Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wykonywa¬ nia otworów w lopatkach wirnika turbiny bez ich demon¬ tazu z wienca turbiny.W trakcie eksploatacji turbiny zdarzaja sie pekniecia lopatek wirnika wynikle wskutek drgan calego ukladu turbiny. Unikniecie awarii jest mozliwe do zapobiezenia przez zainstalowanie dodatkowych pretów tlumiacych na wiencu lopatkowym stopnia niskopreznego.W tym celu w lopatkach odnosnych stopni wirnika nalezy wykonac otwory sluzace do przelozenia wymienio¬ nych dodatkowych pretów tlumiacych. Wykonanie takich otworów po demontazu lopatek wirnika nie przedstawia specjalnych trudnosci. Demontaz jednak, unieruchamia turbine na dluzszy okres czasu, powodujac przestój calego bloku energetycznego.Celem wynalazku jest umozliwienie zainstalowania do¬ datkowych pretów w lopatkach wirnika turbiny a wyty¬ czonym zadaniem opracowania urzadzenia do wykonywa¬ nia otworów w lopatkach bez ich demontazu z wienca.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze urzadzenie ma dwie naprzeciwlegle sciany swego korpusu bazujacena zwróco¬ nych do siebie profilach dwóch sasiednich lopatek turbiny w obszarze wykonywanego otworu, miedzy którymi to scianami i wewnatrz korpusu jest usytuowane narzedzie skrawajace oraz mechanizm jego obrotu i mechanizm po¬ suwu. Narzedzie skrawajace ma na powierzchniach bocz¬ nych równolegle do jego osi wzdluzne kanalki oraz na powierzchni czolowej, po przeciwleglej stronie ostrza, ro¬ wek teowy, w którym spoczywa czop kulisty polaczony z listwa majaca na bocznej powierzchni zebatke, polaczona poprzez znana przekladnie zebata z rekojescia posuwu.Mechanizm obrotu narzedzia skrawajacego stanowi tu¬ leja z wiencem slimakowym polaczona znana przekladnia zebata z silnikiem wiertarki elektrycznej a umieszczone w tej tulei narzedzie skrawajace jest z nia zwiazane za pomoca wpustów wzgledem któiych narzedzie to posuwa sie w czasie ruchuposuwisto-zwrotnego. Wpusty sa wlozo¬ ne miedzy tuleje a narzedzia skrawajace tak, ze czesc wpustu jest osadzona w kanalku narzedzia, a pozostala jego czesc spoczywa wwykonanym na wewnetrznej powie¬ rzchni otworu tulei rowku. Wystep jaki ma wykonany na jednej z bocznych powierzchni wpust wchodzi w otwór wykonany w dnie rowka tulei.Jedynie umieszczenie narzedzia skrawajacego miedzy dwoma kolejnymi lopatkami umozliwialo wykonanie otworu w lopatce. Warunek ten spelnia rozwiazanie we¬ dlug wynalazku, w którym zgodnie z jego idea, narzedzie skrawajace i mechanizmy jego obrotu i posuwu zostaly umieszczone wewnatrz zwartego i sztywnego korpusu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok urzadzenia w plaszczyznie przekroju wzdluz osi narzedzia skrawajacego, fig. 2 - widok w przekroju mecha¬ nizmu obrotu, fig. 3 - widok w przekroju mechanizmu posuwu, a fig. 4 i 5 przedstawiaja sposób umieszczenia narzedzia skrawajacego.Jak pokazano na fig. 1 urzadzeniejest wykonane w opar¬ ciu o korpus 1 wprowadzony miedzy dwiekolejnelopatki 2 i 3 wirnika turbiny.Korpus tenma wykonane dwienaprze¬ ciwlegle sciany 4 i 5 o profilu odpowiadajacym profilowi 880753 88075 4 dwóch sasiednich lopatek turbiny w obszarze wykonywar nego otworu. Po wprowadzeniu korpusu miedzy telopatki, zostaje on przyciagniety do listwy 6 za pomocadwóch srub 7 mocujacych, pokrecanychsworzniem 8. Listwa ta opiera sie o krawedzie co najmniej czterech kolejnych lopatek wirnika od strony wylotowej, które to krawedzie stanowia baze dla wymiaru „a"wyznaczajacegoos przyszlegootwo¬ ru w lopatce. Strona wylotowa lopatki zostala przyjeta za baze zewzgledu na jej mniejsze zuzycie w trakcie eksploa¬ tacji turbiny. Po przyciagnieciu korpusu 1 do listwy 6 zostaje on dodatkowo przytwierdzony przy pomocy dwóch srub 9 do lopatek 2 i 3, miedzy którymi spoczywa i do których dokladnie przylega.Wewnatrz korpusu 1 jest umieszczone narzedzie skra¬ wajace 10 w ksztalcie palcowego freza. Ma ono wykonane dwa naprzeciwleglesobie kanalki 11 wzdluz calej powierz¬ chni bocznej oraz jeden rowek teowy 12 na powierzchni czolowej, po przeciwnej stronie ostrza. Dno 13 rowka teowego jest wykonane w ksztalcie walca.Narzedzie skrawajace 10 jest umieszczone w tulei 13, z która polaczone jest przy pomocy dwóch wpustów 14.Kazdy wpust ma na swej bocznej powierzchni wystep 15 w ksztalcie walca i jest tak wlozony miedzy narzedzie a tuleje, ze czesc wpustu jest osadzona w kanalku 11 narzedzia, a pozostala jego czesc spoczywa w wykonanym na wewnetrznej powierzchni otworu tulei rowku J6, przy czym wystep 15 wpustu wchodzi w otwór 17 wykonany w dnie rowka 16 tulei.Takie polaczenie narzedzia skrawajacego 10, zabezpie¬ cza jego obrót wraz z obrotem tulei 13 oraz umozliwia jednoczesnie jego posuw w kierunku nawiercanej lopatki.Naped, mechanizm obrotu uzyskuje z silnika wiertarki 18 elektrycznej z której poprzez przekladnie zebata 19,20, 21 otrzymuje obroty slimak 22 wspólpracujacy z slimacz¬ nica 23 osadzona na tulei 13. Tulejata z kolei jest osadzona w korpusie 1 przy pomocy lozyska tocznego 24, a na przeciwnym koncu jest osadzona w tulei oporowej 25 stanowiacej jej drugie lozysko. Przelozenie kól zebatych 19, 20, 21 dobrano tak aby uzyskac szybkosc wiercenia optymalna ze wzgledu na warunki skrawania.Posuw, narzedzie skrawajace otrzymuje poprzez listwe zebata. 26 umieszczona ponad tuleja 13 w pozostalej czesci otworu w korpusie 1. Listwa zebata 26 jest zakonczona kulistym czopem 27, który spoczywa w rowku teowym 12 narzedzia skrawajacego.Dno 28 rowka teowego 12 jest w tym celu wykonane w ksztalcie walca co najlepiej zabezpiecza wspólprace czopa kulistego z narzedziem skrawajacym 10. Listwa zebata 26 jest polaczona popi-zez walek zebaty 29 i kolo zebate 30 z walkiem 31, który ma kwadratowa koncówke 32. Wymieniona przekladnia zebata 28, 29, 30 zostala zastosowana w celuwyprowadzenia lancucha kinematycz- . nego w kierunku wolnego obszaru poza krawedz lopatki z uwagi na ograniczona wielkosc korpusu 1 przez dwie sasiednie lopatki wirnika.Pokrecajac walkiem 31 przy pomocy klucza zalozonego na kwadratowa koncówke 32 uzyskujemyposuwnarzedzia skrawajacego 10 w wymaganym kierunku. Zakonczona kulistym czopem 27 listwa zebata 26 umozliwia bowiem posuw narzedzia w obu kierunkach. Przy obróbcewywiera .nacisk na narzedzie skrawajace 10 wkierunkuwykonywa¬ nego otworu w lopatce, po jego wykonaniu umozliwia wycofanie narzedzia w polozenie wyjsciowe(jakiezajmuje ono na fig. 1) Pozostawiony pusty obszar 33 miedzy lopatka 3 a korpu¬ sem 1 sluzy na ewentualne pomieszczenie wiórów powsta¬ lych w trakcie obróbki otworu w lopatce wirnika.Wiertarka 18 elektryczna jest przytwierdzana do korpu- su 1 przy pomocy plytki 34, przy czym zastosowane pola¬ czenie zabezpiecza zazebienie siewalka silnika 35 z kolem zebatym 19 mechanizmu obrotu narzedzia skrawajacego.Poslugiwanie sieurzadzeniem jest latweibezpiecznedla obslugi. PL