Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo, zwlaszcza do polaczenia czopa walca z lacznikiem napedo¬ wym walcarki, majace zastosowanie w przypadku koniecznosci czestego rozlaczania sprzeganych czes¬ ci.We wszelkiego rodzaju maszynach roboczych miedzy innymi w walcarkach zachodzi koniecz¬ nosc przeniesienia napedu od silnika do maszyny roboczej i dokonania polaczenia elementu napedza¬ jacego z napedzanym. W praktyce dokonuje sie tego za pomoca wszelkiego rodzaju sprzegiel, któ¬ rych elementy osadza sie na obu laczonych wa¬ lach.Dazenie do zminimalizowania czasu zlaczania i rozlaczania elementów ukladu przenoszenia mo¬ mentów doprowadzilo do wprowadzenia zmian w konstrukcji znanych dotychczas sprzegiel.Wymienic tutaj nalezy sprzeglo z pólkolistymi klinami i siedzeniami, które to elementy tworza samozakleszczajace polaczenie z chwila obciazenia ich momentem obrotowym. Sprzeglo to nadaje sie jednakze tylko do walcarek jednokierunkowych.Sprzeglo to zastapiono konstrukcja z para leza¬ cych naprzeciw siebie stozkowych klinów samo¬ czynnie zaciskanych i odblokowywanych w stoz¬ kowej szczelinie utworzonej z nakladki na czopie i tulei.Innym rozwiazaniem jest sprzeglo z jednym kli¬ nem stozkowym recznie nastawianym. Oba te roz¬ wiazania z osiowo w stosunku do powierzchni na- ciskowych czopa, usytuowanymi klinami stozkowy¬ mi uniemozliwiaja usuniecie luzów powstajacych na skrajach tej plaszczyzny i w efekcie po pew¬ nym czasie sprzegla takie zaczynaja wykazywac nadmierne drgania.Celem wynalazku jest usuniecie wad dotychcza¬ sowych sprzegiel, a zwlaszcza niemozliwosci pel¬ nej kompensacji luzów przy równoczesnym uprosz¬ czeniu technologii je"go wykonywania i zminimali¬ zowaniu czasu potrzebnego do jego zalaczania i rozlaczania z elementami przenoszenia momentu.Cel ten osiagnieto przez opracowanie sprzegla ze sworzniami o ukosnym scieciu, usytuowanymi pod katami nachylenia + osi czopa oraz wyposazonego w znany naped, na przyklad zebaty lub srubowy, do przesuwu sworz¬ ni dla ich zakleszczania i odkleszczania; Wynalazek blizej omówiony zostanie na przy¬ kladach wykonania sprzegla przedstawionych na rysunku na [którym fig. 1 przedstawia widok sprzegla nasunietego na czop walu 1, jego^ piers¬ cieniowa nasuwke 2 z zebatymi walkami 5, fig. 2 przekrój A—A z fig. 1 uwidaczniajacy rozmiesz¬ czenie sworzni 3 w stanie zakleszczonym na czo¬ pie 1, fig. 3 przekrój iB—B z fig. 1 uwidaczniajacy skosne usytuowanie sworzni 3 w pierscieniowej nasuwce 2 w stanie odkleszczonym z luzem X, fig. 4 przekrój C—C z fig. 2 pokazujacy mechanizm prze¬ suwu osiowego sworzni, a fig. 5 uwidacznia alter¬ natywne usytuowania i zakleszczenia sworzni 3. fig ft5788 857 3 Sprzeglo sklada sie z walu 1, z osadzonej na nim pierscieniowej nasadki 2, wzajemnie zaklesz¬ czonych sworzniami 3, sprezyn dociskowych 4 oraz zebatych walków 5 przesuwajacych sworznie za¬ bezpieczanych nakretkami 6.Na plaska koncówke walu 1 nasuwa sie piers¬ cieniowa nasadke 2, w której w nachylonych ukos¬ nie do osi nasadki pod katami +a i —a otworach osadzone sa cztery sworznie 3 o przekroju po¬ przecznym w ksztalcie luku 9 i plaszczyzny 8 oraz nacieta na wewnetrznej lukowej stronie kazdego z sworzni zebatke lfr i sprezyny 4. Z kazda para sworzni 3 zazebia sie^ jeden zebaty walek 5, które¬ go obrót powocfuje; przesuw w przeciwnych kie¬ runkach sworzni 3, t a tym samym obnizenie wzglednie podwyzszanie skosnych plaszczyzny 8 sworzni 3 wzgledem os/i walu 1. Ruch ten powoduje zaciskanie wzglednie todkleszczanie' nasadki 2 od walu 1. Sprezyny 4 wywieraja dodatkowy nacisk na sworznie 3 przeciwdzialajac zluzowaniu.'Dla dodatkowego zafbezpieczenia sworzni 3 przed zluzowaniem, sluza stoizkowe czopy 7 zebatego wal¬ ka 5, wciagane do stozkowych otworów nasadki 2, nakretka 6. Celem rozlaczenia nalezy wykonac o* pisane czynnosci w odwrotnej kolejnosci. W przy¬ padku uzasadnionym warunkami naped sworzni moze byc indywidualny.W czasie montazu i demontazu pierscieniowej nasadki 2 sworznie 3 pozostaja w stanie rozwar¬ tym z odpowiednim luzem X. W tym celu zebaty walek 5 zablokowany jest na stozkowym czopie 7 nakretka 6. Rozwiazanie alternatywne sprzegla dla piast z otworem srodkowym np. polówek sprzegiel przedstawiono na fig. 5.Na plaski koniec walu 1, jest nasunieta pierscie¬ niowa nasadka 2 sprzegla z otworami nachylonymi pod jednakowymi katami +a i —a o wartosci 1°—8° do osi walu i nasadki, w których znajduja sie sworznie 3 przesuwane osiowo srubami 4, na¬ kretka 5 i podkladka 6, Sruiba 7 sluzy do mocowa¬ nia nasadki sprzegla z walem.Zablokowanie nasadki na wale uzyskuje sie przez obrót nakretki 5 co powoduje wciaganie sworznia 3 do zwezajacego sie otworu nasadki. PL