloszeniu przykladowe'podstawniki ilustruja jedynie uajkorzyslnlel* szy zakres wynalazku, lecz mozna równiez stosowac wiele Innych podstawników. Zwiazek o wzorze 7 [HKliluje ulg reakcji ze zwiazkiem o wzorze 8, który stanowi aldehyd aromatyczny, posiadajacy co najmniej jeden cleklroujem ny podstawnik orto lub para. Innymi slowy, co najmniej jeden z symboli J, G i R oznacza podstawnik taki Juk grupa nitrowa, metylosulfonylowa, pochodna grupy karboksylowej, taka jak grupa estrowa lub amidowa, grupa cyjanowa, atom chlorowca itp. Pozostale dwa z symboli J,G i R moga oznaczac Jeden z powyzszych podstawni¬ ków elektroujemnych albo atom wodoru. Najlepszym reagentem jest aldehyd p-nitrobenzoesowy, tj. J oznacza grupe nitrowa, a G iII oznaczaja atom wodoru. Mozna tu stosowac inne zwiazki, zawierajace grupe karbonylowa, np. aldehydy i ketony, takie jak aceton, szesciofluoroaceton lub chloral, które tworza trwale pochodne Iminowo.Substancje wyjsciowa o wzorze 7 i aldehyd aromatyczny o wzorze 8 miesza sie w rozpuszczalniku obojet¬ nym w równomolowych w przyblizeniu ilosciach. Odpowiednimi rozpuszczalnikami sa tu dioksan, acelonitryl, dwumetyloformamid, sulfollenek dwumetylu, benzen, toluen itp. Reakcja przebiega latwo w temperaturze od temperatury otoczenia do temperatury wrzenia rozpuszczalnika. Poniewaz reakcja kondensacji przebiega do stanu równowagi i jednym z jej produktów jest woda, przed przeprowadzeniem nastepnych reakcji usuwa sie wode jedna ze znanych metod, takich jak destylacja azeotropowa albo przy uzyciu sit molekularnych lub estrów kwasu borowego.Wybór konkretnej metody zalezy od parametrów reakcji. Reakcje konczy sie odparowaniem rozpuszczal¬ nika. Nastepnie wydziela sie pochodna iminowa o wzorze 9 i stosuje sie ja w nastepnym przejsciu. To ostatnie przejscie polega na wprowadzeniu grupy hydroksymctylowej przy atomie wegla przyleglym do atomu azotu grupy i minowej. Reakcja przebiega w obecnosci rozpuszczalnika obojetnego, takiego jak wymienione |owyzoj, z dodatkiem organicznej lub nieorganicznej zasady. Korzystniejsze jest zastosowanie zasad organicznych, takich jak trzeciorzedowe aminy lub pirydyna. Specyficzna, zalecana amina trzeciorzedowa jest dwuizopropyloetylo* amina, chociaz mozna stosowac dowolne trzeciorzedowe nizsze alkiloaminy. Mozna równiez stosowac nieorga¬ niczne zasady, takie Jak wodorek sodowy, wodorotlenek sodowy, wodorek potasowy, weglany, kwasne weglany itp. Reakcje mozna na przyklad prowadzic w miekkim szkle, które zawiera wystarczajaca ilosc nieorganicznej zasady potrzebnej do skatalizowania reakcji. Odczynnikiem, który stosuje sie w celu wprowadzenia grupy hydro¬ ksymetylowej do reakcji z imina o wzorze 9, jest formaldehyd. Uzyskuje sie w ten sposób zwiazek o wzorze I U.Zwiazek o wzorze 6 oczyszcza sie chromatograficznie lub na drodze konwersji grupy I minowej do amino wej / zwiazek o wzorze 11, po której przeprowadza sie reakcje z aromatycznym aldehydem w celu wprowadzenia z powrotem grupy iminowej. Korzystniejsza jest ta druga metoda, która choc wymaga drogi okreznej, pozwala jednak uzyskac wyzsze wydajnosci.Po otrzymaniu czystego zwiazku o wzorze 10 stosuje sie go do sposobu wedlug wynalazku, który schema¬ tycznie zilustrowano na schemacie II, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie. Nalezy zwióclc uwage, ze linie przerywane wskazuja te czesc wzoru strukturalnego, która nie bierze udzialu w omawianych tu reakcjach i dlatego zostala pominieta jako zbedna.Najwazniejsza reakcja z pokazanych na schemacie II jest pierwsza reakcja, tj. przejscie od zwiazku o wzor/e do zwiazku o wzorze 1 2. Zwiazek o wzorze 12 oznacza pochodna sulfonyloksymetylowa grupy hydroksyme¬ tylowej. Najkorzystniejszymi grupami sulfonyloksymetylowymi sa nosylany, tosylany, mesylany lub giupy trójfluoroinetanosulfonianowe. Otrzymuje sieje odpowiednio z chlorku p-toluenosulfonylu (R* = p-nilrofenyl),89693 3 chlorku p-toluenosulfonylu (Rl - p-metylofcnyl), chlorku mctanosulfonylu (R* * Cllj) lub bezwodnika kwasu trójfluorometanosulfonowego (R' * CFj).Pochodne sulfonyloksymetylowe otrzymuje sie na drodze reakcji zwiazku o wzorze 10 z wybranym reagen¬ tem w obojetnym rozpuszczalniku i w obecnosci aminy, takiej jak dwuizopropyloetyloamina.Przy uzyciu odpowiednich reagentów, grupe sulfonyloksy metylowa wymienia sie z wytworzeniem zwiaz¬ ków o wzorach 13, 14, 15 lub 16. W celu uzyskania grupy chlorometylowej o wzorze 13, stosuje sie chlorek litowy, grupy jodometylowej o wzorze 14 -jodek litowy, grupy azydometylowej o wzorze 15 - azydek litowy oraz grupy fluorometylowej o wzorze 16fluorku tetraetyloamoniowego.Te ostatnie zwiazki przeprowadza sie do pochodnych z wolna grupa aminowa, co nie jest przedstawione na schemacie II.Wynalazek ilustruja nastepujace przyklady, które nie ograniczaja jego zakresu.P r z y k l a d I. Ester benzylowy kwasu 6-hydroksymetylo- 6-aminopenicylanowego.W ampulce o zawartosci 0,861 g umieszcza sie 200 mg estru benzylowego kwasu 6-(p-nitrobenzylidenoa- mino) penicylanowego i 0,5 ml N,N-dwumetyloformamidu. Przez uzyskany, szmaragdowy roztwór w krótkim okresie czasu przepuszcza sie strumien azotu, a nastepnie strumien gazowego formaldehydu w azocie, uzyskiwa¬ ny przez ogrzewanie 50 mg paraformaldehydu w strumieniu azotu, który przepuszcza sie z kolei przez zasadowy roztwór Schiffa. Zabarwienie roztworu zmienia sie szybko z zielonego na pomaranczowe do zóltego. Roztwór odparowuje sie pod wysoka próznia do zywicy i dwuktotnie przemywa sie ja przez rozpuszczenie w kilku kroplach chloroformu i ponowne odparowanie do zywicy. Uzyskana substancje oczyszcza sie metoda prepara¬ tywhejchromatografu cienkowarstwowej naplatkach z silikazelu (1 OOOjjl) przy uzyciu wskaznika fluorescencyjne¬ go i roztworu 20% octanu etylu w benzenie. Substancje dajaca zólte pasmo oraz dajaca ciemne pasmo przy krótkich lub dlugich falach swiatla ultrafioletowego (a zazwyczaj przedtem wykazujaca ciemnozólte pasmo w swietle widzialnym) usuwa sie i eluuje octanem etylu. Analiza w podczerwieni (CHCJ3) wskazuje na obecnosc grupy OH przy 2,8-3,l/i, estrowej przy 5,72/u i pierscienia 0-laktamowego przy 5,65/u. Widmo NMR wskazuje ostre singlety grupy benzylidenowej i protonów C5 przy 532 i 339 ppm przesuniete w kierunku nizszych natezen pola w stosunku do TMS w CDC13. Ester benzylowy kwasu 6-/4-nitrobenzylidenoamino- 6-hydroksymetylopeni- cylanowego otrzymuje sie z wydajnoscia okolo 40%.Próbke tego surowego estru, uzyskanego, z 2,4 g estru benzylowego kwasu 6-/p-nitrohenzylidenoamino/pe- Aicylanowego, w 10 ml absolutnego etanolu i 1 ml chlorku metylenu dodaje sie do mieszaniny 1,08 g drobno rozdrobnionej 2,4-dwunitrofenylohydrazyny i 1,04 g monohydratu kwasu p-toluenosulfonowego. Mieszanine miesza sie w ciagu 30 minut w 10 ml absolutnego alkoholu, po czym dodaje sie kolejna porcje 10 ml absolutnego etanolu i miesza sie jeszcze wciagu 30 minut. Pomaranczowa papke odsacza sie kilkakrotnie przemywa sie malymi porcjami absolutnego etanolu. Polaczone przesacze odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem w tem¬ peraturze pokojowej lub nizszej. Uzyskany osad rozprowadza sie w eterze zawierajacym kilka kropli tlenu mety¬ lenu, ciecz dekantuje sie i po wysuszeniu osadu otrzymuje sie 2,4 g soli nadajacej sie do dalszej obróbki chemicz¬ nej. W wyniku krystalizacji z etanolu i eteru uzyskuje sie sól tosylowa estru benzylowego kwasu 6-hydroksyme- tylo- 6-aminopenicylanowego o temperaturze topnienia 168 169°C.Wartosci obliczone dla C23H29N207S2: C 54,31, H 5,55, N ~- 5,51 i S - 1 2,61. Wartosci oznaczone: C - 54,01, H - 5,59, N - 5,42 i S 12,54. Widmo w podczerwieni (Nujol): NH, OH (2,85, 2,99, 3/7 4,3), 0-laktam (5,63 /li), grupa etsrowa (5,77 n). Widmo NMR (DMSO-d6) wskazuje sygnaly przy 454, 446,431,422 (4H) 445 (5H) 330 (1H), 314 (2H), 274 (111), 233 (2H), 138 (3H), 97 (311) i 83 (3H) w jednostkach cps przesuniete w kierunku nizszych natezen pola wzgledem TMS.Mieszanine 2 ml wody, 3,5 ml eteru i 0,5 ml octanu etylu dodaje sie do mieszaniny 100 mg hydrotosylanu estru benzylowego kwasu 6-hydroksymetylo-6-aminopenicytanowego i 70 mg fosforanu jednowodoropotasowe- go. Mieszanine wytrzasa sie energicznie w ciagu kilku minut i po rozdzieleniu warstw usuwa sie warstwe organicz¬ na. Warstwe wodna ekstrahuje sie 5 ml eteru, warstwy organiczne laczy sie i suszy nad bezwodnym siarczanem magnezu. Mieszanine przesacza sie, przesacz odparowuje sie pod wysoka próznia w temperaturze otoczenia lub nizszej do zywicy. Zywice te przemywa sie kilkakrotnie przez rozpuszczenie w malej ilosci chloroformu odparo¬ wanie pod wysoka próznia w temperaturze of czenia lub nizszej. Uzyskana zywice stanowi ester benzylowy kwasu 6-hydroksymetylo-6-aminopenicylanowego.Widmo w podczerwieni czystego zwiazku wskazuje pasma absorpcji dla grup NH-OH przy 2,8 3,4/u, dla pierscienia /Maktamowego i grupy estrowej przy 5,6 -5,8jLt. Widmo NMR wskazuje sygnaly przy (wartosci w Hz w stosunku do TMS) w CDCI3) jako wzorca wewnetrznego) 446 (5H), 325 (IH), 313 (2H), 268 (I H), 235 (2H), 145 (szeroki, 2H), 97 (3H) i 86 (3H). Zwiazek ten daje w zasadzie jedna plame na chromatogramie cienkowars¬ twowym na plytkach z silikazelu (250m rozwijanych 50% roztworem octanu etylu w benzenie.4 89693 Przyklad II. Ester benzylowy kwasu 6-hydroksymetylo-6-fenoksyacetamido penicylanowego.Próbke estru banzylowego kwasu 6-hydroksymetylo-6-amino penicylanowego uzyskanego z 1,2 g soli tosy- lowej wprowadza sie do 5 ml chlorku metylenu i chlodzi sie do temperatury 0°C. Do energicznie mieszanej mieszaniny dodaje sie 820 mg K2llP04 w 15 ml wody i w ciagu I minuty wkrapla sie 440 mg chlorku fcnoksy- acetylu w 10 ml suchego chlorku metylenu. Mieszanine miesza sie jeszcze energicznie wciagu 15 minut w tempe¬ raturze 0°C. Warstwy rozdziela sie i warstwe wodna ekstrahuje sie chlorkiem metylentr. Polaczone warstwy organiczne suszy sie nad siarczanem magnezu, rozpuszczalnik usuwa sie pod zmniejszonym cisnieniem i otrzymu¬ je sie 1,16 g surowego produktu, który oczyszcza sie chromatograficznie na 35 g silikazelu wypelnionego chloro¬ formem. Odpiera sie 1-12 eluatów po 20 ml chloroformu, eluaty 13 i 14 po 30 ml 1%-owego roztworu octanu etylu w chloroformie i eluaty 15-21 po 50 m! 2,5%-owego roztworu octanu etylu. Na podstawie oznaczen metoda chromatografii cienkowarstowej laczy sie frakcje 5 -17 i otrzymuje sie z nich 676 mg czystego estru benzylowego kwasu 6-hydroksymetylo-6-fenoksyacetamidopenicylanowego.Widmo w podczerwieni (CHCL3) wskazuje pasma absorpcji dla grup NH-OH przy 2,8-3,1/ti, dla pierscienia 0-laktamowego przy 5,62 ji, dla grupy estrowej grupy 5,73/i i amidowej przy 5,96ji Widmo NMR wskazuje sygnaly (CDGI3) przy 452-408 (zespól sygnalów*11H, glówne sygnaly przy 4421421), 338 (IH), 312 (2H), 272 (2H), 268 (IH), 253 (2H), 86 (3H) i 82 (3H) wyrazone w jednostkach cps przesuniete w kierunku nizszych natezen pola w stosunku do TMS. Widmo masowe równiez wskazuje pozadany jon czasteczkowy przy 470 m/e # Przyklad III. Sól sodowa kwasu 6-hydroksyinetylo -7-fefiok8yacetamidopenicylanowego.Ester benzylowy kwasu 6-hydroksymctylo-6-fenoksyacetamido penicylanowego w wodnym roztworze me¬ tanolu poddaje sie wodoTolizie przy uzyciu takiej samej wagowo ilosci 10% Pd na weglu (Bolhofter) I równowaz¬ nikowej ilosci kwasnego weglanu sodowego w ciagu I godziny pod cisnieniem 40 psi. Po liofilizacji i odsaczeniu mieszaniny reakcyjnej otrzymuje sie sól sodowa kwasu 6-hydroksymetylo -6- fenoksyacetamidopenicylanowego.Widmo w podczerwieni (Nujol) wskazuje piki Nlt-OH przy 2,8 3,2/i, pierscienia 0-1aktamowego przy ,68ju, grupy amidowej przy 5,96fi i grupy karboksylowej (sól) przy 6,26ji. Widmo NMR (OaO) wskazuje sygnaly pr2y 452-410 (zespól sygnalów 5H, glówny pik przy 422), 330) (IH), 279 (H2O niewyrazny plk OCH2CO), 252(lH),242(2H)i84(6H).Przyklad IV. Ester benzylowy kwasu 6-(4-nitrobenzylidenoamino) -6-acetaoksymetylopenicylano- wego.Mieszanine 270 mg estru benzylowego kwasu 6-hydroksymetylo -6/4-nitrobenzylidenoamino) penicylano¬ wego i 0,1 ml mieszaniny (1:1) bezwodnika octowego i pirydyny pozostawia sie na okres 16 godzin w temperatu¬ rze pokojowej. Nastepnie mieszanine zateza sie pod wysoka próznia do zywicy, która dwukrotnie przemywa sie przez rozpuszczenie w malej ilosci chloroformu i odparowanie pod zmniejszonym cisnieniem. Produkt oczyszcza sie metoda preparatywnej chromatografii cienkowarstowej na plytkach z silikazelu (1 OOOju) przy uzyciu wskaz¬ nika fluorenscencyjnego. Pozadane pasmo, o Rf = 0,41 w 4% roztworze octanu etylu w chloroformie, rozpoznaje sie jako ciemna wiazke zarówno przy dlugich jak i krótkich falach swiatla ultrafioletowego. Pasmo to eluuje sie octanem etylu.Widmo NMR wskazuje sygnaly przy (wartosci w Hz przesuniete w kierunku nizszych natezen w stosunku do TMS w CDCI3) 531 (IH), 504, 495, 483, 474, (kwartet AB, 411), 446 (511), 334 (III), 314 (2H), 289/278, 274, 262 (kwartet AB, 2H), 265 (IH), 124(311), 92 (311) i 86 (3H). Widmo w podczerwieni (CHCI3) wskazUje oczekiwana pare wiazan karbonylowych przy 5,64 i 5,72/i. Powyzsza metoda otrzymuje sie 160 mg estru benzy¬ lowego kwasu 6-/4-nitrobenzylidenoamino/ -6-acetoksymetylopenicylanowego.Przyklad V. Ester benzylowy kwasu 6-acctoksymetylo- 6- aminopenicylanowego, hydrotosylan.Mieszanine 62 mg sproszkowanej 2,4-dwunitrofenylohydrazyny i 59 mg monohydratu kwasu p-toluenosul- fonowego mieszfe sie wciagu 20 minut w 1,0 ml absolutnego etanolu. Do tej mieszaniny wprowadza sie roztwór 160 mg estru benzylowego kwasu 6-/4-nitrobcnzylidenoamino/ -6-acetoksymetylopenicylanowego w 1 ml abso¬ lutnego etanolu i 0,1 ml chlorku metylenu. Mieszanine miesza sie w ciagu 30 minut, przesacza sie i osad 4-5 razy przemywa sie absolutnym etanolem. Przesacz odparowuje sie do sucha pod zmniejszonym cisnieniem w tempera¬ turze pokojowej lub nizszej i uzyskany osad kilkakrotnie przemywa sie eterem. Surowa sól tosylowa estru benzylowego kwasu 6-acetoksymetylo -6-aminopenicylanowego poddaje sie analizie.Widmo w podczerwieni (Nujol) wskazuje wiazania karbonylowe przy 5,60 i 5,72/u. Widmo NMR wskazuje sygnaly przy (wartosci w Hz przesuniete w kierunku nizszych natezen pola wzgledem T^iS w DMSO-d6) 458, 450, 433, 425 (kwartet AB, 4H), 447*(5H), 332 (IH), 315 (2H), 278 (IH), 271 (szeroki, 2H), 138 (3H), 122 (3H),97(3H)i83(3H).Przyklad VI. Ester benzylowy kwasu 6-acetoksymetylo -6-aminopenicylanowego.89693 5 l)o mieszaniny 75 mg fosforanu jednowodoropotasowego, 2 ml wody, 3,5 ml eteru 10,5 ml octanu etylu dodaje sie I 20 mg soli tosylowej estru benzylowego kwasu 6-acetoksynietylo-6-arrrinopenicylanowego i mieszani¬ ne wytrzasa sie energicznie. Po rozdzieleniu faz, warstwe wodna ekstrahuje sie 2 ml eteru i warstwy organiczne laczy sie i suszy nad bezwodnym siarczanem magnezu. Mieszanine przesacza sie, przesacz odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem, uzyskana zywice dwukrotnie przemywa sie przez rozpuszczenie w malej ilosci chloro¬ formu i odparowanie pod zmniejszonym cisnieniem. Produkt oczyszcza sie metoda preparatywnej chromatografii cienkowarstwowej na plytkach z silikazelu (I 000/i) przy uzyciu wskaznika fluorescencyjnego. Pozadane pasmo okresla sie przy pomocy d lugich i krótkich fal swiatla ultrafioletowego, po czym eluuje sie je octanem etylu.Widmo w podczerwieni czystego zwiazku wskazuje grupe NH2 przy 2,95 3,05/i pierscien 0-laktamowy przy 5,61/u i grupe estrowa przy 5,72/i. Widmo w podczerwieni wskazuje sygnaly przy (wartosci w liz w stosun¬ ku do TMS jako wzorca wewnetrznego wCDCI3) 446 (511), 324 (5H), 314 (211), 269 (111), 264 (szeroki, 210, 124 (3H), 122 (v. szeroki, 2H), 96 (311) i 86 (311). Chromatogram cienkowarstwowy na plytkach z silikazelu (250p) rozwijanych 50% roztworem octanu etylu w benzenie pokazuje w zasadzie jedna plame o R^ = 0,45.Substancje dajaca te plame eluuje sie octanem etylu. Widmo masowe tego zwiazku wykazuje silny jon czastecz¬ kowy przy 378 m/e. Na podstawie tych oznaczen stwierdza sie, ze jest to ester benzylowy kwasu 6-acetoksyme- rylo- 6-aminopenicylanowego.Pr z y k l ad VII. Ester benzylowy kwasu 6ci-hydroksymetylo -6-acetamidppenicylanowego.Uzyskany powyzszym sposobem ester benzylowy kwasu 6a-acetoksymetylo -6-aminopenicylanowego pozo dlawia sie w temperaturze pokojowej^ Powoli zachodzi migracja grupy acylowej od tlenu do azotu. Po pewnym okresie czasu na jednorodnym poczatkowo chromatogramie cienkowarstwowym estru benzylowego kwasu 6-ace- loksymetylo -6-aminopenicylanowego obserwuje sie rozwijanie drugiej, bardziej polarnej plamy oRi-^0,15 W 50%-owym roztworze octanu etylu w benzenie. Gdy reakcja zajdzie w wystarczajacej mierze, tj. po uplywie okolo 2-8 godzin, bardziej polarna substancje wydziela sie metoda preparatywnej chromatografii cienkowarst¬ wowej.Widmo w podczerwieni czystej substancji wykazuje pasma dla grupy Nil, Oli przy 2,8 3,2/i, pierscienia /Maktamowego i grupy estrowej przy 5,6 5,8ju i grupy amidowej przy 5,99/u. Widmo NMR wskazuej nastepujace sygnaly (wartosci w Hz przesuniete w kierunku nizszych natezen pola wzgledem TMS w CDCU) 446 (5H), 365 -(nerokl, IH), 339 (iH), 314 (211), 268 (III), 250 (211), 125 (311), 96 (311) 184 (3H). Na podstawie tych oznaczen produkt zidentyfikowano jako ester benzylowy kwasu 6a-hydroksymetylo 6 acetamidopenlcylanowe- go.Ogólnymi sposobami podanymi w przykladach V, VI iVII, na drodze reakcji tosylanu estru benzylowego kwasu 6-fenyloacetoksymerylo 6-aminopenicylanowego z fosforanem jednowodo ropotasowym otrzymuje sie ester benzylowy kwasu 6-fenyloacetoksymetylo -6-aminopenicylanowego. Reagenty miesza sie tak jak to opisano W przykladzie VI. Po uplawie kilku minut, na chromatogramie cienkowarstwowym, na którym poczatkowo jest pojedyncza plama jednej substancji, powstaje nowa, glówna plama. Na plytkach z silikazelu (250/i)eluowimych mieszanina octanu etylu i benzenu (1:1) wykazuje ona znacznie nizsza wartosc Rp Wydzielenie substancji dajacej te nowa plame wskazuje, ze jest to ester benzylowy kwasu N-fenyloacetylo -6-hydroksymetylo -6-aminopenicyla¬ nowego, którego widmo NMR i w podczerwieni zgodne jest z przypisana budowa.Przyklad VIII. Otrzymywanie pochodnych 6-sulfonyloksymetylowych estru ^benzylowego kwasu 6-/4-nltrobenzylidenoamino/penicylanowego.A. Nosylan (p-nitrobenzenosulfonian).Mieszanine 2,94 g estru benzylowego kwasu 6-/4-nitrobenzylidenoamino/ -6*hydroksymetylopcnlcylanowe- go i 1,57 g chlorku p-nitrobenzenosulfonylu w 20 ml suchego chlorku metylenu miesza sie i dziala sie na nia 915 mg dwuizopropyletyloaminy w 5 ml suchego chlorku metylenu. Mieszanine miesza sie jeszcze wciagu 4,5 godziny, nastepnie roztwór przemywa sie woda, roztworem I.-Mg K2HP04 w wodzie I ponownie woda. Po wysuszeniu nad siarczanem magnezu i zatezeniu otrzymuje sie 4.1 g pianki. Produkt rozdziela sie na 120 g silikazelu wypelnionego benzenem. Po odebraniu i usunieciu 1,7-1,8 litra eluatu benzenowego, z nastepnych 300- 400 ml (oznaczenie pozadanej substancji na chromatogiamic cienkowarstwowym) otrzymuje sie ca 1,3 g produktu.Widmo w podczerwieni (CHCI3) nie wskazuje w zasadzie y,iupv Oli, a pasma dla pierscienia 0-laktamowego przy 5,62/u i dla grupy estrowej przy 5,71/u. Widmo NMR (UH I*) wskazuje sygnaly przy 518 (Ul), 500-465 (zespolona para kwartetów, 810,442 (511), 327 (IH), 312 (211). 2 / / \ 211), 2(0 (III), 89 (311) i 82 (3H) wyrazone w Jednostkach cps przesuniete w kierunku nizszych natezen pola w stosunku do TMS. Produktem jest zateni ester benzylowy kwasu 6-(pp-nitrofenylo) -sulfonyloksymetylo M4-nilrobenzylidenoamino) penlcylanowego.B. Tosylan (p-toluenosulfonian).6 89693 Przeprowadzajac opisana powyzej reakcje przy uzyciu chlorku p-tolucnosiilfonylu zamiast chloik.u p uli to benzenosulfonylu otrzymuje sie tosylan.Widmo w podczerwieni (CHCI3): 0-laktam przy 5,61*1 i grupa ostrowu przy 5,71/u. Widmo NMR wskn/,u|<» sygnaly (CDCI?) przy 518 (111), 498, 489, 474, 466 (4H), 466, 458, 436, 427 (4tt), 442 (511), 320 (III), 31 I (2H), 267 (211), 259 (Ul), 141 (3H), 86 (3H)I 80 (3H) wyrazone wjednostkach cps przesuniete w kierunku nizszych natezen pola wzgledem TMS. Produktem jest ester benzylowy kwasu 6-/p-mctylofenylo/ sulfonylok iy metylo-6-/4-nltrobenzyHdenoamino/penicylanowego.C. Mesylan (metanosulfonian).Przeprowadzajac opisana powyzej reakcje przy uzyciu chlorku mctanosulfouylu zamiast chlorku p nllio- benzenosnlFonylu otrzymuje sie mesylan.Widmo w podczerwieni: (CHCI3): 0-laktam przy 5,62*i I grupa estrowa przy 5,71/1. Widmo NMR ((DCIj): 532 (Ul), 505, 499, 483, 476 (411), 447 (511), 328 (1H), 314 (2H),282 (211), 266(III), 182 (311),92 (311) I 86 (311). Produktem jest ester benzylowy kwasu 6-metylosulfonyloksyinetylo -6/4-nltrobenzylidonoamlno/ penicy¬ lanowego.D. Trójfluoromclanosuironian.Przeprowadzajac opisana powyzej reakcje przy uzyciu bezwodnika kwasu lrójfluoroniclanosnllonowego otrzymuje sie trójnuoromelanosulfonian.Widmo w podczerwieni '(CltCIj): 0-laktam przy 5,61/u i grupa estrowa przy 5,71^. Widmo NMR (CIXlj) wskazuje sygnaly przy 525 (I II), 500, 492, 480, 471 (411), 441 (511), 331 (I II), 311 (211), 295 (210, 265 (III), 90 (311) i 84 (311) wyrazone wjednostkach cps przesuniete w kierunku nizszych natezen pola w/gledcm TMS.Produktem jest ester benzylowy kwasu 6-trójfluorometylosulfonyloksymetylo- 674 nlltobcnzylldeiH»ainlno/ pe- nicylancwego.Przyklad IX. Reakcje podstawienia zwiazków 6-sultonyloksy metylowych.A. Ester benzylowy kwasu 6-azydonietylo-6V4MiitrobenzylldenoinuiiH/ ptMilcylatiovvo^o.Mieszanine 575 mg chlorku litowego, 883 mg azydku sodowegoi I 3,6 ml wysuszonego tui silach DMSO miesza sie wciagu nocy. Zawiesine odwirowuje sie i w8,2 ml zdekantowancj znad osadu rhwy to/puszcza sle 500 mg estru benzylowego kwasu 6-/4-nltrobenzenosulfonyloksy mctylo/ 6/4 uitioheu/,)-(idenonutino/ penlcyla nowego. Mieszanine pozostawia sie na okres 2,8 godziny w temperaturze pokojom-j, po t/yni \V)lt«wii slfjado mieszaniny 30 nil wody z lodem i 30 ml octanu etylu. Mieszanine wvtr/aNaHle waislwy lo/d/iela My 1 warstwe wodna ekstrachuje sie octarem etylu. Polaczone warstwy organiczno suszy sie mul n|hi» /uihmh m^ne/U I roztwór zateza sie do 397 mg oleju. Substancje oczyszcza sie metoda preparalywncj clnunuilo^i.HH cknkowantowej na 5 plytkach z silikazelu (1000/i, 8 cala x 8 cala) rozwijanych 5% roztwoiem octanu etylu w chloiofoimic i otrzymu je sie 340 mg produktu.Widmo w podczerwieni (CUCI,) wskazuje pasma grupy azydowej pi/y 4,7o/i. plcitoicnlu /Uakliimowego przy 5,66/w i grupy estrowej przy 5,71 /u. Widmo NMR (CIXT3) wskazuje sygnaly przy 517(111), 492,483, 472, 464 (411), 435 (511), 325 (III), 308) (211), 261 (I II), 229 (211), 8* (3N) i 83 (311) wyrazone w jednostkach cps przesuniete w kierunku nizszych natezen pola wzgledem TMS. Produktem Jest ester benzylowy kwasu 6 azydo- metylo -6- /4-nitrobenzylidenoamiuo/ penicylanov/ego.Te sama substancje mozna uzyskac przy uzyciu pochodnej tosylowej zamiast nosy Iowej. W lym przypadku mieszanine reakcyjna pozostawia sie na noc w temperaturze pokojowej, a nastepnie ogrzewa sie w ciagu 9 godzin w temperaturze 50°C.B. Ester benzylowy kwasu 6-jodometylo-6-/4-nitrobenzylidcnoamino/ penicylanowego.Do roztworu 591 mg jodku litowego w 4,3 ml wysuszonego na sitach DMSO dodaje sie 300 mg estru benzylowego kwasu 6-/4-nitrobenzenosulfonyloksymetylo/ -6-/4-nitrobenzylidenoamino/ penicylanowego. Ko/ twór miesza sie w ciagu 48 godzin w temperaturze pokojowej i poddaje sie próbce i oczyszczaniu tak jak pochód na azydometylowa. Otrzymuje sie 189 mg zóltej pianki.Widmo w podczerwieni (Cl ICI3) wskazuje piki: 0-laktam przy 5,64/Lti grupa estrowa przy 5,71 ju. Widmo NMR (CDCI3) wskazuje sygnaly przy 523 (III), 502, 4)3, 473, 474 (411), 444 (511), 329 (III), 314 (211), 2(4 (1H), 226 (211), 91 (311) i 85 (311) wyrazone wjednostkach cps przesuniete w kierunku nizszych natezen pola w stosunku do TMS. Produktem jest ester benzylowy kwasu 6-jodometylo-6-/4-nitrobenzyHdenoamlno/ penlcyla nowego.Te sama substancje mozna otrzymac wychodzac z mesylanu zamiast nosyhmu. Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie wówczas wciagu 24 godzin w temperaturze 50°C, przy czym zachodzi prawie calkowita konwersja do pochodnej jodometylowej.C. Ester benzylowy kwasu 6-chlorometylo-6-/4-nitrobenzylidenoamino/ penicylanowego.89693 7 W 0,5 mf 1 m roztworu chlorku litowego w wysuszonym na sitach DMSO rozpuszcza sie 50 mg estru benzylowego kwasu 6-/4-nitrobenzenosijffonyloksyn}elylo/'6-/4-nitr(ihenzylidenoamirio/ penicylanowego. Mie¬ szanine pozostawia sie na okres 17 godzin w temperaturze pokojowej, poddaje sie obróbce opisanej w poprzed- nich przykladach i otrzymuje sie 25 mg produktu.Widmo NMR (CDCIj) wykazuje sygnaly przy 513 (III), 488, 480,469,461 (411), 433 (511), 325.(1 II), 306 (2H), 259 (III), 238 (211), 89 (311) i 83 (311) wyrazone w jednostkach cps przesuniete w kierunku nizszych natezen pola wzgledem TMS. Produktem jest ester benzylowy kwasu 6-chlorometylo-6-/4-nitrobenzylidetioami* no/penicylanowego.D/Fter benzylowy kwasu 6-ntioronie(ylo-6-/4-nitrobetizylidenoainino/penicylanowego.Do 855 mg estru benzylowego kwasu 6-trójfluoromctanosulfonyloksymetylo -6*/4-nitrobenzylidenoamin&/ penicylanowego dodaje sie roztwór 444 mg suchego E1,NI; w 5 ml acelonitrylu. Po uplywie 2,3 godziny miesza¬ nine poddaje sie obróbce opisanej w poprzednich przykladach i otrzymuje sie 134 mg produktu, Widmo w podczerwieni. 0-laklam przy 5,65ju i grupa estrowa przy 5,72/ll Widmo NMR (CDCI3) daje sygnaly przy 524 (111K 496, 488, 477, 468 (411), 439 (511), 331 (III), 311 (211), 264 (III), 90 (3U) i 84 (311) wyrazone w jednostkach cps przesuniete w kierunku nizszych natezen., pola wzgledem IMS. Produktem jest ester benzylowy kwasu 6-fluorometylo-6- /4-nitrobentylidenoainino/pcnicylanowego.P r z y k lad X. A. ester benzylowy kwasu 6-azydometylo - Mieszanine 132 mg monohydratu kwasu p lolucnosulfonowego i 137 mg drobno rozdrobnionej 2,4-dwu- nitrofenylohydrazyny w 3 ml absolutnego etanolu miesza sie w ciagu 0,5 godziny. Do tej papki dodaje sie 340 mg estru benzylowego kwasu 6-azydomctylo 6-/4-niimbenzylidcnoamino/ penicylanowego (przyklad IXA) w 3 ml absolutnego etanolu i 2 nil chlorku metylenu. Mieszanine przemywa sie druga porcji} 3 ml etanolu i mie¬ sza sie wciagu 0,8 godziny. Mieszanine przesacza sie i przesacz odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze pokojowej lub nizszej. Pozostalosc przemywa sie eterem i otrzymuje sie 328 mg zóltego, krysta¬ licznego osadu. Do tego osadu, mieszajac na la/.ni lodowej, dodaje sie 132 mg chlorku fenoksyacetylu w 3 ml chlorku metylnu i 335 mg K2HPO4 w 3 ml wody oraz przemywa sie 2 ml wody i 2 ml chlorku metylenu. Miesza¬ nine miesza sie energicznie wciagu 20 minut w temperatui ze 0°C, dodaje sie 62/ul pirydyny, miesza sie jeszcze w ciagu 5 minut i pozostawia sie do rozdzielenia faz. Warstwe wodna ekstrahuje sie 2.ml.chlorku metylenu i 2 ml eteru. Warstwy organiczne laczy sie, suszy nad siarczanem magnezu i pod zmniejszonym cisnieniem zaleza sie do zywicy. Otrzymuje sie 347 mg surowego produktu, który oczyszcza sie chromatograficznie-na 4 plytkach zsili- kazelu (1000/u, 8 cala x 8 cala) rozwijanych 5% roztworem octanu etylu w chloroformie. Tym sposobem otrzy¬ muje sie 282 mg zidentyfikowanego jako ester benzylowy kwasu 6-azydomctylo -6-fenoksyacctamidopcnicylano- wego.Widmo w podczerwieni (CIICI3): grupa NI I przy 2,9 3,1 jUvgrupa azydowa przy 4.74ju, pierscien/Maktajmo- wy przy 5,60ju, grupa estrowa przy 5,72/i, i amidowa przy 5,92ji. Widmo NMR (CIX1j) wskazuje sygnaly przy 444 403 (zespól sygnalów 11II, glówne sygnaly przy 436 i 415). 327 (III). 308 (211), 269 (211), 266(1 II), 241 (2rl),84(3ll)i8l f311).B. Ester benzylowy kwasu 6-jodonKMylo-6-leiioksyacclauiidopenicylanowego.Sposobem analogicznym do wlasnie opisanego, ester benzylowy kwasu 6-jodouielylo-6- /4-nitrobenzylide- noamino/ penicylanowego przeprowadza sie w ester benzylowy kwasu 6-jodometylo-6-fenoksyacctamodopenicy- lanowego.Widmo NMR crDCIj') wskazuje sygnaly przy 443 40! (zespól sygnalów 11II, glówne sygnaly przy 435 i 4I4), 322 (III), 307 (2II), 268 (2IIK 265 (III). 258, 248, 229, 218 (2II) i 82 (6II).C. Hster benzylowy kwasu 6-chloromelylo 6-lenoksyacclamidopcnicylanowego.Sposobem analogicznym do uprzednio opisanego, ester benzylowy kwasu 6-chlorometylo -6-/4-nitrobenzy- lidenoamino/penicylanowego przeprowadza sie wesler benzylowy kwasir 6-chlorometylo-6-fcnoksyacetamido- penicylanowego.Widmo NMR (.CDCIj) wskazuje sygnaly przy 437 397 (zespól sygnalów IIII, glówne sygnaly przy 430 i 408), 326 (IM), 303 (3II), 265 (2II), 262 (III), 262, 250. 243, 23I (2II), 82 (311) i 80 (3H) wyrazone w jednostkach cps przesuniete w kierunku nizszych natezen pola wzgledem TMS.D. Rster benzylowy kwasu 6-nuoromelylo-6-fenoksyacctamidopenicylanowego.Sposobem analogicznym do uprzednio opisanego, ester benzylowy kwasu 6-fiuorometylo-6-/4-nitrobenzy- lidenoamino/penicylanowego przeprowadza sie w ester benzylowy kwasu 6-fluorometylo-6-fenoksyacetamodope- nicylanowego.WidnK) w podczerwieni (CHCI3): ^-laktam przy 5,60/u, grupa estrowa przy 5,72/i i grupa amidowa przy ,91/i. Widmo NMR (CDCI3) wskazuje sygnaly przy 448 392 (zespól sygnalów 11H, glówne sygnaly przy 4398 8*693 I 415), 337 (III), 318, 316 (111); 310(211), 270 (411), 86(311)1 82 (3H) wyrazone wjednostkach cps przesuniete w kierunkui. pól ó nizszym natezeniu wzgledem TMS.Przyklad XI. Ester benzyhydrolowy kwasu 7-azydoiTietyio-7-74-nitrobenzylldenoamino/ cefalospora- • nowego i ester benzyhydrylowy kwasu 7-azydometylo -7V4-nltrobenzylidehoamjno/0-acetpksymetylocefeino *2-karboksylowego-4.W DMSO przy uzyciu chlorku litowego i azydku sodowego przygotowuje sie 1 m roztwór azydku litowego.W 0,5 ml tego roztworu rozpuszcza sie 26 mg estru benzhydrolowcgo kwasu 7*trójfluorometanosulfonyloksyme- tylo -7-/4-nitrobenzylldcnoamino/ cefalosporanowego. Roztwór pozostawia sie na okres 20 minut, po czym mieszanine wylewa sie do chlorku metylenu i wody oraz wytrzasa sie i rozdziela fazy. Warstwe wodna ponownie ekstrahuje sie chlorkiem metylenu, warstwy organiczne laczy sie, jednokrotnie przemywa sie woda 1 suszy nad siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem i pozadane skladniki wydzie¬ la sie metoda preparatywnej chromatografii cienkowarstwowej na plytkach zsilikazelu (8 cala x 8 cala, 250) eluujac 2% roztworem octanu etylu w chloroformie. Substancje, której odpowiada polowa szybciej przemieszcza¬ jacego sie pasma glównego, wydziela sie i otrzymuje sie 8 mg surowego estru benzhydrylowego kwasu 7-azydo- metylo-774-nitrobenzylidenoamino/ -3-acetoksymetylocefemo -2-karboksylowego-4.Widmo w podczerwieni (CIICI3) wskazuje grupe azydowa przy 4,75/i, pierscien 0 -laktamowy przy 5,65/i i grupe estrowa przy 5,75/ut natomiast w pasmach 7,0 7,l/u i 8,75/i nie wystarcza sie wystepowania wiazan.Widmo NMR (CDGI3) wykazuje sygnaly przy 520 (III), 494, 486, 475, 466 (411), 436 (1011), 410 (III), 379 (III), 310 (IH), 303, 270, 217 (511), 112 (3H) wyrazone wjednostkach cps przesuniete wkierunku nizszych natezen pola w stosunku do TMS. Eluujac substancje, która wolniej przemieszcza sie na chromatogramie uzysku¬ je sie 6 mg surowego estru benzhydrylowego kwasu 7-azydometylo-7- /4-nitrobenzy|idenoamino/ cefalosporano- wego, którego widmo w podczerwieni (CHCIj) wykazuje wiazanie azydowe przy 4,75/i pierscien 0-laktanowy przy 5,63/* 5,63/u 1 wiazanie estrowe przy 5,77/i podczas gdy w pasmie 7,0 7,1/u nie obserwuje sie wiazan.Widmo NMR (CDCI3) wskazuje sygnaly przy 516(1H), 496,487, 475, 466 (211), 436 (1011), 414(1 II), 304 (I II), 304, 293, 287, 273 (2H), 212 (211), 207, 201 (2H) i 119 (311) wyrazone wjednostkach cps przesuniete w kierun¬ ku nizszych natezen pola wzgledem TMS. Spektrogram masowy wykazuje jon czasteczkowy przy 625/i/c i jony odpowiadajace zanikowi CM/a/459/oraz C02CH2/415/dla obii substancji.Pr z y k l ad XII. Ester benzhydrylowy kwasu 7fluorometylo-7-/4-nitrobenzylidenoamino/-3-acetoksy- metylocefemo-2-karboksylowego-4.Roztwór 33 mg estru bnezhydrylowego kwasu 7-trójfluórometanosulfonyloksymetylo-7/4-nitrobenzylide- noamino/ cefalosporanowego w 0,5 mi suchego acetonitrylu zawierajacego ca 10% molowo nadmiar suchego fluorku czteroetyloamoniowjego pozostawia sie na okres I godziny, a nastepnie poddaje sie opisanej powyzej obróbce. Substancje uzyskana metoda preparatywnej chromatografii cienkowarstwowej z szybciej przemieszcza¬ jacego sie pasma poddaje sie analizie.Widmo w podczerwieni (CIICI3) wskazuje pierscien 0-laktamowy przy 5,62/i wiazania estrowe przy 5,72/i oraz tylko slabe pasma przy 7,0 7,1jj, 8,75 i 10,30/j w porównaniu z substancja wyjsciowa. Widmo NMR (CDCI3) wskazuje sygnaly przy 530 (I U), 501 493, 481, 473 (411), 440 (1011), 416 (III), 287 (III), 322 (IH), 307, 297, 275, 260 (511), i 117 (311) wyrazone wjednostkach cps przesuniete w kierunku nizszych natezen pola wzgledem TMS. Widmo masowe wskazuje piki przy 603//i'i» IIF/, 436/jlM Cl l/a / i 392//u< i C02 Ql\2 //i/c. PL