Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczny uklad roboczy samobieznej ladowarki z uzaleznieniem wydaj¬ nosci pomp od ruchów roboczych.Znane sa ladowarki z jednym silnikiem napedowym bedacym jednoczesnie zródlem napedu pomp ukladu roboczego, w którym regulacja wydatku pomp jest niezwiazana z chwilowym obciazeniem. Proces napelniania lyzki ladowarki jest wynikiem ruchu postepowego maszyny i przechylu lyzki. Istnieje zaleznosc miedzy tymi dwoma ruchami, która gwarantuje optymalny przebieg napelniania. W znanych ladowarkach, na skutek braku mozliwosci dostosowania wydajnosci ukladu hydraulicznego do chwilowych potrzeb, zostaje zachwiana prawi¬ dlowa zaleznosc miedzy ruchami postepowym i przechylu lyzki. Prowadzi to do pogorszenia procesu napelniania a w skrajnych przypadkach wymaga chwilowego zatrzymania ruchu przechylu lyzki.Koniecznosc przerywania ruchu lyzki w czasie jej napelniania jest powazna wada znanych ladowarek, poniewaz powoduje zmniejszenie wydajnosci maszyny. Z drugiej strony koniecznosc interwencji operatora w czasie napelniania lyzki, utrudnia mu wykonywanie pozostalych czynnosci lub w zupelnosci uniemozliwia jednoczesne wykonanie obslugi wielu urzadzen. Koniecznosc kolejnego wykonywania pewnych czynnosci sterowania, zamiast równoczesnego, takze pogarsza wydajnosc ladowania.W przypadku ladowarek dwusilnikowych zasilanie ukladu roboczego nie jest wprawdzie uzaleznione od chwilowego obciazenia ukladu jazdy maszyny, ale z kolei obroty silnika napedu pomp hydraulicznych sa albo ustawione dla sredniej wartosci obciazenia lub tez zmiana ich jest mozliwa jedynie za pomoca osobnego ukladu regulacji obrotów i wymaga dodatkowych czynnosci operatora w czasie napelniania lyzki.Powyzsze wady znanych rozwiazan usuwa uklad wedlug wynalazku, w którym regulacja wydajnosci pomp hydraulicznych ukladu roboczego jest sprzezona z ukladem sterowania ruchami roboczymi. W ukladzie tym serworozdzielacz sterujacy rozdzielacza roboczego sprzezony jest z zaworem dwustronnego dzialania o potencjo- metrycznej charakterystyce regulacji cisnienia. Zawór ten jest polaczony z silownikiem uruchamiajacym uklad zmiany obrotów silnika napedu pomp. Wychylenie dzwigni serworozdzielacza powoduje wlaczenie rozdzielacza2 88 265 roboczego i uruchomienie ukladu roboczego. Równoczesnie z przesterowaniem serworozdzielacza nastepuje wlaczenie dwustronnego zaworu regulacji cisnienia, co powoduje wzrost cisnienia w ukladzie serwosterowania proporcjonalny do przesuniecia suwaka serworozdzielacza. Wzrost cisnienia w ukladzie serwosterowania powo¬ duje przesuniecie tloczka rozdzielacza roboczego, przy czym predkosc przesuniecia tloczka jest proporcjonalna do wzrostu cisnienia serwosterowania. Cisnienie ukladu sterowania jest skierowane do polaczonego równolegle z serworozdzielaczem silownika ze sprezyna powrotna. W silowniku tym polozenie tloka jest zalezne od wielkosci cisnienia w ukladzie. Przesuniecie tloka powoduje zmiane polozenia dzwigni sterujacej ukladem regulacji obrotów silnika napedu pomp.Jak z powyzszego wynika, regulacja wydatku pomp jest sprzezona z ukladem sterowania ruchów robo¬ czych, a wielkosc wydatku zalezy od polozenia dzwigni serworozdzielacza.Przedmiot wynalazku zostal pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ladowarke hydrauliczna w widoku z boku z zaznaczeniem elementów ukladu hydraulicznego, fig. 2 przedstawia schemat ukladu hydraulicznego, a fig. 3 przedstawia serworozdzielacz wraz z zaworem dwustronnego dzialania w przekroju.Jak pokazano na rysunku, ze zbiornika 1 olej tloczony jest przez pompe 2 do rozdzielacza roboczego 3, a nastepnie do silowników 4 wysiegnika i silowników 5 lyzki. Pompa 6 tloczy olej ze zbiornika 1 do serworozdzielacza 7 i polaczonego z nim zaworu cisnieniowego dwustronnego dzialania 8. Serworozdzielacz 7 polaczony jest z rozdzielaczem roboczym 3. Wyloty rozdzielacza roboczego 3, serworozdzielacza 7 i zaworu cisnieniowego 8 polaczone sa ze zbiornikiem 1. Pompy hydrauliczne 2 i 6 napedzane sa silnikiem spalinowym 9.Zawór cisnieniowy dwustronnego dzialania 8 jest polaczony równolegle wraz z serworozdzielaczem 7 i silowni¬ kiem 10 z pompa 6. Zawór dlawiacy jednokierunkowy 11 wlaczony jest szeregowo pomiedzy pompa 6 a silownikiem 10. Regulator obrotów 12 silnika spalinowego 9 jest sterowany urzadzeniem krzywkowym 13 uruchamianym silownikiem 10. Pokazany na fig. 3 serworozdzielacz 7 polaczony z zaworem cisnieniowym dwustronnego dzialania 8 sklada sie z korpusu 14 serworozdzielacza i korpusu 15 zaworu cisnieniowego, wewnatrz których znajduja sie tloczki 16 serworozdzielacza polaczone z tloczkami 17 zaworu cisnieniowego dwustronnego dzialania za pomoca ukladu sprezyn 19. Polozenie neutralne tloczków 16 serworozdzielacza ustalone jest przez uklad sprezyn 18. Serworozdzielacz 7 i zawór cisnieniowy dwustronnego dzialania 8 sa zasilane poprzez wloty Pt i P2, a wyloty Zx i Z2 sa polaczone ze zbiornikiem 1.W polozeniu neutralnym tloczków 16 nie ma przeplywu czynnika roboczego przez serworozdzielacz 7, tylko przez zawór cisnieniowy dwustronnego dzialania 8. Przesuniecie tloczków 16 otwiera polaczenie serworozdzielacza 7 z rozdzielaczem roboczym 3. Przeplyw z serworozdzielacza 7 do rozdzielacza roboczego 3 nastepuje dopiero po dalszym przesunieciu tloczków 16, które poprzez odpowiednie przesuniecia tloczków 17 w zaworze dwustronnego dzialania 8 ustala cisnienie na zadanym poziomie.Polozeniu tloczków 16 i 17 odpowiadaja kazdorazowo odpowiednie wielkosci cisnien w rozdzielaczu roboczym 3 i silowniku 10 sterujacym wydatek pomp 6 i 2. Zawór dlawiacy jednokierunkowy 11 umieszczony przed silownikiem 10 zabezpiecza przed nagla zmiana wydatku pomp, która moglaby wystapic w przypadku zmiany kierunku przeplywu w rozdzielaczu roboczym 3. PL