Przedmiotem wynalazku jest mechanizm przegubowy.W znanych powszechnie mechanizmach, polaczenia przegubowe oparte sa w swej budowie o slizgowe lozyskowanie czopa w panwi. Jednakze przy malych predkosciach ruchu tego typu mechanizmy wykazuja stosunkowo mala nosnosc. Warunki przenoszenia obciazen przy malych predkosciach ruchu mozna poprawic przez podawanie srodka smarujacego pod cisnieniem pomiedzy dwie wspólpracujace powierzchnie.Celem wynalazku jest uzyskanie warunków zapewniajacych takie rozdzielanie wspólpracujacych powierz¬ chni warstwa cieczy smarujacej, uzyskane poprzez taka konstrukcje mechanizmu przegubowego, która spowoduje realizowanie jednoczesnie ruchu slizgania - towarzyszacego ruchowi obrotowemu i ruchu otaczania — wywoluja¬ cego wyciskanie cieczy smarujacej.Cel zostal osiagniety zgodnie z wynalazkiem, wedlug którego mechanizm przegubowy posiadajacy dwa elementy wspólpracujace powierzchniami o róznych promieniach krzywizn, wzajemnie ruchome i dociskane do siebie — wyposazony jest w lacznik sztywny lub wiotki. Lacznik ten jednym swoim koncem zwiazany jest przegubowo z elementem, którego powierzchnia wspólpracy ma wiekszy promien krzywizny, zas drugim koncem lacznik jest utwierdzony mimosrodowo i przegubowo wzgledem srodka krzywizny powierzchni wspólpracy drugiego elementu.Rozwiazanie mechanizmu przegubowego wedlug wynalazku, dzieki jednoczesnej realizacji ruchu slizgania i otaczania pomiedzy powierzchniami wspólpracujacymi umozliwia uzyskanie duzej nosnosci przy malych opo¬ rach ruchu — pozwala wiec na uzyskanie malycli (wymiarowo) polaczen przy duzej trwalosci dzialania. Mecha¬ nizm wykazuje takze osobliwe wlasciwosci linearyzowania wielkosci przesuniec punktów geometrycznych wza¬ jemnie ruchomych elementów konstrukcji.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przed¬ stawia schemat mechanizmu przegubowego, fig. 2 — schematycznie zaleznosci kinematyczne w mechanizmie przegubowym, zas fig. 3 — schemat zaleznosci geometrycznych w mechanizmie przegubowym.Jak uwidoczniono na fig. 1 powiazanie wzajemnie dociskanych elementów mechanizmu 1 i 2 o promieniach krzywizn R i r — sprowadza sie do przegubowo zakonczonego lacznika 3, którego konce lacza punkt G elementu 1 o promieniu krzywizny R i punkt 0 elementu 2 o promieniu krzywizny r. Dzialanie mechanizmu przegubowe-2 89108 go, przedstawionego na fig. 1 polega na wymuszaniu podczas ruchu przesuwania elementu 1 wzgledem elementu 2 — ruchu zblizania lub oddalania punktu G do powierzchni wspólpracy elementu 2. Fig. 2 wyjasnia, ze wypad¬ kowy wektor predkosci V punktu G wzgledem punktu 0, prostopadly do lacznika 3, daje skladowa styczna predkosci Vs do krzywizny o promieniu R oraz skladowa normalna Vo. W ten sposób ruchowi przesuwania z predkoscia U trzpienia T zwiazanego sztywno z powierzchnia 1, towarzyszy pojawianie sie ruchu otaczania Uo wzgledem punktu S. Fig. 3 uwidacznia, ze ruchowi elementu 1 z predkoscia U a wiec ruchowi trzpienia T do polozenia T^, towarzyszy przesuniecie punktu G do punktu Gi. Powierzchnia wspólpracy elementu 1 krzywiz¬ ny R przemieszcza sie przy tym do polozenia oznaczonego 11, zas punkt S przemieszcza sie do Si. W przykla¬ dzie podano przypadek najprostszy, dla którego promienie krzywizn R i r sa stale, zas normalne do krzywizny powierzchni wspólpracy elementu 2 w punktach S i St, na których leza srodki krzywizn powierzchni wspólpracy elementów 1 i 2, przechodza przez staly punkt 0. Opisany wyzej mechanizm moze znalezc zastosowanie szcze¬ gólnie w konstrukcji polaczen elementów wzajemnie wahliwych, a takze w konstrukcji pomp i silników hydra¬ ulicznych, oraz elementów analogowych w strumieniowych ukladach automatyki. e«tiwv»go fcbllrj IziczypKiurcej Lu;.oeej PL