Opis patentowy opublikowano: 20.05.1977 89044 MKP E04h 3/00 Int. Cl.2 E04H 3/00 CZY ILLniA Urzecfo Po*e*t*w«go Pltaiit) ¦nczTptspci^<) \.ttm\ Twórca wynalazku: Witold Galinski Uprawniony z patentu: Witold Galinski, Ursus (Polska) Budynek w ksztalcie walca Omówienie tytulu wynalazku. Przedmiotem wy¬ nalazku jest konstrukcja budynku o znanym ksztal¬ cie walca, pozostajaca w ruchu obrotowym wzgle¬ dem osi pionowej, w srodku pustego, obudowana dwoma powlokami scian i stropów, zewnetrznej i wewnetrznej, z zainstalowanym w powstalej w ten sposób przestrzeni wlasnym zródlem energii, od którego rozprowadzony jest po powierzchni tych powlok samodzielny uklad instalacyjny, oparta na jednej belce podwalinowej, stanowiacej górny pierscien lozyska zelbetowo-metalowego odpowied¬ nio wyksztaltowanego, cala przystosowana do awa¬ ryjnego podniesienia, przy czym w pracy slizgajaca sie po pierscieniu dolnym stalym omawianego lo¬ zyska, stanowiacego równoczesnie glowice scian znanego monolitycznego fundamentu skrzyniowego, zamknietego od góry stropem, bedacym nieruchoma podloga omawianego budynku.Omówienie dotychczasowego stanu techniki w za¬ kresie przedmiotu wynalazku. Dotychczas znane konstrukcje budynków obrotowych w ksztalcie wal¬ ca, to budynki wewnatrz zabudowane, obracajace sie lacznie z podloga, posiadajace pojedyncze scia¬ ny i strop, bez wlasnego samodzielnego zródla ener¬ gii swietlnej czesci obrotowej, nie przystosowane do wymiany czesci slizgowych lozyska. Stosowane budynki, ,na skutek wprowadzenia ich w ruch obrotowy, zgodnie z ich przeznaczeniem zapewnia¬ ja jednakowa ilosc swiatla slonecznego w ciagu dnia dla calej powierzchni sciany zewnetrznej.Wada takiego rozwiazania jest to, ze widz znajdu¬ jacy sie wewnatrz budynku, nie ma mozliwosci ogladania wystawy eksponatów, umieszczonych na plaszczyznie sciany, bedacej w ruchu i przesuwa¬ jacej sie przed nim w stalej odleglosci, która naj- wygodniej byloby mu ogladac* z jednego miejsca stalego, najwlasciwszego dla jego wzroku. W przy¬ padkach znanych niemoznosc ta wynika z tego ty¬ tulu, ze czlowiek znajduje sie na podlodze zespo¬ lonej ze scianami oraz stropem budynku. io Umieszczenie gestej sieci przewodów instalacyj¬ nych wewnatrz pojedynczej sciany znanego budyn¬ ku, w czasie jej budowy byloby bardzo utrudnione.Równiez wyprowadzenie koncówek omawianych przewodów na przeciwna strone takiej sciany, dla doprowadzenia do nich w przyszlosci energii jest dlatego bardzo klopotliwe, poniewaz strona ta musi miec plaszczyzne o wygladzie elewacyjnym.Odleglosc koncówek przewodów od miejsca za¬ instalowanej swietlówki do miejsca, gdzie zlokali- zowany jest agregat pradotwórczy jest znaczna a ze wzgledów estetycznych wszystkie przewody insta¬ lacyjne musialyby byc osloniete. Zbudowanie odpo¬ wiedniej oslony byloby bardzo kosztowne. Utrud¬ niony bylby równiez dostep do tych przewodów, konieczny yze wzgledu na eksploatacje, zwlaszcza w miejscach zlacz.Równiez przeprowadzenie rurociagów, odprowa¬ dzajacych wody deszczowe z dachu po zewnetrznym czy wewnetrznym licu pojedynczej sciany prowadzi do zeszpecenia jej lica.Jesli nawet rurociagi te ukryte sa wewnatrz 89 04489 044 sciany, to utrudnia to wzglednie uniemozliwia ich konserwacje, nie mówiac juz o wymianie rurociagu, co w. efekcie koncowym doprowadziloby do roz¬ biórki czesci sciany, zreszta bardzo kosztownej i koniecznosci wybudowania jej na nowo.Odprowadzenie wód deszczowych w wyzej wy¬ mieniony sposób przy zasilaniu w energie elektrycz¬ na, doprowadzona do omawianej konstrukcji obro¬ towej budynku kablowo z ziemi, takim czy innym sposobem, powoduje kolizje rurociagów z przewo¬ dami instalacji elektrycznej zwlaszcza w plaszczyz¬ nie poziomej styku konstrukcji obrotowej budynku z czescia stala fundamentowa a w eksploatacji awa¬ rie omawianych instalacji.Nieprzystosowanie konstrukcji budynku do pod¬ niesienia, uniemozliwia wzglednie utrudnia w prak¬ tyce wymiane odcinka slizgowego lozyska.Zaznacza sie, ze waga budynku wewnatrz zabudo¬ wanego jest znacznie wieksza anizeli proponowa¬ nego wedlug projektu i dlatego przystosowanie ta¬ kiego budynku do podniesienia a nastepnie do wy¬ miany odcinków slizgowych lozyska jest w realiza¬ cji bardziej utrudnione.Niezaleznie od wyzej stosowanego sposobu obrotu budynku wzgledem osi pionowej, praktykowana jest w budownictwie obrotowa podloga w czesci budyn¬ ku o róznych ksztaltach, z przeznaczenie przyklado¬ wo do tanca lub do realizacji teatralnych widowisk, dla kulisowych przemieszczen obrazu, wzglednie pokazania widzowi samego widowiska jako takiego.Jest to jednak zagadnienie odimienne, poniewaz czlowiek ogladajacy jest w ruchu wzgledem plasz¬ czyzny, która, pozostaje w miejscu stalym.Przy stosowanej obrotowej podlodze w ksztalcie kola, zamontowanej w budynku, który w planie ma ksztalt kwadratu lub prostokata, widz znajdu¬ jac sie na niej, w zalozeniu okreslonego jednego kierunku patrzenia, uzyskuje obraz lica sciany nie przystosowany do sprawnosci jego wzroku, gdyz w kazdej chwili obraz ten jest w zmiennej od niego odleglosci.W wyniku wyzej omówionego zagadnienia, beda¬ cego trescia wynalazku, widoczne jest, ze nie moz¬ na -równowazyc stalego budynku kwadratowego z wmontowana obrotowa podloga w ksztalcie kola, z budynkiem obrotowym w ksztalcie walca ze stala podloga o podobnym ksztalcie jak wyzej, gdyz ten drugi sposób zapewnia widzowi obraz, zlokalizowa¬ ny w stalej odleglosci, w zaleznosci od obranego na omawianej podlodze przez niego stanowiska.Jesli wiec widz nie uzyskuje przy obrotowej po¬ dlodze w znanych sposobach, w zrealizowanych bu¬ dynkach dobrego widzenia, zwlaszcza wprowadzonej do niego wys/bawy, nalezy przyjac, ze nie mozna by osiagnac ta droga zamierzonego celu.Okreslenie celu wynalazku. Celem wynalazku jest, umozliwienie widzowi, znajdujacemu sie na stalej podlodze ogladania od strony wewnetrznej budynku przykladowo wystawy obrazów, plakatów i innych, umieszczonych na scianach ruchomych wraz ze stropem budynku wedlug wynalazku, któ¬ ra dzieki wlasciwej oprawie architektoniczno-plas- tycznej ma byc srodkiem, zwiekszajacym wartosc dydaktyczna wystawy, jako elementu podstawowego przekazu informacji, stanowiacego o funkcjonal¬ nosci zaprojektowanego budynku.Przez wlasciwa oprawe, wynikajaca z tytulu omawianego projektu, rozumie sie plaskorzezbe scian i stropu z podswietlonymi podcieniami, ener¬ gia pochodzaca z wlasnej dyspozytorni swiatla, przy czym aby powyzsze odbywalo sie w miare mozli¬ wosci technicznych bezawaryjnie w odniesieniu do instalacji elektrycznych i innych oraz pracy lozyska slizgowego konstrukcji budynku, przeznaczonego dla ruchu obrotowego.Czasem oprawa w okreslonej powierzchni plasz¬ czyzny sciany moze byc w poblizu eksponatu oslo¬ nieta obcym materialem dla uzyskania tla, podkres- lajacego szczególnie tresc samego eksponatu jako takiego.Istota wynalazku. Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie kontsrukcji budynku w przekroju po¬ ziomym w geometrycznym ksztalcie pierscienia, ograniczonego dwoma okregami- o róznych promie¬ niach a wspólnym srodku, z których mniejszy za¬ myka srodkowe pole w ksztalcie kola jako puste, pierscienia, którego dwie powloki scian i stropu zewnetrzna i wewnetrzna maja przestrzen miedzy nimi wyposazona we wlasne zródlo energii, stano¬ wiace o zlokalizowaniu tam samodzielnej dyspozy¬ torni swiatla w calosci opartej, za posrednictwem lozyska zelbetowo-metalowego z odpowiednio wy- ksztaltowanymi czesciami, na stalym fundamencie budynku.Warunkiem zabezpieczenia przeciwawaryjnego, obrotowej konstrukcji budynku, dla osiagniecia omawianego celu po linii prawidlowej pracy ukladu instalacyjnego i lozyska slizgowego jest: umieszczenie agregatu pradotwórczego na wyz¬ szej rzednej anizeli punkt odplywu wody deszczo¬ wej, która w koncowej fazie odprowadzona jest do rurociagów, zainstalowanych w stalym fundamencie, rombowy ksztaDt w planie odcinków slizgowych, posiadajacych krótsze boki proste, w pracy krzy¬ zujace sie ze soba, przystosowanie konstrukcji budynku do podnie¬ sienia, przy wykorzystaniu mniejszej jego wagi.Sciany budynku wedlug wynalazku projektowa¬ ne sa jako podwójne. Jedna z nich w przykladzie stosowania wynalazku, wykonana jest w plasko¬ rzezbie z elementów skladowych, w oparciu o roz¬ pracowanie wzoru uzytkowego, wydanego przez UP PRL, zarejestrowanego pod numerem 20371 z dnia 30 lipca 1970 r. o nazwie: „ksztaltka cera¬ miczna dla armatury instalacyjnej i zbrojeniowej", zapewniajaca w kazdym wiazaniu cegiel, w licu muru znaczne wglebienia ze zlokalizowanymi w nich nastepnie mini-swietlówkami. 55 Do omawianej swietlówki, „doprowadzona jest energia elektryczna przewodami instalacyjnymi, których wystajace koncówki po przeciwnej stronie sciany polaczone sa ze wspomnianym, agregatem 60 pradotwórczym.Korzysci techniczne i uzytkowe wynalazku. Ko¬ rzyscia techniczna jest prawidlowa praca lozyska zelbetowo-metalowego, zlozonego z wielu czesci, samodzielna dyspozytornia ukladu instalacyjnego, 65 niezalezna od zródel energii czesci fundamentowej 40 5089 C budynku, oraz przystosowanie budynku do wymia¬ ny odcinków slizgowych zastosowanego lozyska. .Korzyscia uzytkowa dla widza ^jest mozliwosc ogladania wystawy eksponatów na tle wytworzo¬ nych efektów swietlnych na plaszczyznie plasko- 5 rzezby, nie wylaczajac zjawisk przyrody jak przy¬ kladowo nieba gwiezdnego, wschodu czy zachodu slonca i tym podobnych.Korzyscia uzytkowa jest to, ze widz wchodzac do budynku wystawowego wybiera sobie miejsce sie- 10 dzace w budynku-kawiarni, w takim punkcie na jednym z promieni kola podlogi, za wyjatkiem srodka podlogi, to jest miejsca przeznaczonego na schody, sluzace dla wejscia do wnetrza budynku, które jest scisle zwiazane ze sprawnoscia jego 15 wzroku i w ten sposób oglada wszystkie eksponaty wystawy.Widz nie ma potrzeby na przyklad dokonywania obrotu swego ciala, gdyz w granicach jego wzroku znajduje sie okreslony luk obrazu a w nim najod- 20 powiedniejszy punkt jego dobrego widzenia.Obrót ciala widza o kat na przyklad wiekszy od 90°, dalby mu niedokladny obraz, ze wzgledu na to, ze odcinek cieciwy kola po której teraz patrzy jest dluzszy anizeli odcinek promienia, po którym 25 patrzyl poprzednio.Gdy widz chcialby obrac sobie nastepnie, z ty¬ tulu wyniklej jakiejs przyczyny nowa lokalizacje na omawianej podlodze ale odpowiadajaca równiez je¬ go wzrokowi, to sytuacja ze wzgledu na widzenie 30 wystawy nie zmienilaby sie, gdyz znalazlby sie w punkcie przynaleznym do obwodu okregu na plaszczyznie kola podlogi swego dobrego widzenia, w tej samej • odleglosci od wystawy, zlokalizowanej na ruchomej kolistej scianie, co byl poprzednio. 35 W przypadku jesli wielkosc eksponatów nadawa¬ laby sie tylko do bardzo bliskiego ogladania w po¬ zycji stojacej, wzglednie wynikaloby to z przy¬ zwyczajenia widza do takiego ogladania, projekt przewiduje pozostawienie okreslonego trójkata po- 40 dlogi, zamknietego dwoma promieniami kola, spe¬ cjalnie dla tego celu.Korzyscia uzytkowa dla obslugi budynku jest do¬ step do przestrzeni wewnetrznej podwójnej powloki scian i stropów strony niewidzialnej dla widza, co 45 zapewnia latwiejsza konserwacje, zwlaszcza prze¬ wodów instalacyjnych swietlnych i innych oraz rurociagów wód deszczowych, ukrytych w tej przes¬ trzeni.Zakres stosowania wynalazku i jego zalety. Prze- 50 widzianym zakresem stosowania wynalazku sa: bu¬ dynki wystawowe — kawiarnie, sale zabaw i tanca oraz inne. v Zaleta zastosowania wynalazku jest atrakcyjnosc widowiska obrazu wystawy w oprawie plaskorzez- 55 by architektonicznej lica sciany odpowiednio przy¬ stosowanej, dla uzyskania lepszych efektów wizu¬ alnych, zasadniczo wynikajaca u czlowieka z wra¬ zenia, ze caly obraz go otaczajacy jest w ruchu.Ogólnie rzecz biorac, wybrane przez widza miej- 60 sce stale w pozycji siedzacej, obrane na plaszczyznie podlogi wedlug wynalazku i wlasciwe korzystanie z niego, stwarza polaczenie funkcjonalnosci budyn¬ ku wystawowego z budynkiem kawiarni.Wynalazek nie ogranicza sie do zestawów kon- 65 6 strukcyjnych opisanych i przedstawionych na ry¬ sunku a które zostaly podane jedynie tytulem przy¬ kladu i rozumie sie samo przez sie, ze mozna don wprowadzac, rozmaite modyfikacje odpowiednio do wymagan realizowanych zastosowan, bez wykra¬ czania w tym celu poza ramy wynalazku.Omówienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku uwidoczniony jesst (na zalaczonym rysunku w arkuszu pierwszym, na którym fig. 1 przedstawia jprzekrój poprzeczny z fig. 2, fig.. 3 widok z boku, oraz w arkuszu drugim fig. 4 wyje"ta czesc fundamentu, lozyska slizgowego zelbetowo-metalowego i kon¬ strukcji budynku, obramowana okregiem z fig. 2, fig. 5 samo lozysko, wyjete dokonanym przekrojem w planie z fig. 4, fig. 1 odcinek blachy dolnej lo¬ zyska, fig. 7 przekrój podluzny tej blachy na fig. 6, fig. 8 odcinek slizgowy dolny pierscienia lozyska, fig. 9 odcinek slizgowy górny pierscienia lozyska, fig. 10 odcinek blachy górny pierscienia lozyska, fig. 11 przekrój poprzeczny na fig. 10, fig. 12 widok z boku elementu obudowy metalowej górnego pier¬ scienia lozyska, powstalego z zespawania odcinka slizgowego górnego z odcinkiem blachy górnej oraz uklad tych odcinków a nastepnie elementów wzgle¬ dem siebie.Przyklad stosowania wynalazku. Konstrukcja bu¬ dynku wedlug wynalazku posadowiona jest na pa¬ lach Franki 1., ze wzgledu na ewentualne nieko¬ rzystne wplywy jego osiadania. Na palach tych opie¬ ra sie fundament skrzyniowy 2 ,wraz z posiadanym zbrojeniem 28 scian, który z podloga 43 i jej za- zbrojeniem "22, tworzy monolityczna czesc funda¬ mentowa budynku. Ksztalt scian fundamentu bu¬ dynku w przekroju poziomym, w omawianym przy¬ kladzie wykonania zaprojektowano osmiokatny.Z jednej strony osmiokatnej jest wejscie do cze¬ sci fundamentowej budynku schodami 8, a z tej do czesci nadziemnej schodami 4, zlokalizowanymi w srodku budynku przez otwór 3, umieszczony w podlodze Przy obwodzie fundamentu budynku za¬ projektowano trzy pomieszczenia 5 na silnikownie, zlokalizowana na zewnatrz budynku, ze wzgledu na unikniecie przedostawania sie szmerów, powsta¬ jacych przy pracy silników wprowadzajacych i utrzymujacych konstrukcje budynku w ruchu obrotowym.W stropie silnikowni umieszczony jest wlaz 6, przeznaczony na wejscie dla obslugi. Na fundamen¬ cie oparta jest za posrednictwem lozyska slizgowe¬ go konstrukcja 7 budynku, wykonana z lekkich materialów konstrukcyjnych. Zewnetrzna powloka scienna wykonana jest z ksztaltek ceglanych 10, murowanych na zaprawie z domieszka zywicy z wpuszczonymi wasami w spoiny, przyspawanymi uprzednio do konstrukcji od strony zewnetrznej. Do konstrukcji od strony wewnetrznej przymocowane sa plyty powloki 11 scian wewnetrznych z przy¬ gotowana plaskorzezba architektoniczna. Jedna z plyt powloki wewnetrznej przeznaczona jest do zdejmowania dla umozliwienia wejscia do przes¬ trzeni wewnetrznej, obudowanej dwoma powlokami scian i stropu.Calosc konstrukcji od strony dachu pokryta jest przykryciem 9.Splyw wody deszczowej z dachu zaprojektowany89 044 jest za pomoca rurociagu 12, skad woda splywa do rynny 13, nastepnie pionowymi rurociagami 14 do poziomego rurociagu 15,^ okalajacego budynek.Wewnatrz przestrzeni, obudowanej ^ dwoma po¬ wlokami scian i stropu budynku, zlokalizowany jest agregat pradotwórczy 27, od którego rozprowa¬ dzona jest instalacja elektryczna oswietleniowa, nastepnie doprowadzona w podcienia plaskorzezby architektonicznej omawianych powlok. Caly ciezar budynku przeniesiony jest za pomoca konstrukcji 7 ma beLke zelbetowa, podwalimowa 34 ze zbrojeniem , która stanowi wraz z obudowa metalowa ru¬ chomy górny pierscien lozyska slizgowego. Obudo¬ wa metalowa sklada sie z odcinków górnych blach 33, w przekroju poprzecznym 36 z otworami ocz¬ kowymi 37, przeznaczonymi na spawy 41 oraz od¬ cinków górnych slizgowych 32.Za posrednictwem obudowy metalowej lozyska ciezar obrotowej czesci budynku przekazany jest na fundament. Dolny pierscien lozyska sklada sie z odcinków dolnych slizgowych 31 z otworami 42, przeznaczonymi na sruby' z zawleczka 40, które przytwierdzone sa do odcinków dolnych blach 30 z przekrojem podluznym 38 i z wycieciem 47 krót¬ szych boków, które to wyciecie równe jest polowie grubosci blach 30.„ Do odcinków dolnej blachy 30 przyspawane sa od dolu wasy 29 a w srodkowej czesci ulokowane otwory 46, dla umozliwienia podlewki betonu.Do belki podwalinowej 34 na calym obwodzie, uchwycona jest na zewnatrz budynku zebatka 26 z kolem zebatym 16, która za. posrednictwem prze¬ kladni 17, poruszana jest silnikiem 18.Szczelina, która istnieje w miejscu styku sciany obrotowej budynku z podloga nieruchoma na zew¬ natrz budynku oslonieta jest fartuchem 24. Projekt przewiduje w przykladzie wykonania rozwiazanie smarowania pompkami cisnieniowymi 21, zainstalo¬ wanymi we wnece 20, która zlokalizowana jest w scianie fundamentu od strony wewnetrznej budyn¬ ku. W czasie obrotu budynku nadwyzka stosowa¬ nego smaru, gromadzi sie na rynnie 23, ulozonej ze spadkiem wokól glowicy scian fundamentu.Smar wprowadzony jest pod cisnieniem przewodem 39 oraz rowkami do plaszczyzny stykowej górnych i dolnych pierscieni lozyska.W uzupelnieniu czesci opisu, dotyczacej lozyska slizgowego, nasuwa sie koniecznosc omówienia w planie czworobocznego ksztaltu pojedynczego od- cinka^slizgowego, górnej i dolnej obudowy metalo¬ wej lozyska.Przy projektowanym stosunkowo duzym promie¬ niu budynku i co z tym zwiazane, duzym obwodzie w stosunku do mozliwych produkcyjnie malych dlugosci odcinków slizgowych lozyska, wynika dla dwóch ich dluzszych boków stosunkowo mala róz¬ nica dlugosci linii luku, bedacego czescia okregu budynku od linii prostej, bedacej cieciwa tego luku.Dwa nastepne boki krótsze odcinków slizgowych, proste przeznaczone sa do laczenia stykowego czo¬ lowego i w planie, odchylone od promienia kola budynku o 45°, dla górnego pierscienia lozyska w jedna strone zas dla dolnego w druga.Po zestawieniu omówionych boków dluzszych, zblizonych do prostej i krótszych prostych w czwo¬ robok, otrzymujemy w planie rombowy ksztalt od¬ cinka slizgowego. Od odpowiednio dobranego ksztaltu w przekroju poprzecznym linii stykowych odcinków slizgowych, górnego ruchomego pierscie- nia lozyska, zalezy w duzej mierze prawidlowa praca lozyska zelbetowo-metalowego. Ksztalt za¬ projektowanych linii stykowych w przekroju po¬ przecznym, oraz odpowiadajacy tym liniom ksztalt plaszczyzn stykowych, slizgowych w przestrzeni, majacy odbicie ksztaltu plaszczyzny slizgowej w pracy w przykladzie wykonania opisany jest po¬ nizej.Omawiana linia stykowa, widoczna na przekroju poprzecznym odcinków slizgowych lozyska jest linia lamana, zlozona geometrycznie z trzech odcinków linii: — odcinka linii poziomej, zlokalizowanego od stro¬ ny wewnetrznej budynku, posadowionego na wyz¬ szej rzednej, — odcinka linii skosnej, odchylonej od pionu pod katem zblizonym do 45°, zlokalizowanego w srodku osi obudowy metalowej, — odcinka linii poziomej, zlokalizowanego od strony zewnetrznej budynku na nizszej rzednej, anizeli poprzedni odcinek linii poziomej.Plaszczyzna stykowa slizgowa w przestrzeni, od¬ powiadajaca tym liniom, sklada sie z plaszczyzny lamanej, geometrycznie zlozonej z trzech odcinków plaszczyzn: — odcinka plaszczyzny poziomej w ksztalcie pierscieniowym o mniejszym promieniu, posadowio¬ nego Jia wyzszej rzednej, przejmujacego polowe nacisku pionowego, wynikajacego z ciezaru bu¬ dynku, — odcinka plaszczyzny skosnej do pionu, bedace¬ go wycinkiem plaszczyzny scietego stozka o wierz¬ cholku, zlokalizowanym w okolicy srodka dachu budynku, przejmujacego obciazenie od sil wiatru, którym jest obciazony budynek, oraz 40 — odcinka plaszczyzny poziomej o takim ksztal¬ cie jak poprzedni poziomy lecz pierscienia o wiek¬ szym promieniu i posadowionego nizej, przejmuja¬ cego druga polowe nacisku, pochodzacego od cie¬ zaru 'budynku. 45 Przy zewnetrznym licu glowicy scian fudamentu, znajduja sie podpory 19 na umieszczenie awaryj¬ nych podnosników, które podpierajac wystep 44, sa przedluzeniem blach 33, w jej przekroju po¬ przecznym. Wyslepy 44 umiejscowione sa w planie 50 w osiach wymienionych podpór 19, umozliwiajac tym samym podniesienie belki podwalinowej 34 po jej wykonaniu a po realizacji górnej obrotowej konstrukcji budynku podniesienie jako calosci.Ze znacznej ilosci zastosowanych odcinków sliz- 55 gowyeh, skladajacych sie na cala obudowe meta¬ lowa pierscienia lozyska, wynika znaczna ilosc zlacz.Powyzsze przyczyniac sie^ moze do zwiekszenia awarii lozyska, co przemawia za przystosowaniem 60 budynku do podniesienia i ewentualnej wymiany odcinka slizgowego.. Dla wykonania lozyska o okreslonej wysokiej dokladnosci mimo tego, ze sklada sie z wielu wy¬ zej wymienionych czesci, dla zapewnienia jego 65 prawidlowej pracy, konieczne jest zachowanie po-/ 89 044 9 10 nizej wyszczególnionych warunków ze wzgledu na dobór materialów i kolejnosc czynnosci wykonaw¬ czych.Blachy 30 znacznej grubosci, wykonane z odpo¬ wiednio dobranego materialu, pochodnego alumi¬ nium, od strony przeznaczonej do ukladania odcin¬ ków sa uprzednio wyheblowane i ukladane z przy¬ twierdzonymi wczesniej wasami 29, które nastepnie sa umocowane do zbrojenia 28. Koncówki tego zbrojenia pozostawione sa specjalnie w czasie be¬ tonowania fundamentu i w czesci swej wysokosci niedobetonowane.Po ustawieniu blachy pierwszej z zadana do¬ kladnoscia do odpowiedniego poziomu oraz doko¬ naniu polewki z betonu z dodatkiem zywicy, bla¬ chy nastepnie sa ustawiane w oparciu o krawedz poprzedniej, która traktowana jest jako baza wy¬ sokosciowa. Po dokonaniu calosci montazu, w celu usuniecia wszelkich niedokladnosci w miejscach zlacz, blachy zostaja oszlifowane.Nastepnie vna tych blachach wykonywany jest cyrklem szablonem rysunek kól, konieczny dla us¬ tawienia odcinków dolnych slizgowych 31, przy czym cyrkiel-szablon, jesli jest wykonany z mate¬ rialu czulego na wahania temperatury, stosowany powinien byc w tej samej temperaturze otoczenia.Odcinki slizgowe 31 wykonane sa z materialów ogólnie stosowanych do nieruchomych czesci lozysk, lepiej z materialów samosmarownych.Po ulozeniu odpowiedniego odcinka slizgowego 31, jest on uchwycony tymczasowo do fundamentu a nastepnie sa w nim oraz w odcinku blachy 30 wywiercone otwory na sruby, które maja te odcin¬ ki ze soba polaczyc. Po nagwintowaniu otworu i za¬ kreceniu sruby zostaje ona ustabilizowana na stale zawleczka, do której jest dostep od strony bocznej sciany odcinka dolnego slizgowego 31, Po wykona¬ niu dolnego pierscienia lozyska, ukladane sa na nich odcinki górne slizgowe 32, wykonane z odpo¬ wiedniej stali, uchwycone tymczasowo obejmami do dolnych odcinków slizgowych 31.Nastepnie do odcinków górnych slizgowych 32 od góry przyspawane sa odcinki górne blach 33 sta¬ lowe, za posrednictwem wykonanych w nich otwo¬ rów oczkowych 37, przy czym odcinki 32 sa prze¬ suniete o polowe swej dlugosci w stosunku do od¬ cinków blach 33 przed ich zespawaniem, tworzac elementy 32, 33 przylegajace.Po ulozeniu tych elementów 32, 33 z uwzglednie¬ niem miedzy nimi odleglosci 45, bliskiej skurczowi zastosowanego betonu, do górnego lica odcinka 33, przyspawane jest punktowo zbrojenie 35 belki 34, która po zabetonowaniu stanowi górny pierscien lozyska zelbetowo-metalowego.Betonowanie winno byc wykonane betonem o tej samej mieszance skladników w kazdej swej czesci, jednym ciagiem pracy.Po stezeniu betonu zamontowana jest do lica omawianej belki zebatka i próbnie kolo zebate z silnikiem, dla wykonania rozruchu lozyska celem jego dotarcia.Po stwierdzeniu wlasciwej pracy lozyska, ewen¬ tualnie podniesieniu górnego pierscienia lozyska 34 zelbetowo-metalowego, stanowiacego belke podwa- linowa konstrukcji 7, dokonaniu przegladu odcin¬ ków zwlaszcza slizgowych, pierscien górny jest opuszczony.Nastepnie wykonane jest szczególowe przyspa- * wanie odcinków górnych slizgowych 32 do odcin¬ ków górnych blach 33 na stale, które nalezy wyko¬ nac oddolnie wymiennie ;raz z jednej wewnetrznej strony budynku a potem od zewnetrznej, krótkimi przerywanymi spoinami pachwinowymi.Po wykonaniu tych prac realizowana jest dal¬ sza budowa, to jest konstrukcja 7 budynku wedlug wynalazku, jej obudowa i prace wykonczeniowe. PL