Przedmiotem wynalazku jest elektromechaniczny uklad zdalnego sterowania glównym zespolem napedowym statku wodnego, który to zespól zlozony jest z nienawrotnego silnika spalinowego i przekladni redukcyjno—nawrotnej. Uklad zawiera asynchroniczny silnik elektryczny, dwa transformatorowe selsyny i mechaniczna glowice sterownicza.Stan techniki. Znane dotychczas urzadzenia do zdalnego sterowania silnikami glównymi zaopatrzone sa w potencjometr, spelniajacy role nadajnika predkosci obrotowej silnika oraz element nadawczy rzeczywistych obrotów silnika, przy czym zarówno potencjometr, jak i element nadawczy sa polaczone z regulatorem predkosci obrotowej silnika. Napiecie powstale na wyjsciu potencjometra, zmieniajace sie w zaleznosci od kata wychylenia dzwigni sterowniczej, naklada sie na napiecie wytworzone na wyjsciu elementu nadawczego rzeczywistych obrotów silnika, a róznica tych napiec podawana jest do regulatora predkosci. Uzyskany na wyjsciu regulatora sygnal powoduje zmiane ilosci doprowadzanego do silnika paliwa, a zatem regulacje jego predkosci obrotowej.Inne uklady zdalnego sterowania zespolem napedowym skladaja sie z ukladu nadawczego w postaci selsynu, dostosowanego do przekazywania rozkazów oraz urzadzenia do sterowania, urzadzenia do programowa¬ nia i urzadzenia porównawczego, przekazujacego sygnaly róznicowe utworzone z róznicy sygnalu rozkazu i drugiego sygnalu odpowiadajacego okreslonej wartosci rzeczywistej, przy czym urzadzenie porównawcze jest mechanicznie sprzezone z regulatorem szybkosci silnika napedowego. Sygnal róznicowy urzadzenia porównaw¬ czego oddzialywuje na obwód zalezny urzadzenia programowego, którego ustawienie odpowiada okreslonej wartosci rzeczywistej urzadzenia porównawczego, która przekazywana jest do urzadzenia sterowniczego w formie sygnalu wartosci zadanej dla napedu. Szybkosc nastawiana urzadzenia sterowniczego doprowadzona zostaje do zgodnosci z charakterystyka silnika napedowego.Istota wynalazku. Celem wynalazku jest opracowanie prostego elektromechanicznego ukladu, umozliwiaja¬ cego zdalne sterowanie zespolem napedowym, zlozonym z nienawrotnego silnika spalinowego i przekladni redukcyjno—nawrotnej, przy uzyciu jednego serwomechanizmu. Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie elektronicznego ukladu przekaznikowego z silnikiem wykonawczym asynchronicznym, pracujacym w ukladzie nawrotnym z hamowaniem, przy czym hamowanie uzyskuje sie dzieki polaczeniu elektromechanicznych2 87 289 przekazników z tyrystorami, poprzez multiwibrator monostabilny i uklad wyzwalajacy. Wal asynchronicznego silnika wykonawczego jest polaczony z dzwignia nastawy regulatora obrotów silnika spalinowego i zaworem obrotowym sterowania przekladni redukcyjno—nawrotnej, poprzez samohamowna przekladnie slimakowa, przekladnie zebata ze sprzeglem i mechaniczna glowice sterownicza z krzywkami synchronizujacymi odpowied¬ nio w czasie przestawienia dzwigni nastawy regulatora obrotów i zaworu obrotowego sterowania przekladni redukcyjno-nawrotnej.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie elektryczny uklad sterowania glównym zespolem napedowym, fig. 2 — schematycznie uklad mechaniczny sterowania.Przyklad wykonania wynalazku. Elektryczny uklad sterowania sklada sie z zasilacza 1 fazoczulego demodulatora 2 i wzmacniacza 3 z dwoma elektronicznymi przekaznikami 4, które sa polaczone z tyrystorami 5, 6, 7 i 8, poprzez wyzwalajace uklady 9 i 10 oraz poprzez monostabilny multiwibrator 11 i wyzwalajacy uklad 12. Tyrystory 5, 6, 7 i 8 sluza do sterowania asynchronicznego wykonawczego silnika 13. Wal jest polaczony z dzwignia 14 nastawy regulatora obrotów silnika spalinowego 15 i zaworem obrotowym 16 sterowania przekladni redukcyjno-nawrotnej 17, poprzez samohamowna przekladnie slimakowa 18, przekladnie zebata 19 ze sprzeglem 20, sluzacym do odlaczenia napedu mechanicznego i mechaniczna glowice sterownicza 21 z krzywkami synchronizujacymi odpowiednio w czasie przestawiania dzwigni 14 nastawy regulatora obrotów silnika 15 i obrotowego zaworu 16 sterowania przekladni redukcyjno-nawrotnej 17.Uklad sterowania obrotem walu wyjsciowego mechanicznej glowicy sterowniczej 21, z którym jest sprzegniety transformatorowy selsyn 22 jest przekaznikowym serwomechanizmem polozenia. Kazdej ustalonej pozycji dzwigni sterowniczej zainstalowanej w sterówce odpowiada polozenie transformatorowego selsyna 23, który jest sprzegniety z ta dzwignia. Stan pracy glównego zespolu napedowego zdeterminowany jest poloze¬ niem dzwigni sterowniczej w sterówce. Przestawienie tej dzwigni w inne polozenie powoduje dzialanie ukladów sterujacych, doprowadzajace w efekcie do nowego, zamierzonego stanu pracy napedu glównego. Zmiana polozenia dzwigni powoduje powstanie sygnalu uchybu pclozenia w postaci napiecia pojawiajacego sie na uzwojeniu wyjsciowym selsyna 22 sprzezenia zwrotnego. Napiecie to jest proporcjonalne do uchybu polozenia selsyna 23 wywolanego zmiana kata obrotu dzwigni sterowniczej, a jego faza zalezy od kierunku wychylenia tej dzwigni. Sygnal uchybu podany na wejscie fazoczulego demodulatora 2 powoduje pojawianie sie na jego wyjsciu napiecia o polaryzacji zaleznej od fazy, to jest od kierunku wychylenia dzwigni. Napiecie to, po wzmocnieniu we wzmacniaczu 3/powoduje zadzialanie jednego z dwóch przekazników 4, a nastepnie jednego z wyzwalajacych ukladów 9 lub 10 polaczonych z tyrystorami 5, 6 lub 7, 8, poprzez które jest zasilany wykonawczy silnik 13.Wywola to rozruch tego silnika i obrót walu wyjsciowego mechanicznej glowicy sterowniczej 21. Wraz z obrotem walu glowicy 21 nastepuje obrót selsyna 22 sprzezenia zwrotnego w kierunku zmniejszenia sygnalu uchybu. W chwili gdy sygnal uchybu osiagnie wartosc odpowiadajaca polowie strefy nieczulosci ukladu, nastapi wylaczenie zasilania wykonawczego silnika 13 z jednoczesnym wlaczeniem pradu pulsujacego wywolujacego moment hamujacy. Zapewnia to zatrzymanie sie ukladu w obrebie strefy nieczulosci, w polozeniu odpowiadaja¬ cym wychyleniu dzwigni sterowniczej. PL