Przedmiotem wynalazku jest teslomierz hallotronowy o ukladzie ilorazowym mogacy miec zastosowanie bezposrednie w dokladnych pomiarach pól magnetycznych (dokladnosc 0,2%) lub posrednie w hallotronowych przetwornikach róznych wielkosci fizycznych na przyklad w przetwornikach malych przesuniec. « Znane sa teslomierze hallotronowe do mierzenia pól magnetycznych stalych i zmiennych o ukladzie otwartym, w których hallotrony pomiarowe zasilane sa ze zródel stabilizowanych. Przy takim rozwiazaniu ukladu napiecie wyjsciowe hallotronu proporcjonalne jest do iloczynu pradu zasilajacego hallotron i skladowej indukcji magnetycznej prostopadlej do hallotronu. Napiecie to mierzy sie bezposrednio za pomoca woltomierzy lub wzmocnia przez wzmacniacze i przeksztalca w demodulatorze w sygnal staly podlegajacy dopiero pomiaro¬ wi.Znany z literatury uklad teslomierza hallotronowego zbudowany jest w ten sposób, ze hallotron pomiaro¬ wy zasilany jest pradem ze zródla, a zaciski napieciowe hallotronu polaczone sa z wejsciem wzmacniacza.Napiecie wyjsciowe takiego ukladu proporcjonalne jest do pradu zasilajacego, wartosci indukcji magnetycznej i wzmocnienia wzmacniacza. W ukladzie tym musi byc spelniony warunek stalosci pradu zasilajacego hallotron, wtedy napiecie wyjsciowe wzmacniacza proporcjonalne jest do indukcji magnetycznej.Dokladnosc pomiaru takich ukladów zalezy glównie od stabilonosci pradu zasilajacego hallotron pomiarowy, stalosci wypadkowego wspólczynnika wzmocnienia calego ukladu i od metody pomiaru wartosci sygnalu wyjsciowego. Niedogodnoscia wyzej wymienionych ukladów jest koniecznosc zapewnienia dobrej stabilnosci pradu zasilajacego hallotron pomiarowy. Szczególne trudnosci wystepuja przy budowie duzej dokladnosci stabilizatorów pradu zmiennego. Tymczasem zasilanie hallotronu pradem zmiennym jest korzystniej¬ sze niz pradem stalym przy pomiarze malych indukcji stalych pól magnetycznych (ponizej 1 mT) ze wzgledu na latwosc wzmacniania malych napiec zmiennych i eliminacje wplywu sil termoelektrycznych wystepujacych w obwodzie wyjsciowym hallotronu pomiarowego. Inna jeszcze niedogodnoscia w sptykanych dotychczas rozwiazaniach ukladów kompensacyjnych teslomierzy hallotronowych o najwiekszej dokladnosci jest to, ze sygnal wyjsciowy stanowi suma nastawów recznie regulowanego opornika dekadowego, badz polozenie styku2 88 238 potencjometru równowazacego autokornpensatora. Sygnal taki trudno jest przeksztalcac na drodze elektrycznej.Wygodnym sygnalem do takiego przeksztalcenia jest natomiast wymuszony prad lub wymuszone napiecie.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu teslomierza hallotronowego do dokladnych pomiarów indukcji magnetycznej, którego wskazania nie zaleza od zmian wartosci pradu zasilajacego hallotron pomiarowy, wzmocnienie sygnalu z przetwornika odbywa sie na pradzie zmiennym, a sygnalem wyjsciowym jest wymuszony prad lub napiecie. Wymagania te spelnia teslomierz hallotronowy o ukladzie ilorazowym skladajacy sie ze wskaznika odchylowego lub cyfrowego, hallotronu pomiarowego zasilanego pradem i toru wzmacniajacego z którymi polaczony jest mnoznik analogowy dwóch sygnalów elektrycznych w ton sposób, ze jedno wejscie mnoznika polaczone jest z obwodem pradu zasilajacego hallotron r:d drugie wejscie mnoznika polaczone jest z obwodem wyjsciowym teslomierza. Wyjscie mnoznika i zaciski napieciowe hallotronu pomiarowego polaczone sa z wejsciem wzmacniacza pradu zmiennego. Tor wzmacniajacy teslomierz? sklada sie ze wzmacniacza pradu zmiennego, który swoim wyjsciem polaczony jest z pierwszym wejsciem fazoczulym filtru elektrycznego i wzmacniacza pradu stalego. Drugie wejscie demodulatora fazoczulego polrezone jest ze zródlem zasilajacym hallotronem przez przesuwnik fazy. Ponadto w obwodzie pradu zasilajac ,d hallotron wlaczony jest opornik wzorcowy, którego zaciski napieciowe wlaczone sa podczas kalibracji ukladu na wejscie teslomierza zamiast zacisków napieciowych hallotronu.Uklad ilorazowy teslomierza umozliwia uzyskanie lepszych niz dotychczas wlasnosci metrologicznych przyrzadów hallotronowyeh do pomiaru pól magnetycznych. Zastosowanie mnoznika analogowego sygnalów elektrycznych w petli sprzezenia zwrotnego przy odpowiednio duzym wzmocnieniu w torze glównym eliminuje wplyw zmian pradu zasilajacego hallotron na dokladnosc pomiaru, a wzmocnienie sygnalu pomiarowego na drodze pradu zmiennego zwieksza czulosc i rozszerza przedzial mierzonych pól w strone pól malych az do 0,1 mT zakresu znamionowego. Silne sprzezenie zwrotne wraz z demodulatorem fazoczulym zmniejsza tez wplyw zaklócen.Uklad wedlug wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym przedstawiono uproszczony schemat ukladu. Hallotron pomiarowy H zasilany jest pradem zmiennym lx i przetwarza pole magnetyczne B na zmienne napiecie elektryczne Uh. Sygnal wyjsciowy wzmacniacza pradu zmiennego W1 przeksztalcony jest za pomoca demodulatora fazoczulego DF. Nastepnie sygnal ten po przejsciu przez filtr elektryczny F i po dodatkowym wzmocnieniu na wzmacniaczu W2 tworzy prad wyjsciowy I calego ukladu podlegajacemu pomiarowi przy uzyciu miliamperomierza odchylowego mA badz przy uzyciu woltomierza cyfrowego poprzez pomiar spadku napiecia Uv na oporniku Rvod pradu I. Prad I doprowadzony jest do wejscia 2 mnoznika dwu sygnalów elektrycznych M. Róznica U napiecia wyjsciowego mnoznika Um i napiecia wyjsciowego Uh hallotronu pomiarowego doprowadzona jest na wejscie wzmacniacza W1. W ten sposób w ukladzie zrealizowane jest ujemne sprzezenie zwrotne.Prad sterujacy IX hallotronu pomiarowego H, sygnal doprowadzony do wejscia 1 mnoznika i sygnal Uk doprowadzony do demodulatora fazoczulego DF otrzymuje sie ze wspólnego zródla pradu zmiennego G poprzez transformator przy czym dzieki odpowiedniemu dobraniu elementów przesuwnika fazoczulego DF i polaczeniu w szereg hallotronu H z wejsciem 1 wszystkie te wielkosci zmieniaja sie synchronicznie w funkcji czasu. Wejscie 1 mnoznika musi byc przy tym polaczeniu odizolowane galwanicznie od wyjscia Um mnoznika. Przy odpowiednio duzym wzmocnieniu wzmacniaczy W1 i W2 róznica napiec Uh i Um równa AU jest pomijalnie mala i napiecie Um powtarza przebieg czasowy napiecia Uh. Poniewaz napiecie Uh jest proporcjonalne do iloczynu skladowej prostopadlej indukcji mierzonej B i pradu lx, a napiecie Um do iloczynu pradu wyjsciowego I i równiez pradu lx, to stan równowagi napiec nie zmienia sie przy zmianach pradu lx. Prad I jest proporcjonalny do indukcji B.Uklad teslomierza stanowi soba przetwornik indukcji B w sygnal pradowy I. W obwodzie pradu lx wlaczony jest ponadto opornik wzorcowy Rs który sluzy do kalibracji ukladu. Spadek napiecia Us na oporniku Rs doprowadza sie wówczas do wejscia ukladu zamiast napiecia Uh, a niezbednych korekcji dokonuje sie badz w obwodzie wejsciowym wzmacniacza W1, badz na wyjsciu ukladu. PL