Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wy¬ twarzania wyrobów o regularnych ksztaltach zwlaszcza do wytwarzania wyrobów z siarki ra¬ finowanej w przemysle siarkowym.Znane dotychczas urzadzenia do wytwarzania 5 wyrobów z siarki o regularnych ksztaltach skla¬ daja sie z pojedynczych lub wielokrotnych form metalowych zwanych kokilami oraz dokladnie obrobionych plyt metalowych stanowiacych zam¬ kniecie form od dolu, po ustawieniu ich na tych 10 plytach. Formy metalowe przewaznie skladaja sie z dwóch polówek polaczonych ze soba zawiasami i specjalnymi zamknieciami, przy czym plaszczyz¬ na podzialu uzalezniona jest od ksztaltu i wielkosci odlewu siarkowego. Produkcja odlewów z siarki 15 przy uzyciu opisanego wyzej urzadzenia polega na recznym zalaniu form plynna siarka, a nastepnie po jej zestaleniu i otwarciu kokili — recznym usunieciu gotowego produktu. Dla uzyskania od¬ lewów o gladkich powierzchniach oraz dla zmniej- 20 szenia przyczepnosci siarki do kokil, wszystkie powierzchnie z którymi styka sie plynna siarka podlegaja uprzedniemu oczyszczeniu i nasmaro¬ waniu substancja antyprzyczepna. Przy uzyciu takiego urzadzenia mozna wprawdzie otrzymy- 25 wac wyroby dobre jakosciowo i o dowolnie róz¬ nych ksztaltach ale produkcja ta jest uciazliwa, pracochlonna, malo wydajna i zbyt kosztowna.Inne znane urzadzenia do wytwarzania wyrobów z siarki lub podobnych wyrobów o regularnych 30 ksztaltach zbudowane sa na zasadzie przenosnika tasmowego, którego tasma wykonana jest ze spe¬ cjalnej stali lub z innego tworzywa odpornego na dzialanie danego srodowiska. Na tasmie takiej przymocowane sa formy o ksztalcie umozliwiaja¬ cym otrzymanie pozadanego produktu. Produkcja ksztaltek np. siarkowych przy uzyciu takiego urzadzenia odbywa sie nastepujaco: do bedacych w ruchu ciaglym form przytwierdzonych do tas¬ my wlewa sie plynna siarke. Siarka ta po zesta¬ leniu wypada z formy na bebnie zwrotnym prze¬ nosnika tasmowego, przy zmianie kierunku biegu tasmy. Opróznienie sie formy z odlanego produktu nastepuje skutkiem czasowego wypuklenia tasmy w momencie przewijania sie jej przez beben zwrotny przenosnika, oraz skutkiem dzialania si¬ ly ciazenia. Dla przyspieszenia procesu zestalania siarki w formach, urzadzenie to jest zraszane zim¬ na woda, lub zanurzone w niej do dwóch trzecich wysokosci formy na górnej tasmie. Woda w tym przypadku, oprócz funkcji studzenia, spelnia jesz¬ cze drugie zadanie a mianowicie: pokrywa cienka warstwa wewnetrzne powierzchnie form, powodu¬ jac zmniejszenie przyczepnosci siarki.Produkcja wyrobów przy pomocy tego urzadze¬ nia ogranicza sie do wytwarzania ksztaltek o wy¬ sokosci nie przekraczajacej 1,5-krotnego wymiaru podstawy produktu. Wytwarzanie bardzo czesto poszukiwanych na rynku swiatowym produktów o malych srednicach i dlugosciach przekraczajacych 87 75187 751 3 kilkakrotnie wymiar srednicy, przy uzyciu takiego urzadzenia nie jest mozliwe, co stanowi podsta¬ wowa wade tych maszyn.Inne ujemne cechy to: — pekanie drogich i trudno dostepnych tasm, pociagajace za soba koniecznosc ich wymiany, — uzyskiwanie produktów o powierzchniach chropowatych, z licznymi pecherzykami, wklesnie¬ ciami i kawernami. Chropowatosc i pecherze po¬ wstaja skutkiem zetkniecia sie plynnej siarki z woda przylegajaca do scianek form, powodujac jej odparpwaijie i tworzenie pecherzy. Wklesniecia "zas i kabiny powstaja w zwiazku z duzym skur¬ czem siarki^ przy przejsciu ze stanu plynnego w staly, » tJ%...r- ezeste wystepowanie przypadków przyczepia¬ nia sie produktu do form, powodujace rozlewanie siarki po tasmie przy kolejnym ich napelnianiu i bezplanowe przerwy w produkcji. Przyczyna przyczepiania sie produktu do form jest trudnosc uzyskania powierzchni o wysokim stopniu glad¬ kosci, oraz trudnosc uzyskania jednolitego filmu wodnego, stanowiacego w tym przypadku podsta¬ wowy warunek latwego oddzielania sie produktu od wewnetrznych powierzchni form.Celem wynalazku jest pewnie dzialajace urza¬ dzenie, umozliwiajace automatyczne i wysokowy- dajne wytwarzanie w sposób ciagly wyrobów o regularnych ksztaltach i o wysokosciach moga¬ cych wielokrotnie przekraczac wymiar podstawy, a zwlaszcza wyrobów z siarki rafinowanej. Wyro¬ by te powinny posiadac dostateczna gladkosc i byc pozbawione wklesniec i kawern skurczowych. Dla zapewnienia osiagniecia celu nalezy: — zastosowac specjalnej konstrukcji urzadzenie, w którym prawie wszystkie czynnosci beda wy¬ konywane mechanicznie, — zintensyfikowac chlodzenie, nie dopuszczajac przy tym aby woda dostawala sie do wnetrza ko- kil, — zastosowac specjalnej konstrukcji kokile, u- mozliwiajace wyciskanie z nich gotowego produk¬ tu nawet wtedy, gdy produkt ten bedzie mial wy¬ sokosc kilkakrotnie wieksza od wymiaru poprzecz¬ nego, — pozbawic produkt wklesniec i kawern skur¬ czowych, opracowujac takie srodki, aby wady te mogly byc juz w trakcie produkcji likwidowane.Zagadnienie to zostalo rozwiazane przez zastoso¬ wanie zgodnie z wynalazkiem urzadzenia, którego obudowa, wykonana w ksztalcie prostopadloscianu odpowiednio wzmocnionego zebrami dla uzyskania pozadanej ^sztywnosci, stanowi glówny szkielet do mocowania wszystkich pozostalych elementów i mechanizmów urzadzenia, a ponadto sluzy takze jako tunel ukierunkowujacy przeplyw powietrza chlodzacego i oparów do kanalu odlotowego. Gór¬ na pozioma czesc obudowy zaopatrzona jest w lat¬ wo zdejmowane ramki oszklone, które umozliwiaja kontrole stopnia napelniania kokil oraz skutecz¬ nosci studzenia. Wszystkie pionowe sciany obu¬ dowy wyposazone sa w odpowiednie drzwiczki, wzierniki i wlazy, dla kontroli, regulacji oraz konserwacji poszczególnych mechanizmów. Przed¬ nia czesc obudowy, od strony odbioru gotowych 4 produktów, zabudowana jest tylko w dolnej par¬ tii, a to w celu stworzenia warunków do nalezy¬ tej obserwacji, czyszczenia i konserwowania tasmy lancuchowej z plytami i kokilami. W poblizu dwóch przeciwleglych najbardziej oddalonych od siebie scian pionowych obudowy w plaszczyznie oddalonej od podstawy o wartosc trzech czwartych wysokosci obudowy, wmontowane zostaly dwa ze¬ spoly kól zebatych lancuchowych, z których jeden, io przymocowany do scian bocznych na stale, spel¬ nia funkcje zespolu kól napedzajacych, zas drugi, przymocowany do obudowy ruchomo w specjal¬ nie do tego celu wykonanych prowadnicach, spel¬ nia role zespolu kól napinajacych. Oba zespoly kól lancuchowych opasane sa lancuchami bez kon¬ ca. Ciagi lancuchów polaczono poprzecznie plyta¬ mi, które wespól z lancuchami tworza specjalnej konstrukcji tasme bez konca, óo plyt laczacych ciagi lancuchów mocowane sa kokile, których ksztalt i wielkosc dyktowana jest kazdorazowo przez ksztalt i wielkosc wyrobów gotowych. Ko¬ kile moga byc mocowane do plyt w jeden lub kilka rzedów, zaleznie od potrzeby. Tasma wraz z kokilami obiega droge nadana przez oba zespoly kól lancuchowych, przy czym ruch ten jest prze¬ rywany po kazdym pokonaniu odleglosci równej podzialce rozstawu poprzecznych rzedów kokil — na czas ich napelniania. Nad górna pozioma cze¬ scia obudowy zamontowane sa dwa dozowniki g0 sluzace do porcjowania ilosci siarki lub innej sub¬ stancji wlewanej do kokil.Jeden z dozowników jest dozownikiem zasadni¬ czym i sluzy do napelniania kokil w zakresie 70°/» do 90% ich pojemnosci, natomiast dozownik dru- gi jest dozownikiem uzupelniajacym i sluzy do uzupelniania zawartosci kokil wedlug potrzeby.Dozownik zasadniczy umieszczony jest nad zespo¬ lem kól lancuchowych przekazujacych rozmiesz¬ czone na tasmie lancuchowej kokile, w kierunku 40 od dolu ku górze. Natomiast dozownik uzupelnia¬ jacy oddalony jest od dozownika zasadniczego o odleglosc, po przebyciu której lustro siarki lub innej substancji, wprowadzonej do kokil za pomoca dozownika zasadniczego, ulegnie zestaleniu. W gór- 45 na czesc obudowy wkomponowane sa kanaly: po¬ wietrzne do chlodzenia kokil z zawartoscia, oraz do odprowadzania powietrza chlodzacego i opa¬ rów. Kanal powietrzny nadmuchowy jest tak usy¬ tuowany, ze umozliwia nadmuchiwanie chlodnego 50 powietrza na lustro siarki lub innej substancji znajdujacej sie w kokilach, przy czym wylot tego- kanalu zaopatrzony jest w specjalna przegrode perforowana, sluzaca do równomiernego na calej powierzchni i lagodnego wyplywu powietrza z ka- 55 nalu, co mimo intensywnego naplywu powietrza nie powoduje falowania i burzenia lustra zawar¬ tosci kokil. Kanal powietrzny odlotowy, zainstalo¬ wany na górnej czesci obudowy w okolicy dozow¬ nika zasadniczego, sluzy do odprowadzenia z urza- eo dzenia powietrza chlodzacego, oraz oparów dozo¬ wanej substancji. Pod tasma lancuchowa, w tym koncu urzadzenia, gdzie kokile przekazywane sa, z górnej plaszczyzny ruchu na dolna, umieszczona jest ruchoma wanna z zawartoscia wody chlo- 65 dmacej. Szerokosc i glebokosc wanny uzalezniona 40 45 50 55 £087 7! jest od szerokosci tasmy lancuchowej i wysokosci kokil. Dlugosc wanny jest tak dobrana, ze umoz¬ liwia jednoczesne zanurzenia najwyzej polowy ilosci kokil znajdujacych sie w danej chwili na dolnym prostym odcinku tasmy, co jest niezbedne 5 dla uzyskania pozadanego stopnia schlodzenia kokil i znajdujacych sie w nich wyrobów, oraz nieodzow¬ ne dla odpowiedniego samosuszenia sie kokil pod¬ czas dalszego przebywania drogi przez kokile: od wanny do punktu nalewania zasadniczego. Ruch 10 wanny jest ruchem posuwistozwrotnym wzdluz osi pionowej, przy czym dlugosc tej drogi jest równa 80% do 90% wysokosci kokil. Podczas ruchu wan¬ ny ku górze, kokile wraz z zawartoscia sa zanu¬ rzane w wodzie znajdujacej sie w wannie, zas 15 wynurzanie sie ich nastepuje przy ruchu wanny w dól.W celu zapewnienia warunków do mechaniczne¬ go wypychania gotowych wyrobów z kokil, ko¬ kile te zamknieto od dolu ruchowymi tloczyska- 20 mi ulozyskowanymi w specjalnych prowadnicach.Jedna z dwóch plaszczyzn czolowych tloczyska stanowi ruchome dno kokili, natomiast druga plaszczyzna wystajaca poza prowadnice o wiel¬ kosc suwu tloczyska sluzy do przejmowania na- 25 cisku pochodzacego od mechanizmu wypychaja- *¦** cego, powodujacego przesuniecie tloczyska wzdluz swojej osi i za jego posrednictwem wypchniecie gotowego wyrobu z kokili. Powrót tloczyska do pozycji wyjsciowej nastepuje za posrednictwem so elementu sprezynujacego. Po operacji wypchnie¬ cia, produkt zostaje przekazany za posrednictwem mechanizmów transportujacych do punktu pako¬ wania. Rózne substancje plynne, studzone w ko- kilach az do uzyskania stanu ciala stalego, posia- 35 daja rózna zdolnosc przylegania do scian formu¬ jacych je. Aby przyczepnosc te zmniejszyc, stosuje sie znane w technice tworzywa, którymi pokrywa¬ ne sa wewnetrzne powierzchnie naczyn formuja¬ cych. 40 W urzadzeniu bedacym przedmiotem wynalazku, czynnosci czyszczenia i smarowania wewnetrznych powierzchni kokil wykonuje automatycznie spec¬ jalny mechanizm zaopatrzony w koncówki czysz- czaco-smarujace, wprawiane w ruch posuwisto- 45 -obrotowy. Czynnosci te w razie, potrzeby moga byc wykonywane recznie, bez szkody dla urza¬ dzenia i otrzymywanych produktów. Napedzanie urzadzenia bedacego przedmiotem wynalazku, jak równiez programowanie czynnosci wykonywanych 50 przez poszczególne mechanizmy tego urzadzenia zachodzic moze od znanych w technice zródel energii i systemów programowania. Wybór po¬ wyzszych uzalezniony jest od warunków jakie istnieja w miejscu, gdzie zamierza sie uruchomic 55 produkcje wyrobów o regularnych ksztaltach.Urzadzenie wedlug wynalazku eliminuje do mi¬ nimum prace reczne, umozliwia automatyczne wy¬ konawstwo wyrobów, których wysokosc moze byc kilka razy wieksza od wymiarów podstawy. 60 Odznacza sie bardzo duza wydajnoscia przekracza¬ jaca dziesiatki razy wskaznik wydajnosci osiagany przy produkcji takich wyrobów recznie, za po¬ moca znanych kokil dzielonych. Produkty wytwo¬ rzone .urzadzeniem wedlug wynalazku sa gladkie 65 6 i równe, bez kawern i wklesniec. Likwidacje ka¬ wern i wklesniec osiagnieto przez zastosowanie drugiego stopnia napelniania kokil dozownikiem, dopelniajacym, natomiast stworzenie warunków do samoosuszania sie kokil po chlodzeniu wodnym, przyczynilo sie do likwidacji pecherzy, charakte¬ rystycznych dla wyrobów wykonywanych w urza¬ dzeniach, które takich warunków nie posiadaja.Zastosowanie kokil o ruchomych dnach, utworzo¬ nych z tloczysk za posrednictwem których pro¬ dukty zostaja wyciskane, daje calkowita gwarancje kazdorazowego ich oprózniania przy prawidlowo prowadzonym procesie produkcyjnym. Dzieki za¬ stosowaniu do budowy tasmy znanych i wypró¬ bowanych w praktyce lancuchów nie wystepuje, w urzadzeniu wedlug wynalazku, zjawisko peka¬ nia i zrywania sie tasm, w przeciwienstwie do znanych dotychczas tego typu ifrzadzen, których tasmy wykonane sa ze specjalnych pasm stalo¬ wych lub z innego materialu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok ogólny urzadzenia w przekroju wzdluz linii A—A naznaczonej na fig 2, fig. 2 — widok z boku, fig. 3 — widok na jedna plyte z czterema rzedami kokil, z których jedna poka¬ zano w przekroju pionowym, fig. 4 — widok z boku na plyte z kokilami.Podstawowa czescia urzadzenia jest obudowa 1 do której przymocowane sa pozostale elementy i mechanizmy urzadzenia. Obudowa 1 zaopatrzona jest w szereg wzierników, wlazów i drzwiczek nie uwidocznionych na rysunku — sluzacych do kon¬ troli, regulacji i konserwacji poszczególnych me¬ chanizmów. W górnej polowie obudowy zamon¬ towane sa dwa zespoly kól lancuchowych z któ¬ rych jeden oznaczony cyfra 2 spelnia funkcje ze¬ spolu kól napedzajacych i jest przymocowany do obudowy na stale, natomiast drugi oznaczony cyf¬ ra 3 spelnia funkcje zespolu kól napinajacych.Korpusy lozysk zespolu kól napinajacych wsunie¬ te sa w prowadnice przykrecone do obudowy 1 dzieki czemu caly ten zespól moze wykonywac ruchy wzdluz osi poziomej urzadzenia, powodujac napinanie lub zwalnianie tasmy bez konca 4.Przesuwanie zespolu kól lancuchowych 3 doko¬ nywane jest za posrednictwem srub napinajacych.Prowadnic i srub napinajacych na rysunkach nie pokazano. Oba zespoly kól lancuchowych opasa¬ ne sa tasma bez konca, zlozona z lancuchów oraz polaczonych z nimi ruchomo plyt 5 (fig. 2) sluza¬ cych do mocowania kokil 6. Ruch tasmy 4 wraz z kokilami 6 jest ruchem przerywanym, dokony¬ wanym za posrednictwem mechanizmu zapadko¬ wego 7 (fig. 2) i cylindra pneumatycznego 8 (fig. 2)„ powodujacych obracanie zespolu kól lancuchowych 2 za jego posrednictwem przesuwanie tasmy 4.Napelnianie kokil 6 odbywa sie za posrednictwem dozownika zasadniczego 9 i uzupelniajacego 10.Dozownik zasadniczy 9 napelnia kokile w zakre¬ sie 70%—90% calkowitej ich pojemnosci, nato¬ miast dozownik uzupelniajacy 10 zalewa kawerny i wklesniecia skurczowe, oraz uzupelnia poziomi w kokilach do pozadanej wysokosci. Proces na¬ pelniania kokil odbywa sie w czasie przerwy vr87 751 7 ruchu tasmy lancuchowej 4, to jest w chwili, w której kokile ustawione sa dokladnie pod dozow¬ nikami 9 i 10. Uruchamianie dozownika 9 naste¬ puje za posrednictwem dzwigni 11 i cylindra pneumatycznego 12, natomiast ruch dozownika 5 uzupelniajacego 10 dokonywany jest dzwignia 13 i cylindrem pneumatycznym 14. Dokladna regu¬ lacja poziomu napelniania kokil odbywa sie po¬ kretlami 15 i 16. Doprowadzenie siarki lub innej substancji do dozownika uzupelniajacego 10 naste- 10 puje za posrednictwem przewodu rurowego 17 a do dozownika zasadniczego 9 za posrednictwem przewodu laczacego 18. Utrzymanie stalego pozio¬ mu siarki lub innej substancji w dozowniku 9 uzyskiwane jest dzieki zainstalowaniu rurociagu 15 przelewowego 19. Schladzanie lustra zawartosci kokil. po dozowniku uzupelniajacym 10 nastepuje przez nadmuchiwanie chlodnego powietrza kana¬ lem nadmuchowym 20. Odprowadzenie tego po¬ wietrza poza urzadzenie wraz z oparami powsta- 2o lymi z plynnego medium znajdujacego sie w ko- kilach odbywa sie za posrednictwem kanalu od¬ lotowego 21. Powietrze wprowadzane do urzadze¬ nia kanalem 20 przebywajac droge do kanalu od¬ lotowego 21 schladza równiez zawartosc kokil 25 wprowadzona do nich dozowrnikiem zasadniczym 9. ^ Przegroda perforowana 22 sluzy do uspokojenia pradu powietrza, powodujac równomierny na ca¬ lej powierzchni i lagodny nadmuch na lustro siarki lub innej substancji znajdujacej sie w l?o- 3 kilach.Dla glebszego schlodzenia produktów zawartych w kokilach zastosowano wanne 23, w której znaj¬ duje sie zimna woda. Ruch wanny odbywa sie po osi pionowej za pomoca cylindra pneumatyczne- 35 go 24. Zanurzanie kokil w wodzie odbywa sie przy ruchu wanny ku górze, natomiast wynurza¬ nie sie ich nastepuje po opadnieciu wanny w dól.Czynnosci zanurzania i wynurzania kokil naste¬ puja w tym samym czasie, w którym trwa proces 43 ich napelniania, to jest w chwili gdy tasma bez konca 4 znajduje sie w stanie spoczynku. Dopro¬ wadzanie zimnej wody do wanny odbywa sie ru¬ ra 25 i przewodem elastycznym 26 kompensuja¬ cym ruchy wanny. Odprowadzanie cieplej wody 45 nastepuje rurociagiem przelewowym 27 i odpro¬ wadzajacym 28. Do wyciskania wyrobów 29 z k"o- kil 6 sluzy mechanizm wyciskajacy 30, dokonu¬ jacy tej czynnosci podczas cyklicznego zatrzymy¬ wania sie tasmy 4 na czas napelniania kokil 6. 50 Wypchniety wyrób 29 ze swojego normalnego po¬ lozenia w kokilach 6 wysuwa sie z nich o pewna dlugosc i wspiera na prowadnicy 31. Podczas dal¬ szego ruchu tasmy wyroby te przesuwane sa po prowadnicy 31 do punktu zainstalowania mecha- 55 nizmu odbiorczego 32, gdzie tracac kontakt z pro¬ wadnica ?1 wypadaja calkowicie z kokil 6 lokujac sie w lozu mechanizmu odbiorczego 32, skad lapa 33 przekazywane sa bezposrednio lub przy uzyciu odrebnych srodków transportowych do punktu 60 pakowania.Dokonywanie czynnosci czyszczenia i smarowa¬ nia wewnetrznych powierzchni kokil zachodzi przy pomocy koncówek 34 wprawianych w ruch po¬ suwisto-obrotowy mechanizmem czyszczaco-sma- 65 8 rujacym 35. W celu stworzenia warunków do nie¬ zawodnego wypchniecia gotowego wyrobu 29 z ko¬ kil 6, zastosowano zamkniecie kokil od dolu tlo¬ czyskiem 36 (fig. 4), który stanowi jak gdyby ru¬ chome dno kokili 6. Po wypchnieciu wyrobu 29 z kokili 6 nastepuje powrót tloczyska 36 do po¬ zycji wyjsciowej za posrednictwem sprezyny 37, która jednym koncem wsparta jest o krazek 38, a drugim o kolnierz tloczyska 36. Korpus 39 be¬ dacy prowadnica dla tloczyska 36 sluzy do zespo¬ lenia kokili w funkcjonalna calosc z krazkiem 38 i tloczyskiem 36, oraz wespól z nakretka 40 — do polaczenia kokili 6 z plyta 5 wchodzaca w sklad tasmy bez konca. PL