PL87333B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest uklad wzmacniacza elektroakustycznego, zwlaszcza dla zminiaturyzowanego sprzetu radiotechnicznego i elektroakustycznego. Uklad ten dotyczy wzmacniacza mocy malej czestotliwosci.

Podstawowym zadaniem wzmacniaczy elektroakustycznych, stosowanych w radiotechnicznym sprzecie mi¬ niaturowym, jest uzyskanie odpowiedniej charakterystyki czestotliwosci wzmacniacza wraz z glosnikiem, szcze¬ gólnie w zakresie niskich tonów.

Dotychczas znane uklady wzmacniaczy elektroakustycznych skladaja sie ze wzmacniacza elektronicznego oraz glosnika lub innego przetwornika elektroakustycznego przylaczonego do zacisków wyjsciowych tego wzmacniacza. Wspomniany wzmacniacz elektroniczny zlozony jest z czynnych elementów elektronowych takich jak: lampy elektronowe lub tranzystory oraz z biernych elementów elektrycznych, takich jak: rezystory, konden¬ satory, dlawiki, i transformatory.

W znanych ukladach wzmacniaczy, dla poprawienia charakterystyki czestotliwosci w zakresie niskich to¬ nów, stosowane sa dwie zasadnicze metody, a mianowicie: metoda akustyczna i elektryczna. Metoda akustyczna polega na odpowiednim uksztaltowaniu membrany glosnika oraz jego obudowy w celu uzyskania wlasciwej charakterystyki odtwarzania. Prowadzi to w konsekwencji do koniecznosci wykonywania glosników oraz ich obudów o duzych wymiarach, co praktycznie eliminuje metode akustyczna jako mozliwa do wykorzystania w sprzecie zminiaturyzowanym. Natomiast metoda elektryczna polega na takim uksztaltowaniu charakterystyki czestotliwosciowej wzmacniacza tak, aby nastapilo skompensowanie charakterystyki glosnika dla niskich tonów.

Wymaga to znacznego podniesienia wzmocnienia wzmacniacza dla niskich tonów. Realizacja tego mozliwa jest przez zastosowanie obwodów rezonansowych o rezonansie w zakresie niskich czestotliwosci akustycznych, co z kolei wymaga stosowania duzych i ciezkich dlawików z rdzeniem zelaznym. Koniecznosc stosowania tak di> zych dlawików eliminuje równiez i te metode, jako mozliwa do wykorzystania w radiotechnicznym sprzecie miniaturowym. Zasadnicza wada znanych ukladów wzmacniaczy elektroakustycznych jest to, ze dla poprawienia jakosci odtwarzania niskich tonów, konieczne jest stosowanie elementów o duzych wymiarach i duzym ciezarze.

Wady te wykluczaja mozliwosc zastosowania tych ukladów w sprzecie radiotechnicznym zminiaturyzowanym, w rezultacie czego na przyklad miniaturowe odbiorniki radiowe charakteryzuja sie z reguly zlym odtwarzaniem niskich tonów.2 87333 Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogodnosci przez opracowanie ukladu wzmacniacza elek¬ troakustycznego, którego charakterystyka czestotliwosci w zakresie niskich tonów zostala znacznie poprawiona bez koniecznosci stosowania duzych i ciezkich podzespolów. Cel ten osiagnieto przez zastosowanie w ukladzie wzmacniacza elektroakustycznego, przetworników elektrokapilarnych, dwu lub trójelektrodowych.

Jeden z przetworników przymocowany jest mechanicznie do zespolu drgajacego, korzystnie do membrany glosnika, natomiast drugi przetwornik wlaczony jest do obwodu wyjsciowego wzmacniacza. Napiecie z przetwór- nika przymocowanego do membrany, sumowane jest wraz z napieciem wejsciowym w sumatorze, w którym zastosowano na przyklad znana zasade sumowania napiec z wykorzystaniem rezystorów, a otrzymane na wyjsciu sumatora napiecie podawane jest do wejscia wzmacniacza. Natomiast napieciez drugiego przetwornika podawane jest jako napiecie sprzezenia zwrotnego do wejscia wzmacniacza. Uklad wzmacniacza wedlug wynalazku moze zawierac jednoczesnie oba wymienione przetworniki elektrokapilarne lub moze zawierac tylko jeden z dwóch wymienionych przetworników. W ukladzie wzmacniacza wykorzystuje sie charakterystyki rezonansu elektrycz¬ nego i/lub elektromechanicznego przetworników elektrokapilarnych. Przetwornik elektrokapilarny jest wiec ele¬ mentem modulujacym charakterystyke czestotliwosci wzmacniacza. W przetworniku elektrokapilarnym, który moze posiadac charakterystyke o czestotliwosci rezonansowej lezacej w interesujacym zakresie, wystepuje jak wspomniano, rezonans dwojakiego rodzaju: elektryczny i elektromechaniczny. Rezonans elektryczny polega na wystepowaniu wyraznego ekstremum lub ekstremów impedancji przetwornika przy zmianie czestotliwosci. Nato¬ miast rezonans elektromechaniczny polega na wystepowaniu maksymalnej wartosci napiecia generowanego przez przetwornik przy zmianie czestotliwosci drgan mechanicznych przetwornika. Czestotliwosci rezonansów elek¬ trycznego i elektromechanicznego sa sobie w przyblizeniu równe.

Wlaczenie przetwornika w obwód ukladu wzmacniacza powoduje zwiekszenie jego wzmocnienia dla nis¬ kich czestotliwosci akustycznych, dzieki wykorzystaniu charakterystyki rezonansu elektrycznego lub elektrome¬ chanicznego przetwornika. Wariantów rozwiazan ukladów wzmacniaczy, w których wykorzystane sa wlasciwosci opisanych przetworników elektrokapilarnych jest znaczna ilosc. Wybór konkretnego ukladu jest uzalezniony od charakterystyki danego przetwornika, przy czym przetworniki posiadaja rózne charakterystyki rezonansowe w zaleznosci od technologii ich wykonania. Tak wiec dla danego, konkretnego ukladu elektrycznego wzmacnia¬ cza nalezy odpowiednio dobierac przetwornik slektrokapilamy o okreslonej charakterystyce rezonansowej.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia uklad wzmacniacza wykorzystujacy rezonans elektromechaniczny i elektryczny przetwornika elektrokapilarnego.

Przetwornik elektrokapilarny 1 przymocowany jest do membrany 2 glosnika 3. Przymocowanie przetwor¬ nika w ten sposób mozliwe jest dzieki temu, ze ciezar jego jest bardzo maly, rzedu 0,1 grama lub nawet ponizej tej wartosci. Napiecie z zacisków 4 przetwornika podawane jest wraz z napieciem wejsciowym 5 na uklad sumujacy 6 wzmacniacza 7 w taki sposób, aby oba napiecia dodawaly sie dla czestotliwosci rezonansowej. Do zacisków wyjsciowych 8 wzmacniacza 7 dolaczona jest cewka drgajaca 9 glosnika 3. Drugi przetwornik elektro¬ kapilarny 10 tworzy wraz z kondensatorem 11 dzielnik napiecia w obwodzie wyjsciowym wzmacniacza 7 nie odwracajacego fazy. Napiecie z kondensatora 11 dostarczane jest za posrednictwem opornika 12 do wezla sumujacego 13 w obwodzie wejsciowym wzmacniacza 7. Natomiast napiecie wejsciowe dostarczane jest do wezla sumujacego 13 za posrednictwem opornika 15. Napiecie to sumowane jest na oporniku- 14 wraz z napieciem sprzezenia zwrotnego, pochodzacym z kondensatora 11. W rezultacie wspóldzialania poszczególnych elementów ukladu wzmacniacza, które polaczone sa w opisany sposób, charakterystyka czestotliwosci wzmacniacza ulega korzystnej zmianie pod wplywem charakterystyki czestotliwosci przetwornika elektrokapilarnego. W wyniku tej zmiany, nastepuje zwiekszenie wzmocnienia wzmacniacza dla niskich czestotliwosci akustycznych.

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe

1. Uklad wzmacniacza elektroakustycznego zwlaszcza dla zminiaturyzowanego sprzetu radiotechnicznego, zawierajacy sumator podlaczony do wejscia wzmacniacza oraz zespól drgajacy w postaci glosnika, znamie- ny tym, ze posiada przetwornik elektrokapilarny (1) przymocowany mechanicznie do zespolu drgajacego wzmacniacza, korzystnie do membrany (2) glosnika (3), przy czym napiecie z przetwornika (1) sumowane jest wraz z napieciem wejsciowym (5) w sumatorze (6) a otrzymane na wyjsciu sumatora (6) napiecie podawane jest do wejscia wzmacniacza (7).

2. Uklad wzmacniacza elektroakustycznego zwlaszcza dla zminiaturyzowanego sprzetu radiotechnicznego, zawierajacy sumator podlaczony do wejscia wzmacniacza oraz zespól drgajacy w postaci glosnika, znamien¬ ny t y m, ze posiada przetwornik elektrokapilarny (10) wlaczony do obwodu wyjsciowego wzmacniacza (7), przy czym napiecie z tego przetwornika (10) podawane jest do wejscia wzmacniacza (7) jako napiecie sprzezenia zwrotnego.87333 3