PL89325B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie blokujace uklad kierowniczy pojazdów samochodowych do zabez¬ pieczenia tych pojazdów przed kradzieza.

Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 70970 zamek kierównicy,w którym wal kierownicy blokowarry jest za pomoca zasuwy obciazanej sprezyna. Zasuwa jest zabezpieczona przed niezamierzonym blokowaniem przez ulozyskowany w obudowie zamka czlon blokujacy. Czlon blokujacy jest sterowany przez lacznik umiesz¬ czony w bebenku zamka uruchamianym za pomoca klucza.

Znane jest takze z polskiego opisu patentowego nr 72618 urzadzenie zabezpieczajace pojazdy mechaniczne przed kradzieza w którym wylacznik do otwierania i zamykania obwodów zaplonu i rozrusznika polaczony jest z mechanizmem unieruchamiajacym kolumne kierownicy za pomoca zamka uruchamianego kluczem.

W urzadzeniach zabezpieczajacych przed kradzieza klucz wsuniety do zamka powinien dawac mozliwosc wyboru czterech pozycji katowych odpowiadajacych polozeniom: "STOP" — klucz wyciagniety i wal kierowni¬ cy zablokowany listwa: "GARAZ" — klucz wyciagniety, wal kierownicy mozna obracac sie swobodnie; "JAZ¬ DA" — klucz wlozony, obwód zaplonu zamkniety; "START" — klucz wlozony, obwód rozrusznika zamkniety.

Poza tym klucz wolniony z pozycji katowej "START" razem z urzadzeniem, które obracal i czescia rucho¬ ma przelacznika elektrycznego, powinien powracac samoczynnie do pozycji katowej "JAZDA".

Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji urzadzenia blokujacego uklad kierowniczy, które posiada prosta konstrukcje zapewnia wysoki stopien bezpieczenstwa, jest latwe w obsludze i montazu oraz uniemozliwia uruchomienie bez specjalnego klucza. Cel wynalazku zostal osiagniety przez to, ze urzadzenie zawiera korpus posiadajacy wzdluzny kanal, w którym umieszczona jest listwa zaopatrzona w wystep laczacy listwe z krzywka.

Krzywka posiada podtoczenie i trzon zakonczony wystajaca czescia walcowa, która przy obrocie krzywki o okre¬ slony "kat laczy sie z kanalkicm w listwie. Krzywka jest wspólosiowa z cylindrem i polaczona z nim za pomoca gwintu. Przelacznik elektryczny wbudowany w urzadzenie posiada czesc ruchoma i nieruchoma i sprezyste styki promieniowe wspólpracujace ze stykami slizgowymi czesci ruchomej. Dzwignia zamocowana za pomoca sworz¬ nia ma wystep wchodzacy po wyjeciu klucza w wzdluzne naciecie na cylindrze i drugi wystep wchodzacy w kanalfk listwy. Po wlozeniu klucza sprezyna zostaje scisnieta i wywiera nacisk na dzwignie a sprezyna umiesz-2 89 325 czona pomiedzy powierzchnia w barylce a wystepem listwy przeciwdziala ruchowi wycofujacemu listwy, nato¬ miast inna sprezyna przeciwdziala ruchowi obrotowemu krzywki gdy kluczjest przekrecany z pozycji "JAZDA" do polozenia "START" i powoduje samoczynny powrót klucza i sterowanych elementów lacznie z czescia ru¬ choma przelacznika elektrycznego do polozenia "JAZDA".

Urzadzenie wedlug wynalazku ma trzy stopnie bezpieczenstwa, zalezne od polozenia elementów spowodo¬ wanego obrotem klucza. Klucz obraca jednoczesnie przelacznik elektryczny, zamykajacy obwód zaplonu i ob¬ wód rozrusznika silnika pojazdu. Kazdy z trzech stopni bezpieczenstwa, chroni przed osiagnieciem pozycji startu w czasie gdy listwa blokujaca wal kierownicy z jakiegokolwiek powodu nie jest wylaczona.

Inna cecha szczególna urzadzenia wedlug wynalazku jest jego prostota i niewielka ilosc elementów.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia urzadzenie w widoku z przodu, fig. 2 - przekrój wzdluz linii II—II na fig. 1, fig. 3 - przekrój wzdluz linii III—III na fig. 2, fig. 4 - przekrój wzdluz linii IV-IV na fig. 2, fig. 5 - przekrój wzdluz linii V-V na fig. 2, fig. 6- przekrój VI-VI na fig. 2, fig. 7 - przekrój VII-VII na fig. 2, fig. 8 - urzadzenie w widoku z kierunku oznaczonym strzalka na fig. 2, z usunieta obudowa rurowa, fig. 9 — inne rozwiazanie urzadzenia w widoku, fig. 10- przekrój wzdluz linii X-Xna fig. 9, fig. 11 - przekrój wzdluz linii XI-XI na fig. 10, fig. 12- przekrój wzdluz linii XII-XII na fig. 10, fig. 13 - przekrój wzdluz linii XII1-XIII na fig. 10, fig. 14 - przekrój wzdluz linii XIV-XIV na fig. 10, fig. 15 — przekrój wzdluz linii XV—XV na fig. 10, fig. 16 - krzywke w widoku i w po¬ wiekszeniu, fig. 17 - krzywke w widoku z kierunku oznaczonego Xj na fig. 16, fig. 18 — przekrój wzdluz linii XVIII-XVIII na fig. 16, fig. 19-przekrój wzdluz linii XIX-XIX na fig. 16, fig. 20- fragment urzadzenia z gniazdem klucza w widoku z przodu.

Urzadzenie sklada sie z obudowy 30. w która wsuniety jest korpus 32 zawierajacy wszystkie czlony urzadzenia.

Korpus 32 jest wyjmowany przez wysuniecie z obudowy 30 walcowej lub pryzmatycznej i jest wymienia¬ ny, gdy którykolwiek element zespolu jest uszkodzony. Korpus 32 ma kolek 34 osadzony promieniowo, który pod dzialaniem sprezyny 36 wchodzi w odpowiedni otwór w obudowie 30. Listwa 40 umieszczona w korpusie 32 slizga sie wzdluz osi korpusu 32 w kanalku 42, tak ze wchodzi w promieniowe wybranie A wykonane w wale kierownicy B, wspólosiowy do kolumny C. (fig. 2) Lista 40 zaopatrzona jest w trzpien 40a zakonczony wyste¬ pem 40b. W korpusie 32 jest umieszczona nieobrotowo tule^ 44, w której znajduje sie cylinder 46 lopatek zamka. Cylinder 46 razem z korpusem 32 umocowany jest wewnatrz obudowy 30 za pomoca pokrywy 48 posiadajacej otwór wspólpracujacy z podtoczeniem cylindra 46. Wewnetrzny trzpien 46b cylindra 46 jest pola¬ czony z krzywka 52 posiadajaca podtoczenie 52a, na którym znajduje sie czesc obrotowa 55 przelacznika elektrycznego i z trzonem 52b zakonczonym czescia walcowa 52c. Listwa 40 ma kanalek 40c, w który wchodzi czesc walcowa 52c trzonu 52b po obróceniu krzywki 52. Korpus 32 posiada wzdluzny kanalek 32a, w którym znajduje sie dzwignia 54. Dzwignia 54 ma wystep 54a, który po wyjeciu klucza z cylindra 46 laczy sie z podto¬ czeniem cylindra 46 przez wzdluzne naciecie na cylindrze. Dzwignia 54 ma na drugim koncu wystep 54b za pomoca którego polaczy sie z gniazdem 40d w trzpieniu 40a listwy 40. Dzwignia 54 polaczona jest na stale z kolkiem 56 slizgajacym sie w promieniowej szczelinie 58 wykonanej w pokrywie 48.

Sprezyna 60 utrzymuje dzwignie 54 w pozycji przedstawionej na fig. 2. Czesc obrotowa przelacznika elektrycznego wspólpracuje z czescia nieruchoma 62 zaopatrzona w plytkowe styki sprezyste 64 polaczone elektrycznie z obwodami laczonymi.

Pomiedzy wystepem 40b listwy 40 i odpowiednia powierzchnia na tulei 44 umieszczona jest srubowa sprezyna 66, która przeciwdziala wciaganiu listwy 4t). Srubowa sprezyna 68 umieszczona miedzy powierzchnia krzywki 52 i powierzchnia cylindra 46 przeciwdziala obrotowi cylindra zgodnie ze wskazówkami zegara powodo¬ wanym przez klucz. W cylindrycznym plaszczu krzywki 52 znajduja sie wglebienia 72, w które wchodza kulki 70 zatrzasku kulkowego. Kulki 70 wraz ze sprezyna umieszczone sa w otworze promieniowym wykonanym w korpusie 32. Zatrzask kulkowy sluzy do ustalenia klucza w pozycji "STOP" i "JAZDA".

Na fig. 2 urzadzenie znajduje sie w polozeniu "GARAZ". Klucz jest wyjety z cylindra 46, a listwa 40 polaczona z gniazdem A w wale kierownicy B. Po wlozeniu klucza wystep 54a dzwigni 54 jest podniesiony do góry, a sprezyna 60 jest scisnieta. Wystep 54b dzwigni 54 wchodzi w gniazdo 40d listwy 40. Listwa 40, która byla w polozeniu wciagnietym jest obecnie zamknieta w polozeniu wciagnietym, przez wystep 54b dzwigni 54.

Klucz moze byc obracany do polozenia "STOP" i wyciagniety, lub do polozenia "JAZDA", a nastepnie "START". Obrót klucza do polozenia "STOP" spowoduje obrót krzywki 52, której czesc 52d zwalnia wystep 40b listwy 40. Czesc 52c krzywki 52 zostaje umieszczona z przeciwnej strony wystepu 40b i nie laczy sie z kanalkiem 40c. Listwa 40 nie moze przesunac sie w prawo, poniewaz jest przytrzymywana za pomoca wystepu 54b, który wchodzi w kanalek 40d. Czesc obrotowa przelacznika elektrycznego otwiera wszystkie laczone obwody. Po wyciagnieciu klucza wystep 54a dzwigni 54 zostaje zwolniony.89 325 3 Pod dzialaniem sprezyny 60 dzwignia 54 powraca do pozycji pokazanej na fig. 2 i jej wystep 54b rozlacza sie z kanalkiem 40b zwalniajac listwe 40. Pod dzialaniem sily napietej sprezyny 66 listwa 40 dociskana jest do walu kierownicy B. W czasie obrotu kola kierownicy gniazdo A utworzone w wale kierownicy B znajduje sie naprzeciw konca listwy 40, który wsunie sie do gniazda A blokujac kazdy ruch kola kierownicy. Podczas obrotu klucza cylinder 46 jest obracany z polozenia "STOP" lub z polozenia "GARAZ" do polozenia "JAZDA", a czesc obrotowa 55 przelacznika elektrycznego wlacza obwód zasilania. Obracajac dalej klucz do nastepnego polozenia "START" czesc obrotowa przelacznika elektrycznego zamyka obwód elektryczny rozrusznika, a jed- - noczesnie zostaje napieta sprezyna 68, która po wyjeciu klucza, powoduje powrót cylindra 46 krzywki 52 i czesci obrotowej przelacznika elektrycznego do polozenia "JAZDA".

Trzeci stopien zabezpieczenia nadzwyczaj wazny wystepuje podczas obrotu klucza z polozenia "JAZDA" do polozenia "START".Obrót klucza z polozenia 'JAZDA" do polozenia "START",jest mozliwy tylko wtedy, gdy listwa 40 jest calkowicie odciagnieta, czyli tylko wtedy, gdy uklad kierowniczy jest calkowicie odblokowa¬ ny. Podczas obrotu klucza z polozenia "JAZDA" do polozenia "START" czesc 52c obracana jest o kat, który powoduje zlaczenie czesci 52c z rowkiem 40c wykonanym w listwie, co powoduje wylaczenie blokady walu B kierownicy. To specjalne zabezpieczenie jest nadzwyczaj wazne w sytuacji przypadkowego zlamania wystepu 40b listwy 40, kiedy mozliwe byloby wlaczenie silnika i uruchomienie samochodu z zablokowanym walem kierownicy.

Zdarzalo sie, ze pojazdy samochodowe zaopatrzone w urzadzenie nie zawierajace elementów powoduja¬ cych trzeci stopien bezpieczenstwa, byly uruchamiane z zablkowanym ukladem kierowniczym, poniewaz mozli¬ wosc rozruchu silnika nie byla zalezna od polozenia listwy. Krzywka 52 ma wykonane na zewnetrznej powie¬ rzchni dwa wglebienia 72, w które zaskakuje kulka 70, gdy klucz znajduje sie w polozeniu "GARAZ". Obudowa i pokrywa 48 przymocowane sa do korpusu 32 za pomoca srub promieniowych (nie pokazanych na rysunku).

W innym rozwiazaniu pokazanym na fig. 9 do 15, obudowa 30 wykonana jest z dwóch czesci, które moga byc sprzegniete. Rozwiazanie to przewidziane jest do stosowania w pojazdach samochodowych, wjctórych obu¬ dowa nie jest przymocowana do kolumny kierownicy C przez firme budujaca pojazdy samochodowe. Urzadzenie nie ma kolka 34 laczacego korpus 32 z obudowa 30, a dzwignia 54 poza wystepem 54b, a posiada przeciwny wystep 54c, który po obrocie klucza w polozenie "STOP" wchodzi w promieniowy kanalek 30b w wewnetrznej powierzchni obudowy 30 w celu zabezpieczenia korpusu 32 przed wyjeciem z obudowy 30. Gdy klucz jest w polozeniu "GARAZ", wahliwy ruch dzwigni 54 powoduje polaczenie wystepu 54b z kanalkiem 40d na górnej powierzchni listwy 40, a wystep 54c jest poza kanalkiem 30b i korpus 32, po usunieciu innych elementów mocujacych, jak promieniowe kolki i/albo sruby dostepne z zewnatrz obudowy 30, moze byc wyjety z obudo¬ wy.

Urzadzenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze posiada prosta budowe oraz dwa elementy zatrzymujace listwe 40 w polozeniu wyciagnietym z walu kierownicy. Urzadzenie ma takze czlon zabezpieczaja¬ cy przed uruchomieniem silnika gdy listwa jest wlaczona. Wewnetrzny korpus jest latwy do wyjecia z zewne¬ trznej obudowy, ale tylko, gdy klucz jest w polozeniu "GARAZ". Klucz stosowany w urzadzeniu posiada po¬ dwójnie symetryczny obrys, wiec moze byc latwo wsuniety do cylindra zamka, szczególnie w ciemnosci.

Urzadzenie blokujace uklad kierownicy nie jest ograniczone do przedstawionego i opisanego ukladu, lecz moze byc poddawane ulepszeniom i zmianom zaleznie od praktycznych wymagan.

Claims (9)

Zastrzezenia patentowe

1. Urzadzenie blokujace uklad kierowniczy pojazdów samochodowych do zabezpieczania tych pojazdów przed kradzieza uruchamiane kluczem typu "Yale", zawierajace nieruchoma obudowe rurowa przymocowana do kolumny z walem kierownicy, znamienne tym, ze zawiera korpus (32) posiadajacy wzdluzny kanalek (42), w którym usytuowana jest listwa (40) zaopatrzona w wystep (40b) laczacy listwe (40) z krzywka (52), dla powodowania ruchu wylaczajacego a krzywka (52) posiada podtoczenie (52a) i trzon (52b) zakonczony wystaja¬ ca czescia walcowa (52c), która przy obrocie krzywki o okreslony kat laczy sie z kanalkiem (40d) w listwie (40) gdy listwa (40) jest odlaczona od walu (B) kierownicy, przy czym krzywka (52) jest wspólosiowa, z cylindrem (46) i polaczona z cylindrem za pomoca gwintu, przelacznik elektryczny posiadajacy czesc obrotowa, czesc (62) nieruchoma i sprezyste styki (64) promieniowe, wspólpracujace ze stykami slizgowymi czesci ruchomej, przy czym czesc obrotowa styka sie z podtoczeniem (52a), dzwignie (54), która ma wystep (54a) wchodzacy po wyjeciu klucza w wzdluzne naciecie na cylindrze i wystep (54b) wchodzacy w kanalek (40d) listwy (40), sprezyne (60) scisnieta po wlozeniu klucza wywierajaca nacisk na dzwignie (54), sprezyne (66) usytuowana pomiedzy powierzchnia tulei (44) a wystepem (40b) listwy (40) dla przeciwdzialania ruchowi wycofujacemu4 89325 listwy (40), sprezyne (68) przeciwdzialajaca ruchowi obrotowemu krzywki (52), gdy klucz jest przekrecany z polozenia "JAZDA" do polozenia "START' i powodujaca samoczynny powrót klucza i sterowanych elemen¬ tów lacznie z czescia ruchoma przelacznika elektrycznego do polozenia "JAZDA".

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze rurowa obudowa (30) polaczona jest z korpu¬ sem (32) za pomoca gwintu a korpus (32) zawiera wszystkie czlony urzadzenia, lacznie z czescia obrotowa przelacznika elektrycznego, którego czesc nieruchoma (62) jest przymocowana do korpusu (32) za pomoca srub i jest wyjmowana z obudowy (30) rurowej razem z korpusem (32).

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tya ze czesc (52c) krzywki (52) podczas obrotu klu¬ cza z polozenia "JAZDA" do polozenia "START" laczy sie z kanalkiem (40c), w listwie (40), gdy listwa (40) jest odciagnieta, dla uniemozliwienia ruchu obrotowego krzywki (52), oraz ruchu czesci obrotowej przelacznika elektrycznego.

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, zerna pokrywe (48) zamocowana za pomoca srub, zamykajaca obudowe (30) z przodu przy czym pokrywa (48) posiada centralny otwór, przez który wystaje koniec cylindra (46) zamka.

5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze korpus (32) zawierajacy wszystkie czlony, usy¬ tuowany jest w rurowej obudowie (30) polaczonej nieruchomo z rurowa kolumna (C) z walem (B) kierownicy.

6. Urzadzenie blokujace uklad kierowniczy pojazdów samochodowych do zabezpieczenia tych pojazdów przed kradzieza uruchamiane kluczem typu "Yale", znamienne tym, ze ma korpus (32) zawierajacy wszystkie czlony usytuowany w obudowie wykonanej z dwu czesci, które moga byc sprzegniete i polaczone w stosunku do kolumny (C) z walem (B) kierownicy.

7. Urzadzenie wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze dzwignia (54) posiada pare przeciwnie umie¬ szczonych wystepów (54b, 54c), z których wystep (54b) laczy sie z kanalkiem (40b) listwy (40), gdy klucz jest wsuniety do cylindra (46), a listwa (40) jest w polozeniu odciagnietym, a wystep (54c) laczy sie z kanalkiem (30b) w obudowie (30), gdy klucz jest wyjety z cylindra (46). Z?A FIGI. 466* 54 ^1 JO lii^^^FIG.7. *4 Ó?t 27^ 21-H89 325 56 & FIG.

8. <42 48 JO =*= JZ> FIG.

9. ( 8 30 30ct 3&a FIGO. FIG.I389 325 JJ i 4#a FIG. 14. & ! <^ *5?a J0C 72L 'jm FIG.I6. 526 5?C IM y ^ ó?e *5&f yy//z FIG. 17 ó& 5?C 52CL / FIG. 18. jt4 29 50 -1 FIG 19. b\ 52C 52b *& FIG.20. 30* JT*\ Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl