Przedmiotem wynalazku jest pasza dla zwierzat przezuwajacych o rozwinietej funkcji zwacza.Wiadomo, ze w zwaczu zwierzat przezuwajacych weglowodany ulegaja pod wplywem mikroorganiz¬ mów procesowi fermentacji z wytworzeniem gliko- zy i cukrów prostych, przy czym cukry proste ule¬ gaja rozkladowi na pochodne kwasu pirogronowe- go, z których w procesie przemiany materii powsta¬ ja zwiazki zawierajace 2 lub 3 atomy wegla, przy czyim ze zwiazików o 2 atomach wegUa powstaga rów¬ niez zrwiajzkli o 4 aitoimacih wegla. Zwiazki te powsita- ja w ipolsrtaei wollmych kwasów i ich pochodnych, zwlaszcza soli, a poniewaz nie mozna scisle ustalic w Jakiej postaci zwiazki te wystepuja, przeto okre¬ sla sie je ogólnie jako octany, propioniany i ma¬ slany, zas ogólnie zwiazki te okresla sie jako lotne kwasy tluszczowe.Wiadomo równiez, ze organizm przezuwaczy naj¬ lepiej przyswaja maslany, a najtrudniej octany.Maslany powstaja w zwaczu z octanów, otrzymy¬ wanych przez rozklad pirogronianów, przy czym na 1 czasteczke octanu powstaje 1 czasteczka me¬ tanu, który nie ulega przyswajaniu, lecz jest wy¬ dalany z organizmu w postaci gazów. Poniewaz zas czateczka maslanu powstaje z 2 czasteczek octanu, przeto przy wytwarzaniu 1 czasteczki maslanu tra¬ ci sie 2 czasteczki metanu.Biorac pod uwage powyzsze fakty, starano sie wplywac na procesy zachodzace w zwaczu zwierzat tak, aby spowodowac zwiekszone wytwarzanie pro- 29 pionianów kosztem octanów i tym samym polepszyc wykorzystywanie paszy przez zwierzeta. Jako do¬ datki do pasz stosowane w tym celu znane sa np. alkilowane fenole (opis patentowy Stanów Zjedn. Am. nr 3 293 038), hemiacetal chloralu i skrobia (opis patentowy Republiki Federalnei Niemiec nr 2 059 407) i chlorowcowane acykliczne kwasy karboksylowe (opisy patentowe Stanów Zjedn. Am. nr nr 3 522 353 i 3 564 098).Nieoczekiwanie stwierdzono, ze bardzo wydajne zwiekszenie wytwarzania propionianów w porów¬ naniu z wytwarzaniem octanów u zwierzat o roz¬ winietej funkcji zwacza uzyskuje sie podajac zwie¬ rzetom pasze zawierajaca antybiotyki A28695A, A28695B lub ich mieszanine albo fizjologicznie do¬ puszczalne sole tych antybiotyków. Szczególnie ko¬ rzystny wplyw tych zwiazków na wykorzystanie passy i przyrost masy ciala wystepuje u takich przezuwaczy jak bydlo, owce i kozy, ale równiez znaczne korzysci w postaci lepszego wykorzysta¬ nia paszy uzyskuje sie równiez w przypadku zwie¬ rzat jednozoladkowych, takich jak konie, trzoda chlewna i ikróliki, u których co najmniej czesc wlóknistego pokarmu roslinnego ulega strawieniu droga fermentacji mikrobiologicznej w jelicie sle¬ pym, przebiegajacej podobnie do fermentacji w zwaczu. U koni i królików fermentacja jelitowa stanowi glówna czesc calego procesu trawiennego, totez stosowanie tych antybiotyków daje szczegól¬ nie dotore wyniki. 87 63987 639 3 Mlode zwierzeta przezuwajace, karmione jeszcze przez martJke, wykorzystuja proste Ciekle pokarmy w sposób podobny jak zwierzeta jednozoladkowe.Kiedy zas zaczynaja spozywac pokarmy stale, za¬ wierajace celuloze, skrobie i inne weglowodany, wówczas funkcja zwacza rozwija sie i jego popu¬ lacja mikrobiologiczna ulega zwiekszeniu. Po pew¬ nym okresie spozywania pokarmu stalego funkcja zwacza rozwija sie calkowicie i trwa do konca zy¬ cia zwierzecia. Nalezy podkreslic, ze pasze wedlug wynalazku podaje sie korzystnie nie tylko zwierze¬ tom tuczonym lub mlodym, o organizmach rozwi¬ jajacych sie, ale równiez zwierzetom, które osiag¬ nely^ pelnie rozwoju, np. krowom mlecznym lub bydlu zarodowemu. U takich zwierzat, dzieki lep¬ szemu wykorzystaniu paszy osiaga sie zgodnie z wynalazkiem zmniejszenie konsumpcji pokarmu.Pasza wedlug wynalazku sklada sie z weglowo¬ danów, protein, dodatków zwiekszajacych objetosc paszyisoM nlearganiuMiydh, a Basadmtiicza jej cecha jest to, ze zawiera antybiotyk A28695A, A28695B lub ich mieszanine allbo fizjologicznie dopuszczalne sole tych antybiotyków w takiej ilosci, aby spo¬ wodowac odpowiednie dzialanie zwacza. Ilosc ta za¬ lezy od rodzaju pokarmu, wieku i kondycji zwie¬ rzecia i dzienna dawka wynosi 0,02—2,0 kg/kg, korzystnie 0,05—1 mg/kg. W zwiazku z tym za¬ wartosc antybiotyku w paszy wynosi 2—200 g/l to¬ ne, a korzystnie 5—100 g/l tone. Nalezy jednak pod¬ kreslic, ze w poszczególnych przypadkach, gdy zwierzeta spozywaja wyjatkowo male lub wyjatko¬ wo duze ilosci pokarmu w stosunku do masy ich ciala, wówczas moze okazac sie korzystne stosowa¬ nie pasz zawierajacych antybiotyki A28695 w ilo¬ sciach odbiegajacych od wyzej podlanych.Antybiotyki A28695 dodaje sie do pasz sposobami znanymi, stosowanymi przy dodawaniu innych do- dia/tików, ale komzystmie jest wyiiwcurzlac stezone mieszanki wstepne, itzw. pa^edlmiesztai, o du¬ zym stezeni/u ajnltybiotyku i nastepnie ptrzed- mdeszfkti te mieszac z pozostalymi sklaidJndka- mi passy. Piraedimdesizki te moga byc sttale lub ciekle di zawieraja- okolo 2—900 g anrtyibiotyiku na 1 kg. W celu otrzymania przedmieszki antybio¬ tyk A28695 lub jego sól rozpuszcza Sie w znanym nosniku lub miesza z nim. Jako nosniki ciekle stosuje sie glikole takie, jak glikole polietylenowe o róznych ciezarach czasteczkowych lub glikol pro¬ pylenowy, obojetne oleje roslinne lub rafinowane oleje mineralne, a takze fizjologicznie dopuszczalne alkohole, np< etanol. Dla wielu postaci antybioty¬ ków A28695 odpowiednim nosnikiem cieklym jest woda lub wodny roztwór alkoholu. Jako nosniki stale stosuje sie wermikulit, ziemie okrzemkowa, fizjologicznie dopuszczalne glinki-, takie jak atapul- git lub montmorylonit, a takze granulowane lub sproszkowane substancje, takie jak kukurydza, pszenica, owies lub odpady otrzymywane podczas obróbki ziarna.Przedmieszki wedlug wynalazku moga miec po¬ stac roztworów, tabletek, kapsulek lub inne po¬ stacie stosowane przy uzyciu znanych dodatków do $a§z. Oprócz antybiotyku A28695 i nosnika przednjie^zka moze zawierac znane dodatki _do pasz,' np. substancje mineralne, pierwiastki jteijowe,' witaminy i substancje fizjologicznie czynne. Przed¬ mieszki wedlug wynalazku szczególnie korzystnie zawieraja antybiotyk w postaci mieszanej soli so- dowopotasowej antybiotyku A28695A lub A28695B.Kapsulki wytwarza sie znanymi sposobami, wy¬ pelniajac zelatynowe powloki zadana postacia an¬ tybiotyku, ewentualnie iz dodatkiem obojetnego roz¬ cienczalnika, takiego jak sproszkowany cukier, skro¬ bia lub oczyszczona krystaliczna celuloza. Rozcien- io czalnik ten zwieksza objetosc rdzenia kapsulki i ulatwia jej wypelnianie.Tabletki wytwarza sie równiez znanymi sposo¬ bami, mieszajac substancje czynna ze skladnikiem stanowiacym podstawe tabletki i z pozostalymi skladnikami, a mianowicie z substancja ulatwiajaca rozpadanie sie tabletki, z absorbentem, srodkiem wiazacym i srodkiem zwiekszajacym poslizg. Jako podstawe stosuje sie np. laktoze, sproszkowany cu¬ kier, chlorek sodowy, skrobie lub mannit, a jako substancje ulatwiajaca rozpadanie sie tabletek sto¬ suje sie np. skrolbie liulb kwas alginowy. Odpowied¬ nim absorbentem jest np. skrobia lub laktoza, a w przypadku substancji cieklych równiez weglan magnezowy. Jako substancje wiazace stosuje sie np. zelatyne, zywice, skrobie, dekstryne lub pochodne celulozy, a odpowiednimi skladnikami zwiekszaja¬ cymi poslizg sa np. takie substancje, jak stearynian magnezowy, talk, parafina, mydla techniczne lub glikol pdMetylenoiwy. TalbleUki zawieraja teziniiefciedy substancje powierzchniowo czynne, takie jak lau- rylosiarczan sodowy lub sulfobursztynian dwuokty- losodowy.Przedimieszki wedlug wynalazku moga miec tez postac pigul o powolnym dzialaniu. Piguly takie 85 wytwarza sie podobnie jak tabletki, ale dodaje sie srodek opózniajacy rozpuszczanie sie antybiotyku.W celu opóznienia procesu rozpuszczania mozna; stosowac substancje czynna w postaci nierozpu¬ szczalnej w wodzie lub otaczac substancje czynna 40 powloka z substancji nierozpuszczalnej w wodzie, takie jak woski roslinne, oczyszczone woski mine¬ ralne lub nierozpuszczalne w wodzie polimery.W celu zwiekszenia ciezaru wlasciwego piguly i utrzymania jej na dnie zwacza mozna stosowac 4S dodatek srodków obciazajacych, takich jak opilki zelaza.Przedmieszki wedlug wynalazku w postaci cieczy wytwarza sie najlatwiej stosujac substancje czynna, w postaci rozpuszczalnej w wodzie albo w fizjolo- 50 gicznie dopuszczalnym rozpuszczalniku, takim.;jak glikol polietylenowy; Mozna tez.rstosowac preparaty: ciekle w postaci zawiesin, np. w wodzie-, w olejach", roslinnych, takich jak olej arachidowy, kukurydzia¬ ny lub sezamowy, albo w glikolach, takich: jak gli^' 55 kol polietylenowy, propylenowy lub polietylenowy.Jako dodatki do zawiesin stosuje sie zageszczacze, takie jak karboksymetyloceluloza, poliwinylopiroLi- don, zelatyna lub alginiany, a takze dodatki w po¬ staci substancji powierzchniowo czynnych, takich 6o jak lecytyna, zwiazki addycyjne alkilofenoli i tlen¬ ku polietylenu, naftalenosulfoniany, alkilobenzeno- sulfoniany lub estry polioksyetylenowe sorbitu. Ja¬ ko dodatki przy wytwarzaniu zawiesin ewentualnie stosuje sie substancje wplywajace na hydrofUowoscy' 65 ciezar wlasciwy i. napiecie powierzchniowe,; np*87 639 6 zwiazki silikonowe zapobiegajace powstawaniu pia¬ ny, glikole, sorbit lub cukry.Przedmieszke wedlug wynalazku miesza sie z pa¬ sza przed podaniem jej zwierzetom. Mozna wpraw¬ dzie mieszac antybiotyki A28695 z woda pitna, ale najkorzystniej jest dodawac je do paszy.Antybiotyki A28695A i A28695B wytwarza sie ho¬ dujac w wodnej pozywce szczep Streptomyces al- bus NRRL 3833 w warunkach wglebnej fermentacji aerobowej. Procesy wytwarzania tych antybiotyków i ich soli sa opisane W opisie patentowym nr 85292 (zgloszenie P. 159707).W celu okreslania sfeutecznioscii módyfiJklwwainiia ilosci poszczególnych lotnych kwasów tluszczowych wytwarzanych w. zwaczu, przeprowadza sie nizej opisane próby.Z woloa, któremu wszczepiono chirurgicznie ot¬ warta do zwacza przetoke, pobiera sie plyn zwa- czowy, przy czym zwierze jest karmione pokarmem gruboziarnistym zawierajacym nastepujace skladni¬ ki w procentach wagowych: 69,95% gmbo zmielonej kukurydzy % zmielonych kolb kukurydzy 8% maczki sojowej (50% proteiny) % maczki lucerny % melasy 0,6% mocznika 0,5% fosforanu wapniowego 0,5% weglanu wapniowego 0,3% soli 0,07% witamin A i D2 0,05% witaminy E 0,03% mieszanki mineralnej. ''"¦'¦¦ Próbke plynu zwaczowego filtruje sie przez 4 war¬ stwy plótna stosowanego ido wyirobu sera i zfaiera sie przesacz w butli prózniowej. Substancje zebrana na plótnie .miesza sie z buforem fizjologicznym w ilosci równej poczatkowej ilosci plynu zwaczo¬ wego i .powtarza sie filtrowanie. Jako mieszanine buforowa stosuje sie miaszanine zawierajaca w 1 litrze: Na2HPQA; KH2P04, ,, NaHCOg ..KC1 NaCl MgS04 CaCl2 Fe§04 • 7H20 Mn£04 ZnS04 • 7HaO Cu304 • 5H2Q CoCL, 0,316 g 0,152 g 2,260 g 0,375 g 0,375 g 0,112 g 0,038 g 0,008 g 0,004 g 0,004 g 0,002 g 0,001 g Cheng i in., J. Dairy Sci. 38, str. 1225 (1955).Obydwa eluaty umieszcza sie w rozdzielaczu i po¬ zostawia do czasu wytracenia sie stalej susbtancji przy wierzcholku, po czym rozciencza klarowna warstwe tym samym roztworem buforowym w sto¬ sunku 1 :1 i doprowadza wartosc pil do 7,0. 10 ml roadenczioinego plynu zwaczowego umieszcza sle w kolibie o pojemnosci 25 ml z 40 mg tej samej co 40 45 50 55 wyzej mieszaniny, przy czym przygotowuje sie 4 ta¬ kie kcilby, a do kazdej z niLcih dodaje równiez pro¬ teiny sojowej. Poza tym przygotowuje sie dwa ze¬ stawy po 4 kolby kontrolne, z których jeden zestaw poddaje sie 16-godzinnej inkubacji w temperatu¬ rze 38°C wraz z kolbami zawierajacymi badana sub¬ stancje, a do kolb z drugiego zestawu dodaje sie natychmiast 2 ml 25% kwasu metafosforowego w celu przerwania fermentacji. Inkubacje przerywa sie po uplywie 16 godzin przez dodanie do kazdej kolby 2 ml 25% kwasu metafosforowego. Nastepnie pozostawia sie wszystkie kolby do odstania, po czym analizuje sie sklarowana ciecz metoda chro¬ matografii gazowej na zawartosc octanu, propionia- nu i maslanu.Zawartosc lotnego, kwasu tluszczowego w kontrol¬ nych kolbach niemkubowanych odejmuje sie od za¬ wartosci tego kwasu w inkubowanych kolbach kontrolnych i kolbach doswiadczalnych, otrzymujac w ten sposób ilosc lotnego kwasu tluszczowego wy¬ tworzonego podczas 16-godzinnej fermentacji, przy czym oblicza sie wartosc przecietna dla 4 kolb.Wyniki badan przedstawiono w tablicy 1, w której podane liczby wyrazaja stosunek ilosci lotnego kwasu tluisacizoweigo wytworzonej w kioflJbaidh do¬ swiadczalnych do ilosci tego kwasu wytworzonej w nieinkuibowanych kolbach kontrolnych. Dane te wykazuja najwyrazniej rezultaty przemian chemicz-. nych w zwaczu, zachodzacych pod wplywem obec¬ nosci w pokarmie antybiotyków wytworzonych spo¬ sobem wedlug wynalazku.. Zwiazek Mieszana sól sodowo-potaso¬ wa A28695A Mieszana sól sodowo-potaso¬ wa A28695B Tablica Ilosc fag/ml) 0,50 0.50 0,50 0,50 0,25 0,25 0,25 0.25 0.25 0,20 1 1 0,2 L 1 Octan 1,03 0,87 1,07 0,90 1,07 0,92 0,90 0,98 0,96 0,98 0,85 0,95 0,97 0,97 1,04 0,92 0,96 1,01 0,86 1,04 1,02 0,94 1,21 0,53 1,14 0,95 1.23 0.98 0,98 Propio- nian 1,58 1,58 1,46 1,90 1,30 1,59 1,34 140 1,23 1,41 1,32 1,38 1,07 1,19 1,28 1.21 1.15 1,02 1,29 1,21 1,05 1,27 1,18 1,76 1,27 1,81 1,05 1,51 1,17 Ma- slan 0,48 0,65 0,53 0,72 0,64 0,78 1,00 0»,87 0,82 0,66 0,88 0,80 0,96 0,85 0,68 0,90 0.99 0,91 0.94 01,74 0,94 0,87 0,61 0,85 0,65 0,70 0,67 0,76 0,88 65 W przypadku wielokrotnych doswiadczen z dana zawartoscia antybiotyku, otrzymuje sie nastepujace srednie wyniki, podane w tablicy 2.87 639 Zwiazek Mieszama sól sodowo-potaso¬ wa A28695A Mieszana sól sodowo-po"taso- 1 wa A28696B Tablica 2 Ilosc (M?/ml) 1 0,50 0,25 1 Octan 0,98 0,95 0,98 0,98 1,04 1,10 Propio- nian 1,68 1,33 1,19 1,14 1,54 1,28 Ma- slan 0,62 0,81 0,85 0,90 0,68 0,72 substancji zwiekszajacej objetosc: zólta kukurydza lucerna wysuszona melasa z trzciny cukrowej maczka sojowa fosforan wapniowy sól mineral sladowy i witaminy 39,00% 45,00% ,00% ,00% 0,50% 0,35% 0,15% 100,00% zólta kukurydza pulpa z buraków cukrowych lucerna wysuszona melasa z trzciny cukrowej maczka sojowa fosforan wapniowy sól mineral sladowy i witaminy 50,00% ,00% ,00% 9,00% ,00% 0,50% 0,35% 0,15% Powyzsze dane wykazuja, ze w kazdym doswiad¬ czeniu poziom propionianu jest wyzszy niz w przy¬ padku roztworów kontrolnych. W 19 sposród 29 do¬ swiadczen poziom octanu jest nizszy niz w roz¬ tworze kontrolnym nie poddanym inkubacji. Wzrost ilosci propionianu w stosunku do ilosci octanu jest szczególnie wyrazny w przypadku danych zbior¬ czych, wyrównujacych naturalne wahania w po¬ szczególnych doswiadczeniach. Dane te wykazuja, ze stosowanie kazdej z podanych ilosci antybioty¬ ku A28695 znacznie zwieksza stosunek ilosci pro- pioniiiainiiiu db ilosci otetamiu w parówmianiiu z odpo¬ wiednim stosunkiem w doswiadczeniach kontrol¬ nych. Poziom masUanu w stosunku do prób kon- trolftych, ulega stopniowemu obnizaniu, przy czym, jak wyjasniono wyzej, zjawisko to nie wplywa ujemnie na wydajnosc karmienia dzieki temu, ze maslan jest wytwarzany przez zwacz z niewydajne- go octanu.Pooizerj podano przyklady nLekftósrych pass: dla przezuwaczy, do których dodaje sie przedmieszke wedlug wynalazku.Przyklad I. Pokarm do tuczenia jagniat, 45% 35 40 45 100,00% Przyklad III. Pasza dla bydla, ewentualnie zimowa, zawierajaca nizej podane skladniki i o du¬ zej zawartosci su/bstamoji zwiekszajacej objetosc paszy: kukurydza, 50% suchej substancji 68,00% siecza ze slomy pszenicy maczka sojowa fosforan wapniowy zmielony wapien sól mineral sladowy i witaminy ,00% ,00% 0,75% 0,50% 0,50% 0,25% .0,00% Przyklad IV. Pokarm do tuczenia bydla, zawierajacy nizej podane skladniki i majacy 10% su)bstancji zwiekszajacej objetosc: jeczmien luski nasion bawelny maczka z nasion bawelny tluszcz zwierzecy fosforan wapniowy zmielony wapien sól mineral sladowy i witaminy 76,00% ,00% 8,00% 4,00% 0,50% 0,75% 0,50% 0,25% 100,00% Przyklad II. Pasza do tuczenia jagniat, 20% subtancji zwiekszajacej objetosc: PL PL PL PL PL PL