Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania niepalnego piankowego tworzywa fenolowo-formaldehydowego z zywicy typu rezolowego.Znany sposób wytwarzania niepalnego piankowego tworzywa fenolowo-formaldehydowego z zywicy typu rezolowego polega na dodaniu do plynnej zywicy przed spienianiem modyfikatorów, kwasnych utwardzaczy, srodków powierzchniowo-czynnych oraz ewentualnie wypelniaczy i pigmentów. W szczególnosci znane jest tworzywo opisanego rodzaju, które jako srodki powierzchniowo-czynne zawiera oleje na przyklad olej silikonowy (patent Francji nr \ 462 288) lub etoksylowany olej rycynowy (patent Wielkiej Brytanii nr 1062 850).Natomiast jako srodki wypelniajace stosuje sie wypelniacze nieorganiczne#takie jak wata zuzlowa, wlókno szklane (patent PRL nr 41 877) albo kaolin, mika i gips), zas jako srodki porotwórcze stosuje sie organiczne rozpuszczalniki o niskiej temperaturze wrzenia jak na przyklad eter naftowy lub chloroform. W koncu zwiazkami szczególnie korzystnymi do stosowania w charakterze utwardzaczy sa kwasy mineralne takie jak kwas solny lub kwas siarkowy, albo mieszanina kwasu solnego i glikolu Znane jest równiez fenolowo-formaldehydowe tworzywo piankowe, które poza opisanymi skladnikami zawiera jeszcze srodki modyfikujace, których zadaniem jest nadanie pozadanych wlasciwosci fizyko-chemicznych produktu. W szczególnosci znane jest tworzywo opisanego rodzaju, które jako modyfikatory zawiera nienasycone weglowodory albo nasycone i nienasycone estry i poliestry albo polialkohol winylowy (patent Francji nr 1 410 299).W celu wytworzenia fenolowo-formaldehydowego tworzywa piankowego w postaci na przyklad ksztaltek, wspomniane na wstepie skladniki dawkuje sie i miesza za pomoca znanych automatycznych dozowników i urzadzen mieszajacych. Spienianie zywicy fenolowej zachodzi po zmieszaniu wszystkich skladników omówionych na*wstepie. Czynnik porotwórczy przechodzi wówczas w stan gazowy powodujac spienianie sie mieszanki. Zaleznie od skladu mieszanki proces spieniania przebiega w temperaturze 0—100°C, a zwlaszcza w temperaturze 15—60°C. Zywice mozna spieniac zarówno w otwartych jak i w zamknietych formach, otrzymujac w efekcie ksztaltki z tworzywa piankowego odpowiadajace wybranemu rodzajowi formy.2 89 607 W podobny sposób mozna równiez wytwarzac fenolowo-formaldehydowe tworzywo piankowe w postaci tasmy bez konca podajac zmieszane komponenty w sposób ciagly pomiedzy ogrzewane do temperatury okolo 50°C wstegi prasy dwutasmowej.Ten znany sposób wytwarzania niepalnego piankowego* tworzywa fenolowo-formaldehydowego, a takze otrzymany tym sposobem produkt posiadaja szereg wad i niedogodnosci. Po pierwsze to znane tworzywo ma zdolnosc stosunkowo znacznego pochlaniania wody. Pozatym powoduje zwiekszona korozje metalowych konstrukcji w zetknieciu z nim. A przede wszystkim potrzebne do jego wytwarzania surowce sa trudno dostepne i drogie.Wolny od podanych wad jest natomiast sposób wytwarzania niepalnego piankowego tworzywa fenolowo-formaldehydowego zgodnie z wynalazkiem dzieki temu, ze stosuje sie oleje pochodne ropy naftowej, skladajace sie z mieszaniny weglowodorów o zawartosci wegla od C15 .do C40, korzystnie olej parafinowy, w ilosci od 2 do 6 czesci objetosciowych na 100 czesci objetosciowych zywicy fenolowej. Okazalo sie korzystne w pewnych wypadkach kiedy oprócz srodków powierzchniowo-czynnych w postaci olejów pochodnych ropy naftowej stosuje sie równiez modyfikator w postaci zywicy poliestrowej uzywanej w ilosci od 5 do 15 czesci objetosciowych na 100 czesci objetosciowych zywic fenolowych dodawanej przed ich spienianiem. Okazalo sie korzystne winnych wypadkach kiedy stosuje sie poza tym wypelniacz w postaci cietego wlókna szklanego w ilosci od 5 do 20 czesci objetosciowych na 100 czesci objetosciowych zywic fenolowych dodawanego przed ich spienianiem.Sposobem wedlug wynalazku uzyskuje sie tworzywo piankowe charakteryzujace sie zmniejszona znacznie higroskopijnoscia i brakiem ujemnego wplywu na powstawanie korozji w jego zetknieciu z metalowymi konstrukcjami. Tworzywo piankowe wytwarzane sposobem wedlug wynalazku wyróznia sie calym szeregiem dalszych cennych wlasciwosci technicznych. Jak wykazaly badania nowe tworzywo piankowe posiada bardzo równomierna porowatosc, wyzsza wytrzymalosc mechaniczna, a takze minimalny skurcz poreakcyjny. Jest przy tym szczególnie wazne, ze zaproponowane skladniki sa latwo dostepne i tanie, a nadto, ze w trakcie wytwarzania tworzywa mieszaja sie znacznie latwiej niz inne znane skladniki, a takze ze czas ich spieniania i utwardzania przebiega znacznie dluzej niz dotychczas, co jak sie okazalo ma równiez wplyw na uzyskanie wspomnianych wyzej korzystnych wlasciwosci produktu.Celem lepszego zrozumienia istoty niniejszego wynalazku ponizej podaje sie przyklady jego realizacji.Przyklad I. Na wstepie w kwasoodpornym naczyniu przygotowuje sie kwasny utwardzacz w postaci mieszaniny kwasu solnego, kwasu fosforowego i glikolu dwuetylenowego w nastepujacych udzialach ilosciowych: Glikol dwuetylenowy 20— 80 czesci objetosciowych Kwas fosforowy , 30-100 czespi objetosciowych Kwassolny 100 czesci objetosciowych Po zmieszaniu skladników reakcja przebiega egzotermicznie. Mieszanine studzi sie do temperatury otoczenia to jest dó temperatury 18°C, po czym utwardzacz gotowy juz jest do uzycia. Nastepnie sporzadza sie w oddzielnych zbiornikach kwasoodpornych kompozycje nastepujacych skladników w nastepujacych udzialach ilosciowych i jakosciowych: Zywica fenolowo-formaldehydowa o lepkosci 5000 cP Zawartosc wody 12% 100 czesci objetosciowych Olej parafinowy 2- 6 czesci objetosciowych Eternaftowy 8-25 czesci objetosciowych.Podane skladniki poddaje sie dokladnemu shomogenizowaniu za pomoca mieszadla mechanicznego.Koncowym etapem jest dodanie przygotowanego uprzednio utwardzacza w ilosci 15 czesci objetosciowych i dokladne wymieszanie komponentów. Proces utwardzania trwa w temperaturze 18°C okolo 10 minut.Przyklad tl. Skladniki i ich udzialy ilosciowe i jakosciowe sa identyczne jak w przykladzie I jedynie przed dodaniem utwardzacza do zywicy dodaje sie 15 czesci objetosciowych zywicy poliestrowej nasyconej liniowej otrzymanej z kwasu adypinowego i glikolu dwuetylenowego.Przyklad III. Skladniki i ich udzialy ilosciowe i jakosciowe sa identyczne jak w przykladzie II jedynie przed dodaniem utwardzacza do zywicy wprowadza sie 20 czesci objetosciowych cietego wlókna szklanego.89 607 3 PL