Przedmiotem wynalazku jest uklad zabezpieczenia tranzystorowego zasilacza stabilizowanego, uniemozli¬ wiajacego samoczynne ponowne zadzialanie zasilacza po przeciazeniu spowodowanym obciazeniem pradem prze¬ kraczajacym dopuszczalna wartosc lub zwarciem zaci- 5 sków wyjsciowych.Znany jest uklad zabezpieczenia tranzystorowego zasi¬ lacza, stanowiacy przedmiot wynalazku opatentowanego w CSRS pod nr 138 723, który zapewnia odciecie pradu przy przeciazeniu do czasu zamierzonego sprowadzenia 10 zasilacza do stanu pracy. Uklad zabezpieczenia zawiera dwa tranzystory, z których jeden jest wlaczony zlaczem emiter-kolektor w rezystancyjny dzielnik napiecia wej¬ sciowego i ma baze sterowana poprzez rezystor i diode, spadkiem napiecia na rezystancji wlaczonej w obwód sze- 15 regowy zasilacza oraz z rezystancyjnego dzielnika napie¬ cia, bocznikujacego tranzystor szeregowy zasilacza.Drugi tranzystor sterowany z obwodu kolektora pierw¬ szego tranzystora tworza lacznie z rezystorem drugi dziel¬ nik napiecia wejsciowego oddzialywujacy na bazetranzys- 20 tora szeregowego.Wprzypadku przeciazenia, spadek napiecia na rezysto¬ rze szeregowym wysterowuje tranzystory w kierunku przewodzenia, przez co zostaje ograniczony prad tranzys¬ tora szeregowego. Na skutek malejacego spadku napiecia 25 na rezystorze szeregowym role obwodu sterujacego pierw¬ szy rezystor przejmuje dzielnik napiecia bocznikujacy tranzystor szeregowy, na którym zwieksza sie spadek na¬ piecia, przez co zabezpieczenie zasilacza ma charakter trwaly. Wlaczenie zasilacza moze nastapic po zwarciu 30 rezystancji oddzialywujacych na napiecie bazy pierwszego tranzystora, przez reczne lub automatyczne wlaczenie ze¬ styku bocznikujacego.Omówiony uklad ma jednak te wade, ze zawiera duzo elementów, przez co maleje jego niezawodnosc i pewnosc dzialania.Celem wynalazku jest skonstruowanie prostego i nieza¬ wodnego ukladu zabezpieczenia tranzystorowego zasila¬ cza stabilizowanego.Cel ten zostal zgodnie z wynalazkiem osiagniety poprzez zastosowanie drugiego dzielnika napiecia wejsciowego z tyrystorem, w którym elektroda sterujaca tyrystora jest podlaczona dopierwszego dzielnikanapiecia wejsciowego.Natomiast do punktu podzialu drugiego dzielnikanapiecia wejsciowego jest podlaczona, poprzez wzmacniacz, baza szeregowego tranzystora, a tyrystor jest zbocznikowany przelacznikiem.Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, przedstawiajacym schemat zasilacza z zabezpieczeniem wedlug wynalazku.Zasilacz zawiera szeregowy tranzystor T2, którego ko¬ lektor jest polaczony poprzez szeregowyrezystorRi z zaci¬ skiem wejsciowym o dodatnim potencjale, a emiterz zaci¬ skiem wyjsciowym. Baza szeregowego tranzystora T| jest podlaczona do róznicowego wzmacniacza W wlaczonego miedzy zaciski wyjsciowe zasilacza.Pomiedzy zaciski wejsciowe zasilacza sa wlaczone po obu stronach szeregowego rezystora Ri dwa dzielniki na* piecia wchodzace w sklad ukladu zabezpieczenia zasila¬ cza. Pierwszy dzielnik, wlaczony bezposrednio miedzy' 88 56888 568 zaciski wejsciowe zawiera tranzystor Ti, którego emiter jest polaczony z zaciskiem wejsciowym o dodatnim poten¬ cjale, a kolektor poprzez rezystory R2 i R3 z zaciskiem majacym potencjal równy zeru. Baza tranzystora Ti jest polaczona, poprzez rezystor R4 z kolektorem szeregowego tranzystora T2, do którego jest równiez podlaczony rezys¬ tor R5, tworzacy wraz z tyrystorem TR drugi dzielnik napiecia wejsciowego. Bramka tyrystora TRjestpodlaczo¬ na do punktu polaczenia rezystorów R2, R3 pierwszego dzielnika oraz poprzez kondensator Ci z zaciskiem o zero¬ wym potencjale, do punktu podzialu drugiego dzielnika napiecia R5, TR jest podlaczona, poprzez wzmacniacz W, baza szeregowego tranzystora Tg. Natomiast tyrystor TR jest zbocznikowany przelacznikiem Pi.Przy pracy zasilacza w granicachdopuszczalnego obcia¬ zenia, spadek napiecia na szeregowym rezystorze Ri nie powoduje wysterowania tranzystora Ti. Jezeli zostanie przekroczona zalozona wartosc pradu, lub gdy nastapi zwarcie zacisków wyjsciowych zasilacza, zwiekszony spa¬ dek napiecia na szeregowym rezystorze Ri wysterowuje tranzystor Ti w kierunku przewodzenia, co powoduje przeplyw pradu przez rezystory R2 i R3 oraz przez bramke tyrystora TR. Tyrystor zaczyna przewodzic, w zwiazku z czym zwiera napieciezasilajace wzmacniacz, copowodu¬ je ^zanik napiecia na bazie szeregowego tranzystora Ti, powodujac jego zablokowanie. Nastapi trwale wylaczenie zasilacza, az do czasu zwarcia zacisków przelacznika Pi a lub wylaczenia i ponownego wlaczenia napiecia zasilaja¬ cego zasilacz. s - Urzedu J«'li' Sklad wykonano wDSP, zam. 6730 Druk w UP PRL, naklad 125 + 20 egz.Cena zl 10,- PL