PL87124B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek do jednoczesnego odtluszczania i fosforanowania konwersyjnego stali i innych stopów zelaza, jak równiez cynku i aluminium i ich stopów jako przygotowanie powierzchni tych metali pod powloki malarskie. Czesci poddawane obróbce nie moga byc pokryte warstwa zgorzeliny walcowniczej, rdzy i podobnych, trwale przylegajacych zanieczyszczen.Jak wiadomo, przygotowanie powierzchni metali przed malowaniem moze polegac na odtluszczeniu, odtluszczeniu i mechanicznym usunieciu zanieczyszczen, na przyklad przez srutowanie lub odtluszczanie i wytworzeniu powloki konwersyjnej. Sposób przygotowania powierzchni uzalezniony jest kazdorazowo od rodzaju wyrobu i wystepujacych na nim zanieczyszczen oraz mozliwosci produkcyjnych.W przypadku blach stalowych, zwlaszcza zimnowalcowanych, a takze cynku, aluminium i ich stopów najczesciej stosowane jest chemiczne przygotowanie powierzchni pod powloki malarskie. Przez chemiczne przygotowanie powierzchni rozumie sie w tym przypadku oczyszczenie, to znaczy odtluszczenie lub odtluszcze¬ nie i trawienie oraz wytworzenie powloki konwersyjnej. Obróbka tego rodzaju, jezeli prowadzona jest bez trawienia, sklada sie, uwzgledniajac plukania miedzyoperacyjne, z co najmniej pieciu operacji przy obróbce natryskowej lub co najmniej siedmiu operacji, przy obróbce wannowej.W przypadku koniecznosci trawienia liczba operacji zwieksza sie o dwie do trzech.Dazeniem technologów jest zmniejszenie liczby operacji, przy takim samym efekcie koncowym, dla zmniejszenia, przede wszystkim zuzycia wody i kosztów eksploatacyjnych. Mozliwe to jest przez laczne prowadzenie pewnych operacji glównych. Podejmowano szereg takich prób, przy czym najwieksze zastosowanie znalazlo jednoczesne odtluszczanie i fosforanowanie. Stosowanie tego rodzaju procesu umozliwia zmniejszenie liczby operacji do trzech, a nawet dwóch, jezeli ze wzgledów technicznych mozna uniknac pasywacji chromiano- wej.W przypadku cienkiej, 0,5—1,0 mm blachy stalowej zimnowalcowanej, jednoczesne odtluszczanie i fosfora¬ nowanie umozliwia takze uzyskanie optimum miedzy przyczepnoscia powloki malarskiej i odpornoscia korozyj¬ na, a odpornoscia na odksztalcenia mechaniczne. Nalezy bowiem zauwazyc, ze obecnosc nieorganicznej warstwy na powierzchni metalu zwieksza co prawda odpornosc korozyjna organicznego zabezpieczenia, ale obniza jego odpornosc na odksztalcenia mechaniczne. Dla wiekszosci wyrobów z blachy cienkiej jest to wazna cecha uzytkowa..¦'¦¦"' ^ 2 87 124 Znane sa juz róznego rodzaju srodki do jednoczesnego odtluszczania i fosforanowania wyrobów metalo¬ wych. Srodki te oparte sa na ogól na fosforanach metali alkalicznych, przyspieszaczach nieorganicznych lub organicznych i srodkach powierzchniowo-czynnych. PH.tego rodzaju kapieli wynosi na ogól 5—8. Srodki te opracowywano jednal dla konkretnych zastosowan, stad ograniczenia w ich stosowaniu. Niektóre z nich mozna stosowac tylko do obróbki zanurzeniowej, inne równiez do obróbki natryskowej. Inne ograniczenia wynikaja z mozliwosci obróbki tylko stopów zelaza lub wyrobów z cynku, aluminium i ich stopów.Istotnym ograniczeniem szeregu preparatów jest zawartosc tak zwanych detergentów „twardych", to jest biologicznie nierozkladalnych Przedmiotem wynalazku jest srodek do jednoczesnego odtluszczania i fosforanowania metali i ich stopów, skladajacy sie z jedno- lub dwukwasnego ortofosforanu sodowego lub amonowego i meta-polifosforanu sodowe¬ go w ilosci 75 do 95% wagowych i przyspieszacza takiego, jak molibdenian amonowy w ilosci 0,3 do 2% wagowych, chloran i/lub azotyn sodowy w ilosci 0,1 do 4% wagowych oraz azotan zelazowy w ilosci do 2% wagowych. Srodek wedlug wynalazku zawiera równiez mono- lub dwusacharydy w ilosci 1 do 5% wagowych, nafte w ilosci 0,2 do 2,8% wagowych, oleje stanowiace dodatek antypieniacy w ilosci do 2% wagowych oraz biologicznie rozkladalne substancje powierzchniowo-czynne, takie jak po Iiam i nokwasy, etoksylowane lub siarczanowane alkohole alifatyczne lub tez polisacharydy, jako glówne substancje odtluszczajace w ilosci 0,3 do % w przeliczeniu na substancje 100%. Ponadto w celu zmniejszenia ilosci szlamu w kapieli roboczej, wprowadza sie dodatkowo kwas wersenowy lub kwas cytrynowy, jako substancje kompleksujace w stosunku do jonów Me2+, w ilosci 0,2 do 3% wagowych.W przypadku obróbki cynku, aluminium lub ich stopów, srodek wedlug wynalazku zawiera równiez do 2% wagowych fluorku sodowego.Gotowa kapiel otrzymuje sie przez rozpuszczenie srodka wedlug wynalazku w wodzie o twardosci ponizej 6°N, tak, aby otrzymac roztwór 0,5 do 6%, zaleznie od rodzaju wyrobu i sposobu obróbki.Srodek wedlug wynalazku do jednoczesnego odtluszczania i fosforanowania stali, cynku, aluminium i ich stopów, umozliwia zarówno obróbke zanurzeniowa, jak i natryskowa oraz zapewnia dokladne usuniecie z obrabianych czesci zanieczyszczen i wytworzenie subkrystalicznej warstewki fosforanów i tlenków zelaza.Srodek wedlug wynalazku moze byc stosowany w róznych galeziach przemyslu i w zakladach o róznym poziomie technicznym, poniewaz prowadzenie kapieli wymaga wykonania bardzo prostych analiz chemicznych, a do uzupelniania kapieli stosuje sie ten sam preparat co do jej sporzadzania. Subkrystaliczny charakter wytworzonej powloki i jej mala grubosc, poniewaz masa jednostkowa wynosi ponizej 1g/m2, umozliwia uzyskanie wysokiej odpornosci na odksztalcenia mechaniczne przy zachowaniu dobrych wlasciwosci ochron¬ nych.Przyklad. Do mlyna kulowego wylozonego wewnatrz materialem kwaso i lugoodpornym, wsypano kolejno 42 kg dwukwasnego fosforanu amonowego, 42 kg jednokwasnego fosforanu sodowego, 2 kg trójpolifos- foranu sodowego, 1 kg molibdenianu amonowego, 2 kg chloranu sodowego, 4 kg cukru spozywczego i 0,5 kg kwasu cytrynowego. Po dokladnym wymieszaniu wszystkich skladników do mlyna dodano 1 kg nafty, w które rozprowadzono 1 kg Sapogenu T i 0,5 kg Reka no Iu L-10. Kontrole kapieli przeprowadzono przez sprawdzenie pH wynoszacego 4 do 5 i wlasciwosci pianotwórczych. Wyroby po obróbce w tej kapieli poddano ocenie ustalajacej efektywnosc mycia i fosforanowania.Stwierdzono, ze 100% obrabianej powierzchni zostalo odtluszczone, a wytworzona powloka fosforanów i tlenków zelaza ma równomierny wyglad zewnetrzny. Zabarwienie powloki zalezy od rodzaju obrabianego metalu podloza i nie ma bezposredniego zwiazku z odpornoscia korozyjna. PL

Claims (2)

1. Z astrzezeni a patent o w e 1. Srodek do jednoczesnego odtluszczania i fosforanowania metali i ich stopów, znamienny tym, ze sklada sie z jedno- lub dwukwasnego ortofosforanu sodowego lub amonowego i meta-poli-fosforanu sodowego w ilosci 75 do 95% wagowych, molibdenianu amonowego w ilosci 0,3 do 2% wagowych, chloranu i/lub azotynu sodowego w ilosci 0,1 do 4% wagowych, azotanu zelazowego w ilosci do 2% wagowych, mono- lub dwusachary- dów w ilosci 1 do 5% wagowych, nafty w ilosci 0,2 do 2,8% wagowych, olejów w ilosci do 2% wagowych oraz biologicznie rozkladalnych substancji powierzchniowo-czynnych, takich jak po I iaminokwasy, etoksylowane lub siarczanowane alkohole alifatyczne lub tez polisacharydy w ilosci 0,3 do 5% w przeliczeniu na substancje 100%.
2. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera dodatkowo kwas wersenowy lub kwas cytrynowy jako substancje kompleksujace w stosunku do jonów Me2* w ilosci 0,2 do 3% wagowych oraz fluorek sodowy w ilosci do 2% wagowych. Prac. Poligraf. UP PRL Naklad 120 + 18 egz. Cena 10 zl PL