Opis patentowy opublikowano: 31.07.1978 88012 MKP B66c 13/08 Int. Cl2.B66C 13/08 Twórcywynalazku: Mieczyslaw Gruszka, Franciszek Zak, Jan Boratyn, Marian Chyla, Konrad Banik Uprawniony z patentu: Biuro Projektów Przemyslu Hutniczego „Biprohut", Gliwice (Polska) Zestaw elementów do dokladnego samoczynnego naprowadzenia haka suwnicy na zadane wspólrzedne hali Przedmiotem projektu jest zestaw elementów do dokladnego kontrolowanego, automatycznego naprowa¬ dzania haka suwnicy na okreslone wspólrzedne hali a zwlaszcza osie szybów z wymagana dokladnoscia, szczegól¬ nie przydatne do wspólpracy suwnic hartowniczych z piecami szybowymi, zbiornikami hartowniczymi i tym podobne, wydzialów do pionowej obróbki termicznej elementów wydluzonych.Znany z dotychczasowej praktyki sposób naprowadzenia polega na ustawieniu haka w zadanym miejscu na przyklad w osi szybu, przez operatora sterujacego z kabiny jezdzacej lub na stale zwiazanej z suwnica. Gdy wymagane jest dokladne naprowadzenie operator musi odczekac, az ustanie kolysanie zawiesia haka i zaleznie od stopnia widocznosci z kabiny lub sygnalów obslugi szybu, nastapi mniej lub wiecej dokladna optyczna ocena naprowadzenia zawiesia i haka. Jezeli dokladnosc okaze sie niewystarczajaca nastepuje naprowadzanie i wyczeki¬ wanie na likwidacje kolysania zawiesia i haka, które moze sie powtarzac kilkakrotnie, zaleznie od warunków widocznosci, wymaganej dokladnosci, predkosci jazdy wózka i suwnicy oraz umiejetnosci operatora. Na skutek takich manipulacji, czas ostatecznego naprowadzenia haka jest dosyc dlugi, co zmniejsza wydajnosc procesu, a w przypadku goracych dlugich odkuwek o malym przekroju, szybko sty gnacych, przedluzenie czasu manewru pogarsza strukture materialu w zabiegu hartowania, co moze spowodowac nawet wybrakowanie produktu. Dlugi czas manipulowania goraca odkuwka nad zbiornikiem hartowniczym z olejem sprzyja powstawaniu pozarów.Celem wynalazku jest taki uklad sterowania suwnica który pozwoli na szybkie i bezpieczne automatyczne naprowadzanie haka suwnicy na z góry ustalony punkt na hali.Cel ten zostal osiagniety przez umieszczenie na wózku suwnicy, u góry prostopadle do siebie usytuowa¬ nych w okreslonej odleglosci od osi haka suwnicy dwupasmowych nadajników twardego promieniowania, jedne¬ go równolegle do jazdy wózka a drugiego równolegle do jazdy mostu suwnicy, a jednoczesnie na sklepieniu hali w tej samej odleglosci od osi szybu w jakiej sa usytuowane nadajniki, sa usytuowane odbiorniki pasmowe odpo¬ wiednio kazdy polaczony z,lampka sygnalizacyjna umieszczona na sterowniczym stanowisku. Mechanizmy jazdy suwnicy i wózka maja kazdy dwie predkosci robocza i dojazdowa.2 88012 Wykonany wedlug wynalazku zestaw, pozwala na odpowiednie naprowadzenie haka suwnicy nad punkt w sposób szybki i dokladny. Zapalenie sie jednej z lampek na przyklad dla jazdy wózka sygnalizuje, ze hak znajduje sie dokladnie w linii osi szybu, zas zapalenie sie lampki jazdy suwnicy sygnalizuje, ze hak znajduje sie na prostopadlej do poprzedniej osi szybu. Zapalenie sie obydwu lampek oznacza, ze hak znajduje sie w pionowej osi szybu. Uklad ten ulatwia prace suwnicowemu, a podwójne predkosci jazdy pozwalaja na precyzyjne ustawienie haka i unikniecie kolysania sie haka nad szybem. W konsekwencji uzyskuje sie wieksza sprawnosc suwnicy, latwiejsze manewrowanie nia, oraz unika sie zbytniego stygniecia przedmiotu w przypadku obróbki termicznej, na przyklad hartowania.Wynalazek jest blizej objasniony w przykladzie wykonania na rysunku na którym fig.l przedstawia piono¬ wy przekrój hali z zaznaczonym ukladem do automatycznego naprowadzania w schemacie, a fig.2 przedstawia uklad w schemacie w widoku z góry.Na wózku 11 suwnicy 10 sa zainstalowane dwa wydluzone wzajemnie prostopadle podluzne nadajniki promieniowania 1 i 2 odpowiednio dla jazdy wózka 11 i suwnicy 10. Na konstrukcji stalowej dachu hali znajduja sie odpowiednio usytuowane podluzne odbiorniki promieniowania 3 i 4 odpowiednio dla jazdy wózka 10 i suw¬ nicy 11. Odbiorniki 4 i 3 sa polaczone z sygnalizacyjnymi lampkami 5 i 6 odpowiednio dla jazdy wózka 10 i suwnicy 11, elektrycznymi przewodami 7. Podluzne odbiorniki 3 i 4 sa usytuowane w taki sposób ze znajduja sie nad osia szybu 14 umownie lewego, zas nad osia szybu prawego 15 znajduja sie identyczne ale odrebne odbiorniki promieniowania, przy czym odbiorniki sa usytuowane wokól szybu 14 lub 15 w taki sposób i w ta¬ kich odleglosciach jak odpowiednie nadajniki 1 i 2 na wózku 11 sa usytuowane w osi haka 12. Odbiorniki 3 i 4 usytuowane w osi 15 szybu prawego sa odpowiednio polaczone z sygnalizacyjnymi lampkami 16 i 17 jazdy suwnicy 10 i wózka 11. Lampki sygnalizacyjne 5, 6, 17 i 16 sa usytuowane na sterowniczym stanowisku 13 w kabinie, która moze byc zawieszona na suwnicy 10 lub lepiej na podescie hali.Dzialanie zestawu jest nastepujace: odbiorniki 3 i 4 przetwarzaja wychwycona energie promieniowania nadajników 1 12, na potencjal elektryczny, co powoduje zapalenie sie kontrolnych lampek 5, 6, 16 i 17. Nateze¬ nie zródla promieniowania jest tak dobrane, ze krzyzowe przecinanie sie nadajnika, na przyklad 1 jazdy wóz¬ ka 11, z odbiornikiem 4 jazdy suwnicy 10 nie daje odpowiedniego potencjalu ani sygnalu swietlnego. Dopiero gdy nastapi czesciowe pokrycie wzdluzne nadajnika 1 jazdy wózka liz odbiornikiem 3 dla jazdy wózka i nastapi nakrycie sie ich, wówczas zapala sie lampka jako sygnal pokrycia sie nadajnika 1 i odbiornika 3 czyli osiagniecie jednej z osi szybu 14 lub 15. Mechanizm jazdy 8 wózka 11 i mechanizm jazdy 9 suwnicy 10 winny miec dwa biegi, jeden dla normalnej jazdy a drugi powolny dla dojazdów.Operator doprowadza hak 12 w poblize osi szybu 14 przelacza jazde wózka 11 i suwnicy 10 na zwolnione predkosci, naprowadzajac hak 12 na miejsce przeznaczenia. W momencie gdy nastapi chociazby czesciowe pokry¬ cie nadajnika 1 i odbiornika 3 zapala sie odpowiednia lampka 5 sygnalizujac ze nalezy zatrzymac suwnice, co przy malej predkosci jazdy pozwala na ustawienie suwnicy 10 w strefie wymaganej odchylki. Gdyby nastapilo przejechanie strefy odchylki, krótki ruch powrotny bez oczekiwania na likwidacje wychylen haka 12, zapewnia wlasciwe ustawienie. Po odpowiednim przemieszczeniu wózka 11 na zwolnionej predkosci nastepuje pokrycie nadajnika 2 i odbiornika 4, powodujac zapalenie drugiej lampki 6, co sygnalizuje zakonczenie operacji naprowa¬ dzania z wymagana dokladnoscia, która moze zamykac sie w granicach kilkunastu milimetrów.Wynalazek umozliwia miedzy innymi sprawna prace w goracych, wielostanowiskowych wydzialach hutnic- twa gdzie zastosowanie zdalnego sterowania suwnicy z tablica sygnalizacyjna wyposazona w schemat stanowisk roboczych zapewnia sprawna prace w optymalnych warunkach bezpieczenstwa i higiene pracy. Dalsza zaleta jest szybkie i sprawne naprowadzenie haka wraz z ewentualnym ciezarem, co w przypadku hartowania ma zasadnicze znaczenie gdyz hartowany przedmiot nie stygnie, a ma odpowiednia temperature. Wynalazek mozna stosowac zarówno w nowoprojektowanych jak i modernizowanych zakladach. PL