Przedmiotem wynalazku jest kotew górnicza do kutwienia wyrobisk w róznych warunkach geologicznych, zwlaszcza w skalach kruchych. < Znany jest szereg konstrukcji kotwi rózniacych sie pomiedzy soba ksztaltem glowic rozpieranych w otworach wykonanych w górotworze. Jednak najbardziej racjonalnymi sa kotwie zaopatrzone w gumowa tuleje rozpierana o scianki otworu poprzez zacisniecie jej pomiedzy oporowymi podkladkami. Kotwie te, proste w obsludze, moga byc latwo rabowane i ponownie wykorzystywane. Ponadto nadaja sie do stosowania w róznych warunkach geologicznych, w tym równiez do kotwienia skal spekanych i sypkich.Mimo wielu zalet, ten typ kotwi jak i pozostale, przyjmuja zwykle obciazenie takie, jak uzyskaly przy naciagu wstepnym. Stala nosnosc robocza, w przypadku mniej lub bardziej gwaltownego wzrostu obciazenia, powoduje najczesciej wyrwanie kotwi z otworu a tym samym opad skal stropowych do wyrobiska.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych wad i niedogodnosci. Cel ten zostal osiagniety za pomoca kotwi górniczej wedlug wynalazku, która na zerdzi od strony dociskowej plyty ma osadzony przesuwnie stozkowo zakonczony pierscien. Ten pierscien rozpiera wstepnie elastyczna tulejke o scianki odwierconego otworu, tak aby kazde obciazenie zerdzi powodowalo proporcjonalne rozparcie o scianki otworu tulejek osadzonych na niej od strony oporowej tarczy. Tulejki rozpierane proporcjonalnie do obciazenia zerdzi maja wprasowane w ich gniazda sztywne prowadzace pierscienie o dlugosci mniejszej od dlugosci tych tulejek, przy czym moga one miec równiez zróznicowane zaleznie od warunków górniczo-geologicznych srednice. Ponadto stozkowo zakonczony pierscien moze rozpierac wstepnie koncówke elastycznej tulejki o scianki otworu, tak by kazde obciazenie zerdzi powodowalo proporcjonalne rozparcie czesci tej tulejki znajdujacej sie po stronie oporowej tarczy. W tym przypadku czesc tulejki rozpierana proporcjonalnie do obciazenia zerdzi ma wprasowa- ny w jej gniazdo sztywny prowadzacy pierscien.Tak skonstruowana kotew górnicza przy zachowaniu prostoty budowy oraz mozliwosci latwego zaklada¬ nia, rabowania i ponownego wykorzystania, charakteryzuje sie zmiana nosnosci zaleznie od obciazenia. Zaleta ta zapewnia poprawna prace kotwi mimo róznych, nawet naglych zmian obciazenia.2 89 569 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny przez zabudowana w otworze kotew w pierwsze] postaci wykonania, fig. 2«- przekrój podluzny przez zabudowana w otworze kotew w drugiej postaci wykonania, a fig. 3 - przekrój podluzny przez zabudowana w otworze kotew w trzeciej postaci wykonania.Jak uwidoczniono na rysunku, na zerdzi 1 od strony oporowej tarczy 2 jest osadzonych przesuwnie kilki elastycznych tulejek 3 z wprasowanymi w ich gniazda sztywnymi prowadzacymi pierscieniami 4 o dlugosci mniejszej od dlugosci tych tulejek 3, oraz elastyczna tulejka 5 i stozkowo zakonczony rozpierajacy pierscien 6.Tak skonstruowana kotew zabudowuje sie w sposób nastepujacy. Do uprzednio wywierconego otworu wprowadza sie zerdz 1 z osadzonymi na niej przesuwnie elastycznymi tulejkami 3, 5 których ilosc zalezy od warunków górniczo-geologicznych panujacych wdanym wyrobisku. Sciagaczem, który stanowi rura o srednicy wewnetrznej wiekszej od srednicy zerdzi 1 przesuwa sie te tulejki 3, 5 w kierunku oporowej tarczy 2. Nastepnie nakrecony na koniec tego sciagacza rozpierajacy pierscien 6 wbija sie jego stozkowa czescia w gniazdo elastycznej tulejki 5, przez co uzyskuje sie wstepne jej rozparcie o scianki otworu. Po czym sciagacz wykreca sie pozostawiajac pierscien 6 wbity w gniazdo tulejki 5. Dokrecenie nakretki 7 na zakonczonej gwintem 8 wystajacej z otworu czesci zerdzi 1, poprzez dociskowa plyte 9 wywoluje rozciagajace naprezenie w zerdzi 1 i rozparcie pozostalych tulejek 3 w otworze. W zaleznosci od zmian obciazenia zmienia sie takze nosnosc kotwy na skutek Slabszego lub silniejszego rozparcia opisanych tulejek o scianki otworu. * Rabowanie kotwy odbywa sie w kierunku odwrotnym niz jej zakladanie, po wyrwaniu rozpierajacego pierscienia 6 za pomoca sciagacza.W drugiej postaci wykonania kotwy przedstawionej na fig. 2, na zerdzi 1 jest osadzona przesuwnie jedna elastyczna tulejka 10, która Od strony oporowej tarczy 2 ma wprasowany sztywny prowadzacy pierscien 11.W trzeciej postaci wykonania przedstawionej na fig. 3, kotew ma tulejki 3 o zróznicowanych srednicach zewnetrznych dl, d2. Zastosowanie róznych srednic d1, d2 tulejek 3 moze okazac sie konieczne w tych przypadkach, gdzie skala ma uwarstwienie o róznych wlasciwosciach mechanicznych. Tulejki 3 o mniejszej srednicy d2 leza w strefie warstw skalnych o slabszych wlasnosciach mechanicznych i sa rozpierane mniejszymi silami o scianki otworu, a tulejki 3 o wiekszej srednicy d1 w strefie warstw o silniejszych wlasnosciach i sa rozpierane silami wiekszymi. Pozwala to na uzyskanie lokalnych sil rozparcia, proporcjonalnych do wlasnosci mechanicznych skaly na calej dlugosci otworu.Zabudowywanie i rabowanie kotwi w drugiej i trzeciej postaci wykonania odbywa sie identycznie jak w przypadku opisanym powyzej. PL