Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do wyznaczania odpornosci i wybarwien i powlok róznych materia¬ lów — szczególnie skór naturalnych, sztucznych i syntetycznych na tarcie suche w warunkach wilgoci, w warunk¬ ach dzialania roztworów chemicznych, wzglednie potu.Znany jest przyrzad do wyznaczania wybarwien i powlok na tarcie, lecz przyrzad ten posiada tylko jedno stanowisko robocze. Pozwala to na dokonywanie badania w jednym czasie tylko jednej próbki na jeden rodzaj tarcia, co znaczenie utrudnia wykonanie badan, w okresie wymaganym dla wystawienia zaswiadczenia producenta o jakosci skór w dostawie. Ponadto przyrzad ten nie posiada obudowy ukladu napedowego, co zagraza bezpieczenstwu obslugi, jak równiez nie posiada zadnych uchwytów dla przymocowania badanej próbki skóry do stolika a przymocowywanie próbki róznymi zaciskami laboratoryjnymi przedluza czas badania.Przyrzad wedlug wynalazku ma plytke podzielona na trzy stanowiska robocze, z których kazde wyposazone jest w cztery przyciski grzybkowe dociskane dzwigniami oraz wrzeciona z glowicami dociskanymi sprezynami oraz uklad napedowy zasilany silnikiem, przy czym wszystkie te czesci znajduja sie w obudowie.Kazde stanowisko robocze jest niezalezne. Przyrzad wedlug wynalazku przy docisku obciaznikami posiada plytke podzielona na trzy stanowiska robocze, z których kazda wyposazona jest w cztery przyciski grzybkowe dociskane dzwigniami oraz wrzeciona z glowicami dociskane obciaznikami przemieszczanymi za pomoca dzwigni wyposazonej w pokretla oraz uklad napedowy zasilany silnikiem, przy czym wszystkie te czesci znajduja sie w obudowie. Sila docisku regulowana jest pokretlami. Dociski nastepuja za pomoca sprezyn lub obciazników niezaleznie od siebie.Przyrzad wedlug wynalazku jest prosty i bezpieczny w obsludze, umozliwia prowadzenie badan trzech próbek róznych materialów na ten sam rodzaj lub rózne rodzaje tarcia, przy dowolnej, róznej lub takiej samej ilosci obrotów, trzech próbek tego samego materialu na rózne rodzaje tarcia przy dowolnej, róznej lub takiej samej ilosci obrotów, trzech próbek tego samego materialu na ten sam rodzaj tarcia, ale przy dowolnej, róznej lub takiej samej ilosci obrotów.W zaleznosci od potrzeb wyznaczenie odpornosci na tarcie mozna prowadzic na trzech, dwóch lub na jednym stanowisku roboczym.2 89185 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na schematycznym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad w widoku czolowym, a fig. 2 — w widoku bocznym.Przyrzad wedlug wynalazku sklada sie z ukladu roboczego (tracego), stolika i ukladu napedowego.Uklad roboczy przyrzadu sklada sie z trzech wrzecion 5, posiadajacych staly lub zmienny nacisk pionowy, wywolany sprezynami lub przez obciazniki 1. Kazde wrzeciono 5 jest niezaleznie podnoszone i opuszczone przy pomocy dzwigni 4, posiada licznik obrotów 2 i jest zakonczone glowica 6, posiadajaca gniazdo z iglami dla umieszczenia i przytrzymywania krazka filcu o znormalizowanej srednicy i grubosci.Jezeli wrzeciona 5 posiadaja nacisk pionowy wywolany sprezynami, to dzwignie 4 sa wyposazone w pokretla 3 regulujace wysokosc robocza glowic 6. Pokretla 3 sa uzywane do regulacji przy badaniu próbek o róznej grubosci materialów, co umozliwia zachowanie stalego nacisku krazka filcu na próbke.Stolik 11 jest pokryty plyta 8, wykonana z metalu dobrze przewodzacego cieplo i Jest podzielony na tny stanowiska robocze, wyposazone w cztery przyciski grzybkowe 7 - kazde podnoszone I opuszczane przy pomocy dzwigni 10, sluzace do przytrzymania badanej próbki na stoliku.Wrzeciona posiadaja wspólny naped z silnika elektrycznego 12 poprzez przekladnie 13, os 14 i przekladnie pasowa 15. Zespól napedowy przyrzadu jest osloniety obudowa 16.Przyrzad dziala w sposób nastepujacy. W gniazda glowic 6 wciska sie, znormalizowane wielkoscia i gruboscia, krazki filcu muzycznego, posiadajace kolor kontrastowy w stosunku do koloru badanej próbki.W zaleznosci od rodzaju badania, krazki filcu sa suche lub uprzednio nawilzone woda destylowana, albo roztworem sztucznego potu, wzglednie roztworem odczynnika chemicznego. Badane próbki umieszcza sie na plycie 8 i dociska przyciskami grzybkowymi 7 przy pomocy dzwigni 10. Nastepnie, jezeli wrzeciona 5 posiadaja nacisk wywolany sprezynami 1, reguluje sie wysokosc robocza glowic 6 pokretlami 3. Przyrzad podlacza sie do sieci elektrycznej, opuszcza sie glowice 6 z krazkami filcu na badane próbki — przy pomocy dzwigni 4, liczniki obrotów 2 ustawia sie na zero i uruchamia sie przyrzad przy pomocy wlacznika 9.Wyznaczanie trwalosci wybarwienia lub powloki badanej próbki konczy sie, wylaczajac obroty wrzeciona przez podniesienie glowic 6 lub wszystkich wrzecion przez wylaczenie silnika 12 wylacznikiem 9. Jako wynik badania podaje sie ilosc obrotów krazka filcu przy okreslonym obciazeniu do chwili uzyskania kontrastu pomiedzy barwa krazka wzorcowego (nieuzytego do wyznaczania) i krazka uzytego w badaniu — w stopniach szarej skali — wedlug postanowien odpowiedniej normy lub ustalen warunków badania.Przyrzad wedlug wynalazku znajduje zastosowanie w przemysle do wyznaczania odpornosci na tarcie wybarwien lub powlok skór i takich materialów, jak tworzywa czy tkaniny powlekane, a takze do wyznaczania odpornosci na scieranie materialów lub ich powlok, o ile w miejsce krazków filcu zastosuje sie okreslony, standardowy material scierny.Produkcja przyrzadu wedlug wynalazku pozwoli na zaopatrzenie laboratoriów krajowych z pominieciem importu. PL